ديليميزده سئير و سلوك ائدن سولوكلر

بو دا خالخال/كويو ده يئرله‌شه‌ن، نئچه  قونشو كندي‌نين يول قيراغينداكي گؤسته‌رگه‌لري:

عرب اليفباسيندا يازيلميش آدلارلا دئمك اولمور، بو تابلونو يازيب/يازديرانلار بو آدلارا گؤره نئجه دوشونورموشلر. منجه اونلار "گيلاندوز(GilanDüz)" آديني "گيلان تيكن (دوزنده گيلان)" بيليبلر! عيللتين ايندي بيله‌جك‌سينيز!
قالين قايا (Qalın Qaya)- آديني ايسه، چاليشيبلار بير جوره "قئي"يه اوخشاتسينلار.
و لاپ گولونجو  ايسه، يازيق "سولوكلو گؤل"(Sülüklü Göl) آدي حاققيندا اولوبدور! بو كندي ياخشي تانييان يولداشيم(گؤرونتونو ده او چكميش‌دير)، دئيير گؤلو دولدوران بولاغين سويونو باشقا يئره آپارماق ايچين، او كندين گؤلو چوخدان‌دير قورويوب و اورادا ايندي گؤل يوخدور. اولابيلر او كندين خالقي‌دا او گؤل قوروياندان سونرا اكينچي‌ليك يئرينه، "سيئر و سلوك" ايله مشغول اولوبلار و ايش‌سيز اولاندا ايسه، قوقول سايتيندا (Google) آراشديرماقلا باشلاريني قال ائديرلر؛ و ائله بونا گؤره دير كي، "يول و اولاشديرما قوروموندا(راه و ترابري سازماني)" آد يازانلار، سولوكلو گولون آديني، "سولوك لوگل" ائتميشلر!!

Hanı açar sözcüklər?

URL adresini buraya qoymayıram az link yesin! Bu da qalsın kı olduqca görəni olub.

Filmi çəkən Farsca danışır: "inja orumiyye! ağa bia invər!". Cəmaatda bişərəf-bişərəf deyirlər! Filmi yayanda bir dənə Azərbaycan açar sözü işlətməyib!
Sonra gəlin deyin nəyə Azərbaycanın işi başqaların kamına olur!

Qərar olsa kötəyin biz yeyək, ama bir yaşıl-maşıl damda "Ağa bia invər - bia invər" eliyə, və filmi yayanda da bir dənə Azərbaycan adına işarə etməyə, elə yaxşıdır yataq, yel düzü savura dilsiz başımıza!

Ən azı bu filmləri özümüz paylaşanda hətmən Türk, Azərbaycan, və Urmu Gölü kimi adları hətmən yazaq.
Bundan belə tarixi İnternet və Google-un robotları yazacaqlar.

Yaşasın Urmu Gölünü Yaşadanlar

کرار گئتدی تئهرانا؛ بیز هارا گئدک؟

یالان یوخسا دوغروسونو تانری بیلر، بیر ده کرار جاسیم. 
خبرلر ده کرارین دیلیندن یازمیشدیلار، تبریز ده عرب دیللی و یا عیراقلی‌لارین اوخولون اولماماسی، و کرارین اوغلونون مدرسه‌یه گئتمک یاشینا یئتیشمه‌سینه گؤره، تیراختورون پارلاق اولدوزو تبریزدن گئتمک زوروندا. او پولا گؤره تیراختوردان آیریلیب و بونو بهانه ائتسه‌ده، سؤزون دوزو، یاخشی بهانه‌سی واردیر. ایسته‌ییر اؤز اوشاغی‌نی نورمال دوروم‌دا بؤیوتسون. خاطا ائله‌مه‌ییب کی تیراختوردا حد دن آرتیق آلقیشلانیب، و حد دن آرتیق یاخشی اویناییب!

آنادیلینده مکتبه گئتمک کیمی بیر دوغال حاق‌دان(حق طبیعی‌دن) سؤز گلنده، لاپ دوغال دیر کی "آنادیلینده مدرسه ایسته‌یه‌ن" تیراختور یانداشلاری کرار جاسیمین گئتمه‌یینه گؤره اعتراض ائده‌بیلمه‌ییب و سوسسونلار. و ماراقلی‌دیر یوزلر میلیون پول آلان کرار ائلیه‌بیلردی تیراختور سوروملولاریندان ایسته‌سین اوشاقلارینا بیر عرب دیللی اؤیرتمه‌ن ایشه توتسونلار. آنجاق ائله بیر آدام، اؤز اورگینده دئیه‌بیلر: "بونلار اؤز آنادیللرینده اوخوللاری‌ یوخدور، منیم اوشاغیمین آنادیلینده مکتب آچماقلاری پئشکئش!".

کرار جاسیمین تیراختور گئتمه‌سی تیراختور یانداشلارینا، تکجه "ایدمان و فوتبول" باخیمیندان، نئچه ساعات‌دان آرتیق اوزوجو اولابیلمز. چونکو تیراختور دا کرار دان بؤیوک اولدوزلار دا چیخیب و چیخاجاق. آنجاق "فوتبول‌دان اوستون" باخیمیندان یارانان اوزوجولوک بو تئزلیکده اونودولمایاجاق. نئچه یول جزالانان، یاساقلانان و منشورلانان کرار جاسیم ده بو اؤلکه‌ده اؤزونه بیر اوخول تاپابیلیر، آنجاق اونو آدلیم ائدن میلیونلار تورکون، اؤز آنادیللرینده بیر مدرسه تاپماق ایچین، بوتون یوللار باغلی‌دیر سانکی!

کرار گئتدی تئهرانا؛ بیز هارا گئدک؟

ساغ اولسون کمالوند؛ سؤزوموزو دئدی گئتدی

"فراز کمالوند"ین آدی، آزربایجانین تکجه ایدمان تاریخی‌ یوخ، بلکی کولتور و توپلوم ساحه‌سینده ده، بیر اونودولماز آد قالاجاقدیر. اونون یاخشیلیغی، پیسلیگی، باشاری‌لی، و یا باشاری‌سیزلیغی سؤز قونوسو دئییل. سؤزون دوزو، آزربایجان تورکلری‌نین آراسیندا ایندی‌یه کیمی هئچ کیمسه اولماییب، یوخسا اجازه تاپماییب، بیر گئنیش یاییلان تریبون‌دا، قیرمیز سینیرلاری ائشیگینده اولان بیر گرچک‌دن سؤز آچسین. دوز دور بو فورصت، ایللر بویو زامان توتان بیر توپلومسال و اولوسال اویانیشین سونوجو اولدو، آنجاق ائله بیر سؤزو گئنه‌ده بیر تورک دئیه‌بیلمزدی سانکی. او ایشی ده فراز کمالوند گؤردو.

و البته نه قدر یاخشی اولدو کمالوند تیراختوردان گئتدی. منجه اونون آزربایجاندا چالیشماسی‌نین یاساقلاندیغی دوغرو اولسا، فوتبول‌دان اوستون بویوروقلارین یانلیشلیغی اولابیلر. یاخشی اولدو کی تیراختورون قهرمان اولماماغی و یا آسیایا گئده‌بیلمه‌مه‌سی، کمالوند و آزربایجانلی‌لارین آرالارینی بولاندیرمادی. کمالونددن سونرا کی تیراختور یؤنه‌تمه‌نی، قلعه‌نویی بیر اؤنملی سؤز ایله دئییب کی تیراختورا تکجه ایدمان باخیشی اولسایدی، تیراختور آسیایا گئده‌بیلردی. بو او دئمک‌دیر کی کمالوند الیندن گله‌نی گورموش ایمیش؛ آنجاق فوتبول‌دا هر نه مئیدان‌دا باش وئرمیر.

کمالوندین ایکی ایل بوندان اؤنجه‌، ایران تیلویزیونون دوخسان وئرلیشینده کی تاریخی دانیشیغینی، آشاغی‌داکی کلیپ‌ده گؤره‌بیلرسینیز. من کی او زامان گؤزلریمه اینانماییردام. دؤرد-بئش یوزلوک سایی‌لی اؤیرنجیسل درگیلریمیزده‌کی سؤزو بیر تورک اولمایان مورببی تیلویزیونون ان چوخ تاماشاچی‌لی وئرلیشینده دئییر. خالق‌دان آد و سان آلان اؤز قهرمانلاریمیز کی، بئله‌زامانلار هر نه‌یی اونودورلار:

كمالوند دوخسان وئرليشنده ايران دا ياشايان توركلرين چوخلوغونو وورغولايير
کلیپین باغلانتی‌سی:
http://Kemalvend-Doxsan-Tiraxtur.4shared.com

دوغوم گونو ماهنی‌سی

 دئیه‌سن تانیشلار و یولداشلار آراسیندا اؤنمیم بیر آز چوخالیب! چونکو بو گون اوتوز اوچونجو دوغوم گونومون ایل دؤنومونده، داها آرتیق "دوغوم گونو تبریکی" آلدیم(البته فئیس بوک‌دا!). هامی‌دان تشککور ائتمه‌لی‌‌یه‌م.

نئچه آی بوندان اؤنجه من ده یولداشلارین دوغما گونلرینی قوتلو اولسون دئمک ایچین، اینئترنئت‌ده ماهنی‌ آختاردیم، اول‌ده یاخشی بیر شئی تاپمادیم. قوزئی آزربایجانلی‌لار کی "آد گونو" دئییرلر و گونئی‌لی‌لرین چوخو بونو بیلمیرلر. چوخ سایی‌دا ماهنیلاردا اینگیلیسلی‌لرین "هپی بیرس‌دئی تو یو(Happy birthday to you)" سونا اوخشار بیر اوخوماقلار وار ایدی! آخی بیز هارا، هپی مپی هارا!؟ قوقول‌(google)دا آختاریشلارین آراسیندا گؤردوم "یعقوب ظروفچی"دان "تولدت مبارک" آدلی mp3 واردیر!
دئدیم "یاغوب زوروفچو" حتمن تورکجه اوخویوب، آنجاق بیزیم دیلداشلاردا گؤتوروبلر فاسجا باشلیق قویماقلا، او گؤزل‌لیک‌ده ماهنی‌نی هئچه چیخاردیب، و آختاران اینتئرنئت موتورلاری‌نین گؤزلریندن ایتیریبلر.

