Showing posts with label Kitap və Yayın. Show all posts
Showing posts with label Kitap və Yayın. Show all posts

Friday, April 29, 2011

یاساق "خ"دان، یاساق "ز"یا

سایین سئیید حئیدر بایات بیر یازی‌سیندا "آزادلیق دا دؤرد مین یاساق‌"دان سؤز آچمیشدی. او یاساقلارین بیری‌سی‌نی ده نئچه دؤنه من‌دن، و سیزدن ایسه آلمیشدیلار. تیراختور بایراغیندا "خ" یازیلاندا ایستادیوم ایچینه قویماییردیلار. البته همه‌شه بئله اولماییر، آنجاق همه‌شه راحات فیکر ایله بایراق آپارماق آرزی‌سی اوره‌ییمیزده قالیب.

بایرام‌دا آزربایجان بؤلگه‌لری‌نین بیری‌سینده، بیر کیتاب ساتان توکانی گؤردوم:


گؤردویونوز کیمی تابلو دا قاباقجا، "آزربایجان" یازیلمیش ایمیش! آنجاق "ز" سونرا "ذ" اولوب! یقین کی بیر کیتاب ساتان آدام یانلیش بیلمیرمیش رسمی حالتده آذربایجان یازیلیر. آنجاق ته‌زه‌لیکده تیراختور خ حرفینده بیر دونیا سؤز اولان کیمی آذربایجانین آزربایجان یازیلماسیدا چوخ اؤنملی اولوبدور.

من او کیتاب ساتاندان سوروشمادیم ز نه‌دن ذ اولوبدور! اولابیلر بیر سایی بیلگی‌سیز آدام او کیتاب ساتانا گولوبلر و دئییرمیشلر کیشی بو نه تابلوسو دور یازدیریبسان؟! بیر سایی "اؤزل" آدامدا اونا احتمالن دئییبلر اونو اصلاح ائله. او دا چیخیب "ز"نی او گونه سالیب! هر حالدا جریان او قدر تابلو اولوب کی یولدان گئچن دئییر گؤره‌سن بو عجیبه "ز"نین جریانی نه ایمیش؟!

ی. س (سایین سلطانی‌یه بیلدیری چاتدیرماق ایچین) :

بلاگئر و بلاگ اسپاتين مملکتین ایچینده فـیلـتئر اولماغی ایچین، آنایوردوم بولاغی‌نین بیر گؤزه‌سی ده بورادان آخیر:


Thursday, February 3, 2011

درگی چیخاردان‌دان درگی ساتانا

یئددی سککیز ایل بوندان اؤنجه تئهرانین درگی ساتان کیوسکلاریندا، نوید آذربایجان هفته‌لیگی ده تاپیلاردی. گؤز دولاندیرسایدین بوجاق-موجاق‌دا اونو گؤرردین. بو گونلر نوید آذربایجان‌دان خبر یوخدور. یئرینه "فوتبالیسیت‌ها" درگی‌سی‌نی آختارمتالی‌ییق! دوز دور ایش پئشه‌میز اولوب فوتبال و تیراختور آنا بو دا اولدو آد!؟  دوزون سؤزو آدام اوتانیر دئیه‌ "فوتبالیست‌ها" مجله‌سی وارینیز یوخسا یوخ؟!
گئچه‌ن یئددیجه شهرآرا دا بیر کیوسک گؤردوم پیاده‌رو دا مجلله‌لری دوزوب ایسته‌ییر ساتیملایان درگیلری سئچیب "برگشت" وئره. من‌ده اونون یانیندا دوروب دئدیم به سیز "فوتبالیستها" درگی‌‌سی نه‌یه ساتمسینیز آخی؟! بو قدر فارسجا درگی‌نین آراسینا آذربایجان حاقیندا اولان درگی‌ده قویوندا! ماشاللا بوتون روزنامه ساتانلارین هامیسی تورک! بیر دن گؤتورولدو گئتدی دخیلین آلتیندا بورمه‌له‌نمیش اوچ جیلد گتیردی. دئدیم قویون گؤز قاباغینا آلینسین‌دا! دئدی یاخشی بو ایشی گؤره‌ریک!

دونن گئنه او کیوسکون قاباغیندان گئچه‌نده گئتدیم گؤره‌م فوتبالیکستها گلیب یا یوخ(اون بئش ایل بوندان قاباق، کونکور وئرن زامان ، اردبیل‌ده بیر کیتاب ساتیشی توکانیندا دورموشدم. بیر اوشاق گلدی سوروشدو فوتبالیستها عکس‌برگردانی وارینیز؟ کیتاب ساتان‌دا دئدی هن، "فوتبالیکستـ"ـها واریمیز)!
گئنه گؤردوم گونده‌لیکلر آراسیندا فوتبالیستها یوخدور. گئچن هفته‌کی کیشی‌نین یئرینه، بیر جاوان اوتوموشدو. ساققیز و سیگار دوزوردو!
دئدیم: "فوتبالیستها گلیب یا یوخ؟".
باشینی سوخدو میزین آلتینا، بیر آز قورتدالاندی. سونرا دئدی: "آخشام باشی بیر باش وور، بیلمیرم هارا قویموشام".
دئدیم: "بابا قویون گؤز قاباغینا میللت آلسین!".
دئدی: "یاخشی".
اوزاقلاشاندا گوردوم بیر سؤز دئدی ائشیتمه‌دیم. قاییتدیم دئدیم: "بیلمه‌دیم نه دئدین؟".
دئدی: "مجلله سیزین‌کی دیر؟".
دئدیم: "یوخ!".
باغیشلایین بورانی‌دا یازیرام؛ دئدی: "ساتیلیر ساتیلسین ساتیلمیر ساتیلماسین، ...ــیما کی! برگشت وئریریک گئدیر. سن‌ده ساتیلماعیندان نیاران اولما همشهری!".
من‌ده دئدیم: "بابا بو مجله تیراختورا گؤره‌دیر. تورکلرین تیملرینه گؤره یازیلیر! نه ...ـیما کی دئییرسن!"؟
دئدی: "سن آللاه؟؟؟! تیراختورا گؤره اولسا حتمن ساتارام!".
سونرا سوروشدو: "تبریزلی‌سن؟!".
من‌ده دئدیم: "هن، ائله بیل تبریزلی‌یم!".



Wednesday, September 29, 2010

شيخ صفي‌نين تذكيـره توركجه ال‌يازماسي


اردبيللي شيخ صفي‌نين توركجه "تذكره" آدلي ال‌يازماسي‌ني، چاليشقان آراشديريجي سايين داوود بوهلولي تصحيح ائديب و كيتاب بازارينا گؤنده‌رميشدير. ‌داوود بوهلولي بوندان قاباق‌دا شيخ صفي‌‌دن باشقا بير اثر، ياني قارا مجموعهني تصحيح ائديب و هم‌ده فارسجايا چئويريب يايمشيدي. و تذكيره‌نين ياييلماسي دا اؤنملي بير كولتورل اولاي دير. بو كيتابين اصلي روسيه‌نين سن پيتئرز بورگ شهري‌نين "سالچيكوو شئچئردين" كيتاب ائوينده ساخلانيلير و ايندي‌يه‌ قه‌در گؤزلر و اللردن اوزاق ايميش. البته كئشگه بو كيتابين دا آدي‌ و يا باشليغي‌ني توركجه يازارديلار: "اردبيللي شيخ صفي‌نين تذكيـره‌سي"

كيتاب "تذكره شيخ صفي‌الدين اردبيلي" آدي ايله  783 صحيفه ده، و 13500 تومن ده‌يه‌رينده اديان يايين ائوي طرفيندن ياييلميش‌دير. كيتابي آلماق ايچين 2802613 (0251) و 09195197043 سايي‌لي تئلفونلار ايله دانيشابيلرسينيز.

اليمه يئتيشميش فارسجا ايمئيلي ده آشاغي‌دا قويورام:


نسخه خطی ترکی تذکره شیخ صفی‌الدین اردبیلی وارد بازار نشر شد

نسخه خطی ترکی تذکره شیخ صفی‌الدین اردبیلی از نوادگان امام موسی کاظم(ع) که توسط داود بهلولی تصحیح شده است، وارد بازار نشر شد. این اثر که متعلق به سده دهم هجری قمری است، حاوی کرامات، حکایات و آرا و اندیشه‌های شیخ‌ صفی‌الدین اردبیلی است که به زبان ترکی توسط محمد بن الحسین الکاتب معروف به نشاطی شیرازی و به دستور شاه طهماسب صفوی تصنیف شده است.

این اثر حاوی دوازده باب و 27 فصل است، نسخه‌های خطی تذکره در روسیه ایران و آمریکا نگه‌داری می شود و بسیاری از حکایات و روایات موجود در اثر از زبان شیخ صدرالدین فرزند شیخ صفی بیان می‌شود. تذکره شیخ صفی به عنوان یکی از ارکان تاریخ ادبیات زبان ترکی محسوب می‌شود اما متأسفانه توجه چندانی بدان نشده است.

شیخ صفی جد اعلای سلاطین صفوی و از نوادگان امام موسی کاظم(ع) است؛ وی از عارفانی است که در دوران حیات خود (قرن هشتم) دایره نفوذ خود را در منطقه‌ای وسیع از خاورمیانه بخصوص ایران، جمهوری آذربایجان و ترکیه گسترش داد و مریدان بی‌شماری در دارالارشاد اردبیل گرد وی جمع آمدند.

مصحح این اثر کوشیده است تا نثری ساده و روان و قابل مطالعه برای عموم مردم فراهم آورد؛ وی در مقدمه اثر به تفصیل درباره زندگی شیخ صفی، نسخه‌های خطی موجود از تذکره، سنت ترجمه در تاریخ زبان ترکی و وضعیت ادبی دوران نگارش اثر سخن گفته است. پیشتر ترجمه فارسی تذکره شیخ صفی‌الدین اردبیلی و قارامجموعه منسوب به شیخ صفی‌الدین اردبیلی نیز توسط همین مصحح ترجمه و از سوی انتشارات ادیان منتشر شده است. این اثر برای نخستین بار در نمایشگاه کتاب تبریز عرضه خواهد شد. این اثر در 783 صفحه و با قیمت 13500 تومان از سوی انتشارات ادیان وارد بازار نشر شده است.

برای اطلاعات بیشتر با شماره تلفنهای 0251-2802613 و یا 09195197043 تماس حاصل فرمایید.


