Showing posts with label TV. Show all posts
Showing posts with label TV. Show all posts

Monday, July 4, 2011

ساغ اولسون کمالوند؛ سؤزوموزو دئدی گئتدی

"فراز کمالوند"ین آدی، آزربایجانین تکجه ایدمان تاریخی‌ یوخ، بلکی کولتور و توپلوم ساحه‌سینده ده، بیر اونودولماز آد قالاجاقدیر. اونون یاخشیلیغی، پیسلیگی، باشاری‌لی، و یا باشاری‌سیزلیغی سؤز قونوسو دئییل. سؤزون دوزو، آزربایجان تورکلری‌نین آراسیندا ایندی‌یه کیمی هئچ کیمسه اولماییب، یوخسا اجازه تاپماییب، بیر گئنیش یاییلان تریبون‌دا، قیرمیز سینیرلاری ائشیگینده اولان بیر گرچک‌دن سؤز آچسین. دوز دور بو فورصت، ایللر بویو زامان توتان بیر توپلومسال و اولوسال اویانیشین سونوجو اولدو، آنجاق ائله بیر سؤزو گئنه‌ده بیر تورک دئیه‌بیلمزدی سانکی. او ایشی ده فراز کمالوند گؤردو.

و البته نه قدر یاخشی اولدو کمالوند تیراختوردان گئتدی. منجه اونون آزربایجاندا چالیشماسی‌نین یاساقلاندیغی دوغرو اولسا، فوتبول‌دان اوستون بویوروقلارین یانلیشلیغی اولابیلر. یاخشی اولدو کی تیراختورون قهرمان اولماماغی و یا آسیایا گئده‌بیلمه‌مه‌سی، کمالوند و آزربایجانلی‌لارین آرالارینی بولاندیرمادی. کمالونددن سونرا کی تیراختور یؤنه‌تمه‌نی، قلعه‌نویی بیر اؤنملی سؤز ایله دئییب کی تیراختورا تکجه ایدمان باخیشی اولسایدی، تیراختور آسیایا گئده‌بیلردی. بو او دئمک‌دیر کی کمالوند الیندن گله‌نی گورموش ایمیش؛ آنجاق فوتبول‌دا هر نه مئیدان‌دا باش وئرمیر.

کمالوندین ایکی ایل بوندان اؤنجه‌، ایران تیلویزیونون دوخسان وئرلیشینده کی تاریخی دانیشیغینی، آشاغی‌داکی کلیپ‌ده گؤره‌بیلرسینیز. من کی او زامان گؤزلریمه اینانماییردام. دؤرد-بئش یوزلوک سایی‌لی اؤیرنجیسل درگیلریمیزده‌کی سؤزو بیر تورک اولمایان مورببی تیلویزیونون ان چوخ تاماشاچی‌لی وئرلیشینده دئییر. خالق‌دان آد و سان آلان اؤز قهرمانلاریمیز کی، بئله‌زامانلار هر نه‌یی اونودورلار:


كمالوند دوخسان وئرليشنده ايران دا ياشايان توركلرين چوخلوغونو وورغولايير
کلیپین باغلانتی‌سی:
http://Kemalvend-Doxsan-Tiraxtur.4shared.com

Saturday, February 26, 2011

Kimliksizlik Yetənəyi

Güney Azərbaycanın hər bir bucağında, biliyurd masalarından tutun istadion oturacaqlarınacaq, Dünyalıq Anadilini Günü qutlayanılan anlarda, internetdə bir şaşırdıcı video gördüm. Məni, və ola bilər, başqa Azərbaycanlı Türkləri şaşırdan işlər təkcə Arif Ğəfurunun doğallıqdan üstün etdiklər və şö`bədələri dəyildir. Bizim yetənəkli Urmulu dildaşımız Türkiyə Türkcəsini çox yaxşı qonuşduqca, Anası ilə Telefon bağlantısında Anadili, yani Azərbaycan Türkcəsində danışmayıb, və başqa Azərbaycanlıların Farsca danışanda bəlli olan bir ərkək ləhcə ilə, Farsca qonuşdu!! Facebookda buna görə çoxlu analizlər və yorumlar yazılır. Ancaq məncə, Arifin nəyə öz anadilində danışmayıb için belə ehtimallar vardır:

- O öz kimliyini itirməsədə, İran sözü ortaya gələndə əl-ayaq itib, və kameralar qarşısında Farsca danışmaq zorunda qalmaq acı bir gərçək sayılır.