بو گئجه، ان آزی اؤز دوغوم گونومه گؤره، اونا بیر داها اصلی تورکجه باشلیغی‌ قویوب، و بیر داها یوکله‌دیم اینتئرنئته. ظروفچو و اونونلا اوخویان کور قوروپو، ماهنی‌نین سونوندا بئله بیر ایستکلری واردیر:

بو ماهنی‌نی دوستلار ایله، بیرلیک‌ده دینله‌دک! 

گول‌لر ایله تبریک ائدک، موبارک اولسون دئیه‌ک

سیز ده دینله‌دین؛ و اؤز یولداشلار و تانیشلارینیزین دوغوم گونلرینده تقدیم ائدین:

"Doğum Günün Mübarək" Mahnısı, Yağub Zurufçu / دوغوم گونون موبارک ماهنی‌سی، یعقوب ظروفچی‌دان
4.5MB Mp3 file, Download Link:
http://Doghum-Gunu.4shared.com

یاساق "خ"دان، یاساق "ز"یا

سایین سئیید حئیدر بایات بیر یازی‌سیندا "آزادلیق دا دؤرد مین یاساق‌"دان سؤز آچمیشدی. او یاساقلارین بیری‌سی‌نی ده نئچه دؤنه من‌دن، و سیزدن ایسه آلمیشدیلار. تیراختور بایراغیندا "خ" یازیلاندا ایستادیوم ایچینه قویماییردیلار. البته همه‌شه بئله اولماییر، آنجاق همه‌شه راحات فیکر ایله بایراق آپارماق آرزی‌سی اوره‌ییمیزده قالیب.

بایرام‌دا آزربایجان بؤلگه‌لری‌نین بیری‌سینده، بیر کیتاب ساتان توکانی گؤردوم:

گؤردویونوز کیمی تابلو دا قاباقجا، "آزربایجان" یازیلمیش ایمیش! آنجاق "ز" سونرا "ذ" اولوب! یقین کی بیر کیتاب ساتان آدام یانلیش بیلمیرمیش رسمی حالتده آذربایجان یازیلیر. آنجاق ته‌زه‌لیکده تیراختور خ حرفینده بیر دونیا سؤز اولان کیمی آذربایجانین آزربایجان یازیلماسیدا چوخ اؤنملی اولوبدور.

من او کیتاب ساتاندان سوروشمادیم ز نه‌دن ذ اولوبدور! اولابیلر بیر سایی بیلگی‌سیز آدام او کیتاب ساتانا گولوبلر و دئییرمیشلر کیشی بو نه تابلوسو دور یازدیریبسان؟! بیر سایی "اؤزل" آدامدا اونا احتمالن دئییبلر اونو اصلاح ائله. او دا چیخیب "ز"نی او گونه سالیب! هر حالدا جریان او قدر تابلو اولوب کی یولدان گئچن دئییر گؤره‌سن بو عجیبه "ز"نین جریانی نه ایمیش؟!

ی. س (سایین سلطانی‌یه بیلدیری چاتدیرماق ایچین) :

بلاگئر و بلاگ اسپاتين مملکتین ایچینده فـیلـتئر اولماغی ایچین، آنایوردوم بولاغی‌نین بیر گؤزه‌سی ده بورادان آخیر:

 http://www.anayurdum.weebly.com

گونون گؤرونتولری: دوخسانلارین ایلک آلقیشلاری

یاز بایرامیندا آزربایجاندا اولدوغو یئرده تیراختور‌ یاریشی‌نا گئتمه‌یه‌سن، گئرچک بیر نامردلیک اولابیلر. باشقا طرفدن اهوازین فولادی‌نی اوتماغین چوخ اؤنملی اولماسی ایچین دوروب یولا دوشدوک تبریزه ساری.
بو اویون دئیه‌بیلرم تیراختورون آوروپالی‌لار دئمیشکن، لاپ "دراماتیک" اویونلاری‌نین بیری‌سی ایدی. یانداشلار "تیراختور حمله ائله، بیز آسیا ایستیریک" شوعارین دئیه‌نده، قول یئدیک! قوناق تیمین قاباغا دوشمه‌سی ذوب آهنی یادا سالیردی! تیراختور نه قدر حمله ائدیردی، قول وورابیلمه‌ییردیلر.
90جی دقیقه ده ایشیقلار یاناندا، منده قارا گؤزلویومو ده‌ییشدیم. دئدیم بلکی هر نه، منیم پیس باخیش‌لی گؤزلویومه گؤره‌دیر!

اوتماق‌دان باشقا هئچ سونوجا راضی اولمایان تیراختورچولار، سون ثانیه‌لرده کی وورولان قولدان سونرا بئله آتیلیب دوشوردولر کی گل گؤره‌سن. من اؤزوم هئچ بیلمیردیم نئیله‌یه‌م. قاییداندا یولون یاریسیندا آیاغیمین آغری‌سی باشلاناندا ته‌زه یادیما دوشدو کی آیاغیمی سفئه‌له‌ییب چالمیشام صندلی‌یه! گئنه ساغ اولسون کت تویوخلاری! یومورتالاری‌‌نین ساری‌سی آیاغیمین سانجی‌سی‌نی تکجه بیر گئجه‌ده دوزه‌لتدی.

اویون آراسیندا، آزربایجان رقص موسیقی‌سی سسلندیردیلر. تاماشاچیلاردا بایرام گونو بیر قول دالی اولماغی تئز اونودوب دوردولار اویناماغا! آنجاق او سس کسیلیب بیری‌سی باشلادی فارسجا زورخانا اوخماغینا! میللت‌ده اؤز اعتراضی‌نی بیلدیردی. اوخویان دا باشلادی تورکجه حئیدربابا یا قاتیشیق بیر اوخشاما دئمه‌یه! کلیپی‌نه بورادا باخین: ویدئو

---

او گوندن بیر یئددیجه(هفته) گئچیر. تبریز تیلویزیونو "تلاش" آدلی وئرلیش‌ده، شرقی آزربایجانین 89جو ایلده‌کی ایدمانین عملکرد(ائیلم)، کارایی‌(ایشلم) و ثمربخشی‌‌سیندن(ثمر وئرمک) دانیشیرلار(نه یاخشی فارسجا دیلی‌نی بیلمک نئعمتی‌نی آللاه بیزه باغیشلاییب، یوخسا بونلارین یئرینه نه دئیه‌جه‌یدیک؟!). عملکرددن زاتدان دانیشدیق تیراختورون فولاد قاباغینداکی او قدر سالدیرماسی و تکجه بیر قول وورماغی یادیما دوشدو. آشاغی‌دا گؤردویونوز گؤرنتوده یاریش سونوجو و باشقا سایی‌لاری‌نی گؤرورسونوز:

فوتو آلبوم (گؤرونتولر توپلوسو)

تیراختور 19 کورنئر، 10 شوت، 13 سانتر و 6 قول دورومدان تکجه بیر قول اله گتیردی؛ آنجاق اهوازین فولادی ایسه تکجه 2 کورنئر، 2 شوت، و 7 دنه سانتر ائله‌دی و ایکی قول دوروموندان بیر قول اله گتیردی. بو ساییلار آیدینجا دئییرلر کی بو اللی-آلتمیش مین یانداشی‌دا قویسونوز قیراغا تیراختورون سالدیری‌لاری ثمرسیزدیر. ان چوخ آلقیشلانان اویونچو، یانی علیزاده‌ ده گرک چوخ سیرتیلمایا کی من تیراختورو نیجات وئردیم! یوزون کورلایاندان سونرا بونودا سن آللاه بونودا وورمایایدین.


ایکینجی آلقیش علی دایی‌‌ ایچین

علی دایی اؤتن ایل او قدر اویون چیخارتدی کی بو تئزلیکده اونلاری یویابیلمز! آنجاق بیر شاشدیریجی اینانیلماز ایش گؤروب!
علی دایی تاشکندده، بونیودکور آدلی تیم ایله موسابیقه‌‌‌سی‌نین یایین توپلانتی‌سیندا، اؤزبک ژورنالیستلرین جاوابیندا تورکجه جاواب قایتاریرمیش! بو دا خبرین گؤرونتوسو:

اؤز آرامیزدی علی دایی تیراختور یانداشلاریندان ائتکی‌له‌نیبدیر. تیراختورچولاری "یاشاسین آزربایجان" و "تورکلرین افتخاری: تیراختور" کیمی سؤزلری دئمه‌یه گؤره قینایان دایی، ائله‌بیل اؤزو گیزلینده گئدیب "اورتاق تورکجه" یا دا اؤزبک تورکجه‌سی‌نی اؤیره‌نیب و اؤزبکلر ایله دانیشیب گولور قول بویون اولوب! بیز بو قدر ایددیعا ایله اؤزبک تورکجه‌سی‌نی یاخشی باشا دوشمه‌ییریک. علی دایی گؤزله‌سین پـ.ـان تـورک آدلانماسین!

