گؤزله‌يه‌ك ائنسيز يوللاريميزا داش تؤكولمه‌سين

يولداشلارين بيري‌سي دئيير سن‌ده سايين حئيدر باياتين آلما يولونون كسيلمه‌يينه گؤره بير شئي ياز! من‌ده ده دئييرم آخي نه يازيم؟ بيزيم محكوم ائتمه‌ييميز تكجه بير نه‌دن اولابيلر بیزیمکی‌لر ده باغلانسين. دوزدور آلما يولونون كسيلمه‌يي اوزوجو بير اولاي دير، هر حال‌دا بيلاغين باغلانماغي دا آدامين جانين دينجه‌لدر.  اوزون بير سوره ده، يئني بير قونو تاپماق و اونو بيلاق دا يايماق، و بير بيلاغين نئچه ايل گونجه‌ل ساخلاماغين چتين‌ليگي بير باغچانين ياشيل ساخلاماغي كيمي چتين بير ايش‌دير.

توركجه ياييلان بيلاقلارين ايچينده آلما يولو چوخ اؤزل بير يئره صاحيب اولماق نه‌ده‌ني‌نين بيري‌سي، او بيلاغین يازاري‌‌، ياني حئيدر باياتين، كيمليگي بللي اولماق ايدي. كيمليك تانينميش دورم‌دا اولاندا، بيلاغين يازاري دا سوروملولوق ايله دوشونجه‌لر و سؤزلري‌ني اورتايا قويوب، و هر بئينينه گلن سؤزو و ديلينه گله‌ن ايمكانسيز ايشلردن يازمير. آلما يولو دا بئله بير بيلاق ايدي. من ياديمدا اولانا قدر، يازار چاليشيردي نه دامين بو تاييندان دوشسون و نه او تاييندان. آنجاق منه چوخ ماراقلي‌دير كي بيلم اورتام و مؤعتديل  فيكيرلري يايان آلما يولو بيلاغي‌نین كسيلمك نه‌دني نه اولابيلر. بونو ياخشي آچيقلاساق باشقا بيلاقلارين كسيلمه‌يي‌نين قارشي‌سي‌دا آلينا بيلر. آلما يولونون چوخلو يازي‌سي واردير و منجه آلمايولو سون يازيلارينا گؤره كسيلمه‌يي‌نين احتمالي هر نه دن چوخ‌دور. سون يازيلارين باشليقلاري بونلارديرلار:

1. قرائت یک بیت شعر ترکی توسط عیسی جعفری نماینده بهار و کؤورنگ(کبودرآهنگ) در صحن مجلس و حواشی مربوطه!
2. شعر معاصر ترکستان شرقی به روایت رسول یونان
3. نسخه خطی ترکی تذکره شیخ صفی الدین اردبیلی وارد بازار نشر شد
4. نوزادان به زبان مادری گریه می‌کنند
5. وبلاگ تانیتیمی: چوبان ییلدیزی
6. علی دایی، پرداختن به معلول و غفلت از متغیرها
7. مسیج مکتبی / توپلاییب اینجه له ین : دوکتور حسن – م. جعفرزاده
8. ربیعه قدیرین آذربایجان قزئتی ایله دانیشیغی
9. آنلاین کؤچورگه
10. آیا مساجد هم تـاوان تـرک ستیزی را می دهند؟!
11. نقش ارسين بر ديوار
12. این مرده ریگ چنگی به دل نمی‌زند
13. اؤزموزدن خبرسیزمیشیک بیز / ایواز طاها
14. تورکوموز قوتاردی بابا

منجه فارسجا يازيلارين باشليغي‌ني نئجه سئچمك هر نه‌دن اؤنملي‌دير. گؤرورسن هئچ بئله سـانسور اولمالي سؤز آرادا يوخ‌دور آما اويغون باشليق سئچمه‌مك باعيث اولور، ائله او سنين اساس سؤز و دوشونجه‌ن آنلاشيلسين. دوزون سؤزو بو يازيلارين هئچ بيري‌سي تانينميش قيرميز سينيرلاردان ائشيگه چيخماييبلار، آنجاق اونونجو يازي‌نين باشليغي منجه تحريك ائدن بير باشليق دير؛ سانکی بو ايسلامي اؤلكه‌ده توركلرين مچيدلرينه‌ده رحم اولمور. بئله بير باشليق نئجه چوخلو اوخوجولاري اؤزونه ساري چكسه، آنجاق توركلرين علئيهينه ايشله‌يه‌نلري ده اؤزونه ساري چكيب و اونلارين عكس العملي دوغال دير. توجه اولسون كي من دئميرم اونلار بو ايشه حاقلي‌ديرلار؛ من دئييرم نئچه ايلدير بير دوشرگه يوخسا بالاجا بير بيلاق ايله خالقا بيلگي يئتيريريك، دويغو ايله بو قدر امك بيتمه‌ني حئييف ائتمه‌يه‌ك. اؤرنك ايچين دئديگيميز باشليغي باشقا بير فورما دا دا دئمك اولار: "اردكان‌دا آدي توركجه اولان مچيد اوچ‌دو".  بئله يازماق منجه تورك اوخوجولاري اؤزونه ساري چكه‌جك، آما بهانه آختارانلاري يوخ!