- Show TVnin "Yetenek Sizsiniz" verlişindəki aparıcılar da ARİF yox, bəlki AREFdən, onun Anadilində qonuşmamasının nədənini soruşmadılar. Ola bilər onlar da bilirlər Anadili unudub başqa dildə danışmaq hətta Türk bir ölkədə isə üstün bir yetənək sayılır! Əlbəttə belə açıqlamaq da olar: Arif öz anadilini Fars dilli tanıtdırmaq ilə, istəyib özünü daha yetənəkli bilindirib, yoxsa bir Azərbaycan Türkünün Türkiyə Türkcəsində danışmaq elə də çətin iş dəyil.

- Yuxarıdakı sözlər yanlış yoxsa şuxluq olsalar, Arifin işinin nədəni nə olabilər? Azərbaycan Türkcəsində danışmaq Türkiyə də, Əfqanistan Farscasının İran Farslarına gülünc olduğu kimi, utandırıcı olursa, biz gərək öz fatihəmizi oxuyaq! Əlbəttə biz bir sıra gərçəklərə göz yummamalıyıq; yoxsa bu arada çox şeyləri əldən verəcəyik. Biz də öz dilimizi, Türkiyənin etdiyi kimi, yeni nəsilləriçin bir az incələyib incəltməliyik.

Saturday, February 5, 2011

خمسه‌دن گؤسته‌ریلن سیمگه‌

پالانلی دده‌-بالانین حوکومتلری‌‌نین ان بؤیوک ووردوغو ضربه، آزربایجان تورکلرینه اولوبدور. اونلارین تورکلرین کولتورونه ائتدیگی سالدیریلاری اوزوجو نتیجه‌سی‌نی، ایندی ده گؤره‌بیلیریک. تورکلرین یوزده دوخسان دوققوزو، آنادیللرینه ساوادسیزدیرلار و نئچه نسیل آسیمیله اولوب، کیملیکسیز و وارلیق‌سیزلیق یوردوندا چیلپاق‌جا دولانیرلار.

دئدیگیمیز حوکومتین قورولوشونون ایلک چاغیندان، قالخیشلار(قیاملار) و دئوریمین(انقلابین) اصلی گوجو، تورکلر اولسایدیلاردا، بوگون انقلابین 32 یاشلیغی‌ تؤرنلرینده، تیلویزیونون اؤزل سئریالیندا، بیر عسگر اؤیره‌تمه‌نی شاه عکسی‌ آلتیندا غلیظ تورک لهجه‌سی آنقیریر و شاها قوللوق ائتمه‌یه افتخار ائدیر‍! ائله بیر نقش اوینایانین آدی دا "علیرضا خمسه‌"‌دیر. "خمسه" سوی آدی، زنگان ماحالی؛ یوخسا قاشقای ائللری ایله ایلگی‌لی اولسا دا، بیر آسیمیله اولونموش آدلیم کومئدینین کؤکونون تورک اولدوغونو دا اونایلایابیلر. "علیرضا خمسه" اؤز وارلیغیندان تکجه بیر قورو آدا صاحیب اولماییب؛ بونو ایسه بیلیب کی نئجه آتا - بابالاری‌نین دیلی‌نی مسخره ائده‌بیلر.

تیلویزیونون ایسته‌ییر شاهلیق زامانینی اله سالسین! آنجاق ایلک باخیش‌دا، تورکلرین کولتورونه توخونماق ایله، پالانلیلارین شوونیستی دوشونجه‌سی‌نی یاشاتماق‌ یولوندا چالشیر...
وورورام باشقا کانالا؛ دربار چؤره‌یی‌‌نی یولچولوق ائدن بیر تاریخ‌چی، انقلاب اولایلاری‌نی آچیقلاییر!