نه اولور اولسون، تكجه توركجه اولماسين

اوزلوق كولتور ائوي‌نين باشقاني(رئيس فرهنگستان هنر)، معلم جنابي، دئييب "خزر دنيزيـ"ـنه، "خزر" دئمك خيانت‌دير، و خزر دنيزي‌نين قيراغي و قونشولوغوندا ياشاميش، ياشايان و ياشاياجاق اونلار ميليون تورك و تورك اولمايان ميللتلريني خائين چيخارتماقلا، اؤز تايسيز بير اوزمانج اولماغي‌ني بيلديريب، فئردوسونون ادعا ائتديگي "هونر تكجه ايرانلي‌لار يانيندادير" سؤزونوده گرچكلشديردي سانكي:

او با اشاره به نام «انزلي» بر درياچه‌ي شمالي كشور كه كلمه‌اي يوناني و به معني مرداب است، گفت: نام‌گذاري اين درياچه به نام «خزر» خيانت است. اگر هم به نام مازندران باشد، محروم كردن گيلان و طبرستان است.(قايناق: الف دوشه‌رگه‌سي)

البته كيمسه هر نه‌يه، نه آدي وئرير وئرسين، و هر كيم هر كيمسه‌يه‌ خائين دئيير دئسين بونلار اؤنملي‌ دئييل‌لر. يوز ايللر گليب گئچير گئدير، اولوسلار سئوديكلري آدلاري وئريرلر. تك باشينا وئريلميش قوندارما بويوروقلارا دا قولاق آسماييرلار! آنجاق يوخاري‌دا كي سؤزون ماراقلي يئري، تايسيز اوزمانجين انزلي‌نين آدي‌نين يونان‌ديليندن قايناقلانماسينا بارماق قويوب و گيلكلره خائين دئمه‌مه‌يي دير! نئجه اولور اؤزگه و قونشو اولمايان يونانلي‌لارين انزلي‌سي، يوخسا روسلارين كاسپيني‌ني ايشله‌تمك خيانت يوخ بلكه واجيب‌دير، آنجاق توركلرين خزر دئمه‌يي سيزه آغير، و فاجيعه گلير بئله(البته عربجه قزوين‌ده يوخ؛ حتمن "پ" اولمالي‌دير!)؟!

ياشيل بي‌بي آناديلي گونونو آنير

تيراختور اويونونا باخيرديم. ياشاسين آزربايجان، يئل ياتار توفان ياتار، توركلرين افتخاري و ... كيمي سسلر، ساعي‌نين سسي‌نين آرخاسیندان افكت اولوردو. چوخ لذتلي‌ايدي. بیر ایکی ایل اولوب ديلخوشلوغوموز!

تیراختور دال با دال قول وورماغین باشلایاندا، يولداشلار دئديلر بي بي سـبز (ياشيل بي‌بي)، همن آناديلي حاق‌دا اولان پرگار آدلي وئرليشيني گؤسته‌رير.  ائشيتميشديم كي او وئرليشد‌ه خورسند كيمي بير ده‌به‌ك توركلره آغيل قويوب دئييرميش توركلر اؤز دؤزوملري‌ني چوخالتمالي‌ديرلار و بيز اونلارا جؤك دئمه‌يه حاقلي‌ييق! قورخوردوم یاواش یاواش حقوق بشره آجیقلانا دئیه بو تورکلره نه‌یه جوک دئمه‌یین عاقیبتی خوش دئییل؟!! بیر-ایکی بئش ثانيه باخديم گؤره‌م نه خبردير. مني بير شئي شاشيرتدي! اونلارين ايچينده بيري‌سي بريتانيالي ايدي! آما اؤز لهجه‌سي ايله سينيق سالخاق فارسجا دانيشيردي. او دا توركلره دئييردي تحملونوزو چوخالدين!

البته من دئميرم او وئرليشي بوتونلوكله اينگليس ايشي‌دير؛ چونكو اوراني دولانديرماق‌دا شوونيستلرين ائتكي‌سي چوخ‌دور. دئمك اولار بريتانيا و شوونيستلر ياري-ياري پايلي‌ديرلار. شوونيستلرين آناديلي گونونده بير فارسجا دانيشان اينگليسلي‌ني تيلويزيونا گتيرمه‌يين توركلره بو ساوي واردير:

فارسجانين اولوسلار آراسي اؤنمي او قدر چوخاليب كي بير اينگيليس‌ ديللي فارسجا اؤيره‌نيب دانيشير؛ ايندي بللي دئييل توركلر نه‌يه اؤز آناديللريندن ال چكمه‌ييرلر؟!

Kimliksizlik Yetənəyi

Güney Azərbaycanın hər bir bucağında, biliyurd masalarından tutun istadion oturacaqlarınacaq, Dünyalıq Anadilini Günü qutlayanılan anlarda, internetdə bir şaşırdıcı video gördüm. Məni, və ola bilər, başqa Azərbaycanlı Türkləri şaşırdan işlər təkcə Arif Ğəfurunun doğallıqdan üstün etdiklər və şö`bədələri dəyildir. Bizim yetənəkli Urmulu dildaşımız Türkiyə Türkcəsini çox yaxşı qonuşduqca, Anası ilə Telefon bağlantısında Anadili, yani Azərbaycan Türkcəsində danışmayıb, və başqa Azərbaycanlıların Farsca danışanda bəlli olan bir ərkək ləhcə ilə, Farsca qonuşdu!! Facebookda buna görə çoxlu analizlər və yorumlar yazılır. Ancaq məncə, Arifin nəyə öz anadilində danışmayıb için belə ehtimallar vardır:

- O öz kimliyini itirməsədə, İran sözü ortaya gələndə əl-ayaq itib, və kameralar qarşısında Farsca danışmaq zorunda qalmaq acı bir gərçək sayılır.

- Show TVnin "Yetenek Sizsiniz" verlişindəki aparıcılar da ARİF yox, bəlki AREFdən, onun Anadilində qonuşmamasının nədənini soruşmadılar. Ola bilər onlar da bilirlər Anadili unudub başqa dildə danışmaq hətta Türk bir ölkədə isə üstün bir yetənək sayılır! Əlbəttə belə açıqlamaq da olar: Arif öz anadilini Fars dilli tanıtdırmaq ilə, istəyib özünü daha yetənəkli bilindirib, yoxsa bir Azərbaycan Türkünün Türkiyə Türkcəsində danışmaq elə də çətin iş dəyil.

- Yuxarıdakı sözlər yanlış yoxsa şuxluq olsalar, Arifin işinin nədəni nə olabilər? Azərbaycan Türkcəsində danışmaq Türkiyə də, Əfqanistan Farscasının İran Farslarına gülünc olduğu kimi, utandırıcı olursa, biz gərək öz fatihəmizi oxuyaq! Əlbəttə biz bir sıra gərçəklərə göz yummamalıyıq; yoxsa bu arada çox şeyləri əldən verəcəyik. Biz də öz dilimizi, Türkiyənin etdiyi kimi, yeni nəsilləriçin bir az incələyib incəltməliyik.

صمدين آجي خاطيره‌سينه گولنلر

بوندان ايشيم يوخدور"ايسلامي ارشاد باخانليغيـ"‌ـندا، "فارس ديلي و ادبياتي‌نين گئنيشلنديرمه شوراسي" اولان يئرده، نه‌دن "توركلرين" ديلينه بئله بير قوروم يوخدور؟! بو سؤزلري دئمكدن يورولدوق. آنجاق تصادف ايله دئديگيميز شورانين دوشه‌رگه‌سي(سايتينا) يولوم دوشدو.
آنا يارپاقدا "صمد بهرنگي"‌نين گؤرونتوسو گؤردوم. صمددن "طنز" بؤلومونده بير خاطيره* قويموشدولار، آي منيم قارغادان دا اکسـیک فرض ائدیلمیش ديلداشلاريم!
صمد كسينليكله او خاطيره‌ني توركلرين آناديللرينين يئرينه بير اؤزگه ديلي ياخشي اؤيرنه‌بيلمه‌ديكلرينه گؤره يازيب و قصدي اله ساليب گولدورمك دئييل، بلكه ايسته‌يير بير آجي گرچه‌يي وورغولاسين. آنجاق بيز اؤزوموزه ده‌يه‌ر وئرمه‌سك، آسيميلاسيون آپاريجيلاري اؤز گليشديرمه و اصلينده ايرقچي‌ شورالاريندا، بيزيم تاريخي درين كولتورل - توپلومسال يارالاريميزا گوله‌جكلر.

* - مطلب طنز / از میان رضایت نامه ها/ طنز / صمد بهرنگي
او سايت هايپئر لينك اولماق ايچين ده‌يه‌ري يوخدور. اؤزونوز كوپي ائدين:
http://www.persian-language.org/literature-fun-fulltext-336.html

پاس جاوابي آتمايان توپو قاچيردانلار

اوشاقليقدا توپ اويناياندا بير سايي اويونچولار به‌تر اوزلو اولارديلار! گئديب دورارديلار قاپي يانيندا آفسايد دا. هر كيمسه اونلارا پاس آتماسايدي ساواشيب ديللي ديللي دئيه‌رديلر به منه نئيه پاس آتميسينيز؛ بو دا قالسين كي اؤزلري اصلن پاس آتان بشر دئييلديلر! توپو كورلايارديلار آما تيمه گؤره توپو باشقاسينا تاپشيرمازديلار. بؤيويه‌ندن سونرا فوتبول ياسالاريني آنلاييب بيلديك آفسايد نه‌دير آنجاق بؤيوك تاخيملاردا ايسه گؤردوك بئله بير ايشلر واردير. توپو كورلاييرلار آما باشقاسينا جاواب وئرميرلر. بئله بير اولايين هيجانلي فوتبول مئيدانيندا اوز وئرمه‌سي دوغال و طبيعي‌دير؛ آنجاق كاميلن كولتورل ايشلرده، اؤزلليك‌ده مئديا يا يايين‌دا چوخدا يانليش و عجيبه بير ايشدير. يايين و يازارليق دونياسيندا "كوپي رايتي(Copyright)" رعايت ائتمه‌مك فوتبولون "آفسايدينا" گئچمك يا دا اؤزونو يالاندان يئره آتيب پئنالتي آلماق يا دا حريفه قيرميز كارتي وئرديرمك معناسيندادير.

نئچه هفته بوندان اؤنجه "بونا دئيه‌رلر روحيه‌" يازيسيني قويموشدوم بولاغا. "فوتبولچولار(فوتباليست‌ها)" درگي‌سيندن گليب بير يوروم قويموشدولار و او يازيني يايماق اجازه‌سيني ايسته‌ميشديلر. منده دئديم سيزين منيم يازيمي يايماغينيز من ايچين افتخاردير، تكجه قايناغيندا قويون. اونلار يازيني يايديلار منده تئهراندا اون-اون بئش‌ دنه كيوسكا باش ووردوم "فوتباليست‌ها" تاپابيلمه‌ديم. بير ده ايمئيل ووردوم دئديم اولورسا درگي‌نيزير pdf فايليني منه گؤنده‌رين. خبر چيخمادي. دئديم حتمن باشلاري شولوقدور فورصتلري يوخدور*. منده سئوينيرديم فوتبول قونوسوندا اولان بير درگيده توركجه يازيلار دا يئر تاپير و اؤزومون هم في سبيل الله و هم‌ده آزربايجان يولوندا ايشله‌مه‌ييمدن راضي ايديم.