البته آلمايولونون باشقا آديزي قيزاران آي‌دا دا كسيلميشدي و اؤتن ايل‌ده كي يازيلارا دا بير باخديم. بو يازيلارين ايچينده موجتهيد شبيستري و مونتظيري‌‌نين ائتنيكلردن ائتديگي دفاعا گؤره بير يازي گؤردوم. اولا بيلر بئله بیر یازی‌دا اينتئرنئت ده كي يولو باغلاماغا آمانا بند اولانلاري، تحريك ائتسين. تکجه كيمليك و وارليغا قونوسوندا يازماق کولتورل-توپلومسال آنلاشیلیب آزجا دؤزولسه‌ده، سياسي ساواشانلارين بو قونويا توخونمالاريني فارسجا بير يازي‌دا مطرح ائتمك، دوزگون ايش دئييل و آرخایین اولون بو دؤزولمه‌یه‌جک. بير سؤزو ده دئييم، اؤز آزربايجانيميز و ايران سينيرلاريندا ياشايان توركلرين سورونلارينا گؤره اولدوقجا قونو چوخ‌دور، چاليشاق بونلارا گؤره داها چوخ يازاق، دئميرم اونلار گؤره هئچ نه يازيلماسين، بلكه اؤزوموزه گؤره او قدر يازاق كي اونلارين سايي‌سي چوخ بيلينمه‌سين.

هر حال‌دا سؤز اؤزگورلوغو اينسانين الهي و دوغال بير حاقلاريندان دير. يوخاري‌دا كي سؤزلردن ده هدفيم تكجه دوشه‌رگه‌لرين كسيلمه‌مه‌يي‌نين قارشي‌سي‌ني آلماغا گؤره اؤز دوشونجه‌مي بيلديرمك ايسته‌ديم. انشاللا كي اينتئرنت‌‌ده آلمايولو كيمي ده‌يه‌رلي سايتلارين يولو بو تئزليكه آچيلسين. البته بيزي قاپي‌دان ايچه‌ري قويماسالار باجا دا ايچه‌ري تپيله‌ريك؛ انشاللا بايات به‌ي يازماغينا دوام وئرسين. آما نه‌جور اولاندان سونرا كسيلميش دوشه‌رگه‌لرين موخاطبي آزالير و بو اوزوجو دور.

سون‌دا بونو دا وورغولاييم بو سؤزلر ايله بونو دئمك ايسته‌ميرم، من اؤز بيلاغيم‌دا كسيلمه‌لي سؤزلر يازميرام و منيم داورانيشيم هر نه‌دن ياخشي‌دير. اولابيلر مينم بيلاغيمين اوخوجوسو و گؤروجوسو آزدير و بوردا كي سؤزلري حيسابا قويماماغا گؤره، كيمسه‌نين بورا ايله ايشي يوخدور. اؤز آراميزدي، سونوج بئله اولور كي  بيلاقلاريميزي او يان- بو يان‌دا چوخ دا تانيتماياق و آز تبليغ ائده‌ك. گوجسوز بيلاق يازانلارين چوخالماسي دا پيس دئييل. حئيدر باياتين يوزده يوز يازي‌سي ياخشي اولسا، مين دنه من كيمي پيس يازان‌دان بئش اون دنه اوخومالي يازي چيخار!!


ي.س:
 آلما يولونون كه‌سيلمه‌يينه گؤره باشقا بيلاقلاردان يازيلار(البته بونلار دا آلما يولو كيمي ياخشي يازيرلار، اوز دن ايراق كه‌سيلمه‌لي‌ديرلر!):

• گونلوكلريم:  آلما یولو که‌سیلمه‌ز!
• داش قاپي: قاپالی ائوجیک‌لر

مصائب طرفداري از تراكتور

اين خبر را بخوانيد:
بازداشت طرفداران تراکتورسازی در بازی مقابل صبای قم

دليل بازداشت تماشاگران فوتبال نه حمل ترقه و فشفشه و اهانت ناموسي به تيم حريف و يا داور بوده است كه در بازيهاي بسيار حساس ميان تيمهاي معروف تهران، چند بار ديده شده است! تيم هم نباخته كه به مسؤولان تراكتور فحش بد بدهند. مي گويند تراكتور حتي در صورت باخت تشويق مي شود و من يكي از باختها را در ورزشگاه آزادي ديده ام. از قرار معلوم تنها دليل در دست داشتن پارچه هايي با نوشته هاي زير بوده است:

"تورکلرین ایفتيخاری تراکتور" (تراکتور افتخار ترک‌ها)
"یاشاسین آذربایجان" (زنده باد آذربايجان)

آقايان توضيح بدهند بنا به كدام قانون چنين نوشته هايي جرم است؟ البته همه مي دانند مفهوم چنين نوشته هايي بد نيست، بلكه حساسيتشان به زبان تركي است!

