پاسخي متمدنانه

سيدعطاءالله مهاجراني در وبلاگش(مكتوب) مي گويد:

... پیداست فردوسی شاهنامه را برای این که به شاهی تقدیم کند و پولی بگیرد نسروده است. و داستان فردوسی و محمود هم داستان دیگری ست...
فردوسی شاهنامه را به محمود غزنوی تقدیم کرد تا کتاب بماند. او که یک نسخه بیشتر نداشت. اگر کتاب به دربار محمود نمی رفت، استنساخ نمی شد و نمی ماند. کتابی که در محتوا ضد محمود غزنوی بود و ترکان تورانی را نقد می کرد... به محمود اهدا شد. رندی شگفت انگیز فردوسی.

با ديدن اين عبارات اين فكر را كردم كه كه آيا يك فرد صلاحيت اين را دارد كه علاوه بر نقد شاه و سلطان و ... و حداكثر اطرافيانش، ملت و اجتماع منتسب به او را هم مورد شماتت و سرزنش قرارداده و يا اهانت كند، و آيا اين كار او، مصداقي براي نژادپرستي نخواهدبود؟
توضيحي گذاشتم و نمي دانم از طرف ايشان تاييد شود يا نه:

البته آنچه كه شما از آن به عنوان نقد و انتقاد ياد مي كنيد، اهانت بود!
و تركان شايد براي اثبات ابطال آن حرفها، آن كتاب را از بين نبردند، بلكه نگهداشتند...

رونمايي مجسمه در باغ فرهنگي آذربايجان

نويسنده: روبرت ال. اسميت / 12 مي 2008 ، سايت خبري مترو كليولند

صداي Wow هنگامي در فضا پيچيد كه پرده سفيد افتاد، و جام براق غول پيكر استينلس استيل(فولادي ضد زنگ) رو چمنزار خودنمايي كرد.
پسران كلاس هفتم دبيرستان دانشگاه به پارك راكفلر آمده بودند تا از نزديك شاهد مراسم سنتي قومي(اهداي يك باغ فرهنگي) باشند.
واكنش در ميان افراد آمريكايي-آذربايجاني كه براي مراسم نيمروزي گردهم آمده بودند، تا اندازه اي ملايمتر و البته قوي تر بود: نفسهاي جمعي كه با تبسمهايي در يك دوشنبه باراني دنبال مي شد.
دكتر ديلارا سييدووا خشكنابي چنين مي گويد:«اين افتخار بزرگي براي ماست كه سمبلمان را اينجا مي بينيم».
كلينيك كليولند وي را از آذربايجان، در آسياي غربي، هشت سال قبل و براي تحقيقات طبي جذب كرده است. اكنون او و شوهرش شهر را وطني براي خود مي دانند. او مي گويد: «احساس مي كنم كه تكه اي از سرزمينم، اينجا، يعني كليولند است.»
باغهاي فرهنگي كليولند هدايايي را از طرف نسلهاي جديد مهاجري دريافت كرده است كه غالبا افرادي از ملل كوچك و در حال پديدار شدن هستند و به گونه اي ناكافي خواستار اين هستند كه جهان هويت آنها را بشناسد.
چنين لحظاتي براي شناسايي به ندرت به اينصورت تكرار مي شوند. اما مراسم روز دوشنبه ثابت كرد كه زنجيره باغ 92 ساله هنوز هم در حال به جنبش در آوردن احساس و افتخار است.
نزديك به يكصد نفر در زير يك چادر بزرگ سفيد، و در انتهاي شمالي درايو مارتين لوتركينگ جهت اهداي باغ فرهنگي آذربايجان، فضاي شلوغي پديد آورده بودند كه شامل مقامات عالي، همچون سفير آذربايجان در آمريكا و همچنين معاون وزارت خارجه آنجا هم مي شد.
خانواده هايي هم با پوششهاي جلوه گر كه از جامعه كوچك آذربايجاني بودند هم در آنجا حضور داشتند. دو نفر از كانالهاي تلويزيوني خبري آذربايجان هم (يكي از تورونتو و ديگري از واشينگتون دي سي آمده بود) جهت تهيه گزارش براي بينندگان ساكن آذربايجان آمده بودند، كشور نفت خيزي با هشت ميليون جمعيت در كرانه غربي درياي خزر واقع است.
ياشار علي اوو سفير آذربايجان احساس افتخار خود را چنين شرح مي دهد(البته منظورش جمهوري آذربايجان و حكومت علي اووهاست/مترجم):«كشور ما جديد و زيباست و فقط شانزده سال دارد و مي خواهيم كه دنيا ما را بشناسد... حالا آذربايجان در اين شهر زيبا همسايه اي براي ملل ديگر خواهد بود».
دكتر جورج پاراس، رييس سابق فدراسيون باغهاي فرهنگي كليوند، ورود آذربايجانيها را به بافت موزاييكي-قومي كليولند و همچنين باغ زنجيره اي آن، كه جهت ارتقاي صلح و تولرانس(تحمل و احترام به همديگر) طراحي شده، خوشامد گفت.
طولي نكشيد كه جمعيت از چادر خارج شده و به سوي محل نشانه گذاري شده كه زير رداي سفيدي بود، حركت كردند.
مجسمه ساز، خانلار قاسيم اوو، براي انتخاب محل اين چمنزار مثلثي، مدتها قبل و در يك روز برفي سال 2004، ساعتها در پارك راكفلر قدم زده است. او دنبال جايي براي استقرار خلق چيزي بود كه او آن را «Hearth»(اوجاق/آتشدان) مي نامد.
جام آيينه گون هشت تني، طوري طراحي شده كه قطعات مختلف آن، نشانگر فرهنگ آذربايجان، مشتمل بر شعله هاي خيره كننده معروفي كه از منابع طبيعي گازي آن نش‍أت مي گيرند، بوده و همچنين گوياي طبيعت و خلق و خوي مردمان مهماندوست نقطه اتصال اروپا و آسيا باشد.
پس از بريدن طناب توسط هنرمند، و نمايان شدن مجسمه، پسران دبيرستاني از سر و كول هم بالا مي رفتند تا بتوانند آن يادبود نقره اي فام را ببينند. فلاش زدن دوربينها شروع شد آذربايجاني ها لبخند زدند و حتي عده اي از آنها شروع كردند به گريستن.
ترانه عسگرووا كه پنج سال قبل از آذربايجان به آمريكا مهاجرت كرده، مي گفت: «ترجمه كردن خيلي سخت است... من خيلي احساس خوشحالي و شادي مي كنم ... من آمريكا را دوست دارم، ولي الان احساس مي كنم كه بخشي از كشورم اينجاست!».