آما دونن بير اوزوجو اولای ایله قارشیلاندیم.
دئديگيميز درگي‌نين 21جي سايي‌سي‌نين ياييلماق خبريني اينتئرنئتده اوخودوم. بيرينجي صفحه‌سي‌نين عكسينده "كرار: ايراندا تراختوردان باشقا هئچ تيمه گئتمه‌رم" تيتري‌ني گؤروب و نئچه گون بوندان قاباق بير عربي سايتيندان كرار جاسيمله آپاريلميش بير عربجه موصاحيبه‌نين توركجه چئويرمه‌ييم ياديما دوشدو. البته من يايان باشليق بو دئييلدي(كرار جاسيم: تبريزده توركلر ياشاييرلار). گئنه آخشام باشلاديم كيوسكلاردا فوتبولچولاري آختارماغا! بيري‌سي دئدي بو مجله هفته‌ده بير گون گلير، صاباح باش وور. من‌ده بوگون گئديب بو مجله‌ني گؤردوم بلي واردير! 400 وئريب بيريسين آلديم. باخديم گؤردوم هن يازي همن يازي‌دير آما من يازان مقدمه‌ حذف اولوب و نئچه دنه توركجه سوزجو ده‌ييشليب "ؤ" لر ده "و" اولاندان سونرا، ياييليب. آما قايناقدا گؤردوم عربي سايتين آدرئسي وورولوب(اؤزوده ساغدان سولا) و منيم يازيق بولاغيمدان بير خبر يوخدور! ائله‌بيل "ترجمه‌" ائتمك، اؤزو ده عرب ديليندن توركجه‌يه، گؤيدن نازيل اولماق كيمي بير شئي‌دير!! فارسلار دئميش ديزي‌نين باشي آچيقدير آما پيشيگين حاياسي هاردا؟!

ايسته‌ميرم فوتبولچولار درگي‌سينين بوتون چاليشمالاريني بير دنه يانليش ايله سورغو آلتينا آپارام، آما بئله بير ايش كسينليكله دوز ايش دئييل. سيزين درگي‌ني شهرين بو باشيندان او باشينا گئتمك لازيم اولسا اينتئرنئت هر نه تئز ياييلير و  بيلينير كيم كيمه دير. من بير تيراختورچو يانداشي اولاراق "عئيبي يوخ" دئييرم و بوندان چوخ سئوينه‌رم سيزين درگي ان چوخ سايي دا ياييلان درگي اولسون. بو آزربايجان ايچين فايدالي‌دير. توركجه‌ يازيلاريدا يايين، قايناقسيز يايسانيزدا يايين قبول دور ائله‌ده عئيبي يوخ! آما بو ايش ايله دايانيشمايا، امكداشليقلارا و ايش بيرليگي‌نه ضربه وورورسونوز.

* ی.س:
بو یازی‌نین یاییلماغی‌نین آردی گونو pdf فایللار الیمه چاتدی. سانکی فایللار چوخ آغیریمیش راحاتلیقلا گؤندره‌بیلمه‌ییبلر. اومورام یوخاریدا کی یازیلارین قالانی‌دا بوشا چیخسین! اینشاللا کی قایناق یازماماغیندا سهو اولوب.

گوناه بيزده، كرار دا يوخ

تيراختورون حذف اولماغي اوزوجو دئييل

تيراختورون 120ده‌يقه سالديرماغي، آما پئنالتي ووروشلاريندا اله‌نمه‌يي ائله‌ده اوزوجو دئييلدي. منجه‌ چوخ‌دا ياخشي اولدو حذف اولدو؛ تكجه بو حذفي اويونلارين ايپینه اودون دوزمك يانليش‌دير. اومودلرين باغلاياجاقديلار فينالي آلتي آي‌دان سونرا قورولان حذفي اويونلارا. دوزدور گئنه‌ده تئهران‌دا بؤيوك تاريخي بير ياريش‌دا استقلال، يوخسا پيروزي، اولاجاقديرلار تيراختورون قوناغي، آما بو فئدراسيون‌دان هر ايش دئسه‌ن چيخار؛ فينال اويونوندا گئچن ايل كيمي ايشيقلاري سؤندوروب و باشقا پيشيكلر ده به‌زه‌يه‌رديلر. هله بو آرادا لاپ اوزوجو اولاي تبريز تيلويزيونون شبئه چيخارتماغي ايدي. سـكسن دوخسان ده‌يقه‌دن سونرا پارازيتلر بيتندن سونرا آرتيريلميش ياريم ساعات‌دا بو صفر تبريزين اؤزوندن صحنه‌لر كسيليردي! من‌ده تئز ووروردوم تبريز راديوسونا آما تبريزين راديوسوندان دا سس گلميردي. جاليب بو ايدي كي لاپ حساس بؤلوم ياني پئنالتي ووروالان چاغ خبر دئيه‌ن چكيشديريب باشلادي باشقا قونولاردا خبر وئرمه‌يه؛ حالبوكي شبكه اوچ خارجي اويونلاردا بو ايشي گؤرمور! گؤردوم بئله‌دير ايسته‌ديم تيلويزيونو سؤندوروب گئده‌م اينتئرنئت سوراغينا. دوزون سؤزو پئنالتي وورماق‌‌دا ضعيف تيمين روحيه‌سي گوجلو تيم‌دن چوخ اولار. حدس وروردوم تيراختور اوتوزاجاق. تيلويزيونو سؤندوره‌نده گؤردوم خبر كـسيلدي پئنالتي‌لاري گؤسته‌رير! سانكي ترشيز پئنالتي‌ني تونازلادي ملوانين تبريزده كي يوخ، بلكي انزلي‌ده كي قاپي‌سينا! ملوانلار تؤكولدولر مئيدانا ايگيرمي‌مين تيراختورچو قارشي‌سيندا شنليك ائدنده، من‌ده تيلويزيونون انگين باسديم.
او آنلاردا يولداشلارين بيري‌سي ايله اس‌ام‌اس‌له‌شيرديم بو اوزوجو اولايا گؤره! سؤز قونوسو دا كرارين اولماماغي‌نين ضربه‌سينه گؤره اه‌له‌نمك، كمالوندين هم بئيني و هم‌ده نيمكتي‌نين بوش اولماسي و ... ايدي! او دئييردي من بيليرم تيراختورون داشي آتيليب! من‌ده دئييرديم يوخ بابا گؤردويوموز اويون چيخارتمالار، پاخيلليق‌لار، يئرسيز محروم ائتمكلر و اؤجه‌شمه‌لر اونلارين داشي‌نين آتيلماسي‌ني گؤسته‌رير. منجه بو باشاري‌دير: "تيراختورون اؤزونو محروم ائده‌بيلميرلر؛ ياپيشيبلار عيراقلي اؤيونجوموزون خيرتده‌ييندن اؤتورمورلر. حالبوكي دونن‌كي اويون‌دا گؤردوك كرارسيز تيراختور 120 ده‌يقه سالديردي تكجه قول وورمادي"!

سايتلاردا گؤرورم دونن‌كي اويونو ريپورت ائدنين معصومي اولدوغونا اعتراض واردير؛ دئييرلر نئيه او گزارش ائديردي!؟ آما منيم ايشيم يوخدور كيم اويونو آچيقلادي. من دئييرم آغا مه‌يه‌ر دئميرلر بو اويون "اوستاني" ياريش‌ اولدوغونا گؤره شبكه 3 دن يايماق اولماز؟ بس نئجه اولور اويونو آچيقلايان فارسجا راپورت ائدير؟ او ائله توركجه دئسين ، قوناق تيمين‌ اوستاني دا اؤز ديللرينه دئسينلرده! مثلن گيلانلي آپاريجي دا گيلك يوخسا هر سئوديگي ديله گوزاريش ائله‌سين!

كرار جاسيم سوچلو دور؛ آما...

ملوان اويونون فيكريندن چيخماميشديم، ايدمان خبرلرينه قولاق آساندا، ائشيتديم يازيق كرار جاسيمه بير باشقا جزا يازيبلار. دئييبلر سهند ايستاديومونون ايكي-اوچ مين صندلي‌سي‌‌نين سينديرلماغي‌نين نه‌ده‌ني كرار جاسيمين تحريك ائدن ايشلري‌دير و او گرك بونون خسارتين‌‌ده وئرسين! په هووووو! بس بونلار چوخ دوزگون و سيستئمي فيكيرله‌شيرسه‌لر نه‌دن اصل تحريك ائدن پيروزونون لات اويونجوسو، و داورلري‌نين ثابيت اولونموش يانليشليقلاري‌ني نه‌يه جزالانديرميرلار؟ منجه بو يئني جزا تاماشيچلار و اونلارين سئوديكلري اويونچونون آراسينا بولانديرماق قصدي ايله اولوبدور. كرار جاسيم دوزدور بير يانليش ايش گؤروب و اؤز هه‌يه‌جاني‌ني كونترول ائده‌بيلمه‌ييب آما اونو هامي سئوير. او قدر جمعيت قارشي‌سيندا چوخ چتين‌دير حاقسيزليق و عدالتسيزليگي دؤزه‌سن. بيز ده مئيدان قيراغيندا دوروب راحاتليقلا قضاوت ائده‌بيلمه‌ريك. تكجه دئيه‌بيله‌ريك ياخشي ايش گؤرمه‌ييب و بوندان سونرا گرك داور سؤزونه قولاق آسا و تيمه ضربه وورمايا.
بو آرادا ايسته‌ييرم لاپ اصلي موقصصيرلري سيزه تانيتديرام. صندلي سينديرماغين عاميللري نه پيروزونون لات اويونچولاري، نه ياريشين يانداش آراجي‌لاري(غیر بی‌طرف داورلر)، نه پوليس‌لر، و نه صندلي سينديران هوشو باش‌دان چيخان تاماشاچيلار ايديلر. موقصصيرلر صندلی سينديرانلارين يانيندا اوتوران صندلی سینديرانلارا ديلله‌نمه‌يه‌نلر ايسه دئييلديلر! قوصور من كيمي تاماشاچيلاردا! "سينديرمايين" سس‌لري‌ني چوخ اوجا چيخاردابيلميرلر؛ يا ايستاديوما گئج يئتيشيب يوخاري طبقه‌‌ده اوتوروبلار او هاي‌كوي‌ده بئله عيللتلي ونداليسمين پيسليگيني قانديريب، قاباغيني آلابيلميرلر يوخسا ائو ده اوتوروبلار تيلويزيون يا اينتئرنئت‌دن ايزله‌ييب هر نه‌يي اله‌شديريرلر. من‌جه سينيق صندلي‌لرين سايي‌سي 2000 اولورسا 10000 نفر ده من كيمي دوشونسه بيزلر بو خسارتي اؤده‌مه‌لي‌ييك. صندلي‌نين بيري‌سي 5000 تومن اولسا هره‌ميز مين تومن خسارت وئرمه‌لي‌ييك! كرار جاسيم ده لوطف ائله‌سين شوماره حيسابين دئسين هره‌ميز 1000 تومن تؤكه‌ك حيسابينا. او بیر ایکی-اويون محروم اولسا يئتر. مالي خيسارتي‌ده وئرمك‌ده بيزيم بوينوموزا. وارلي-دؤولتلي اولسايديم بوتون اون ميليونو اؤزوم وئره‌رديم. آنجاق ايستاديومون سوروملولاريندان دا بير ايستك واريم. لوطف ائله‌سينلر "فهيم" آدلانديرديقلاري تاماشاچيلارين صندلي‌لرينه اويونلاردان اؤنجه بير كؤهنه‌دن دسمال‌دان چكيب تؤز-تورپاغي‌ني سيلسينلر. يوخسا بو بيليت پوللاري حلال خوشوز اولماسين اينشاللا.