Wednesday, August 18, 2010

مئديا اؤزوموزوك

آذربايجان ايدمان سايتلاري چوخالير آنجاق خبرلر و مقاله‌لري‌نين اون دان بيري‌ ده توركجه دئييل! بير بوجاق دا دا قوقول سايتي‌نين ديلمانجي‌نين آذربايجان توركجه‌سي يا توركييه‌ توركجه‌سيني ده قويوبلار ايشلري‌نين راحاتليغي‌ايچين؛ ياني كي بو سايتين توركجه بؤلومو ده وار! آنجاق اولمازمي توركجه يازاسينيز و قوقولون فارسجا ديلمانجي‌ني اورا يا قوياسينيز؟! البته بو اولان ايش دئييل، و اؤنجه كي ايش ده يانليش ‌دير. بو سايتلارين دولانديرماغي ائله اولدوقجا زامان آپارير و توركجه ايدمان مقاله‌سي يازماق‌دا چتين گلير! آما بو قه‌در تيراختور و بلديه‌دن توقعوموز اولان يئر ده يوز مينلرجه آشيري تيراختورچو توركون ايچينده 10 نفر  ايدمان ژورناليستي تاپيلمير هر بيري‌سي گون‌ده بير دنه توركجه خبر يا مقاله‌ يازسينلار و بئله‌ليك ايله گون‌ده ان آزي 10 دنه توركجه ايدمان خبري سايتلاردا ياييلسين؟!

قديم يولداشلارين بيري‌سي منه دئييردي اللرين آغريماسين مئديا ساحه‌سينده ياخشي چاليشيرسان. من ده دئديم كيشي نه مئديا بازليغي‌دير ؟ بير دنه بيلاق‌دير باخيشلاريمي ياييرام؛ ايندي بيلگي‌ يايماق و اينفورماسيا دؤنمي دير. ماشاللا هامي‌ميزين جيبيميز ده بير موبايل كامئراسي واردير گؤرونتو چكير نئچه مئقاپيكسئل!  بير شئي‌يي گؤروب سونرا اونو تعريف‌له‌مك چاغي باشا چاتيب. هامي  ايش گؤرمه‌لي‌دير و بئله زامان لازيم دئييل حرفه‌اي اوزمان (متخصص) اولاسان. گؤردويون و ائشيتديگينه بير آز اؤز باخيشلاري‌ني قات سونرا بيلاغيندا ياي! البته توركجه! بيلميرم بونون نه چتين‌ليگي واردير!؟ باخيشلاريندا يانليشليق اولورسا ائله‌شتيري‌لي يوروملارلا اصلاح اولوناجاقلار.

آذربايجان ايدمان سايتلاري‌نين ايچينده "آذربايجان اسپورت" دا گؤردوم توركجه مقاله يايماغا ماراق واردير؛ آنجاق توركجه يازانلاري يوخدور. دئديم نئچه دنه يازي ايله گؤروم اورانين توركجه بؤلومونون ايستارتي‌ني وورماق اولار يوخسا يوخ. بو هفته اونلار ايچين ايكي دنه مقاله يوللاديم و اللري آغريماسين يايديلار:

* - فئدراسيون سفسطه‌ ائدير؛ بيز نئيله‌يه‌ك؟
* - ميثاقيان موغاليطه ائلير

ي. س:
نه تئز گؤز ده‌‌يدي! ايكينجي‌سي سانكي نئچه گوندن سونرا مصلحت ايميش حذف اولونسون! اولا بيلر بيري‌سي اونلارا دئييب بئله يازيلار بلديه‌ ايچين ياخشي دئييل؛ تفرقه سالار!  البته آلله "كوپي" ائليه‌نلري چوخ گؤرمه‌سين. بوردا دا ياييليب.

ي. س.2: 
او سايتي دولانديرانلار ايله بو سورونو اورتايا قوياندان سونرا بللي اولدو كي اورادا تكجه "اهمييت"لي خبرلر يا مقاله‌لر آرشيو اولونورلار و نه ياخشي كي تئز بيلديم! گئنلليك ايله دئديم كي خبري و اعتبارلي بير سايت ايچين بئله ايش اويغون دئييل؛ چونكو قايناق و ارجاع وئرمك ايچين ياخشي اولماز و اينتئرنئت دونياسيندا دا باغلانتي وئرمك ايله معني واري‌دير! بونلاردان علاوه، هدف آذربايجان سايتلارينا توركجه مقاله يازيب يوللاماقدان،  آذربايجان ايدمان سايتلاريندا توركجه محتوا يارانماق‌دير. هر توركجه يازي‌ كئيفيتي آشاغي يوخاري اولماغينا باخماياراق، آرادان گئتمه‌مه‌لي‌ديرلر.
سونوج‌‌دا فيكر ائليرم تكجه اؤز 8 ايلليك بيلاغيم(وئبلاگيم)دا يازسام داها اويغون دور! هر كيمسه‌ سئوه‌رسه گؤتوروب قويسون اؤز سايتي يوخسا بيلاغي‌نا؛ البته قايناغين‌دا يازسين كي بيلينسين كيم يازيب و كيمين نظري ايميش. بونو اونا گؤره دئييرم بير سايي آداملار تك باشينا يازيرلار و آديني بيانييه قويورلار.

Sunday, July 18, 2010

كيتاب، درگي، تئست و پاپروز ساتيرام

دوز اون ايل بوندان اؤنجه‌نين يايين قيزغين گونلري ايدي. ايصفاهان‌دا دان‌اولدوزونون بيرينجي سايي‌سيني 200 جيلد ده چاپ‌دان چيخارتميشديق. ايسته‌ييرديك ايران دا بو ايكي يوز دنه درگي سس سالسين. البته سس ده سالميشدي گئرچكدن. اؤيره‌نجيلرين هر بيري‌سي اون-اون بئش جيلد قولتوقلارينا ووروب اؤز شهرلرينه آپاريرديلار. من ده اوتوز دنه اردبيله ساري آپاريرديم. يئتميش دنه تئهرانين انديشه نو كيتاب ائوينه وئرديم. اردبيل ده بيري‌سيني تانيميرديم. لاپ او گئديش گليشي چوخ اولان چهارراه دا كي كيتاب ائوي‌نه گيرديم دئديم بو اون دنه توركجه اؤيرنجيسل درگي‌ني ايصفهان‌دا يايميشيق. اولورسا بو اون دنه‌ني ده سيز ساتين. اوره‌ييم ده دئييرديم ايندي منه دئيه‌جه‌ك ساغ اول اللر وار. ايصفاهان‌دا سيز توركجه درگي ياييرسينيز مي؟! آما ده‌وه نالبنده‌ باخان كيمي منه دئدي چيخ گئت گؤروم! بيز بورادا دانيشجويي- مانيشجويي مجلله ساتابيلمريك! لاپ آز قالدي دئسين باس باييرا!!

من ده سانكي دونيا باشيما فيرلانيردي بونو بو حيسابا قويدوم اورادا كيتاب ساتانلار سيخينتي آلتينداديرلار! بير درگي ساتان كيوسكا ساري گئديب اونونلا دانيشديم. او دا ائله بيل توركجه درگي ساتماق ايله پاپروز ساتماق آراسيندا فرق بيلميردي. مندن آليب دئدي ساتيش‌دان سونرا يوزده ايگيرمي‌سي منه يئتيشه‌جك. من‌ده سئوينيب دئديم سن تكجه سات يوزده اوتوزون سنين!

* * * * *

10 ايل او گونلردن اؤتور.
"روبو ايكي" بيلاغيبير پوست قويوب "بير كيتاب ائوي‌نين ياسيندا(در سوگ يك كتابفروشي)" باشليغي ايله. اوره‌يي بوندان دولو دور كي اردبيلين بير باشقا دوزگون كيتاب توكاني ايسه كولتورل ايشلردن اوزاقلاشميش‌دير و اورا دا اولوب كونكور كيتابلاري‌‌نين بورسو! آنجاق منجه آذربايجان‌دا كيتاب ساتانلارا چوخدان دير ياس توتمالي‌ييق. اؤز آناديليميزده ده كيتاب ساتمايان و يايمايانلارين اولوب اولماماغي، يوخسا تكجه تئست و كونكور كيتاب ساتماقلاري، و يا كيتاب يانيندا پاپروز و پوفك ساتماقلاري، هئچ ده اؤنملي دئييل!! اولو تانري رحمت ائله‌سين!

Saturday, January 16, 2010

آنلاین کیتاب یوردو


یئدی ایل بوندان اؤنجه اندیشه‌نو یایین ائوینین یئیه‌سی، فرزانه جنابی ایله، تورکجه کیتابلاری آنلاین ساتماق قونوسوندا دانیشیردیم و دان‌اولدوزو سایتیندا او یایین‌ائوینین کیتابلاریندان بیر لیست قویدوق کی هر کیسمه ایسته‌سه مکتوب گؤندرسین و اصلا ده آنلاین ساتماق آنلامیندا اولابیلمزدی و البته او زمان دا اینترنت بو گون اولدوغو کیمی تانینمامیشدی.

و ایندی چوخ سئویندیریجی بیر خبر یئتیشدی و او دا بو کی "یورد (Yurd.ir)" سایتی ایشه باشلامیشدیر و اورادا بیر یایین‌ائوی یوخ، بلکه ایگیرمی بئش یایین‌ائوی‌نین تورکجه کیتابی آنلاین ساتیش ایچین قویولموش و ساتیش دا کامیلن الکترونیک آنلام‌دا دیر.

یورد سایتینین دئدیگی کیمی: "آذربایجان ادبیاتی، و آنایوردوموزون یازیچیلارینا یاردیم یئترمه‌یین یالنیز یولو، تکجه کیتاب آلماق‌دیر "


Tuesday, May 19, 2009

Chocuk Kitabi Bize Yeter - اوشاق كيتابي يئتر


گئچن يئدديجه(هفته) تئهرانين اولوسلارآراسي كيتاب سرگي(نمايشگاه بين المللي كتاب تهران) سينه گئتميشديم دئديم ياخشي فورصت دير آذربايجان و توركييه اوتقلارينا دا باش وروم، گؤروم اورهان پاموكون يازديغي كيتابلاردان آلابيلره م يا يوخ. آذربايجان اوتاغيندا گؤردوم بير او تايلي يازار اوتوروب و بو تايلي لار اونون يازديغي كيتابلاردان آليب و اونا ايمضالاديرلار. گؤردوم ميزين اوستونه بالاجا ايل سايار قويوب و او بالاجا ايل سايارلارين اوستونده 7-8 دنه حئيدر علي يئو گؤروتو ورولوب. 3-4 دنه ياديگارليق ايچين گؤتوروب او تقويملره باخا باخا يولا دوشدوم. بئش آلتي آدديم اوزاقلاشماميشديم كي گؤردوم ايل سايارلارين اوستونده يازيب 2008 ايلي! تئز دؤنوب گلديم او يازارا دئديم، بونلار كي بيلديرين ديرلر! دئديم ايندي دئيه جك باغيشلايين تله سمه يه گؤره حاضيرلايامماديق، آنجاق او دئدي بو تقويملري حئيدر علي يئو دوغومونون سـكسن بئشينجي ايل دؤنومونه گؤره يايدلار! من ده دئديم اولمازدي سكسن آلتينجي ايل دؤنوم اوچون ده وورايديلار؟ او دا دئدي يوخ بو ايل كي بو ايل سكسن بئشينجي ايل دئييل! ... من ده ساغ اول دئديم، اؤز اؤزومه دئديم بونلار ايچين ده، سانكي، بختيار واهابزاده نين سؤزو ترسينه، دونيا فيرلانمير!