Monday, December 27, 2010

اوستو اؤرتولو آناديليميز

بير آي اولار اوتاي‌دا باش اورتو و حيجابا گؤره اولان اعتراض‌لار قونوسوندا ايران يايينلاريندا خبرلر گؤسته‌ريلير و يازيلير. اوردا تپكي گؤسته‌رنلرين ايسته‌يي اوخوللار و بيلي‌يوردلاردا باش اورتونون ياساقلانماسي‌ني قالديرماق‌دير. من بيلميرم اورادا بو قونو دا تپكي ائدنلرين سايي‌سي يوزده نئچه اولابيلر؛ آنجاق بو آيدين‌دير هر كيمسه حاقلي‌دير نئجه ايسته‌يير گئيينسين. حاقلي اولماق‌دا آز يوخسا چوخ اولماغا باغلي‌دئييل. آزربايجان حوكومتي اؤز خالقي‌نين ايستكلرينه باش اه‌يمه‌لي‌دير.
آما ايران‌ ايچينده مئديالارين ده‌يقه باشي بو قونويا توخونماغي بير آز عجيب نظره گلير. اوتايداكيلار كي فارسجا بيلميرلر بو خبرلره قولاق آسالار! اولابيلر پاييزين سونوندا ايران آزربايجانلي‌لاري‌نين قولاغينا بير شئي‌لر‌ چاتديرماق‌دير! آما گونئي‌لي توركلره حيجاب نه قدر ده اؤنملي اولسادا، كيمليك قونوسودا اؤنملي‌دير. اونلار آرازين قوزئيينده كي ديلداشلاري‌نين كولتورل دورومونو ياخشي گؤرورلر و البته بو تايين اوخوللارينداكي دورومو دا گؤزدن قاچيرتماييرلار. اينسانين بئيني بئله گرچكلري موقايسه ائتمك ايچين‌ يارانميشدير! اونلار گؤرورلر بوتون قيز اوشاقلار و اؤيره‌نجيلر مدرسه‌لره اؤرتوك و حيجابلي گئديرلر. آنجاق بورادا تكجه ساچلار و بدن اؤرتولمور. بورادا آناديلي‌ده اوخوللاردا اؤرتولوب و ياساقلانير. بورادا آناياسا يا گؤره، آناديلين اوخونماسي مدرسه‌لرده  آزاد اولسا، هئچ مدرسه مودورو يا اؤيرتمه‌ني آزاد دئييل بير مدرسه‌ده توركجه درس‌ليكلر قورسون! بو ايشين هاراسي ايسلامي ايش‌دير؟
قوران‌دا دئمه‌ييب ديلينيزي‌ده گيزله‌تمه‌لي‌سيز! آما دئييب : "انا خلقناکم من ذکر و انثی و جعلناکم شعوباً و قبائل لتعارفوا ان اکرمکم عندالله اتقیکم". كسينليكله ائللر آراسيندا كي تانيشمادا، آللاه يارادان "آناديلي"‌ني اوستو اؤرتولو ساخلاماق قورآنين قارشي‌سيندا دورماق‌دير.