An Azerbaijani Carpet for an American Mother

I published a blog post about Howard Baskerville in the expired internet site ‘ildirim.com’, 4 years ago, that I decided to post it again with some changes:

Always April is the most remindful month in the history of constitutional battles of Azerbaijani warriors in Tabriz. I think it has been very marvelous event: An American young teacher leaved his developing country to inhabit in eastern world. He would love Azerbaijan society and would fight for freedom and democracy about100 years ago.

There were ceremonies that we can specify when Khiabani’s national group could attain power in Azerbaijan. Khiabani ordained commemorations for Mashrouteh(Constitutionalism) victims & martyrs. The one of immolations was American young Martyr, Howard Baskerville. Azeri handicraft Carpet weavers in order to appreciate from American people and specially Baskerville family created a carpet from Howard’s feature & send it to Howard’s mother.

Howard was born in April and was killed in April too. Howard Baskerville described in his own words the decision to join his students in the Nationalist movement as a matter of conscience.

TheNationalist forces in Tabriz made a determined sortie this morning, but with little result. An American missionary, Mr. Baskerville, who joined Sattar Khan a fortnight ago, was killed during the fighting.

سارسيلماز باغلانتيلار

ايلك‫ده دئييم، هئچ بير كيمسه‫يه اؤيوت وئرمك ايسته‫ميرم، بو سؤزلر تكجه، سايي‫سيز اولمايان، توركجه يازيلان وئبلاقلارين هئچ بير‫يسي‫نين ياساقلانماغي‫ني گؤرمك ايسته‫مه‫مك ايچين‫دير.
آديني آپاراجيغيم وئبلاقين يازاني و ياياني‫ ايله يوزه-يوز سلقه‫لريم بير اولسايدي اؤز وئبلاقيم بير دنه يوخ، بلكه ايكي دنه اولاردي! (دئمك كوپي-پئيست تئكنولوژي‫سي ايشه آپاريلميشدي) و چون اونون سلقه‫سي و دونيايا اولان باخيشي باشقا جوره دير، اؤزويچون آيري جوره يولو واريدير و دئمك اولماز آخي نئيه بئله يازدين و فيلان سؤزلري اورتايا گتيردين؟ بئله دانيشماق دئموكراسي‫يه‫ ايناملي اولماقلا اصلا و ابدا اويغون دئيل.
بو اون-اون بئش آيين ان چاليشقان وئبلاقلارين بيري‫سي تورك دونياسي ايدي كي ان قيسسا بير سوره ده اؤزونو آذربايجان و ايران تورك‫ديللي گوجلو وئبلاق و ان تانينميش و باخيملي و اوخوجولو اينتئرنت دوشرگه‫لرينين آراسينا گيردي و البته كي، تك باشينا ده‫يه‫ر موحتواسيز و ايچي بوش اولان مينلر چئرت-پئرت وئبلاقا. آنجاق نئچه گوندور بو وئبلاق دا دوشدو ياساقلانميش سايتلار سيراسينا و اونو اوخوماق‫دان محروم اولموشوق؛ هئچ كيمسه‫ني ده محكوم ائتمك اولمور، چونكو دئييلر چوخ دانيشما كي سني ده بئله فيلتئر ائده‫ريك اؤزونو تاپابيلمزسن. البته منيم وئبلاقيمين يازيلاري فيلتئرليك ده‫يه‫ري يوخ، اولابيلر قوتلو آدي بير نه‫دن اولسون.
اومودوم وار، بو اؤلكه‫ده اينتئرنت دونياسينا اولان يانليش باخيش، و اونا گؤره اولان ساغلامسيز دوشونونجه و بونلاردان سونوجلانان يئرسيز ياساقلامالار آرادان قالديريلسين.

آذرين بو گونلري

بو گونلرده يازماقدان واز گئچمك اولماز! بو گونلر ده هم بؤيوك و هم كيچيك اولايلار اوز وئرميشدير؛ ان بؤيوكونو سيز بيليرسينيز و ان كيچيكي ايسه بودور كي بئش ايل بوندان قاباق آنايوردوم وئبلاقيني يولاسالميشام. هن، آنايوردوم اولدو بئش ياشلي!