يولا دوشدوم، توركييه غورفه سيني تاپابيلميرديم، هاي فيرلانيرديم كي چين غورفه سيني گؤردوم! قاپي پنجره لي اليفباسي ايله اولان كيتابلارين يانيندا، تانيش اليفبا ايسه گؤزومه ده يدي! من ايچين تعججوبلو ايدي. اويغور توركجه سينه اولان كيتابلارين سايي سي آز دئييلدي. نئچه سيني ورقله ديم، كيتاب قيمتلريني ده اوستونده 'يوآن'ـجا وورموشدولار. دئديم ساغ اول چين! خبرلر ده ائشيديريك دوغو توركوستان دا توركلر باسقي آلتيندا ديرلار، آنجاق ائله بيل بونلار دا بيز دن قاباق ديرلار و چين غورفه سي دولودور توركجه كيتابا. ياشاسين چين دئييب، اوزاقلاشديم.

داي آياقدان دوشوردوم كي توركييه سرگي سيني تاپديم. بير آز كيتابلارا باخديم. غورفه سوروملولاري ايرانلي ايديلر، فارسجا سوردوم آلماق ايچين اورهان پاموكون يازديغي كيتابلاردان ايستيرم. دئديلر ساتيش ايچين فيلان غورفه باش وور، اولابيلر ايندي يه دك ساتمالي كيتاب قورتارسين.
گئديب اوراني تاپديم. بير قيرخ ياشلي كيشي اورادا اوتموشدو و توركييه بايراغي دا داليندان آسلانميش ايدي. فارسجا سوردوم، گؤردوم تئز بيريني آختارماغا باشلادي! بيلديم كي توركييه لي دير و تئز كانالي دئييشديم، ايسته ديم ايلك دفه آنادولو توركجه سينده دانيشام، كي بير آز تته پته يه دوشدوم(بيري دئميردي سن ائله آذربايجان توركجه سينه دانيش او باشا دوشر!). او دا چوخ ياواش و اوجا سس ايله دئدي كي:
« اورهان پاموك كيتابلاري بيتدي! شو آندا ساده جه، چوجوكلار ايچين كيتاب واردير! ».
راحاتسيز اولدوم، آمما گولومسه ييب من ده سؤيله ديم:
«افندي من كي چوجوك دئييليم، ساغ اول!».
او دا دئدي گوله گوله، و من ائوه ساري يولا دوشدوم.

ائوه ساري گلنده اؤزوم ايله فيكر ائليرديم، ايران دا نئچه نفر واردير كي يوكسك سوييه ده تورك ديلينه يازيلميش كيتابي اوخوسون؟ ساوادسيز توركلريك و ائله بيزلره چوجوك كيتابي يئترلي دير!

Monday, January 5, 2009

توركجه اوخشاما ال يازمالاري


حساسييتلرين چوخ اولماسي، و باشقا طرفدن بيلگيمين آز اولماغينا گؤره ايسته مه ميشم، مذهب و دين قونوسوندا گؤره بير شئيلر يازام؛ آنجاق محررمليك ده اولاسان، و بو گونلره گؤره بير شئي يازماياسان، اولمور كي اولمور! اينتئرنت واسيطه سي ايله اليمه چاتميش ايكي دنه گؤروت ، باعيث اولدور بو قونو دا نئچه سطير يازام.

ايمام حوسئين اوچون قورولان مراسيملر و آنمالار يقينا آذربايجان توركجه ديلينين قورنماسيندا چوخ بؤيوك و تاريخي بير رول اويناييب و جورءت ايله دئمك اولار محررم ده بو مراسيملر هر ايل ياشانماسايدي، آذربايجان توركجه سينين اصلي سوتونلارينين بير يسي ده اولماياجاق ايدي.
اونوتماميشام اوشاقليقدا كي ائله بيلرديم بوتون يازيلار گرك فارسجا و يا عربجه و يا اينگليزجه اولمالي ديرلار، شبئه چيخاردانلارين توركجه اوخويوب -دانيشماقلاري مني همشه تعججوبلنديرردي! اللرينده كي بالاجا كؤهنه كاغيزلارا گيزلين باخارديم و گؤررديم كي گؤزل خط ايله(ميرزه خطي دئيه رديك!) توركجه يازيليبلار.

عاشورا آخشاملاري دا بير باشقا شئي مني لاپ تعججوبلنديرردي. ايمام حوسئنين جسديني بير تابوتا قويوب و عربه خوزان آدلانان مراسيمده عرب اويونو چيخاردارديلار و تكجه بو مراسيم توركجه اوخوماق آز اولاردي. و مرثيه لرين چوخو فارسجا و عربجه اولاردي. ياني بو مراسيمي بيز يوخ بلكه عربلر اؤزلري ايجرا ائليرلر...

اون-اون بئش ايل او زامانلاردان گئچيب و ايندي مراسيم دوشوب قيشا، و اورانين شاختاسيندا تؤرنلر يقين كي آيري بير شكيل ده دير. بو گؤروتلري ايكي دنه ال يازما و اسكي كيتابدان سالميشلار. بئله سانيرام بو كيتابلار كيمي، مينلر باشقا ال يازما كيتاب، آذربايجانين بوتون يئرلرينده داغينيق ديرلار؛ حالبوكي بونلار تورك ديلي ادبيياتينين تمللريني گوجلنديره بيلرلر؛ آنجاق يازيقلار اولسون كي تئكنولوژي (قوراشديريم) چاغيندا گوجلو بير هيممت يوخدور بونلار ايسكن اولسونلار:




بير باشقا سؤز:

آذربايجانين هر نه يي ني دانان دوشمانلاري، دئييرلر شيعه مذهبي ني شاه ايسماييل قيلينج گوجو ايله، ايران دا ياييب و بئله بير فيكير چوخدان ايدي مني اذييت ائديريدي. آنجاق سيز ده بيليرسينيز كي اربيلين 10-15 كيلومتئيرليگينده هله سوننولر ياشاييرلار و آزادليقلا اؤز مذهبي ايشلريني گؤرورلر. او كندلرين بيريسينين آدي آنباران دير و يئرليلري تاليشديرلار. كيوي و خالخال كندلرينده حتتا تورك ديللي سوننو ده واردير. اؤرنك ايچين كويونون «هئشين» و خالخالين «هئشه يين» بؤلمه سي نين ياري سي سوننودورلر.
شاه ايسماييل اونلاري قولاغي ديبينده گؤرموردو مو؟! يا بير فرض ده اولابيلر: اونلار قورخودان شيعه اولوبلار و سونرا مذهبلريني ده ييشميشلر! ياخشي! باشقالار بو ايشي گؤه بيلمه زديلر مي؟!!
سيز نئجه دوشونورسونوز؟


Thursday, December 18, 2008

Kitap Yandırılan Gecə Unudulmaz

Görürsünüz o tarix qondaran kişi, gecələr gəlir beytulmal xerci ilə, Azərbaycan'a ağzından gələn ihanətləri eliyir; Deyək sən deyən düz və o hüküməti İstalin gətirib Təbriz də əkmishdi; ancaq o vəhşicə yandirdiğiniz bizim Anadilimizde olan kitablari da Ruslar yollamıshdılar mi?
Nə dən, Azərin 26ci günündə yandırılan minlər kitabdan söz aparmırsan Şahın üzüsüsüz shorbachısı?

Ancaq bunu bil ki Azərbaycanlıların VARLIQlarını aradan alabilməyəcəksiniz, elə ki sizdən bətərləri, bilginin az olan çağlarında bu ishi görəbilmədilər.

About a historic Catastrophe:

When Shah's forces accomplished the genocide of a lot of Azerbaijanis in Tabriz at Dec.16, 1946, they uncivilly burned textbooks of children and all collected Turkic books, to vanish our culture and language. But they absolutely failed, because we never change our mother tongue. You see that after 62 years!

Wednesday, August 13, 2008

Profesor Sədiq-Düzgün'ün ağırlama törәni

Aşağıdakı yazını iki yeddicә(hәftә) bundan qabaq, Әrәb әlifbasında(yazılımında) yazmışdım; ancaq Mәrәndoğlunun yaratdığı dәyәrli vә alqışlamalı ‘AzConvert’ software’in yeni version’ın bilgisayarımda quraşdırıb, işә salandan sonar dedim ilk dәfә bu yazıda sınayım(imtahan edim). Bundan qabaq, AzConvert, Latin әlifbasında(yazılımında) olan Azәrbaycan Türkcә mәtnlәri, Әrәb vә ya demәk İslam yazılımına çevirirdi, ama indi onun yeni version’i, bu işi tәrsinә dә görür vә bu çox çәtin vә önәmli bir iş dir. Әlbәttә hәlә Test ya dәnәmә aşama da dır vә hәr dәfә çevirilmiş yazı bir daha da islah olunmalıdır. Mәncә yaxın gәlәcәk dә, bu iş web-sәfәlәrindә isә online bir imkan olaraq, iki tay’da yaşayan Azәrbaycanlıların işini qolaylaşdıracaqdır.

Profesor Sədiq-Düzgünün ağırlama törәni

Bu ay(Avqust)’ın 14cü günü, Cuma axəşamı, axəşam sa'at 6dan gecə 9ـa’caq, Tehəranın güneyndə yerlə‫şən Bəhmən kültür ocağinin şəhid Avynı talarında bütün Azərbaycanlıların görkəməli və adlım xocası profesor Hüseyn Məhəmmədzadə Sədiq-Düzgünün ağırlama törәni qurulacaqdır. Bu törn‫‫də düktür Düzgünün ədəbiyyat(görksöz), irfan, iran tanıtımı və başqa sahələrdə yazılmış yeddi dənə yeni kıtabı’nin ilk göstəri‫si qurularaq, kıtab oxumaq yarışı və musiqi kansertəlrı aparılacaqədır. Məncə biri Tehəran‫da ola və cuma axəşamı Tehəran küçə‫lərində dingillә‫iyb bu törәnə qatılmaya, haqqı dır ki ... (Belə çağların yamanı nəh‫dir, bilmirm!)