يازيلاريميزي يوروملامالي‌لاداق

داش‌قاپي بولاغي،‌ بولاقلاريميزدا يوروملارين آزليغي و وار-يوخ يوروملاريندا تعاروف اولدوقلاريندان گيلئي‌لي‌دير(به‌به دئمك‌دن هر يئر به‌به قوخويور). منيم بولاغيم‌دا آز يوروملار توپلايير و بو اصلن سئوينديريجي‌ دوروم دئييل. آنجاق گرچك بو دور كي توركجه يازابيلن و اوندان‌ داها اؤنملي، توركجه اوخويابيلن مثلا فارس ديللي بولاقلارا گؤره چوخ آز دير. منجه هر 10 دنه فارسجا بولاغا گؤره 100 اوخوجو اولسا هر بير توركجه بولاغا گؤره بير -ايكي اوخوجودان آرتيق تاپيلمايير. بير باشقا سورون‌دا بودور كي توركجه بولاقلار گونده‌ليك قونولاردان يازماييرلار. ائله بيليرلر حتمن گرك بير اوستونده چوخ ايشله‌نميش اوزون بير آراشديرما يايسينلار! منيم قيريئدئريم‌ده 150 دنه توركجه بولاق وار، آنجاق گون‌ده بئش-آلتي‌سي گونجه‌له‌نير. گونجه‌له‌نن‌لر ده ادبيات، و شئعر چرچيوه‌سينده ديرلر. يوروم قويان‌دا مجبوردور دئسين به‌به؛ احسن، ماشاللا، يوخسا طرفين آجيغينا گلر. البته سؤزلرين چوخو دا "كيمليك" دير و هامي‌نين دا سؤزو بير بيرينه اوخشايير.

داش‌قاپي‌نين بير اؤنري‌سي‌ده واردير: "بير آز يوروملاريميزي يوروملاداق"! من‌ده قاتيليرام. آنجاق بو اؤنري‌دن اؤنجه، منيم بولاق يازانلارا بير باشقا اؤنريم واردير: "بير آز يازيلاريميزي يوروملامالي‌لاداق"! يوخسا تكجه داش‌قاپي‌نين اؤنري‌سي‌ني ايشله‌تمه‌يي‌ ايله ساده‌جه املايي يانليشليقلار توتماق زوروندا قالاجاييق، يا دا ميستير بينين(Mr Bean) اؤزو اؤزونه مكتوب يازيب اؤزونو سورپرايز ائتمه‌يي كيمي ايشلر گؤره‌جه‌ييك! بونو دا بير داها وورغولاييم كي منظوروم يوروملامالي يازي‌دان بيله‌بيله يانليش سؤزلر دئمك دئييل(رحمتليك ساوئتلر بيرليگي‌ني سئون بير بولاق بو ايشي گؤرور)!

دئربی، یوخسا کت‌یاریشی؟

قیریدئر ده(قوقول ریدئر ده) منیم یازیلاریمی داش چارتلاسا 5-6 نفر سئویر. قورخورام بو یازیمی اؤزومدن سونرا هئچ کیمسه به‌یه‌نمه‌سین؛ آنجاق بورانین یازاری گئجه یاریسی اویاخدی ، هئش کیمه‌ده ربطی یوخدی! قویون بو دؤنه‌ کتدی‌ اویونو چیخارداق‌دا!

تراكتور‌اف‌سي سايتيندا بير دانيشما صفحه‌سي واردير "اؤزگه سؤزجوكلري آناديليميزدن آريداق" آديندا. من‌ده هر دن اورايا بير باش وورارام. بير سايي دوغرودان گلير فوتبول، يوخسا باشقا قونولارلا ايليشگي‌لي سورويور فيلان شئيين توركجه‌سي نه اولور. بير سايي‌دا دوزگون-يانليش تئز يانيت وئريرلر. بو آدامي سئوينديرير. آنجاق بير سايي‌دا وارديلار نم هارالاريندان عجيببه-غريبه اؤزگه سؤزجوكلر چيخارديلار و بيله-بيله دئييرلر كي ياني اؤزونوزو ساريمايين، توركجه‌‌ گوجلو دئييل و يئنيلشه بيلمز. اؤزنك ايچين بيري‌سي گليب دئميشدي، "داربي" يوخسا "دئربي(Derby)"‌نين توركجه‌سي نه اولار؟! و هامي قالميشدي معطل! بو تئرمين ايچين، هر نه‌يه بير توركجه سؤزجوك ياراتميش توركيه‌لي‌لر ده سؤزجوك چيخارتماييبلار. البته فارسجا فرهنگيستاني  نئچه ايل‌دير "شهرآورد"ي اختراع ائله‌ييب. تيلويزيون و رسمي يايينلاردا چاليشيرلار بيردن بيره شهرآورد يئرينه داربي دئييلمه‌سين!

البته منجه بئله سؤزجوكلري ده‌ييشمك دوزگون ايش دئييل و ائله بونا دئربي دئمك چوخ دا ياخشي دير؛ آنجاق دؤندو يوخ(!)، و توركجه‌‌نين گوجونو گؤسته‌رمك ايچين من تئز اورادا يازديم "دئربي"نين توركجه‌سي اولار "كت‌ياريشي"! بير ايكي ساعات‌دان سونرا گؤردوم بيري شوخلوق اوچون يازيب: "يوخ ائله بير دفه‌ليك دئيه‌ك كت‌داواسي"! بللي ايدي هله ده توركلر "كند" و "كت" سؤزو آرايا گله‌نده اونو كيلاس‌‌سيزليق و دئمه‌لي ائله "كتدي‌ليك" بيليب به‌يه‌نه‌بيلميرلر. نه‌جور اولاندان سونرا بو اؤلكه‌ده هامي "كتدي"‌ليك قاچير "شهر‌لي"ليگه. البته بو اولايي ائله بير سايت دا گؤرمك منه آغير گلمه‌دي چونكو همن دويغو و حيسسي ائله كيمليك‌چي يولداشلارين آراسيندا دا گؤرونور. دوزون سؤزو اؤزوم‌ده بئله بير حيسسيم واردير؛ آنجاق بونو ترك ائتمه‌لي‌ييك. چوخلاريندان ايندي ده سوروشسانيز كند ايله شهرين فرقي نه دير دئيه‌جكلر كندين يوللاري آسفالت دئييل! ايران دا "شهر"ي "كند"ين يئرينه قويماق و كندي مدنيت‌سيزليك آنلاميندا بيلمه‌يين سونو، آخير دا گئديب چاتير آناديليميزي بوكوب قيراغا قويوب و فارسجا دانيشماغا.

يولداشلارين بيري‌سي دئدي ته‌له‌سمه، ياخشي سؤزجوك‌ده تاپماق اولار. او "كند" سؤزجويونو توركجه بيلمه‌ييب و اونو اسكي "سوغد" ديليندن آلينميش بير سؤزجوك بيليردي. آنجاق بو دا بير بهانه‌دير. چونكو ايندي بير سوغد ياشامير و "كند" كسينليكله توركلشميس بير سؤزجوك‌دور. خالقين دوغرودان "كند" سؤزوندان قاچماغيميز، آزربايجانين كندلريني بوشالتماق‌دا گؤسته‌ريب‌دير.
قاييداق دئربي سؤزجويونه. دئربي اسكاتلند ديليندن گئچيب‌دير اينگيليزجه‌يه. اسكاتلند ديلينده "ديير" مارال و "بي" دا بالاجا كند(توركييه ده كؤي دئييلير) آنلاميندا. نئچه يوز ايل بوندان اؤنجه بو كندلرده ماراللاري بيربيرلري ايله بوغوشدورماق ياريشي قورارميشلار و بو آرادا ماراللارين بيري‌سي بيرنجي اولارميش. توركجه‌سي ائله اولور كندين مارالي! ايندي‌ده مارال يئرينه قوتبول ياريشي قورولور. بيز ده ايسته‌سك دئربي دئمه‌يه‌ك ائله ياخشي دير دئيه‌ك "كندين ياريشي". بونون دا دئمه‌يي چوخ چكير. دئيه‌ك "كت ياريشي"!