آنجاق بير پوست قويماغا نه وار كي؟! هئچ اولماسا بيلدير، بو گونده يازديغيمي بو وئبلاق كؤچوروب(بئله ليكله اؤنجه كي وئبلاقدا ياييلميش يازيلاري ايسه بورا داشييب و يولداشيم سؤزونو ايشه سالارام) بير داها اونا باغلانتي وئرمك اولار:

هم ميللتچي لر و همده ساتقينلار گونو

البته شاه چاغينداكي ساتقينلاردان بير خاطيره ايسه تزه ليكده ائشيتميشم، گؤرون يازيق دئموكراتلارا، كيملر سالديريب و آناديله يازيلان درسليكلري اوتلاديلار:

دئيير 1337 جي ايل تبريزده، عسگرليگيمي شاهليق آرتئشينده گئچيرتمكده ايديم. بير كادري يوزياشي وارايدي عسگرلر آراسيندا ساغلامليق و ... لوازيمي بؤلردي؛ بو لوازيمين بيريسي صابون ايدي. او اينصافسيز يوزباشي، سربازلارين پايي ني يئييب و صابونلاري كسنده، اؤزويچون ده بير بؤلوم قوپارديب آپاريب پاديقانين ائشيگينده ساتاردي و يازيق سربازلاردا هئچ زاد دئيه بيلمزديلر.
او چاغين عسگري دئيير من بير دفه اؤز قاباغيمي آلابيلمه ديم و اونا ائعتيراض ائديب، دئديم:"نه يه سربازلارين حاققيني يئييرسن؟ اوتانيب خجالت چكميرسن؟ سنين ويجدانين يوخدور؟".

او آفتافا اوغورلايان دا قاباقدان گلميشليك ائديب قاباردي: "ميندار پيشه وري نين بورنونو 10-15 ايل بوندان اؤنجه اوودوق! اونون همشهري سينين شرريندن ده راحات اولسايديم ياخشي اولاردي...؛ سنه هئچ ربطي يوخدور!".

بو هارا؟ او هارا!؟

ائله کی بیلیرسینیز ستارخانین شانیندا بیر تؤرن قورماق چتین بیر ایش ایدی و تورک اؤیرنجیلرده اؤتن ایللرده زحمته دوشوردولر. گئچن ایلده بیر سایی گلیب، دئدیلر بیز اؤزوموز بو ایشی گؤره‫ریک و بو بیزیم گؤره‫ویمیزدیر. تورک اؤیرنجیلر و باشقا آذربایجان چالیشانلاری ایسه دئدیلر عئیب یوخ! آنجاق بس بو حیصار چکمک نه دیر؟! نئچه ایل‫ایدی سیزین "شادروان ستارخانی" اونودان زامان بیز گلیب بورادا ستارخانا سایقی گؤستریب و دوستلوق و باریشلا اؤز سؤزلریمیز و ایستکلریمیزی دئیه‫ردیک و ایندی ایسه بیز ده ایسته‫ییریک اونون مزاری اوستونده بیر فاتیحه وئرک گئدک، بو ایشی دا بیزه چوخ گؤرورموسونوز؟!
یانیت "یوخ" و یا "باتوم" ایدی و باریش سئون خالق گئتدیلر خیابانی‫نین مزاری اوستونه و اؤز آنما تؤره‫نینی نئچه آددیم اوزاقدان قوردولار. آنجاق سون‫دا اورکلر، بنلری ستارخانین قبرینه ساری چکدی؛ آنجاق قالین بئیینلیک، بو سئوینجین قارشیسین آلیب و بوتون شئی‫لری اؤزونه ایسته‫مه‫یه کؤنوللو اولدوغونو بیر داها گؤستردی.
و بو ایل، اؤتن ایل‫دن داها سیخینتی‫لی بیر دوروم اولدو؛ شئیخ محمد خیابانی‫نین مزاری ایسه اولموشدو مظفرالدین شاه، مشروطییت و آذربایجان تاریخی، ستارخان و تورک دیلینه گؤره کیتابلار و گؤرونتولر سرگی‫سینه و هر بیر نفر ایچین، اوچ گودوکچو و یا قوروقچو وارایدی!
هر حالدا هم اونلارین و هم‫ده بیزیم اللریمیز وار اولسون! اونلارا بونا گؤره اللر آغریماسین دئییرم کی بوتون هر نه دلیل ایله اولورسا اولسون، بوتون امکلر ایله هزینه‫لری اؤز بویونلارینا آلیبلار و قویمورلار تورک اؤیرنجیلر اللرین آغدان قارایا وورسونلار!
باشقا طرفدن، گئچن ایللرین جیریققاسی ایندی بیر آلاولی اود آلیشدیریب و بو اود آذربایجانلیلارین اوره‫یینده‫دیر؛ بونا گؤره بوتون تورک چالیشقانلارا قوتلو اولسون دئییرم.تکجه بیر بالاجا فرق واردیر! بو تفاووتو بو ایکی گؤرونتو ده گؤره‫بیلرسینیز؛ تورک اؤیرنجیلر قوران تؤرنلر هارا و بونلارین قوردوغو ایمکاناتلی تؤرن هارا؟!