منبع:

http://blog.cleveland.com/metro/2008/05/sculpture_unveiled_at_azerbaij.html

سهندسیز شهریار

اولمادی بونلار آذربایجان ‫ایچین بیر ایش گؤرسونلر و آرادا بیر سؤز اولماسین! شهریار دیزی‫سینی(سئریالینی) دئییرم. بوندان اؤنجه ده کامال تبریزی‫نین دوزه‫تدیگی فیلملر توپلوسوندا کی یانلیشلیقلارا گؤره هم من و هم باشقا اذربایجانلی‫لار یازمیشدیلار و البته من اؤزوم سون قضاوتی ائتمه‫میشدیم و بونو گؤزله‫ییردیم زامان گئچدیکجه و شهریار بؤیودوکجه شهریار اؤز یاشامینین ان اؤنملی بؤلوملرینه، 1324جی ایل، شهریارین آناسی، اوغلوندان آنادیلینده قوشماجا سؤیله‫مه‫یی ایسته‫مک، و سهند ایله تانیش اولماغی کیمی چاغلارا یئتیشسین و البته ایندی‫یه قدر، بونلاردان تانری‫یا مینلر شوکور اولسون کی تکجه " شهریارین آناسی، اوغلوندان آنادیلینده قوشماجا سؤیله‫مه‫یی ایسته‫مک"، قیساجا، تیلیویزیون ائکرانلارینا گئچیب و اؤزوده اوتانا-اوتانا بئله‫سینه: "پیسرم قوربانت بیروم آخه و باشووا دولانیم؛ تو چرا به "آذری(و نه تورکی!)" که زبان مادریت هست شعر نمی‫گی آخه!!؟"، دئییلیب. من بوتون آذری-آذری ائدن ساچمالایانلاردان ایستیرم بیر نفر آذربایجانلی گؤسترسینلر کی فارسجا بیلمیر و تورکجه دئسین من تورک دئییلم و آذری‫ام و یا دیلیم آذری دیر و تورکجه دئییل.