بونو دا دئييم؛ بو يازي‌نين یازیلماغی‌نین نه‌دني ده بو ايدي:
بو آيين سونوندا "تيراختور" و "بلديه" حذفي جاميندا بيربيرلري ايله قارشي قارشي‌يا دوراجاقلار. بو كت‌ياريشي‌نين پيس‌ليغي بونلارين بيري‌سي‌نين اله‌نمه‌يي اولابيلر! آنجاق ياخشي‌ليغي دا سككيز تيمين آراسيندا كسينليك ايله بير آزربايجان‌ ييغماسي‌نين اولماسي‌دير.

ی. س:

حمید درخشان دا تورک چیخدی؛
بیر داها تورکلشدیرن بلدیه‌یه‌ ده یاشاسین

یادینیز دا دیر بیر یازی یازمیشدیم یاشاسین بیر داها تورکلشدیرن تیراختور باشلیغی ایله! بو گئجه سهند کانالیندا بلدیه‌نین یئنی مورببی‌سی، حمید درخشانی گتیرمیشدیلر. دئدی اصلی سارابلی دیر. بولبول کیمی ده تورکجه دانیشیردی. البته آغزیندان معلوم اولوردو کی تئهران‌دا بؤیویوب، آما "بازیکن" یئرینه "اویونجو" دئمه‌یی چوخ ماراقلی ایدی. بئله لیکله بوندان بئله، بیر داها تورکلشدیرن بلدیه‌یه‌ ده یاشاسین! من کی تبریز ده اولسام، کت یاریشیندا تکجه حمید درخشانی آلقیشلایارام!

سانازليغين سونوجو

منجه بيز نه چكيريك، بيرينجي‌سي خالقيميزين بؤيوك بؤلومو آناديلينده ساوادسيزليغيندان، و ايكينجي‌ده ساوادلي‌لاريندا بو ديلي بيليمسل باشقالارا اؤيره‌تمه‌مك و اينتئرنئت‌ده بيلگي يايماماغي، و اوچونجو ده اؤزگه‌نين ييرتيجي شكيل‌ده هر نه يي اؤز آدينا يئيه‌ليك ائتمه‌سي‌دير.
اينتئرنئت‌‌ده دولانيرديم بير بيلاق‌لا قارشيلاشديم. اؤزونو تئهران‌دا دوغولموش بيلاق يازان، آديني Sunaz يازميشدي. دئديم حتمن بيلمير بونو Sanaz شكلينده يازمالي‌دير و ايسته‌ديم اونو امر به معروف و نهي از مونكر ائدم! سونرا بيلديم او هئچ تورك  ديلي بيلمير سانكي، و اؤز ساناز آدينين توركجه اولماغيندان‌دان خبري يوخدور هئچ، بلكه هئچ بو باغلاردا دئييل و sun يازماق‌دان دا منظوري اينگيليزجه "گونش"‌دير! دئديم قوي باخيم گؤروم هله اينتئرنئت‌ده ساناز آدينا گؤره نئجه فيكيرلر واردير.
فارسجا ويكي‌پئدياني گؤردوم بؤيوك سس ايله گولدوم. يازيب ساناز فارسجا آددير. معناسي دا ياني بي‌نظير و تايي آز! "بي‌نظير" دئديگي حال‌دا دا سؤزجويو بولوب "سا" و "ناز"ا! "سا"يا كي هئچ زاد يازماييب ، آما نازين فارسجا اولدوغونو وورغولاييب! فيكريم قاتيشدي! گؤردوم سولمازي‌‌دا بير بوجاق‌دا قويوب! قورخا قورخا او صحيفه‌يه ده باش ووردوم. سولمازي نه قدر چاليشميشدي فارسجا ائده بيلمه‌ميشديلر. آما يازميشدي دئمك‌ده اولماز سولماز كسينليكله توركجه‌دير، چونكو به‌تر بو آدلارا بنزه‌يير: ائلنار، گولناز، مهناز، فرناز و ... كيمي آدلار!!!
ويكي‌پئديا‌دا سانازين اينگيليزجه صحيفه‌سي ده وار ايدي، آما گؤردوم اوردا دا ايلك‌ده يازيب بو آد فارسجادير؛ و سونرا يازيب ساناز خالق سئون بير توركجه آد دير و "سان(San)" و "آز(Az)"ين بير بيرلرينه قوشولماغيني آچيقلاييب. نئچه دنه ده اينگليزجه سايت گؤردوم سانازي فارسجا بيلديرميشديلر. باغلانتي وئرميرم ان آزي بورا ايچين قايناق اولماسينلار! يئرينه بورايا بير كليك وورون آللاه سيزه‌ده، هم يازارينا دا بركت وئرسين: "معنی نامهای ترکی".

يوخاري‌دا كي سؤزلر ايله بونو دا دئمك ايسته‌ييرديم كي تورك ديلينه گؤره ايران‌دا چوخ آز بيلگي‌ياييلماق و باشقا طرف‌دن كسينليكله عمدي يانليشلاري ويكي‌پئديا كيمي سايتلارا سوخوشدورولماسينا گؤره، بيزيم دوزگون سؤزلريميزه ده هئچ كيمسه اينانمير و حتي اوسته‌له‌ييب سؤزلريميزه گولورلر. بئله بير اولايين قارشي‌سيني آلماق ايچين بوتون يولداشلار قوللارين چيرمالامالي‌ديرلار. ايش چوخدور و ال چوخ اولماياندا سؤزو ده يئريتمك اولمور. ساناز اولماياق!

باهار-كوره‌نگ وكيلي توركجه دانيشيب! سسي‌ني چيخارتمايين

اولابيلر سيز ده ايراق(عراق) و افغانيستان مجليسلري و شورالاريندان گؤرونتو گؤروبسونوز. ايراغين نوواب(Novvab) مجليسي‌نين باشقانلاري اوتوران يئرين داليندا عربجه و كوردجه(بالاجا فونت‌‌دا اولور اولسون) و افغانيستان شورالاريندا پشتون، ده‌ري و حتي اؤزبك توركجه‌سينده يازيلار گؤرونور. بونلار بيزيم موسلمان قونشولاريميزديلار و چئشيدلي چتينليك‌لر و سورونلار ايچينده چاپالاسالار دا، اؤز ميليونلار وطنداشلارينين آناديللرينين رسمي اولاراق ايشه آپاريلماسي‌ني چؤزولموش دوروما گتيرميشلر. بو دا قالسين كي آناياسالاريني بو نئچه ايلين ايچينده يازميشلار.

ايندي گلين باش ووراق اؤز مجليسيميزه. ايران ايسلام جومهوروسو آناياساسي اساسينا قورلموش مجليسميزه. بيزيم آناياسانين اون بئشينجي اصلي تكجه فارس ديلي‌ني رسمي تانيييب و فارس اولمايانلار دا آزاد ديرلار اؤز آناديللرينده قونوشسونلار! آدلاريني چكديگيميز چتينليكلره ايليشميش قونشو اؤلكه‌لرين آناياساسي كيمي اصطلاحا غربي مودئللره تاي مترقي و گليشميش دئيييل، آنجا چوخلو شوكور يئري واردير كي وطنداشلار تورك اولسالار، و اتفاق‌دان ميللت وكيلي اولوب و حوكومتين مذهبي سياسيتلرينين آرخاسيندا دوروب بحرئين شيعه‌لريندن(قاراباغ دا يوخ ها!) معنوي ساوونماق وئرمك ايچي بير ايكي توركجه قوشما اوخويا:

بیز بنی‌فاطمه‌ییك، ظولمه‌ اه‌ییلمز باشیمیز
جانیمیزدان گئچريك، تا قالا سالیم دینیمیز

و بئله چاغلار دير كي بيلينير، بير سايي گئجه گوندوز ايسلام داشي‌ني دؤشلرينه وورماق ايچين ايسلامي شورا مجليسينين صندلي‌لرينه يئيه‌ اولان آداملار، مجليس ايچينده ايسلام و تشيع دغدغه‌لري يوخدور؛ حالبوكي بيز كيمي كيمليك‌چي‌ليك احوالات دا اولمايان تورك ديللي وكيلي اؤز دويغولاريني بحرئين شيعه‌لرينه سؤيله‌مك ايچين آناديليني ايشه آپاريب‌دير. آنجاق تئهران ناديران آدلي وكيللرينين بيري‌سي بير نادير اولاي‌دا دوروب اؤز اعتراضي‌ني بئله بيلديريب: "اون بئشينجي اصله گؤره بو ايكي وكيل گرك توركجه دانيشمايارديلار... باشقانلار هئياتي ديققت ائله‌مه‌لي‌دير فارسجادان سونرا باشقا ديله دانيشيلماسين و ان آزي بئله واختلاردا،  چئويري‌سي(ترجومه‌سي) مجليس راپورتلاريندا ثبت اولونماق ايچين وئرسين".

ايشيمزه باخ! تورك ديللي وكيللر گونده گئديب اون بئشينجي اصله گؤره دانيشمادان، بير فارس ديللي وكيل گليب ترسينه داورانيشلا بيزي بوشلو(بورجلو) دا چيخاردير! تورك ديللي وكيللرين آزربايجانليلارين ديل و كولتورل حاقلاريني اونودوب و بحرئين شيعه‌لري فيكرينده اولماق قونوسوندا دانيشماق يئرينه گؤرك تئهران نوماينده‌سي نه‌دن بئله قاباق‌دان گلميشليك ائديب. اولابيلر شئعري تريبون داليندا اوخويان وكيل، اردبيل، زنگان، تبريز و يا باشقا تورك ديل‌ده دانيشماغا تانينميش بؤلگه‌لردن اولسايدي مجليس‌ده اوتوران بوتون ايكي يوز وكيلين هاميسي احسنت احسنت دئييرديلر؛ آما وكيلين بؤلگه‌‌لرينين تورك  ديللي اولماغي گيزلي قالماغا چاليشمالاري اوزون سوره‌دير گؤروروك: همدان اوستاني‌نين قوزئي بؤلومونده يئرله‌شه‌ن باهار(بهار) و كوره‌نگ (كبوتر‌آهنگ) بؤلگه‌لري!