Bu törәnin yardımçıları(yabancılar demişəkn ispanser) və qurucuları Sabır Әdəbi Dərnәyi, Ana Әdəbi Dərnh‫iy, Güney Mədəniyyәt Ocağı, Azərı Dərgi‫si, və Düzgün Saytı dırlar. Əlləri ağərımasın! Başarılı və təntənә‫li bir mərasım dilә‫iyrәm. Ancaq bilmirәm belə zamanlar, Azərbaycanlı al-verçilr və sən'ətəçilәr haradadırlar!

Geçən il də, «qara məcəmu'ə» kıtabı‫nın ilk göstəri‫sində (ya Heydər Bayat bəyin dediyi kimi duvaq açədı mərasımı), Düktür Sədiq‫dən tclil olundu, ancaq bu il bu törn‫də, bu ustaddan təclil olunub və unun yanında, kıtablar ilk dönə göstəril‫əcəklәr; və bu daha uyğun bir işədir.

Ötən il bu qonu da yazədıqlarım:
Böyük xocamızın ağırlaması / Qara məcəmu'ə, qara dəniz kimi geniş

Thursday, July 31, 2008

پروفسور حسين محمدزاده صديقين آغيرلاما تؤرني

بو آي(مورداد/ياي اورتاسي)ين 24جو گونو، جوما آخشامي، آخشام ساعات 6 دان گئجه 9ـاجاق، تئهرانين گونئينده يئرله‫شن بهمن كولتور اوجاغينين شهيد آويني تالاريندا بوتون آذربايجانليلارين گؤركملي و آدليم خوجاسي پروفسور حسين محمدزاده صدي-دوزگونون آغيرلاما تؤرني قورولاجاقدير. بو تؤرن‫‫ده دوكتور دوزگونون ادبييات(گؤركسوز)، عيرفان، ايران تانيتيمي و باشقا ساحه‫لرده يازيلنيش يئددي دنه يئني كيتابي نين ايلك گؤستري‫سي قورولاراق، كيتاب اوخوماق ياريشي و موسيقي كانسئرتلري آپاريلاجاقدير. منجه بيري تئهران‫دا اولا و جوما آخشامي تئهران كوچه‫لرينده دينگيلله‫ييب بو تؤرنه قاتيلمايا، حاققي دير كي ...(بئله چاغلارين ياماني نه‫دير، بيلميرم)!

بو تؤرنين يارديمچيلاري(يابانجيلار دئميشكن ايسپانسئر) و قوروجولاري صابير ادبي درنه‫يي، آنا ادبي درنه‫يي، گونئي مدنييت اوجاغي، آذري درگي‫سي، و دوزگون سايتي ديرلار. اللري آغريماسين! باشاريلي و طنطنه‫لي بير مراسيم ديله‫ييرم. آنجاق بيلميرم بئله زامانلار، آذربايجانلي آل-وئرچيلر و صنعتچيلر هاراداديرلار!

گئچن ايل ده، «قارا مجموعه» كيتابي‫نين ايلك گؤستري‫سينده (يا حئيدربايات به‫يين دئديگي كيمي دوواق آچدي مراسيمي)، دوكتور صديق‫دن تجليل اولوندو، آنجاق بو ايل بو تؤرن‫ده بو اوستاددان تجليل اولونوب و اونون يانيندا كيتابلار ايلك دؤنه گؤستريله‫جكلر و بو داها اويغون بير ايشدير.


Bu Yazı Latin Yazılımda: Profesor Sədiq-Düzgünün ağırlama törәni

Tuesday, May 20, 2008

پاسخي متمدنانه

سيدعطاءالله مهاجراني در وبلاگش(مكتوب) مي گويد:

... پیداست فردوسی شاهنامه را برای این که به شاهی تقدیم کند و پولی بگیرد نسروده است. و داستان فردوسی و محمود هم داستان دیگری ست...
فردوسی شاهنامه را به محمود غزنوی تقدیم کرد تا کتاب بماند. او که یک نسخه بیشتر نداشت. اگر کتاب به دربار محمود نمی رفت، استنساخ نمی شد و نمی ماند. کتابی که در محتوا ضد محمود غزنوی بود و ترکان تورانی را نقد می کرد... به محمود اهدا شد. رندی شگفت انگیز فردوسی.

با ديدن اين عبارات اين فكر را كردم كه كه آيا يك فرد صلاحيت اين را دارد كه علاوه بر نقد شاه و سلطان و ... و حداكثر اطرافيانش، ملت و اجتماع منتسب به او را هم مورد شماتت و سرزنش قرارداده و يا اهانت كند، و آيا اين كار او، مصداقي براي نژادپرستي نخواهدبود؟
توضيحي گذاشتم و نمي دانم از طرف ايشان تاييد شود يا نه:

البته آنچه كه شما از آن به عنوان نقد و انتقاد ياد مي كنيد، اهانت بود!
و تركان شايد براي اثبات ابطال آن حرفها، آن كتاب را از بين نبردند، بلكه نگهداشتند...

Thursday, December 13, 2007

آذرين بو گونلري

بو گونلرده يازماقدان واز گئچمك اولماز! بو گونلر ده هم بؤيوك و هم كيچيك اولايلار اوز وئرميشدير؛ ان بؤيوكونو سيز بيليرسينيز و ان كيچيكي ايسه بودور كي بئش ايل بوندان قاباق آنايوردوم وئبلاقيني يولاسالميشام. هن، آنايوردوم اولدو بئش ياشلي!
آنجاق بير پوست قويماغا نه وار كي؟! هئچ اولماسا بيلدير، بو گونده يازديغيمي بو وئبلاق كؤچوروب(بئله ليكله اؤنجه كي وئبلاقدا ياييلميش يازيلاري ايسه بورا داشييب و يولداشيم سؤزونو ايشه سالارام) بير داها اونا باغلانتي وئرمك اولار:

هم ميللتچي لر و همده ساتقينلار گونو

البته شاه چاغينداكي ساتقينلاردان بير خاطيره ايسه تزه ليكده ائشيتميشم، گؤرون يازيق دئموكراتلارا، كيملر سالديريب و آناديله يازيلان درسليكلري اوتلاديلار:

دئيير 1337 جي ايل تبريزده، عسگرليگيمي شاهليق آرتئشينده گئچيرتمكده ايديم. بير كادري يوزياشي وارايدي عسگرلر آراسيندا ساغلامليق و ... لوازيمي بؤلردي؛ بو لوازيمين بيريسي صابون ايدي. او اينصافسيز يوزباشي، سربازلارين پايي ني يئييب و صابونلاري كسنده، اؤزويچون ده بير بؤلوم قوپارديب آپاريب پاديقانين ائشيگينده ساتاردي و يازيق سربازلاردا هئچ زاد دئيه بيلمزديلر.
او چاغين عسگري دئيير من بير دفه اؤز قاباغيمي آلابيلمه ديم و اونا ائعتيراض ائديب، دئديم:"نه يه سربازلارين حاققيني يئييرسن؟ اوتانيب خجالت چكميرسن؟ سنين ويجدانين يوخدور؟".
او آفتافا اوغورلايان دا قاباقدان گلميشليك ائديب قاباردي: "ميندار پيشه وري نين بورنونو 10-15 ايل بوندان اؤنجه اوودوق! اونون همشهري سينين شرريندن ده راحات اولسايديم ياخشي اولاردي...؛ سنه هئچ ربطي يوخدور!".

Thursday, November 29, 2007

آسيميلاسيون باشلانان چاغ

آذربايجانين قوندارما تاريخي‫ني توپلاماق‫ ايچين، خالخال بؤلگه‫سينين گونئيينده يوز ده 10-15 تات ياشاماق ان اؤنملي عوثمان كؤينكلريندن اولموش‫دور و يوزه ايله بوي وئرمه‫يه‫ن آسيميلاسيون آخيمي‫‫ني ياردانلارين ايلك بيلر-بيلمز قوللوق گؤسترن آداملارينين بيري‫سي خالخال ايچين چوخلو امك بيتيرن ناصيردفتر روايي اولموشدور. ايكي آي بوندان اؤنجه اوخوللارين آچيلماغينا گؤره، ناصيردفترين خالخال‫دا تورك ديللي ايلكين اوخولونون قورولماسينا اولان خاطيره‫لريني توركجه‫يه چئويريب يايديم(آذربایجانین اوچونجو اوخولو)، آنجاق آشاغي دا كي يازيلاري ايسه ياياجاقديم كي فورصت اولمادي و ايندي ياييرام. اوخويون و اؤزونوز يولونوزو سئچين! سيز ده اؤز وارليغينيزي بيلر-بيلمز اونودوب و تات ديلينده شئعر دئسه‫نيز، ايرج افشار كيمي آداملار سيزلري تعريف و تمجيد ائده‫جكلر!