يانيت‫سيز سورغو

آشاغي‫دا كي يازيلار بير ده‫وه ايله بالاسينين آراسيندا كي سورغو و يانيتلار دير:

بالا: آنا! من ايچين نئچه سورو چيخيبدير! اونلاري سندن سوروشابيلرم مي؟
آنا: جانيم حتما! بير شئي سني راحات‫سيز ائتميشدير؟

بالا: نه‫يه گؤره بيزيم هؤرگوز(دونقوز) واريميزدير؟
آنا: ياخشي اوغلوم! بيز سوتاپيلمايان چؤللر حئيوانلاري‫ييز. بو دونقوزلاردا سو و يئمك ساخلاييب و او چؤللر ده سوسوز و آج قالماييب و داوام گتيره‫بيليريك.

بالا: نه‫دن بيزيم قيچلاريميز اوزون و آياقلاريميزين آلتي ايسه يومرو دور؟
آنا: اوغلوم! دئديگيم چؤللرين قوم ايله دولودور؛ اونلارين اوستونده يئيينليكله يئريمك ايچين، قاعيدتا بئله قيچ و آياقلارا ائحتياجيميز واردير.

بالا: نييه قالين و اوزون قاشلاريميز واريميزدير؟ بعضي چاغلار منيم گؤروشومون قاباغيني آلير.
آنا: اوغلوم! بو اوزون و قالين قاشلار بير جوره موحافيظه اؤرتوسو دور و گؤزلريميزي چؤل ده كي يئل، قوم و توز-تورپاق قارشيسيندا قورويور.

بالا: آنلاديم؛ بئله‫ليكله، هؤرگوز، چؤللرده اولان زمان، سو ييغماق وسيله‫سي دير. قيچلاريميز صحرا دا يئرييب، قاچماغا گؤره‫دير. و قاشلاريميز ايسه، گؤزلريميزي بيابانلاردا اولان يئل و توز-تورپاق قارشي‫سيندا قوروماق ايچين‫دير.
... يالنيز بير باشقا سورغوم دا واردير...!
آنا: سوروش سئوگيليم.

بالا: بس بيز بورادا* نه غلط دارتيريق مي؟!
...

يوخاري دا كي سورغولار و يانيتلارا اوخشايان بير باشقا ناغيل دا واردير؛ آنجاق بونلار ده‫وه يوخ بلكي اينسان، و نيويورك دا ياشايان بير قارا دري‫لي آفريقا كؤكنلي آنا و بالاسي‫ ديرلار. بونلاري اوخويوب آجي‫سينا گولومسه‫يه‫رك، اؤز آناديليميزي، يوردوموزو و باشقا يئتنكلر ايله وارليقلاريميزي، او ده‫وه‫لر و قارا آداملارلا توتوشدورورام...

*) حئيوانخانا (zoo)

آسيلي موزلار

مودورلوق قونوسوندا، اينگليزجه دن، «مئيمونلاري سولامايين» آدلي بير يازي ني فارسجايا چئويرديم و اوزمانليق وئبلاقيمدا يايديم. تزه ليكده همن يازي ني بير باشقا آدام فارسجا ائديب، «پارادايم » آدي ايله باشقا سايتلار و يا فورارد اولونموش ايمئيللر ايله ياييلير. بو يازي و يا ناغيل ، ساده، آنجاق درين و آغير بير دوشونجه ني يئتيرمك ايسته يير؛ آشاغي دا اونون توركجه سيني اوخويون:

آسيلي موز

ايچينده بئش مئيمون اولان بير قفسي نظر ده آلين. قفس ده بير موز آسيب، آلتينا بير نرديوان قويون. مئيمونلاري بيري سي موزو گؤروب، نرديواندان چيخيب، الي موزا ده يمه ميش بوتون مئمونلاري سولايين.بير آزدان سونرا، باشقا بير مئيمون موزا ساري گئدنده، بير داها بو ايشي گؤرون و بوتون مئيمونلاري سويوخ سو ايله سولايين.

بو ايشي دايانديرين؛ چونكو بوندان سونرا سيز سو سپمه سينيز ايسه، هئچ مئيمون موزا ساري گئتمه يه جكدير، چونكو باشقا مئيمونلار، ايسلانماغين قورخوسوندان اونون قارشي سي ني آلاجاقلار! ايندي ايسه، مئيمونلارين بيري سي ني قفس دن چيخاردين و باشقا بير مئيمونلا ده ييشين. يئني مئيمون، موزو گؤرمه ميش نرديوانا ساري قاچاجاق و البته سونوج بللي دير؛ باشقا مئيمونلار ايسلانماق ايسته مه ييرلر و اونا ساري حمله ائده جكلر. يئني مئيمون بير داها چاليشاجاق، آنجاق گينه ده باسقي آلتيندا قالاجاق. او موزا ساري گئتمگه گؤره كؤتك يئمه يي قاناجاق و بونا گؤره موزون خئيريندن گئچه جك.
سونرا كي آدديم دا ايلك بئش مئيمونون بيريسيني ده يئني بير مئيمون ايله ده ييشين. بو مئيمون دا موزو گؤروندن سونرا، ايستر ايسته مز، موزا ساري گئديب و باشقا مئيمونلار ايسه اونا سالديراجاقلار. بو كؤتكله مه يه، ايلك يئني مئيمون آرتيق ماراق و شيددت ايله قاتيلاجاق!