كسينليك ايله ناديران آدلي تئهران وكيلي بيلير كي، باهار و كوره‌ن وكيلي‌نين شئعرينده باشقا سؤزلر و اؤرنك ايچين حوكومتين ضررينه اولان آنلاملار اولسا، اوندان داها انقلابي و حوكومتچي تبريزلي، اورمولو و اردبيللي وكيللري مجليس‌ده دولودورلار و اوندان قاباق توركجه شئعري دئيه‌ن وكيلين ياخاسي‌ني ائله او آن توتارديلار. ناديرانين ايشينه تكجه بير نه‌دن بئيينلره يئتيشير و او دا بو دور كي او دا تورك ديلينه قارشي اولان شوونيستي دوشونجه‌لري ائتگي‌سي آلتيندا اولماق و اونونده سورونو تورك ديلي‌دير. او بير عمومي افكار دا تورك ديللي اولماغا تانينماميش بؤلگه‌ وكيلي‌نين رسمي بير تريبون داليندا توركجه دانيشماغي ايله اؤز كيمليك و ديلي‌ني تانيتديرماغي گؤره‌نده هوركور. او اساس‌دا رسمي تريبون داللاريندا توركجه دانيشماغي بير دب و عورف اولماق‌دان قورخور.

اويان بويان‌دا بو خبره سؤز قونوسو اولوب و تارتيشمالار اولور. بير سايي بيلمزليك و منطيق‌سيزليگه گؤره يوخ، بلكه  اصل‌ده تئهرانلي شوونيسم ائتگي‌سي آلتيندا توركلر و تورك ديلي‌ ايله سورونو اولان وكيل‌ كيمي ديرلر. بئله دئييرلر كي بو حوكومتين اؤز ايشلريندن دير! ايسته‌ييرلر ائتنيكلر آراسيندا اختلاف ياراديب و سونرا باريشديريب(!) و حوكومت ائتسين! آنجاق، جاواب‌دا اونلارا دئمك اولار كيمليك سورونو آزربايجانين قديمي نسيللري (شمسي قيرخينجي اون ايلليك و اوندان اؤنجه*) ايچين ايندي‌كي نسيللر كيمي دئييل و يئني بير قونو دور. چوخلو نه‌دنلره گؤره ماجال و فورصتلري اولماييب چاغداش نسيل كيمي ايران دا كي گئنيش آسيميلاسيونون عاقيبتلري و سونوجلارينا متوجه اولسونلار. و مجليس‌ده توركجه دانيشماغا قارشي دورماق كيمي اولايلار حتي حوكومتين يوخاري سطحلرينده ايسه باعيث اولور، اورادا كي تورك ديللي سورملولار باشلارينا گئچميش بؤركون بويو ايله تانيش اولسونلار. البته ويجدانلي اولسالار اعلمي كيمي حساس اولوب و قضيه‌نين دالينا دوشورلر، ويجدانلاري اولماسا و ميرحوسئين كيمي خيرتده‌يه كيمي آسيملاسيون و كيمليگي‌ني اونوتماق گؤلونده باتسالار اؤزلريني خاتمي كيمي جوك دئيه‌نلرين قارشي‌سيندا كارليغا وورارلار.  بئله بير دورومو ايدمان دا ايسه گؤرمك اولور؛ تبريز ده كريم باقيري و علي‌ دايي‌يه غئيرت‌سيز دئييله‌نده بيري‌سي باشيني ساليب آشاغي آغلايير و ان آزي سوسور و اولابيلر بير شئي‌لري دوشونور، آما باشقاسي اوزوسوسوزلوقلا اؤز خالقي‌نين قارشي‌سيندا دورماق ايسته‌يير آنجاق آياق آلتيندا قالير!

 ---

آچيقلاما:
يوخاري دا كي يازي "قرائت یک بیت شعر ترکی توسط عیسی جعفری نماینده بهار و کؤورنگ(کبودرآهنگ) در صحن مجلس و حواشی مربوطه!" يازي‌سي ايله ايلگي‌لي فئيس‌بوك دا فارسجا يازديغيم "توضیحی در مورد خواندن شعر ترکی نماینده بهار و کبوترآهنگ(كوره‌نگ) در مجلس و اعتراض شوونیستی یک نماینده" مقاله‌سي‌نين توركجه‌ چئويريلمه‌سي ايدي.


---
* - يئني نسيل اله‌شديرير

شئعر گونو و فوتبول ياريشيندا، "تورك ديلينده مدرسه" ايسته‌يي

بلديه‌نين تئهرانين پئرسپوليسي ايله اويونو واردير. بلديه جدولين ديبينده و يلخشي سونوج گؤزله‌نيلمير. آنجاق دايي و باقيري‌نين بير آي بوندان اؤنجه كي تيراختور - پئرسپوليس اويونونداكي توركلره اولان سايقي‌سيزليق قاباغيندا لال اولوب سوسماقلارينا گؤره ايسته‌ييرم گؤرم بلديه‌ني آلقيشلايانلارين عكس العملي نه اولاجاق‌دير. گون‌ده رحمتليك شهريارين اؤلوم ايل‌دؤنومو دور اولوسال شئعر و ادب گونودور(البته بيزيم ديل يوخ!) و اولابيلر "تورك ديلينده مدرسه" سؤزو چوخ ائشيديلسين.

اوچونجو كانال (شبكه 3) ده تئهرانين سئوگيلي تيمي‌نين اويناماغينا گؤره گؤسته‌رير، آما ته‌له‌ســيك اؤزومو يئتيريب وورورام سهند كانالينا. اويون باشلانماييب و تبريز تبليغات گؤسته‌رير. تبليغاتين بيري‌سي كولتورل دير! بير ايكي دنه اوشاق گؤسته‌رير ايمه‌كله‌يه ايمه‌كله‌يه دئييرلر "بابا بابا... ماما ماما..."؛ بير قادين دا فارسجا دئيير بير باشقا ديل‌ده اؤيرنين ايكي ديللي اولون و ايكي دونيا دا ياشايين! منظورو اينگيليس ديلي‌دير؛ فارسجا دا دانيشماغينا گؤره من ده اؤزومله دئييرم به نه اولدو بيزيم ديليميز؟ ياني تبريز كاناليندا دا توركجه بير ديل حيسابيندا دئييل؟! بو فيكيرلرده‌يه‌م كي اويون باشلانير!

تاماشاچي اون‌مين نفره ياخين گليب و دايي همه‌شه كيمي دوروب مئيدانين قيراغيندا بير الي‌ده جيبنده. تاماشاچيلار دا سهند ايستاديوم‌دا همه‌شه كي سؤزلري دئييرلر و تيلويزيون‌دا اؤزلليكله سسين آلچاق - اوجا اولونماسي‌دا بيلينير! هر دن ده دايي‌يا غئيرت‌سيز دئييرلر و كريمين آياغينا توپ دوشه‌نده هويلاييرلار! تيليويزيون‌دا اويونو ريپورت ائدن، آرا دا دئيير بو گون فارسجا ادب و شئعر گونو و تورك ديللي شاعيرين اؤلوم ايل دؤنومودور. بو سؤز دئييله‌نده كامئرا شهريارين عكسي اوستونده اولان بير تابلونو گؤسترير و تاماشاچيلار بونو ايسكوربورد دا گؤرنده تئزليكله سسله‌نيرلر: "تورك ديلينده مدرسه ...". ياشاسين بئله بيليجي تاماشاچي.

اويونون سون اون ده‌يقه‌سي دير. بلديه‌‌ ياخشي اويناييب و قاپي‌سيني باغلي ساخلاييب هئچ نئچه دؤنه ده ياخشي سالديريب. آنجاق گينه بير يانليش اؤز وئرير و بلديه قول يئيير! علي دايي‌نين راحات بير نفس چكمه‌سي‌ني گؤسته‌ريرلر؛ اوره‌يينده دئيير آهان به‌تر حالينيزي توتدوم! تاماشاچيلار تيراختورون ياراتديغي كولتورونه گؤره بلديه‌نين سوروملولارينا ايهانت ائتمه‌ييرلر، آنجاق سسلري‌نين آزالماغي بللي‌دير. پئرسپوليس تيمي بير جاوان و تجروبه‌سيز تيم قارشي‌سيندا زامان تلف ائدير. يئددي دقيقه زامان آرتيريلير. 96 جي دقيقه بلديه بيرليك قولو وورور، و اومودسوز تاماشاچيلارين شنليك سسلري يئر گؤيو گؤتورور، من ده تيلويزيون صفحه‌سيني اؤپورم...! 

كيم ايدي 10 ايل جاوانلاشيب تيراختوروچون اويناماق ايسته‌ييردي؟

نئچه ساعات‌دان سونرا گيريرم اينتئرنته. اويون‌دان سونرا كي تارتيشمالي موصاحيبه‌لر و دانيشيقلار اولوب‌دور! علي دايي گؤر نه ‌لر دئييب هله. ديرناق آراسيندا من ده آچيقلاما و يا جاواب وئرميشم:

-" ايهانت ائدنلر اؤزلري غئيرت‌سيز ديرلر. " (بير آي بوندان اؤنجه آزادي ايستاديومونو اونودوب سانكي!)