ايرج افشار، "ناصيردفتر روايي‫نين خاطيره‫لر و سندلري*"، كيتابينين اؤنسؤزونده بئله يازير:
"ناصيردفتر اؤز بؤلگه‫سينده ياشايان گؤزو باغلي آداملاري كيمي دئييلدي. تبريزه ائتديگي سفرلري و تئهراندا يئددي ايلليك قالماغي، باعيث اولدو، مشروطييت، مدنييت و كولتوروم مفهوملاري‫ ايله كؤك و تمل آنلاميندا تانيش اولسون. خالخال‫دا كي "ناصيري اوخولو" مشروطييتين ايلكين ايللرينده دوزه‫تمه‫يي، اونون نئجه فيكر ائتمه‫يين، كولتورون يئني معناسيندا گؤسترير و بوندان باشقا، او عربجه و آوروپالي درگيلره ال چاتماغي ايله، و اؤلكه‫نين مونظم درگيلرينين اوخوماغي ايله، يئني دوشونجه‫لره يئتيشمه‫گين يوللاري ايله اونس تاپسين و اؤزو توپلومسال و كولتورل مقاله‫لرين يازماغينا باشلاسين.
اونون يازيلار و مقاله‫لرينين چوخو الده‫ديرلر و بئهزاد رزاقي جنابلاري اونلارين بير ليستيني تهييه ائتميش و اونلاري يايماق قراريندا دير.
ناصيردفتر 1306نجي ايلدن سونرا، عؤمرونون بير بؤلمه‫سيني تبريز ده گئچيرتدي و چون شاعير و اديب ايدي، حسين اديب‫السلطنه سميعي الي ايله قورولموش، "تبريز ادبي درنكينين" جانلانماسي و ياشاييشينين يئني‫لنمه‫سينده ايشتيراك ائديب و اورا دا اويه(عضو) اولدو. حتي " انجمن ادبي آذربايجان" آدلي درگي‫نين ايمتيازي كي قراريميش درنك الي ايله ياييلسين، اونون آدينا آلينميش‫ايميش.
سيد احمد كسروي چوخ اؤنملي و مؤعتبر "آذري يا زبان باستان آذربايگان" ريساله‫سيني توپلاييب حاضيرلايان چاغدا، ناصيردفتر ايسه اونونلا يازيشما و موكاتيبه‫ ده ايدي و كسروي اوندان ايسته‫ميشدي، خالخالين اسكي و يئرلي ديليندن بيلگي و اطلاعات يازسين. چونكو كسروي، او بؤلگه‫ده كؤهنه فارسجا ديلي‫نين قالميشي‫نين ده‫يه‫ريني تاپميشدي، و اوندان سونرا ايدي كي يابانجي‫ ايران تانييانلار بو مسأله‫يه بيليمسل باخيملاريني آرتيرديلار. ناصيردفتر بو قونويا گؤره عئلمي آراشديرمالار و بيلگي‫لر توپلاماغا باشلادي.
ناصيردفترين يازيسينين بير بؤلومو او ريساله‫ده چاپ اولدو و بير باشقا بؤلمه‫لرده اونون ياييلماميش يازيلار آراسيندادير. ناصيردفترين آراشديرمالاري تكجه ديل قونوسوندا دئييلدي و يئرلي شاعيرلرين احوالي و بؤلگه ادبيياتي و جوغرافيا وضعييتينه گؤره‫ده يازيلاري اولموشدور.
بونلاردان سونرا، آذربايجانين اون‫سككيز ايلليك تاريخي‫نين 23جو بؤلومونده، ناصيردفترين او چاغداكي اولايلارا گؤره يازديقلاريندان فايدالانميش و اونلارا ايشاره ائتميشدير؛ بونو بيلمك ايسه لازيم‫دير كي، ناصيردفترين بير سايي يازيلاري، پئيمان درگي‫سينده ده ياييلميش. ناصيردفتر آذربايجان و تئهران‫دا ياييلان گونده‫ليكلره ده مقاله يازارميش و كاظيم‫زاده ايرانشهر و سيدعبدالرحيم خلخالي كيمي اديبلر ايله يازيشماسي اولموشدور.

سيراج‫دفترين نئچه اوغلو واري‫ايدي. اونلارين آراسيندا، ايبراهيم ناصيردفتر(روايي) كيچيك شهرلرين او آداملاريندان ايدي كي ايرانين كولتورل و اولوسال بوتون(كلي) آخيملاريني تانيياندا، داها آيدين و گئنل باخيش تاپاركن، ائله‫يه‫بيليرديلر تئهران دا كي ريجال و اديبلر ايله ايليشكي قوروب و محدود يئرلي كولتورل دورومدان چيخسينلار. و همده اؤز گله‫نكسل(سنتي) و يئرلي حوزه‫لريني قاباغا يئريتمك‫ ايچين جهد گؤسته‫ريب و حد دن آرتيق چاليشيرديلار كي اؤز يوردلاريندا كي خالق طبقه‫لريني، چاي‫دان دنيزه ساري چكسينلر!
ناصيردفتر، شوبهه‫سيز، بو آداملارين بيري‫سي ايدي و بونا گؤره دير كي اونون چاليشمالاري تانيمالي‫ييق و اونون خالخاللي خالقين اويانيشيندا و اؤلكه‫نين بو بوجاغيندا كي يئرلرين كولتورل تاريخينين پايي‫ني ساخلاييب و ثبت ائتمه‫لي‫ييك.

ناصيردفتر اؤز خاطيره‫لرينين بعضي‫سيني يازميش و بئهزاد رزاقي‫ دا او يازيلار اوستونده وقت قويوب اونلاري تصحيح ائدندن سونرا ايرج افشارا وئريب تا يوخاري دا آدي آپاريلميش كيتابي‫ني حاضيرلاييب، يئرلي تاريخ‫سئورلره تقديم اولونسون.
بو خاطيره‫لرده، اوچ تمل(اساسي) مطلب يازيلميشدير:
ناصيردفترين خالخال‫دا يئني سبك‫ده اوخول دوزه‫تمك ايچين چاليشمالار و چكديگي امكلري(زحمتلري) كي ياخلاشيق 20 ايله قدر اولابيلر.
ايكي‫نجي‫سي دقيق بيلگي‫لر و خبرلردير؛ ميرزه كوچيك‫خان و اورمان(جنگل) نئهضتي‫نين خالخال ايله ايليشگي‫سي، و او زاماندا كي خالخالين باشينا گلميش اولايلار و واقيعه‫لردير.
و سون و اوچونجو، اردبيل و خالخالين خانلار و عشاييري‫نين الي ايله بو بؤلگه‫لرده اوز وئرميش راحاتسيزليقلار و ايغتيشاش دؤنميندن ثبت اولونموش ايتتيفاقلار. و طبيعتا، بو يازيلار دا، اونلارين او چاغ‫دا خالخال‫دا ائتديگي غارتلري، ظولوملري و تهلوكه‫لري‫نين چوخو يازيلميشدير. بئله بيلگي‫لره تكجه‫، بو جور يئرلي سندلر و او اولايلاري ايچ‫دن گؤرموش آداملارين خاطيره‫لري ال تاپماق اولار و چون ناصيردفتر، اؤزو بو آخيملاري(جريانلاري) گؤروب و بعضي چاغلار دا "امير عشايير"ين امكداشي‫ايميش، يازيلاري اوخومالي و فايدالي‫دير.


*) خاطرات و اسناد ناصر دفتر روايي/ ايرانين گئچميشي، قاباقكي‫لار يازي‫سينداكي سيرا كيتابلارين 8جي جيلدي، مشروطييت اينقيلابي، جنگل نئهضتي خالخالين تهلوكه‫لي(امنييت‫سيز) دؤنمي؛ فئردوسي يايين ائوي، 1363، ايلك چاپ

Saturday, October 6, 2007

دیلماج

اؤتن(گئچن) قیش دا، بیرینجی فولکولور اؤزل سایی‫سینی آلمیشدیم. تکجه بیر جیلد اولاراق، اوز قابیغیندا 21، 22، 23 و 24 جو ساییلار دوزولموشدو. بیری‫سی ده الینی قویموشدو انگینه صور-صوفتینده اونلار دفه یازیلمیشدی : "خومار گؤزدن یاش گلیر ، آی بری باخ بری باخ ..."
من ده قارشی‫نیزداکی گؤونتویو سالیب و نئچه آیی دی ایسته‫ییردیم دیلماجا گؤره بیر شئی یازام! و گؤردویونوز کیمی یازیرام، آنجاق یازیقلار اولوسون کی بو واختسیز یازماغین نه‫دنی آجی دیر!
و گئرچکدن کی آجی خبر ایدی؛ چونکو دیلماج دا باغلاندی.
اؤز ایشینی یئره قویوب و فی سبیل الله، اؤز کولتورو و دوغما دیلینه قوللوق یئتیرمک گؤنلونده اولان، موهندیس صرافی جنابلاری، ایکی آی‫دا دؤرد ساییلی آیلیغینین اؤن سؤزونده بئله یازماقلا او چاغدا بیزه دئمیشدیر کی دیلماج دا کئرکئره سی یاری‫یا قدر آچیلمیش توکانلار کیمی‫دیر و باشقا اونلار تورکجه درگی کیمی یولونو یاری‫دا بوراخاجاقدیر:

بیر نئچه سؤز

و بو مثنوی بیر آز گئجیکدی
دیلماجین نئچه آیلیق ائرته‫له‫نمه‫ ناغیلی آرتیق آچیقلاماغا احتیاجی یوخدور؛ ماللانصرالدینین دئدیگی کیمی، بوتون نه‫دنلرینی هامی بیلیرلر، هئچ کیمسه بیلمه‫سه، بیلمه‫مکلری لاپ یاخشی‫دیر! یاریسی بیلیب و باشقا یاری بیلمه‫سه، یقین کی بیله‫نلر بیلمه‫یه‫نلره دئیه‫جکلر! سونوج بو کی بیزیم آرتیق دانیشماغیمیز لازیم دئییل...

Saturday, September 22, 2007

آذربایجانین* اوچونجو اوخولو

یارین خزل(مئهر) آیی‫نین ایلکی دیر. بو گون اوشاقلاریچین ان دادلی و شیرین گون اولابیلر؛ آنجاق بو گون، بیلر-بیلمز، آنادیلیمیز ایله اوزاقلاشماق گونودور. و نه آجی دیر. من کی بو آجیلیغی ایگیرمی اوچ ایل‫دن سونرا دؤزه‫بیلمیرم.
آشاغی دا کی یازیلار آز-چوخ، آسیمیلاسیون، اوخول، آنادیلی و اؤیره‫تیم و خزل آیی‫نین بیرینجی گونو ایله ایلیشگی‫لی و رحمتلیک خالخاللی "ناصیر دفتر روایی‫"نین خاطیره‫لریندن دیر کی، اونون خاطیره‫لر و سندلر کیتابیندان(خاطرات ناصر دفتر روایی/ انقلاب مشروطیت، نهضت جنگل و دوره نا امنی خلخال) تورکجه‫یه چئویرمیشم. البته بو ایشی چوخ چتینلیک ایله گؤرموشم! چونکو ناصیر دفترین یازماق زامانی قاجار چاغیندا اولوب و چاپ اولونموش یازیلاری ایسه یاخشی تصحیح اولماییبدیر و من ایسه ایسته‫مه‫ییردیم یازارین منظورو آرادان گئتسین. رحمتلیک ناصیر دفتر خالخالدا چوخلو امکلر بیتیریب ، ولی وئبلاقین گلجک یازیسیندا گؤره‫جه‫ییک کی احمد کسروی کیمی آداملار اونون ساده‫لیغیندن نه قدر سوء‫استفاده ائتمیشلر، یوخسا ناصیر دفتر بیلگی‫نین آز اولماغینا گؤره اونلارین ائتگی‫سی آلتیندا اونلارلا امکداشلیق ائتمیشدیر. هر حالدا بو یازیلار‫دا گئرچکلری راحاتلیقلا گؤرمک اولور؛ دئمک دونن کی و یا چاغداش کسروی‫لرین تفسیرلرینه هئچ ده احتیاج یوخدور!