اوچونجو مئيمونو دا ايلكين مئيمونلارلا ده ييشين. ناغيلين تيكرار اولاجاغي آيدين دير و البته دؤرد مئيمونون وور-ها-وور جيبهه سي نين اؤنونده كي، ايكي يئني مئيمون، اؤزلريني موز يئمكدن ياساق ائتمه يين ندنيني بيلميرلر و يا بونو دا آنلاميرلار كي بختي قارا يئني مئيمونو نئيه تاپدايرلار!

دؤردونجو و بئشينجي مئيمونلارين ده ييشمه سيندن سونرا، سويوخ سو ايله ايسلانميش اولان مئيمون داي قالماميشدير؛ آنجاق بونا باخماياراق، هئچ باشقا بير مئيمون ايسه، موزا ياخينلاشابيلمير! نئيه و نه دن؟؟!

بونا گؤره: « اورادا اؤنجه دن، بئله بير يول اولماق ايچين[سوننت]».

و بئله اولور كي سيياست و يا پاليتيك ده باشلانير!!

---

- يوخاري دا اوخودوغونوز يازي بير آز دئييشيك ايله، آشاغي دا كي باغلانتي دان توركجه يه چئويريلميشدير:

Management Tips for Motivation, From:F. John Reh

ايچگي بوشكه‫سي

آشاغي دا كي يازي سارا فلاورزين يازديغي اصلاحات(The Reformation) كيتابي‫نين، رضا ياسايي‫نين الي ايله فارسجايا چئويريلميش نوسخه‫سينده(انتشارات ققنوس، چاپ اول، 1381)، «نئيه ايشكنجه» عونواني ايله گلميشدي. بو يازي مذهب و اينام قونوسونا باغلي اولماغينا باخماياراق، باشقا توپلومسال، كولتورل و يا سياسي قونولارلا دا ايليشكي‫لي اولابيلر؛ بونا گؤره اونلاري توركجه چئويرديب و البته سون پاراقيراف دا كي گولمه‫لي سؤزلره گؤره باشقا بير باشليق قويدوم:

ايچگي بوشكه‫سي

مسيحيلر نه‫دن اؤز مسلكداشلاري ايله ساواشماقدايديلار؟ نه‫دن اونلاري ايشكنجه ائديب، اؤلدوروردولر؟ گئرچكدن بو ايش عيبادت‫دن ديفاع ائديب و ساوونماق دئييلميش. رئفورميست كالوينيست، تئودور بئزا، دئييب: «مذهبي آزادليق، ان شئيطانجيل تعصصوبدور؛ چونكو بو معناني داشيماقدادير: قوياسان هر كيمسه نه جور جهننمه گئتمك ايسته‫سه گئتسين»! هر مذهبي قوروپ باشقالار ايچين يوخ، بلكه اؤز آزادليغي ايچين ساواشيردي. هر بيري‫سي، گوج ايله اؤز يولونون دوز و تكجه مومكون يول اولدوغونا اينانيردي. البته سياسي مولاحيظه‫لر، قودرتين بركيمه‫سي(تثبيتي) و ماددي قازانجلار كيمي داها ايلكين انگيزه‫لر، غاليبا اؤز روللار و گؤره‫ولريني ايفا ائديرديلر.
تاريخچي، رولاند بئينتون، باشقالاري يه‫شيب و اذييت ائتمگه ساري يؤنه‫لمه‫گين اوچ نه‫دني‫ني بئله تانيتديرير: «اينسان اؤز حققانييتينه اينانماغي‫ گركلي دير، سورومالي مسأله اؤنملي، و بو كي گوجون ايشله‫تمه‫گي ائتگي‫لي اولمالي‫دير». هر بير مذهبي قوروپ، اؤز حاقلي اولدوغونو سانيردي و ائله بيليردي قوتسال كيتابدان ائتديگي اؤ‍زل آچيقلاما و تفسير، تانري‫نين مقصودو دور؛ و بونا گؤره، هئچ كيمسه اونو قبول ائتمكدن سونرا باشقا يولو يوخدور.
ايكينجي نؤكته‫يه گؤره ايسه هئچ سورغو يوخ ايدي: دوغرو يولا يؤنلمك و قورتارما پرابلئملري اؤنملي ايديلر. اينام بونايدي كي «آدامين سون آلين‫يازي‫سي، توپلومسال ساغلامليق‫دان علاوه، اونون گئرچك كليسايا ياپيشماغينا باغلي‫دير». بو باخيش مسيحييتين مين ايلدن چوخ ياشاميندا يارانميشدير، و كليسا و توپلوم درين بير شكيلده، بيري بيرلري ايله ايليشكي‫لي اولموشدولار. كليسايا اينامسيز بير آدام، بوتون توپلومو قاتيشديرابيلردي. توپلومسال نظم، قايداني قاتان بير آدامين اذييت و يا اؤلدورولمه‫يي‫ني، بدنين چيركليك و عوفونتدن نيجات تاپماغينا گؤره، بير قولونو كسمگه اوخشاتماق اولار.
اوچونجو نؤكته ده بودور كي، اون‫آلتينجي يوز ايل‫ده ياشايان موجازاتچيلار، شيددت ايله، خالقين يوللاريني دگيشمه‫يه (اينام دئمهسه‫ك!) اينانيرديلار. او چاغين بير اينسان‫سئوري(humanist) دئميشدي: «مذهب ايچين اؤلدورولنلرين، سوچلو و يا سوچسوز اولماقلاري، خالقي وحشت و قورخويا سالماق قارشيسيندا، ائله ده اؤنملي دئييل». آنجاق اينجيتمه، اذييت و ايشكنجه، جان فاكسين آدليم ريساله‫سينده آدلاري گلميش كيمي، بير سايي شهيد ده آرايا گتيريرسه، البته كي فرانسانين شاهي، دؤردونجو هانري كيمي ايكي اوزلولري ايسه تانيتديريردي. اون‫آلتينجي يوز ايل‫ده بير ايتاليالي شاهيد بئله يازميشدير:
«خالقي بير مذهب آردينجا گئتمه‫يه مجبور ائدن كيمسه، بير آخماغا اوخشايير كي، ايچينده آزجا ايچگي اولان بير بوشكه‫سي واري‫دير و اوندا كي ايچگي‫نين چوخالماغي ايچين، سو آرتيرير! آنجاق ايچگي چوخالمادان، وار-يوخ ايچگي‫ني خاراب ائدير!».