بو گونلر، باشقا جوره اعتراضلاری گؤروروک و بو مساله‫نین شخصی و اؤزل حالته چئویریلمه‫سی دیر. و بو شهریارین خانیمی‫ایله ایلیشگی‫لی قوندارمالار دیر. فیلم‫ده بئله گؤرسه‫نیر کی او خانیم ساوادسیز، و شئعره ماراق گؤسترمه‫ین بیر ائو ساخلایان قادین دیر و همده او شهریارین اقرباسیندان دئییل...
البته شهریارین قیزی‫ و باشقا قوهوملاری و حتی باشقا شهریاری سئون آداملار بونا حاقلی‫دیرلار کی کسینلیک‫ایله اونلارا اولموش ایهانتلره قارشی دوروب و محکوم ائتسینلر، ولی گؤردوغوموز کیمی بو خبرین تئهران مئدیاسیندا گئنیش اولاراق بؤیومه‫سی و شهریارین اولوسچو اولماغی‫نین سانسور اولماق چاغلارینین سانسور اولماغی‫ کؤلگه آلتیندا قالماغی‫دیر.
من اؤزوم گئچن بؤلومو گؤرمه‫میشم، آنجاق ائشیتدیکلریمه گؤره، ایران دا ایسلام دئوریمی(انقلاب) اولوب، و هله ده "سهند" و یا "بولود قاراچورلو" شهریاری گؤرمه‫ییب، سانکی!! اولابیلر بو جریان دا قوندارما شکیل‫ده گؤرسه‫نسین و گله‫جک بؤلوملر ده ایسه بونا ایشاره اولماسا، منیم حؤوصله‫م یوخدور دؤزوم، بون دئمک ایسته‫ردیم: "نه جور اولور نئچه یئدیجه شهریارین مانقال باشینداکی قوشارلار(شاعیرلر) ایله اوتوروب دورماغینی گؤستریرسینیز، آنجاق سهندیه کیمی بیر شئعر و شاه داغی، شانلی سهند کیمی بیر شاعیردن، هئچ آد چکمیرسینیز؟!".

*) گؤرونتونو بو وئبلاقدان گؤتوروب، بیر آز دئییشدیم.

سس‫سيز تبريز

ايكي هفته بوندان قاباق خويا گئديرديم. اوچ-دؤرد ساعات فورصتيم وارايدي تبريز ده دولانام و چون مقبرةالاشعرا (و يا قوشارلار آنيتي) ني گؤرمه‫ميشديم دئديم گئديم بير اوراني زيارت ائديم. ايندي‫يه قدر اوره‫يه سينن قدر تبريزده قالابيلمه‫ميشم و هميشه بئله اولوب! ائله تكجه اورادان سووشموشام!
اونوتموشدوم كي عكس گؤتورم، آنجاق اون-اون بئش دنه اوشاغين بير دن اورايا گيرمه‫سي و شهريارين مزارباشيندا فاتيحه اوخومالاري، او قدر من ايچين جاليب و گؤرمه‫لي صحنه ايديلر كي تئز جيب تئلفونو چيخارديب و سال ها سال!! ايسته‫ييرديم فيلم ده گوتورم، آنجاق ائله بيل اؤيرتمنلري اونلارلا فارسجا دانيشيردي و واز گئچديم. بئله دوشونورم كي عكسلري ياخشي سالميشام؛ بويورون بو گؤرونتو توپلوسونا باخين:

Photo Album: The Poets Mausoleum - Tabriz / Qoşarlar Anıtı - Tәbriz

بو گؤرونتولره باخاندا بو فيكيره دوشدوم: دوغرودان بو گؤزلليكده تيكينتي‫نين شكليني نئيه ايران ايسكسناسلارين اوستونده چاپ ائتميرلر؟ سيز ده بئله سوروغويلا قارشي اولوبسونوز كي نئيه آذربايجانين كولتورل و يا دوغال گؤرونتولريني نئيه ايرانين اولوسال(ميللي) پوللاريندا يايميرلار؟ اولمايا بونا گؤره دير كي ايران تومني‫نين ده‫يه‫ري گون به گون آزالير و آذربايجانا عاييد اولان گؤرونتولريني گؤزلردن سالماق ايسته‫ميرلر؟!