خالخال‫دا اوخولون قورولماسی

قضادان، خوجینلی(فییینلی) حاجی میرزه محمدتقی گئچمیش‫ده باکی‫دا اسکی اوصوللو بیر مکتب‫خاناسی وار ایدی و تزه‫لیک‫ده قافقازلار ایسلامی دونیاسی‫نین معاریفچی‫لریندن اولان وارلی حاج زیئن‫العابدین تقی‫اوو، ایستانبولدان باکی‫یا بیر اؤیرتمن گتیرمیش، قدیم موعللیملری بو اؤیرتمنین اه‫ییتیم و تربیت آلتینا ییغمیش و بیر دارالتعلیم آچیب و یئنی اؤیرتیم و اه‫ییتیم اوصولو اونلارا اؤیره‫تمیش ایدی کی حاجی میرزه محمدتقی ایسه اونلارین بیریسی اولاراق باکی‫دا دا بیر موددت تدریس ائتمیش و بو چاغلار دا، اؤز عاییله‫سینین گؤرمه‫یینه گؤره خالخالا گلمیش‫ایدی.
خالخال‫دا بئله قوروملار و تشکیلاتین، گئنل افکارا تانیش اولماماغی و بونلارا ایقدام ائتمه‫یین چئشیدلی تهلیکه‫لر و اؤزوندن گئچمه‫یین گرکلیگینه باخمایاراق، من اؤز ایچیمده کی دویغولاریما گؤره، اؤزومو هر جوره چتینلیک و خطره حاضیر ائتدیم و رحمتلیک حاجی میرزه محمد تقی‫نین اولدوغوندان فایدالاناراق، بو گؤنول منده یاراندی کی خالخال قصبه‫سینده بیر اوخول آچام و اؤز وطنداشلیق خیدمتلریمه بو یول ایله دوام وئرم.
و چون اؤزومون مالی گوجوم یوخ ایدی، بوتون ایلکین توکتیملر(مصارف) و گلجک بودجه‫سینی اله گتیره‫بیلمزدیم، اؤز قصدیمی خالخالین بئله ایشلره ماراقلی اولان خواص و اؤزل آداملاری ایله اورتایا قویوب و اونلارین ماددی و معنوی یاردیم اولماقلارینی ایسته‫ییب، یالواردیم! آنجاق هئچ بیری‫سی یاردیم ائتمه‫دیلر کی هئچ، بلکی یئرین یئتنک‫سیزلیگی، وسیله‫لرین آزلیغی، گئنل دوشونجه‫لرین تانیش اولماماغی و اونلاردان داها پیس، حوکومتین موستبید آداملارینین بئله قوروملارا اولان پیس باخیش و باشقا بیر قورخولاری، کیمی نه‫دنلره گؤره، بیر سایی ایسه منی گؤره‫جه‫ییم ایش ایچین دانلادیلار؛ سانکی دئییشلری ایسه منطیق‫لی و یئرلی ایدی.
ولی من او ایشی، سینیرسیز سئودیگیمه گؤره، گؤرمه‫لی‫یدیم و اونون ان آز فایداسی‫نی، گئنل دوشونجه‫لری بئله قوروملارلا تانیش ائتمک بیلیردیم و اینانیردیم کی بو توخوم سپمک گلجک‫ده کسینلیک‫له ثمرلی اولاجاقدیر.
بئله‫لیک‫له اؤز ایراده‫مین آردینی جیددییت ایله توتوب و اوخولون لوازیمینی حاجی میرزه محمدتقی‫نین بویوردوغو و اؤز شخصی خرجیم ایلهحاضیرلاییب و کندین ان یاخشی عیمارتینی(رحمتلیک حاجی سلیمی‫نین ائوی) اوخول اوچون، آی‫دا اون تومن ایله، کیرایه ائدیب خزل آیی(مهر/ میزان) آیسال 1326 (هجری قمری/ 102 ایل بوندان اؤنجه) ایلینده ناصیری آدلی مدرسه‫نی حاجی میرزه محمدتقی‫نین مودورلوغو، اؤزو و اونون باشقا بیر آداملارینین(میرزه رفیع) اؤیرتمنلیگی، آقا سئییدکریمین ناظیم‫لیگی و باشقا بیر کیشی‫نین قوللوقچولوغو، و آلتمیش اؤیرنجی ایله ایکی کیلاس آچیب و آچیلیش شنلیک تؤره‫نی ایسه اوخول تیکینتی‫سینده قوردوق.
آز-چوخ ساوادلی اولان بیر سایی بؤیوک اؤیرنجیلر، اؤزل بیر کیلاس‫دا درس آلیردیلار. اؤیرنجیلرین هر بیری‫سیندن اوچ دن بئش قیرانا قدر، آیلیق آلماق ایچین قرار وئریلدی.
اوخولون ترتیباتی و دوزه‫نلمه‫‫سینه باشیم قال اولاراق، موخالیفلر چئشیدلی قینامالار، اعتراضلار و پیس‫دانیشماقلارینا دوام وئریردیلر و جوره‫جره ایفتیرالار منه ووروردولار و بو ایشلری سورکلی اولدو و نئچه موددت داوام تاپدی؛ آنجاق اونلارا اعتینا ائتمه‫دن اؤز ایشیمی گؤروردوم و البته بیر سایی‫ قایغی‫لی آداملاردا، اؤزل دویغولارینا گؤره و یا منیم باشاری‫لی اولماغیم ایچین، معنوی اولاراق، یاردیملیق ویولداشلیق ائدیردیلر.
بوتون آذربایجان‫دا، تبریز ده اولان بیر-ایکی دنه یئنی اوخول واری‫ایدی و هر دن ]متحجر[ماللالارین بویوردوقلارینا گؤره، خاراب اولوردولار، و آستارا دا کی باشقا بیر اوخول‫دان سونرا، خالخال‫دا کی اوخول آذربایجان ویلایتینده قورولموش ایلکین اولوسال اوخول ایدی. اونون بیرینجی و ایکینجی گؤرونتوسو یازارین یانیندا واردیر و اونا باخاندا، بللی اولونور کی بو مدرسه، اؤز یئرینده، دوزنلر، ترتیبات و اؤیرنجیلر گئییملر بیرلیکی و ایچری انتظاماتا گؤره بؤیوک کندلرده اولان اوخوللاردان آلچاق دئییل؛ اؤزللیک‫له، اؤیرنجیلر ایکی-اوچ آیین ایچینده، باشاری ایله قاباغا گئدیب و سؤزجوکلری بیربیرلینه قوشوب، یازیب و اوخوماغی باشاردیلار و بو سورک هامی‫ایچین عجیب ایدی و حئیرته باعیث اولدو و گئت-گئده گئنل باخیشی اوخولا ساری چکیب، تؤهمت وورانلارین دیلینی گوده‫لتدی و بو رحمتلیک حاجی میرزه محمدتقی‫نین ایلکین اؤیره‫تیم ده کی بوتؤو و کامیل باجاریقلاری‫نین سونوجو و ائتگی‫سی ایدی.
تکجه بیر نقصی وار‫ی‫ایدی و او میرزه‫نین اؤیرتمنلیگی تورکجه دیلینده بیلدیگی و عوثمانلی اوصولوندا تحصیل آلدیغی ایدی(!). قضا دان بو دوروم، تورک دیللی ابتدایی اؤیرنجیلرین دادینا(مذاقینا) خوش و فایدالی ایدی و اونلار یاخشی و راحاتلیقلا مطلبلری دوشونوردولر، یوخسا فارسجا اوسلوب و اصطلاحلار ایله، تورک دیللی یئنی یئتمه اوشاقلار ایچین اوخویوب-یازماغی بو تئزلیک و یئیینلیک ایله اؤیرنمک، اولومسوز و ایمکانسیزدیر.
بیرینجی آی‫دا، اؤیرنجیلردن آلینمیش بوتون آیلیقلارین توپلوسو اون‫ایکی، و ایکینجی آی‫دا آلتی تومن اولدو. بو قدر موختصر اولان پولان، اوخولون آلتمیش و یئتمیش تومنلیک بودجه‫سی قارشی‫سیندا چوخ آز ایدی و بونا گؤره، اوشاقلارین بؤیوکلری‫نین ترغیبی و ماراقلاندیرماغی‫ایچین، اوچونجو آی‫دان آیلیق آلماغی دایاندیریب، و بوتون اؤیرنجیلری پولسوز قبول ائدیب، بودجه‫نین حاضیرلاماغینی "اعانه ممر"یندن آسیلی ائتدیم و هر جوره اولمالی ایدی توکتیملری سککیزینجی آی‫دان اؤزوم و باشقالارین اعانه‫سیندن، چوخلو امکلر ایله، ییغیردیم.
آنجاق غارتلر، آشوبلارین آرتماسی و شیددتلنمه‫سی و ویلایت اهالی‫سینین ال-آیاقلاری‫نین ایلیشمه‫سی گون-گون چوخالماقدان سونرا، اوخولون ایشی سیخینتی‫یا چکیلیب و اونون باشقا ایشچیلری ده‫یه‫رلی شئیلر اله گتیر‫مه‫دن، اون‫د‫ؤرد آی تامام، ویجدان ایله، گؤره‫و(وظیفه)لریندن ال چکمه‫ییب و قویمادیلار اوخولون قاپی‫سی باغلانسین.

---
*) قوزئی آذربایجان قاتیلماییب و منظور قاجار چاغینین سون ایللر ده کی آذربایجان ویلایتی دیر.