هم ميللتچي لر و همده ساتقينلار گونو

61 ايل بوندان اؤنجه:

گوز سونونون سؤيوخ گونلري دير. چيلله نين سويوغو اؤزوندن قاباق گلميشدير. شاختايا گؤره، ائشيگه چيخماق اولمور. دئييلير تندير واختي دير. هامي ائو ايچين ده كورسولره گيريبلر. اوشاقلار، بؤيوك آتالار و آنالارين دئديگي ناغيللارييلا، گئجه لري دانا(صاباحا) چاتديريب، آذربايجانين اوزون قيشي نين سونا چاتماغيني گؤزله ييرلر.

¯ ¯ ¯

دونيا ايكينجي ساواشي قورتاريب دير، آنجاق آذربايجانين ساواش دا دخالتي اولمايان خالقي دا بو دونيانين ايچينده اولاراق، آماني كسيلميشدير؛ پيشه وري و اونون يولداشلاري نا، تهرانين ميللي شورا مجليسينده اعتبار وئرمه ييبلر و دئييرلر، سيز تبريز ده اوتوروب آذربايجان چتينليكلريني چؤزه بيلمزسينيز، بيز اؤزوموز ، كي اليميز اوزاقدان اود اوستونده دير و اينگيليس تؤرمه سي اولان آريامهر شاهنشاهين كؤلگه سينده، آذربايجان يوخ، بلكه بوتون ايالتلرين آجليق، ساوادسيزليق، ايش سيزليك و باشقا بوتون فلاكتلريني حل ائده جه ييك!

تبريز ده دموكرات فيرقه سي، ميللي آدلانميش حكومتي قورماق و آياق اوستونده ساخلاماق زوروندادير.

آنجاق خالخالليلار هله ده، دوز بيلمه ييرلر هميئرلي باش وزير نه جور آدام دير؟ كيمه باغلي دير؟ نه ايسته يير؟ آراماني نه دير؟ مسلكي نه دير؟ سؤزو نه دير؟ رضاخان طرفيندن، باشينا نه اويونلار گتيريب؟ اونلار خبرسيز ديرلر بوندان كي فدرال سيتمي ايسته ين دموكراتچي لار ان قيسا زامان دا آذربايجان ايچين نه ايشلر گؤره جكدير؟ آناديللي لريني رسمي ائده جك و اوخوللاردا بير داها تدريس اولوناجاق و اوشاقلار اؤيرتمنلردن قورخوب قاچماياجاقلار. آذربايجانين ايلك بيلي يوردو تبريز ده دوزله جكدير. يئني اكينچيليك سيستملري ياراناجاقدير. خالقين ساغليقي يوكسله جكدير. آنجاق اونلار ائشيديبلر كي پيشه وري باكي دا درس اوخويوب و كومونيست دير و اسلام دوشماني دير، ايمانسيز ايستاليندن يارديم آلير. كيمسه اونلا اولورسا، كافر دير. بير بهانه گؤرسنيرسه يئتر؛ بونون ده عئيبي يوخ كي شاه و قوام السلطنه ده اينگليسلردن كؤمك آليرلار!