تبريز دن سؤز گئتدي و تبريزدن گلن بوتون خبرلر ياديما دوشدو...؛ تراكتورسازي‫نين سهامي، عدالت سهامي ساييلمادان، آذربايجانلي ايشچي‫لر، يوخسوللار و حتي وارلي و سرمايه‫لي‫آداملارينا ساتيلماماغي(!) كيمي آجي خبرلر و ان اؤنملي خبر، سهند تئكنولوژي بيلي‫يوردوندا كي روسوايليغي و اورانين اؤيرنجي‫لرين يئمه‫مك اعتصابي‫نين گوندم‫ده اولماغي(باغلانتي: 1 و 2). تبريز و يا آذربايجان بيلي‫يوردو منجه تكجه ايران يوخ بلكه اورتادوغونون ايلكين بيلي‫يوردو و سهند بيلي‫يوردو ايسه تكجه ايران يوخ بلكه اورتادوغونون ايلكين تئكنولوژي بيلي‫يوردو اولمالي دير، آنجاق دورومدان سيز مندن ده آرتيق خبرينيز واردير و بيلير سينيز كي بو بو بيلي‫يوردلار دونيادا 4000 دن و ايران‫دا اون و ايگيرمي دن، آشاغي سيراداديرلار و بونون نه‫دني تكجه ايشين ساپي عورضه‫سيز، يئتنه‫ك‫سيز و چيخارسيز سوروملولارين الينده اولماغي‫دير و منجه سهند كيمي بير بيلي‫يورد دا بئله بير روسوايليغي چيخاردانلار تكجه گرك دوه‫قوشو كيمي، اوتانماقدان باشلارين يئره سوخالار.
و البته سوسموش آداملار اونلاردان آرتيق سوچلودورلار؛ چونكو بيليم و كولتور يوردلاريندا بئله فاجيعه‫لر اولور و بئله قوتسال يئرلرين، ائله دوشونمزلرين الينده‫اولماغينا اعتراض ائتميرلر.
آذربايجانين بوتون يازيقليقلاري تكجه بيليم و كولتور يوردلاريندا كي قورت‫سالمادان قايناقلانير.

يوخاري‫دا ايشچي سؤزو اورتايا گلدي! يارين(ساباح)، مئي آيي‫نين ايلكي دير و دونياليق ايشچي‫لر گونو. بير تبريزلي سوروجو گؤردوم كي تبريز ده كي ايش‫سيزليگين چوخالماسيندان شيكايت ائديردي. دئييردي پئيمانكارلار گنجلري بير ايله ياخين ايشله‫ديرلر و اوندان سونرا اؤتورورلر و اونلار دا ايش‫سيز قاليب و موعتاد اولورلار، چونكو ايش‫دن تئز تيريه‫ك تاپيلير سانكي! من دئييرديم دوز دور آذربايجانين اوزاق كندلري بوشالير، آنجاق تبريز وار! بو ده تبريزين ايش دورومو!! هر حال‫دا ايش و ايشچي‫لر گونونو بوتون تورك و آذربايجانلي ايش آداملارينا قوتلو اولسون دئييرم، اومود كي اونلاردا اؤزگورلوك ايله و قورخوسوز اؤز ايستكلريني ايسته‫سينلر.

Aprel Utanmazları

Elə ki İranda yaşayan milyonlar Türk oxullarda öz anadillərini oxumaqdan yasaqlanmışlar və öz Qarabağ da öldürülmüş dildaşlar və dindaşlarının soyqırımına görə sayqılama və anma törəni isə qurabilmirlər.

Ancaq bu bağlantı və orada ki görüntü toplusunun başqa şəkillərinə baxsanız, görəcəksiniz İranda yaşayan 50-60min Erməni bütün qonularda özgürdülər və azatdılar Qarabağı işqal edənlərin nizami köynəklərin oxşar yuniformları öz uşaqlarına geydirib onların beynini yuyub, yerinə savaş ilə qan tökmək toxumu əkib, və hətta qızları başörtüsüz gətrirmək ilə(İran da bir qızın saçı evdən eşik də görünsə, polis tərəfindən dillənilər və çox danışsa da göz altına alınar), timsah gözyaşısı töksünlər. Bu o halda dır ki birinci dünya savaşı çağında olan şəkli və qondarma Erməni soyqırımı olayları, Osmanlı Türklərin yardımı olmazsaydl, Baki, Qafqaz və hatta Urmu, Təbriz də isə bir Müsəlman qalmayacqdı və Tezar Rusların kölgəsində, daşnakların əli ilə üz verən soyqırımlar(Cilovluq) davam tapacaqımış.