Sunday, August 12, 2007

ايچگي بوشكه‫سي

آشاغي دا كي يازي سارا فلاورزين يازديغي اصلاحات(The Reformation) كيتابي‫نين، رضا ياسايي‫نين الي ايله فارسجايا چئويريلميش نوسخه‫سينده(انتشارات ققنوس، چاپ اول، 1381)، «نئيه ايشكنجه» عونواني ايله گلميشدي. بو يازي مذهب و اينام قونوسونا باغلي اولماغينا باخماياراق، باشقا توپلومسال، كولتورل و يا سياسي قونولارلا دا ايليشكي‫لي اولابيلر؛ بونا گؤره اونلاري توركجه چئويرديب و البته سون پاراقيراف دا كي گولمه‫لي سؤزلره گؤره باشقا بير باشليق قويدوم:

ايچگي بوشكه‫سي

مسيحيلر نه‫دن اؤز مسلكداشلاري ايله ساواشماقدايديلار؟ نه‫دن اونلاري ايشكنجه ائديب، اؤلدوروردولر؟ گئرچكدن بو ايش عيبادت‫دن ديفاع ائديب و ساوونماق دئييلميش. رئفورميست كالوينيست، تئودور بئزا، دئييب: «مذهبي آزادليق، ان شئيطانجيل تعصصوبدور؛ چونكو بو معناني داشيماقدادير: قوياسان هر كيمسه نه جور جهننمه گئتمك ايسته‫سه گئتسين»! هر مذهبي قوروپ باشقالار ايچين يوخ، بلكه اؤز آزادليغي ايچين ساواشيردي. هر بيري‫سي، گوج ايله اؤز يولونون دوز و تكجه مومكون يول اولدوغونا اينانيردي. البته سياسي مولاحيظه‫لر، قودرتين بركيمه‫سي(تثبيتي) و ماددي قازانجلار كيمي داها ايلكين انگيزه‫لر، غاليبا اؤز روللار و گؤره‫ولريني ايفا ائديرديلر.
تاريخچي، رولاند بئينتون، باشقالاري يه‫شيب و اذييت ائتمگه ساري يؤنه‫لمه‫گين اوچ نه‫دني‫ني بئله تانيتديرير: «اينسان اؤز حققانييتينه اينانماغي‫ گركلي دير، سورومالي مسأله اؤنملي، و بو كي گوجون ايشله‫تمه‫گي ائتگي‫لي اولمالي‫دير». هر بير مذهبي قوروپ، اؤز حاقلي اولدوغونو سانيردي و ائله بيليردي قوتسال كيتابدان ائتديگي اؤ‍زل آچيقلاما و تفسير، تانري‫نين مقصودو دور؛ و بونا گؤره، هئچ كيمسه اونو قبول ائتمكدن سونرا باشقا يولو يوخدور.
ايكينجي نؤكته‫يه گؤره ايسه هئچ سورغو يوخ ايدي: دوغرو يولا يؤنلمك و قورتارما پرابلئملري اؤنملي ايديلر. اينام بونايدي كي «آدامين سون آلين‫يازي‫سي، توپلومسال ساغلامليق‫دان علاوه، اونون گئرچك كليسايا ياپيشماغينا باغلي‫دير». بو باخيش مسيحييتين مين ايلدن چوخ ياشاميندا يارانميشدير، و كليسا و توپلوم درين بير شكيلده، بيري بيرلري ايله ايليشكي‫لي اولموشدولار. كليسايا اينامسيز بير آدام، بوتون توپلومو قاتيشديرابيلردي. توپلومسال نظم، قايداني قاتان بير آدامين اذييت و يا اؤلدورولمه‫يي‫ني، بدنين چيركليك و عوفونتدن نيجات تاپماغينا گؤره، بير قولونو كسمگه اوخشاتماق اولار.
اوچونجو نؤكته ده بودور كي، اون‫آلتينجي يوز ايل‫ده ياشايان موجازاتچيلار، شيددت ايله، خالقين يوللاريني دگيشمه‫يه (اينام دئمهسه‫ك!) اينانيرديلار. او چاغين بير اينسان‫سئوري(humanist) دئميشدي: «مذهب ايچين اؤلدورولنلرين، سوچلو و يا سوچسوز اولماقلاري، خالقي وحشت و قورخويا سالماق قارشيسيندا، ائله ده اؤنملي دئييل». آنجاق اينجيتمه، اذييت و ايشكنجه، جان فاكسين آدليم ريساله‫سينده آدلاري گلميش كيمي، بير سايي شهيد ده آرايا گتيريرسه، البته كي فرانسانين شاهي، دؤردونجو هانري كيمي ايكي اوزلولري ايسه تانيتديريردي. اون‫آلتينجي يوز ايل‫ده بير ايتاليالي شاهيد بئله يازميشدير:
«خالقي بير مذهب آردينجا گئتمه‫يه مجبور ائدن كيمسه، بير آخماغا اوخشايير كي، ايچينده آزجا ايچگي اولان بير بوشكه‫سي واري‫دير و اوندا كي ايچگي‫نين چوخالماغي ايچين، سو آرتيرير! آنجاق ايچگي چوخالمادان، وار-يوخ ايچگي‫ني خاراب ائدير!».

Wednesday, July 18, 2007

رسمي فارسـلاشديرما

ياخشي! بئله سينه هامي دينجه‫لدي.
«هويت بخشي به فرش ايراني» و اؤز ديليميزجه ايران خالچاسينا، دونيا دا كيمليك باغيشلاماق آدي ايله، آذربايجانليلار و ايرانلي توركلرين توخودوغو خالچالارين، كيمليكي‫ني دئييشمك پروسه سيني، فورمال و رسمي ائتديلر و بوندان بئله تكجه تيلويزيون رئكلاملاري و مئديا تبليغلرينده «فارس خالچاسي» ياپيشيق سؤزجوكلريني گؤروب-ائشيدمه‫يه‫جه‫ييك!
ايندي گل ايثبات ائت كي بونلار تورك اوزمانجلارين ال-توخوماسي دير و مئهران باهارلي دا فارسلارين ديلينده خالچا ايچين اؤزل بير سؤزجويون اولماديغيني، ايثبات ائتسين!!

اؤرنكلري(ميثاللاري) ايسه جاليب دير:
توخونماق يئري: فارس (اوستاني)
تيجاري آد: گبه (تورك قاشقاي قادينلارين توخودوغو گه‫به)


ائتيكتين سونوندا يازيلميش made in iran دا چوخ آنلام داشييابيلر! چونكو فارس خالچاسي ايرانين سينيرلارين اوتايلاريندا ايسه توخونور و يا توخويورلار و بو ياني پان فـ... !

گؤرونتو و خبر قايناغي:
http://www.sharghnewspaper.ir/Released/86-04-26/272.htm#11574

Tuesday, June 19, 2007

سانکی، هئچ ایش گؤرمه‫میشلر!

عسگرلیک دؤنمینده، دان چاغلاری فورصت اولسایدی چؤرک دن، یومورتادان، پنیر دن و اولماسایدی بیسکوییت و یا بیسگوئت(!) آلیب یئیه ردیک! یوخسا گون اورتا و یا گئجه یه قدر، آجلیغی دؤزمه‫لی‫ایدیک! او گونو اونودمامیشام کی ایسته دیم کیلاس قویام و یا دا بیلمیرم مرام گؤسترمک ایچین، عسگرلیگین یوخسوللوغونا باخمایاراق کالباس، شور خیار، دئلئستئر(ایسلامی آرپاسویو!) و باگئت چؤرگی آلدیم؛ آنجاق سوس آلماغی اونوتدوم. تئهرانلی اوتاقداش و بیر کورد کؤکنلی اونباشی ایله اونلاری یئمه‫یه باشلادیق. تئهرانلی یولداش تئز-تئز دئییردی: "اللر وار کیشی! مایا قویموسان و ..." آنجاق اونباشی به‫ی، دئدی: بو قدر زحمت چکیب سن و بونلاری آلیبسان؛ آنجاق سانکی هئچ ایش گؤرمه‫میشسن! بو کالباسلار بوغازدان آشاغی گئتمیر کی! "مایونئز سوس" آلماماغین هر نه‫یی آپاریب سورغو آلتینا! و اوزو سوسوز گه‫ده های دئدی!... و من ده الیمی داغلادیم کی اوندان بویانا بیر ده مرام گؤستر‫مه‫یم و بو ایشلردن ایسه گؤرسه‫مسه، او اوزلو یوزباشی‫نی بیرلیکده صوبحانه یئمه‫یه چاغیرمایام.

***


ایکی اوچ یئدیجه(هفته) بوندان اؤنجه یولوم اینقیلاب مئیدانینا دوشموشدو و اولمازدی کی "اندیشه نو" یایین ائوی نه گئدیب و یئنی یاییلمیش تورکجه درگیلر و کیتابلاردان آلمایام. بو ایل اصلا اورایا گئتمه‫میشدیم. البته اورا هر زامان شولوق اولور و فضانین آز اولماغینا گؤره، اورادا چوخ قالیب و چوخلو کیتابلارا باخماق اولمور و تئز گرک فرزانه به‫یین تانیتدیردیغی کیتابلاری و درگیلری به‫یه‫نیب آلاسان! چوخ آداملار دا واردیلار اورانی پاتوق کیمی بیر یئر سانیرلار و اورا تک بیر توکان دیر کی بو سؤز یازیلمامیشدیر: "یئرسیز دایانماق، کاسیبلیغین مانئعی دیر(توقف بیجا مانع کسب است)"! البته اولابیلر بو یازی اورادا وار و من گؤرمه‫میشم؛ کسینلیک ایله دئیه‫بیلمه‫رم. خولاصه دئییم کی کولتورل ایشلر تکجه کسب و پول چیخارتماق ایچین دئییل کی؛ بئله دئییل می؟!
یئنی یاییلان کیتابلاردان بونلاری آلدیم:
رامین جهانگیرزاده نین اوشاقلار ایچین اولدوز شئعر توپلوسو، کی یانیندا بیر CD ده وار ایدی و شئعرلر دیکلمه الونموشدولار. بونو قارداشیم قیزی سئودا یا آلدیم! کمال موردای نین گؤزل تورکجه آدلاری کیتابی، خودافرین درگی سی، حسن راشیدی نین یازدیغی "تورکلر و ایران دا اونلارین تاریخ، دیل و وارلیغی حاقدا تدقیقات"(ترکان و بررسی تاریخ، زبان و هویت آنها در ایران) کیتابی نی، موللا محمد باقیر خالخالی نین ثعلبیه دیوانینی و وارلیق درگی‫سینین 143ونجو سایی‫سینی دا آلدیم. گلنده گؤردوم سـکسـن آلتینجی ایلینین ایل سایارلاری دا واردیلار و چوخ دا گؤزل طراحی اولونموشدولار. دوزدور کی یئنی ایلدن اوچ آی گئچیردی؛ اونلاردان ایکی اوچ جیلد آلدیم کی تانیشلارا وئرم؛ بو تانیشلار دا چوخ دا من وسیز کیمی تورکچو دئییللر.
اولابیلر دئیه‫سینیز سؤزلرینین باش-اته‫کلرینین ایلیشگیلری نه ایدی؟! واللا دوغروسونو ایسته‫سه‫نیز، ایسته میرم او یوزباشی کیمی بو ایل سایارلاری طراحی ائدنلره یورولمایین دئمه‫یه‫م. اؤزللیک ایله، زنگان دا کی بابک یوردی شیرکتی کسینلیک ایله چوخ ده‫یه‫رلی بیر ایش گؤروب و زنگانین اؤزل تورک ایل سایارینا مالی یاردیم یئتیرنلرین بیری سی اولوب و اینصافسیزلیق دیر اونلارین اؤنملی ایشلرینی سورغو آلتینا آپاراسان! ولی بیلیرسینیز نه وار نه یوخ؟! ائوه یئتیشندن سونرا گؤردوم اون دان آرتیق یایین ائوینین ایشتیراکی ایله چاپ اولونان ایل سایارین ایلک و یاز یارپاغیندا، ایکینجی آیا "قیزاران آی" و اوچونجو آیا "گولن آی" آدی یازیلمیشدیر و یئرلری ده‫ییشیک دوشوبدور! زنگانین ایل سایاریندا دا، یایین ایلک آییندا قیشین سون آیینا قدر بوتون یارپاقلار دال-قاباق و ترسینه وورولموشلار!! من ده گئجه یاری‫سینا قدر اوتوروب و اونلاری بیر جوره دوزدوم ولی ترسینه دوزولمه‫لری دوزه‫لمه‫لی ایدی و دا-قاباق اولماقلارینا چاره قیلابیلمه دیم!
واللا، من و سیز کی توققوعوموز آز دیر و البته که بونلاری یایانلارا همیشه یورولمایین و اللروار دئمه‫لی‫ییک؛ ولی بئله سانین کی بونلاری کیلاس قویماق و یا بو جریانا ساری چکمک ایچین، بیر تورک دیللی یولداشا وئره‫سینیز و او دا بو یانلیشلیقلاری بیله! بیلیرسینیز که نه قدر پیس اولار! و یا اونلار اؤزلری بونلاری آلالار و سونرا بیله‫لر کی آذربایجانین یایین قوروملاری، اؤز ایشلرینده، گرکلی دیققتلری ائتمه میشلر.
سایقیلی اوستادلار و اؤيرتمنلریم! اللرینیز آغریماسین؛ بو قدر امک بیتیریرسینیز، بیر آز دا دیققت ائتسه‫نیز لاپ یاخشی اولار.