-" تبريز ده كيمسه فوتبولا گؤره ايستاديوما گلمير" (نه جور اولدو، آلتي آي بوندان قاباق دئييردين كئشگه اون ايل جاوان اولارديم، تيراختور اوچون اوينايارديم؛ بوراني اوخويون: آرزوي دست نيافتني دايي در اوج افتخار*)

-" دونيانين هاراسيندا گؤروبسونوز اؤز همشهري‌لرينه بئله ايهانت ائده‌لر؟" ( و دونيانين هاراسيندا گؤرونوب آدام پولا گؤره اؤز همشهريلرينه توهين اولاندا سسين چيخارتمايا)

- "تبريز ده كيمسه فوتبولا گؤره ايستاديوما گلمير؛ اونلار باشقا سورونلار داليسيجا ديرلار. يادگار امام ايستاديوموندا نه‌دن گرك آتاتورك آلقيشلانا؟" ( البته هامي بونو بيلير فوتبول اذربايجان فوتبول‌دان اوستون دور و بونو دانان يوخدور. آنجاق سورون بو دور كي نه جور اولور غئيرت ايدديعاسي اولا اولا "تورك ديلينده مدرسه" سؤزو، آتاتوركو آلقيشلاماق آدلانير!؟)

- "دونيانين هاراسيندا 7 دقيقه اضافه واخت توتارلار؟" (دايي‌يا بيري دئمير كي دونيانين هاراسيندا قاپيچي اون دقيقه يئره اوزانار!؟)

- "نه‌يه اؤزونوزو وورورسونوز باشقا يولا؟ نه‌دن قبول ائتميرسينيز كي بير اؤلكه‌دنيك؟ باشقا سورونلاري فوتبولا قاتمايين!" (علي دايي موغاليطه‌سينه داوام ائدير! نه‌جور اولور سن جيبينه گؤره اوچ ساعات تيلويزيون‌دا دانيشابيليرسن و فوتبول‌دان سوء استفاده ائديب و اؤز شيركتي‌نين كؤينكلري‌ني تبليغ ائديب ساتيرسان آنجاق سنه اوزلو ائدن آذربايجانليلارين حاققي يوخدور فوتبولا باخيب هر دن ده اؤز ايستكلريندن دانيشسينلار؟ ايستك‌دن دانيشماق ياني بيز باشقا اؤلكه‌ده‌ييك؟ اون‌دا سن ده ناقابيل 600 ميليون داليندا اولاندا گرك سنه دئيه‌ك بؤلوجو؟ اصلن سن كيمسن آذربايجانليلارا آغيل قويورسان؟ قوصور اؤزوموزده كي سني هامي دالين چئويرنده سن‌دن حيمايت ائله‌ديك)

- "ايكي كيلاس ساوادلي بير آدام منه ايهانت ائدير، چونكو من پئرسپوليس مورببي‌سي‌يه‌م!... هامي بئله دوشونسه‌لر بير اهوازلي گرك فولاد قارشي‌سيندا اوينامايا، بير شيرازلي موقاويمت قاباغيندا اوينامايا و ..." (علي دايي دان بير بؤيوك ايستك بودور كي اؤزونو كالليغا وورماسين! بئله دانيشسين سنين شريف بيلي‌يوردوندا درس اوخوماغين هئچ ديپلوم و ابتدايي مدركلرين‌ده گئدر سورغو آلتينا! سنه غئيرت‌سيز دئمك نه‌دني بللي‌دير؛ اؤزونده ياخشي بيليرسن و بونو دا ياخشي بيليرسن هم بلديه و هم تيراختور دا كي اويونچولارين ياريسيندان چوخ تورك دئييللر: كمالوند لور دور، ميثاقيان مشهدلي فارس دير، كرار جاسم عرب دير، ميثم بائو مازندرانلي دير، دقيقي گيلك دير، كياني لور دور، گودرزي شيرازلي فارس دير و ...! سون خبره گؤره ائرمني آندرانيك تئيموريان دا تيراختورا قوشولدو! )

سون سؤز:
يامان دئمك هر حال‌دا دوز ايش دئييل(بو دا قالسين كي دايي‌يا يامان وئريلمه‌ييب و تكجه علئيهينه شوعار دئييليب). آنجاق دايي بونو بيلمه‌لي دير هر نه گؤرور نه‌دني اؤز ايشلري‌نين جاوابي‌دير. اينشاللاه كي ياخين گله‌جك ده آذربايجان خالقيندان باغيشلانماق ايسته‌سين. او بيلير كي توركلر كينه‌لي دئييل‌لر و توركلر ده اونو بير جاييزالخطا آدام بيليرلر. ائله ده تقصيري يوخدور، پول و شؤهرت ايچينده باتيب و بير آز ال آياغيني ايتيريب و چتين ايش‌دير. هر كيم دئسه اونون يئرينده اولسايدي بئله اولماياجاقدي، منطيق ايله دانيشمايير كسينليك ايله! آنجاق هر نه‌يين‌ده بير حددي واردير و خالق دالغاسي قاباغيندا آدام باش اه‌يمه‌لي دير. يوخسا بير گئجه‌ده يوكسك‌لره قالديريلماغين ترسينه اولماغي چوخ راحات‌دير! گؤروسونوز كي!

بو قونو يا گؤره قاباق‌كي يازيلار:
- * دايي‌يا افتخار زيروه‌سينده ال چاتيلماز ديلك
- دايي راحات‌سيز اولمامالي‌دير
- بير اصيل آذربايجانلي‌نين راحات‌سيزليغي
- آيدين گله‌جك

آدديم آدديم

داش‌قاپي‌نين "ديلي اؤيرنمه‌لي‌ييك يوخسا يوخ" يازي‌سي‌ بئينيم‌ده بير خاطيره‌ني ديريلتدي.
امكداشلارين بيري‌سي اؤز ياخين تانيشلاري‌نين "پان" اولدوغوندان دانيشيردي، اؤزو ده فارسلار ايچينده (بيلديگينيز كيمي منظورو پان‌دان كيمليك‌چي و آذربايجان كولتورونه ماراقلي اولماق ايدي‌)! دئييردي او به‌تر راديكال توركچولردن دير و عجيب - غريب ايشلري‌ايله بيزي اينجيدير! سوروشدوم اولابيلر بير اؤرنك (ميثال) دئيه‌سن اونون ايشلريندن؟ او دئدي مثلن ائو ده كاغاذ دا نوت (يادداشت) قوياندا توركجه يازير بيز ايسه چتين اوخويابيليريك! فارسلار (يا دا فارسلانميشلار) باشلاديلار گولمه‌يه. من دئديم مثلن نه‌مه‌نه يازير؟ او دا دئدي مثلن "گئجه گئج گه‌له‌جه‌يم"، يا "فيلاني تئلفون وورموشدو" و ... ! فارسلار گينه‌ده گولمك‌لرينه داوام وئرركن منيم فيكريم گئتميشدي كي يازيق بير جومله توركجه يازماغينا گؤره اولوب پان‌تورك؛ بونا فيكر ائديرديم بير ائو ايچينده بيري‌سي نه‌جور دوشونور و باشقاسي نه‌جور؟! ائله او آن بونا فيكير ائليرديم چوخلو كيمليك‌چي‌ و چاليشقانلار وارديلار كي توركجه يازماقدان چه‌كينيرلر! تقصيرلري يوخدور، دادانيبلار باشقا ديله يازماغا. اويوشدوروجويا دادانانلار(مـعتادان مـواد مـخدر) كيمي اعتياددان قاچابيلميرلر؛ آنجاق باشقالارا دئييرلر دادانماق پيس شئي‌دير! دئييرلر گه‌له‌جك نسيل اؤيره‌نمه‌لي‌دير و بيز دن گئچيب؛ بيزيم ياشيميز چوخدور و اؤيره‌نه‌بيلمه‌ريك ...

ايندي دئييرم من نه‌دن او توركجه‌ني اوخوماق‌دان اه‌رينن يولداشا دئمه‌ديم "سن كي اوشاقليق‌دان بيلي‌يوردا قه‌در فارسجا اوخويوب يازيبسان، ايندي اؤلوم دور گون‌ده بير - ايكي دنه ساده جومله‌ني توركجه اوخوياسان"؟! بيزيم هامي‌ميز او نوت يازان كيمي بئله ايشلر گؤرمه‌لي‌ييك. بيز نه‌قه‌در ده چاليشساق ايمه‌كله‌مه‌ميش اوشاقلاري قاچيردابيلمه‌ريك. ائله بو توركجه قيسسا نوتلار و اس ام اس‌لرين ائتگي‌سي بوتون ديلداشلاريميزي توركجه يازيلميش خبرلر و مقاله‌لري اوخويوب، و سونرا كي آدديم‌دا يازماغا ساري يؤنه‌لده‌بيلر.

بو دا اون‌مين‌ليك

بئش‌مين‌ليك ايسكيناسي‌نين داليندا يازيلميش قوندارما سؤزدن بيلگي چوخدور و اونا گؤره دانيشماق ايسته‌ميرم. آنجاق نئچه آي‌ايدي دئييرديلر اون‌مين‌ليك‌ده يول‌دا. من اؤزومله دئييرديم يئني ايسكيناس‌داكي سؤز ثوره‌يادان‌دا داها اوزاق اولدوزلارداكي بيليم ايله ايليشگي‌سي اولاجاق. و دونن خبر چاتدي كي اون‌مين‌‌تومن‌ليك ده ياييلدي. بو دفه كي ايسكيناس‌دا، خطر آلتيندا اولان(!) فارسجا ديلي‌نين قوشارلارينين بيري‌سينين قبر شكيلي چكيليب و يانيندا ‌قوشمالار‌ي‌نين بيري‌سي يازيليب. همن شئعر كي دئييلير بيرلشميش اولوسلار قورومونون قاپي‌سينا يونولوب(!):
"آداملار بير بيرينين اويه‌سي ديرلر...، كي يارانيش‌دا بير جوهردن ديرلر"!

البته بو قوشما چوخ گؤزل قوشما دير، آنجاق بو قوشمانين اينساني و بشري آنلامي ايله ايش يوخدور! و منظورلاري بودور كي فارس اولمايانلار دا ائله فارسلار جوهريندن‌ديرلر و بس!

بونلار بيزيم بئينيميز ده فيرلانان دوشونجه‌لر و فيكيرلرديرلر. ايندي گؤرون باشقالار نه فيكير ده ديرلر. سانكي بؤيوك موناظيره‌لر گئدير فارس ديلي عاليملرين آراسيندا:
اون‌مين‌ليگين اوستونده يازيلميش قوشما دا "يكديگرند" يئرينه "يك پيكرند" اوتورمالي‌ايميش يوخسا يوخ؟*. البته شيراز بيلي‌يوردوندا اولان آباده‌لي و اولابيلر قاشقايلي "حسنلي" آدلي فارس ديلي ادبيات اوستادي‌ ايسه بونا گؤره نظر وئريب. من اونون نظرلرينه ديققت ائتميرم؛ آما دئييرم گؤره‌سن بو اوستاد اؤز آديندا كي "لي"يه فيكير ائله‌ييب يوخسا يوخ؟!!

* - توضيح كاووس حسنلي درباره‌ي بيت سعدي پشت اسكناس جديد