پر روهای آوریل

همانگونه که میلیونها ترک ایرانی از آموزش زبان مادری خود در مدارس محرومند، نمی‫توانند تجمعات و مراسمهایی را جهت محکومیت کشتار مسلمانان و همزبانان خود در قره‫باغ تشکیل دهند.
ولی اگر به این لینک و دیگر عکسهای آلبوم مربوطه در سایت دولتی فارس-نیوز نگاه بکنید می‫بینید که ارامنه در این میان در زمینه‫ه‫ای استثنا هستند و آزادند با پوشاندن یونیفورمهایی مشابه با لباس نظامی آدمکشان و اشغالگران قره‫باغ، به تن بچه‫هایشان، و در عین حال بدون رعایت حجاب عرفی مملکت، اشک تمساح بریزند. و این در حالی است که در واقعه‫ مشکوک و جعلی دوران جنگ جهانی اول، اگر ترکان عثمانی به داد آذربایجانی ها نمی‫رسیدند، در باکو، قفقاز و حتی تبریز و ارومیه شاید به علت تاخت و تاز و جنایات ارمنی‫ها(همانند جیلولوق فاجیعه‫سی) در سایه حمایت روسیه تزاری، یک ترک مسلمان هم باقی نمی‫ماند.

An Azerbaijani Carpet for an American Mother

I published a blog post about Howard Baskerville in the expired internet site ‘ildirim.com’, 4 years ago, that I decided to post it again with some changes:

Always April is the most remindful month in the history of constitutional battles of Azerbaijani warriors in Tabriz. I think it has been very marvelous event: An American young teacher leaved his developing country to inhabit in eastern world. He would love Azerbaijan society and would fight for freedom and democracy about100 years ago.

There were ceremonies that we can specify when Khiabani’s national group could attain power in Azerbaijan. Khiabani ordained commemorations for Mashrouteh(Constitutionalism) victims & martyrs. The one of immolations was American young Martyr, Howard Baskerville. Azeri handicraft Carpet weavers in order to appreciate from American people and specially Baskerville family created a carpet from Howard’s feature & send it to Howard’s mother.

Howard was born in April and was killed in April too. Howard Baskerville described in his own words the decision to join his students in the Nationalist movement as a matter of conscience.

TheNationalist forces in Tabriz made a determined sortie this morning, but with little result. An American missionary, Mr. Baskerville, who joined Sattar Khan a fortnight ago, was killed during the fighting.

تفاوت آمال

با اينكه ازمطلب عجيب روزنامه همشهري، آلمايولو چنين نتيجه گرفته است كه :"معلوم میشود که برای آنها نه فارسی گویی بلکه فارس بودن مهم تر است"، و من هم در ستون گونده ‫لينك(لينك روزانه) به آن، با توضيح "مطلبي ضد فرهنگي و نژادپرستانه در روزنامه همشهري" لينك دادم. ولي وقتي خود را جاي آن نويسنده مي گذارم و اگر مساله شعر را بر بر خود شاعر ارجح ندانم، يقينا دنبال مليت و هويت شاعر خواهم رفت و اينكه او را از اين نظر مشابه و هم گروه خود بدانم و اگر فارس بودم (حتي از نوع غير قوم گرايش) و "روز ملي شعر و ادب" را با "روز شعر و ادب فارسي" اشتباه مي گرفتم، شايد من هم مي گفتم در جايي كه سعدي و حافظ و فردوسي جولان مي دهند اين شاعر ترك خشگنابي و سراينده "سهندييه" و "حيدربابا يا سلام" چكاره است؟! و احتمالا خداي نا كرده حرفهايي تندتر هم مي زدم.

ولي مي دانم لاجرم عقل و منطق هر نوع تعصب و غرض را محكوم مي‫كند و بدين سبب شهريار را مي توانستم برتر شمارم، چون كه حتي به زبان غير مادريش، هم رديف همان شعرا كه به زبان مادريشان شعر سروده‫اند، نه شاعري‫، بلكه هنرمندي و اعجاز كرده‫است. به هرحال شايد باز هم نمي توانستم احساس را كنار بگذارم و سراغ سعدي و حافظ را مي گرفتم و آرزويم اين مي شد كه " كاش روز سعدي، روز ملي شعر بود"!

... بله، حق آروز را به او مي دادم، و اين آرزوي او را با آرزوي ميليونها كودك گذشته، حال و چه بسا آينده آذربايجاني مقايسه مي كنم كه اين آرزو را در سر دارند: "كئشكه اؤز آناديليمده ده يازيب اوخويابيلرديم(اي كاش به زبان مادري خود نيز مي توانستم بنويسم و بخوانم)"!

راستي! آرزوي ما كجا و آرزوي او كجا...؟!