Tuesday, December 12, 2006

هم ميللتچي لر و همده ساتقينلار گونو


61 ايل بوندان اؤنجه:

گوز سونونون سؤيوخ گونلري دير. چيلله نين سويوغو اؤزوندن قاباق گلميشدير. شاختايا گؤره، ائشيگه چيخماق اولمور. دئييلير تندير واختي دير. هامي ائو ايچين ده كورسولره گيريبلر. اوشاقلار، بؤيوك آتالار و آنالارين دئديگي ناغيللارييلا، گئجه لري دانا(صاباحا) چاتديريب، آذربايجانين اوزون قيشي نين سونا چاتماغيني گؤزله ييرلر.

¯ ¯ ¯


دونيا ايكينجي ساواشي قورتاريب دير، آنجاق آذربايجانين ساواش دا دخالتي اولمايان خالقي دا بو دونيانين ايچينده اولاراق، آماني كسيلميشدير؛ پيشه وري و اونون يولداشلاري نا، تهرانين ميللي شورا مجليسينده اعتبار وئرمه ييبلر و دئييرلر، سيز تبريز ده اوتوروب آذربايجان چتينليكلريني چؤزه بيلمزسينيز، بيز اؤزوموز ، كي اليميز اوزاقدان اود اوستونده دير و اينگيليس تؤرمه سي اولان آريامهر شاهنشاهين كؤلگه سينده، آذربايجان يوخ، بلكه بوتون ايالتلرين آجليق، ساوادسيزليق، ايش سيزليك و باشقا بوتون فلاكتلريني حل ائده جه ييك!

تبريز ده دموكرات فيرقه سي، ميللي آدلانميش حكومتي قورماق و آياق اوستونده ساخلاماق زوروندادير.

آنجاق خالخالليلار هله ده، دوز بيلمه ييرلر هميئرلي باش وزير نه جور آدام دير؟ كيمه باغلي دير؟ نه ايسته يير؟ آراماني نه دير؟ مسلكي نه دير؟ سؤزو نه دير؟ رضاخان طرفيندن، باشينا نه اويونلار گتيريب؟ اونلار خبرسيز ديرلر بوندان كي فدرال سيتمي ايسته ين دموكراتچي لار ان قيسا زامان دا آذربايجان ايچين نه ايشلر گؤره جكدير؟ آناديللي لريني رسمي ائده جك و اوخوللاردا بير داها تدريس اولوناجاق و اوشاقلار اؤيرتمنلردن قورخوب قاچماياجاقلار. آذربايجانين ايلك بيلي يوردو تبريز ده دوزله جكدير. يئني اكينچيليك سيستملري ياراناجاقدير. خالقين ساغليقي يوكسله جكدير. آنجاق اونلار ائشيديبلر كي پيشه وري باكي دا درس اوخويوب و كومونيست دير و اسلام دوشماني دير، ايمانسيز ايستاليندن يارديم آلير. كيمسه اونلا اولورسا، كافر دير. بير بهانه گؤرسنيرسه يئتر؛ بونون ده عئيبي يوخ كي شاه و قوام السلطنه ده اينگليسلردن كؤمك آليرلار!

بهانه دئديم! بير ياندان دا دموكرات فيرقه سينين اوزاق بؤلگه ده كي عسگرلر و مامورلارينين بير سايي سي، اؤز گؤرولريني دوغرو گؤرمه دن، بير ايشلر گؤرورلر كي دئييلسين بورا دا كي عسگر بئله اولسا، گؤره سن تبريز ده كي ناسيل دير؟!

¯ ¯ ¯


قاپي اوجا سس ايله دؤيولور.
آتا قاپي ني آچير؛ قاپي نين داليسيندا اوجا بويلو بير كيشي، اسلحه الده دورموشدور. رضاخان زامانيندا ائتديگي عسگرليك ، يادينا دوشور؛ آرواد اوشاق و آتا آناسيندان اوزاق اولاراق، نئچه ايل رضاخان قوشونوندا خيدمت ائتميشدير. خاطيره لر و نفرتلري ديريلير. عسگر، عسگر دير! شاه عسگري اولورسا اولسون، يوخسا پيشه وري عسگري!

جاوان كيشي يوغون سس ايله كي كولك ده، ياخشي بيلينمير، دئيير: من يئني حكومتين عسگرلريندنم و خلفلي كندينه(كيوي/خالخال كندلريندن) گئتمك ايسته ييرم. اورادان يولداشلاريملا، اردبيله ساري يولا دوشه جه يم. ائشيتديم سيزين بير آت وارينيز. آتينيزا خلفلي يه قدر احتياجيم واردير. اؤزونوز گليب اورادان آپارارسينيز.

آتا اوزگونلوكله دئيير: بو آت اولماسا بيزيم ياشاييميز فلج اولار. سن كي حكومت عسگري سن، دؤولتدن آت آلمالي سان، كندلي لردن يوخ...

¯ ¯ ¯


بو قيسسا خاطيره لري بونا گؤره يازديم بير دليل دئيه م كي نئيه او زامان دموكراتلارين خالق آراسيندا ياخشي نفوذو يوخوموش. بو گونلر چوخلو قيسسا ساو و ايميل گلير و آذربايجان سايتلاريندا يازيلار ياييلير و البته هاميسي بيريجي 21-آذري قوتلاييرلار. هئچ بيري سي ايكينجي 21-آذر ايله ايشلري يوخدور. هئچ كيمسه شاهنشاهي قوشونلاري ائتديگي جينايتلردن و سوي قيريملاردان دانيشمير.


60 ايل بوندان اؤنجه:

دونياساواشي باشلانانداكي، دونيانين ان غئيرتسيز عسگري اولان شاهنشاه قوشونو، 1325جي ايلين آذر آيينين 21 ده، آذربايجان دا آصلانا دؤنموش چاققال اولموشدو. پس او آصلانلارين باشينا نه گلميشدي؟! بوندان دا كيمسه سؤز آچمايير.


آدلاري كومونيست اولمايان تهران دان گلن شاهين آدي موسلمان عسگرلري، تبريزده چوخلو قان توكورلر؛ دئييرلر آذربايجاني، يابانجيلارين اليندن قورتاراندان سونرا، آذربايجان خالقي نين ديلي، گئنه ده رسمي قالاجاقدير! تبريزليلردن ايسته ييريك ائولرينده كي بوتون توركجه كيتابلاري گتيرسينلر تا اونلاري قايناق توتاراق، يئني دن اوخوللار و مكتبلر ايچين، درسليك كيتابلاري يازاق!

آنجاق تبريزلي اوشاقلارين آغلار گؤزلرينين قارشي سيندا، قالانميش كيتابلارين آلاولاري گؤيه قالخيرميش! تاريخ بئله بير جينايت گؤرمه ميشدير. بئله شرفسيزليك تايسيز دير. بير ميللتين آناديلينه يازيلميش كيتابلاري، آناديللريني دئييشمك ايچين يانديراسان. آلمان فاشيستلري بئله بير ايش گؤرمه ميشلر كي آريامهرين مواجيب آلانلاري ائتديلر.


ولي گون بولوت داليسيندا قالماياجاقدير؛ نه گؤزل دئميشلر بو سؤزو، بيزيم ساده و دوروست آتالار.

قوي تاريخين درسليك كيتابلاريندا، هر نه يي گيزلتسينلر! قوي تكجه مشروطه نين قوندارما تاريخيندن، تنبكي قياميندان، جنگلي ميرزا كوچك خانين بؤلوجولوكوندن، بست نشيني لردن، نفت صنعتينين ميللي اولماغيندان و ... بوتون باشقا ديه رسيز سؤزلري اوزاتسينلار و اؤزلري دئديكلري ايرانين باشي اولان آذربايجانا نوبت يئتيشنده سوسماق مرضي توتسونلار!

اؤزلري ده بيليرلر كي تكجه، دوشونجه و اويانيش دير كي اؤز ايشيني گؤروب و گؤره جكدير.

آيدين . ك
آذر آيي نين 21 نجي گونو - 1385


Yazıları Latin əlifbasında görmək için, mətni kopi eləyib gedin Köçürgə`yə:

köçürgə yazılımı