بهانه دئديم! بير ياندان دا دموكرات فيرقه سينين اوزاق بؤلگه ده كي عسگرلر و مامورلارينين بير سايي سي، اؤز گؤرولريني دوغرو گؤرمه دن، بير ايشلر گؤرورلر كي دئييلسين بورا دا كي عسگر بئله اولسا، گؤره سن تبريز ده كي ناسيل دير؟!

¯ ¯ ¯

قاپي اوجا سس ايله دؤيولور.
آتا قاپي ني آچير؛ قاپي نين داليسيندا اوجا بويلو بير كيشي، اسلحه الده دورموشدور. رضاخان زامانيندا ائتديگي عسگرليك ، يادينا دوشور؛ آرواد اوشاق و آتا آناسيندان اوزاق اولاراق، نئچه ايل رضاخان قوشونوندا خيدمت ائتميشدير. خاطيره لر و نفرتلري ديريلير. عسگر، عسگر دير! شاه عسگري اولورسا اولسون، يوخسا پيشه وري عسگري!

جاوان كيشي يوغون سس ايله كي كولك ده، ياخشي بيلينمير، دئيير: من يئني حكومتين عسگرلريندنم و خلفلي كندينه(كيوي/خالخال كندلريندن) گئتمك ايسته ييرم. اورادان يولداشلاريملا، اردبيله ساري يولا دوشه جه يم. ائشيتديم سيزين بير آت وارينيز. آتينيزا خلفلي يه قدر احتياجيم واردير. اؤزونوز گليب اورادان آپارارسينيز.

آتا اوزگونلوكله دئيير: بو آت اولماسا بيزيم ياشاييميز فلج اولار. سن كي حكومت عسگري سن، دؤولتدن آت آلمالي سان، كندلي لردن يوخ...

¯ ¯ ¯

بو قيسسا خاطيره لري بونا گؤره يازديم بير دليل دئيه م كي نئيه او زامان دموكراتلارين خالق آراسيندا ياخشي نفوذو يوخوموش. بو گونلر چوخلو قيسسا ساو و ايميل گلير و آذربايجان سايتلاريندا يازيلار ياييلير و البته هاميسي بيريجي 21-آذري قوتلاييرلار. هئچ بيري سي ايكينجي 21-آذر ايله ايشلري يوخدور. هئچ كيمسه شاهنشاهي قوشونلاري ائتديگي جينايتلردن و سوي قيريملاردان دانيشمير.


60 ايل بوندان اؤنجه:

دونياساواشي باشلانانداكي، دونيانين ان غئيرتسيز عسگري اولان شاهنشاه قوشونو، 1325جي ايلين آذر آيينين 21 ده، آذربايجان دا آصلانا دؤنموش چاققال اولموشدو. پس او آصلانلارين باشينا نه گلميشدي؟! بوندان دا كيمسه سؤز آچمايير.


آدلاري كومونيست اولمايان تهران دان گلن شاهين آدي موسلمان عسگرلري، تبريزده چوخلو قان توكورلر؛ دئييرلر آذربايجاني، يابانجيلارين اليندن قورتاراندان سونرا، آذربايجان خالقي نين ديلي، گئنه ده رسمي قالاجاقدير! تبريزليلردن ايسته ييريك ائولرينده كي بوتون توركجه كيتابلاري گتيرسينلر تا اونلاري قايناق توتاراق، يئني دن اوخوللار و مكتبلر ايچين، درسليك كيتابلاري يازاق!

آنجاق تبريزلي اوشاقلارين آغلار گؤزلرينين قارشي سيندا، قالانميش كيتابلارين آلاولاري گؤيه قالخيرميش! تاريخ بئله بير جينايت گؤرمه ميشدير. بئله شرفسيزليك تايسيز دير. بير ميللتين آناديلينه يازيلميش كيتابلاري، آناديللريني دئييشمك ايچين يانديراسان. آلمان فاشيستلري بئله بير ايش گؤرمه ميشلر كي آريامهرين مواجيب آلانلاري ائتديلر.


ولي گون بولوت داليسيندا قالماياجاقدير؛ نه گؤزل دئميشلر بو سؤزو، بيزيم ساده و دوروست آتالار.

قوي تاريخين درسليك كيتابلاريندا، هر نه يي گيزلتسينلر! قوي تكجه مشروطه نين قوندارما تاريخيندن، تنبكي قياميندان، جنگلي ميرزا كوچك خانين بؤلوجولوكوندن، بست نشيني لردن، نفت صنعتينين ميللي اولماغيندان و ... بوتون باشقا ديه رسيز سؤزلري اوزاتسينلار و اؤزلري دئديكلري ايرانين باشي اولان آذربايجانا نوبت يئتيشنده سوسماق مرضي توتسونلار!

اؤزلري ده بيليرلر كي تكجه، دوشونجه و اويانيش دير كي اؤز ايشيني گؤروب و گؤره جكدير.

آيدين . ك
آذر آيي نين 21 نجي گونو - 1385