Thursday, December 23, 2010

تیراختور! سالدیر! بیز آسیا ایستیریک

آزربایجان تیملری فرق ائله‌مز ره‌لری
بلدیه (شهرداری) یاریم فصلین اوچ اویوندان بیرینجی‌سینی قوناق ائوینده موساوی ائدیب، ایکینجی‌سی‌نی ائوده اوتوب؛ اوچونجوسونو آزربایجان دئربی‌سینده آز قالیردی بیر باشقا موساوی آلسین. گیرمیشدی دیفاعا. تیراختورون فورواردلاری‌دا بوتون توپلاری کؤرلاییردیلار. باشقا یاندان عصبی اولوب حیرصله‌نیردیم تیراختور، لیگین لاپ گوجسوز دیفاعینا قول وورابیلمیر. بو دا تیراختورون شانسی‌دیر! بلدیه بئله یاخشی اویونلارلا کسینلیک ایله اوستون لیگ‌ده(لیگ برترده) قالاجاق. آما آزربایجانا اوچ امتیاز گئتمک، ایکی تیمه درده ده‌یمه‌یه‌ن ایکی دنه بیر امتیازدان چوخ چوخ چوخ اؤنملی ایدی. البته آللاه اوزوموزه باخدی سون دیقه‌ده ابراهیمی‌یا پئنالتی اولدو و نوصرتی ده بیر گؤزل قول ووردو. بو اوچ امتیار تاریخ‌ده ایلک دؤنه اولاراق، تیراختورو تئهرانین ایکی سئوگیلی تیمیندن یوخاری سیرایا آپاراردی. بو یوخاری گئتمک‌ده یقین کی بلدیه‌نین ائتکی‌سی(تاثیری) اولوبدور. دوزدور دؤرد آی بوندان قاباق ائوده استقلال اوچ امتیاز وئردی آما کئچن هفته استقلالا تئهران‌دا اوتوزماییب و بو هفته تیراختورا یئنیلیدی. یاشاسین بلدیه. بلدیه‌ هئچ‌ده نیاران اولماسین کی بو گؤزل اویونلارینا گؤره بوندان سونرا تک قالمایاجاق.

تیراختور یانداشلاری تیراختوردان، حمله ائدیب قول وورماق ایسته‌یه‌نده، معمولن دئییرلر :"تیراختور حمله ائله جیریخ یئرین تاپمیسان"؛ ایکینجی میصرع ائله ده یاخشی دئییل. آما بو گونکو ائل یاریشیندا آزربایجان تیملری‌نین فرقلی اولماماقلارینا گؤره اونو بئله دئدیلر: تیراختور حمله ائله، بیز آسیا ایستیریک
بو اولدوقجا گؤزل، ماراقلی و دوشونجه‌لی بیر شوعار ایدی؛ یارادانی و دئیه‌نلری‌نین اللری آغریماسین.

و تیراختور او ایکی تیمی اوسته‌له‌دی!
تیراختور ایکی دنه ده آرتیق قول وورسایدی قول تفاضولونا گؤره کـیرمانین میسینده کئچمیشدی. البته امتیازلار بیر دیر و من گله‌جه‌یه اومودوم وار. آنجاق لاپ اؤنملی بو دور کی استقلال تئهران‌دا ذوب‌آهنه اوتوزدو تیراختور پیروزو‌دان سونرا استقلالی‌دا قاباقلادی! بو چوخ سئویندیریجی‌دیر. شبکه اوچون فوتبال برتر" وئرلیشینین آپاریجی‌لاری منجه بونا گؤره راحاتسیز ایدیلر. بو راحاتسیزلیغین نه‌ده‌نی اونلارین بیر گولونج ایشلری ایدی. ائله‌بیلمه‌یین تکجه تیراختور یانداشلاری‌نین عکس العملی تئز دیر و تمیز اویغون شوعارلار چیخاردیب دئییرلر. تیلویزیون‌دا کی پاخیللار ایشلرینی چوخ یاخشی باشاریرلار. زامان قورتارماق باهاناسینا دئدیلر سؤال-جوابا واخت یوخدور آنجاق فقط بیر قوناغا اجازه وئریریک سورغوسونو سوروشسون. سؤال سوروشان‌دا زیر تورک لهجه‌سینده فارسجا دئدی: "صدر جنابی! بو پئرسپولیس و استقلال تاخیملاری 60 و 70 جی ایللرده به‌تر فوتبول اویناردیلار آخی! محبوب تیملریمیزین باشینا نه گلیب بس؟!" البته صدر پیس یانیت(جواب) وئرمه‌دی دئدی ایران‌دا چوخ‌دان‌دیر فوتبول نئچه قوطب‌لو اولوب و بو فوتبول ایچین یاخشی‌دیر. آما "فوتبال برتر" وئرلیشی‌نین لاپ به‌تر(!) و گولدورجو بؤلومو ته‌له‌سمک‌ایله جایزه وئرمکلرینده ایدی. ایکی دنه کامئرا جایزه‌سی ایچین پوشک آتیلاندان سونرا، همن تیراختوردان خبرسیز اولان، آما پیروزی و استقلالین نوستالژی‌سینی چه‌که‌ن تورکون آدی چیخدی!!
بئله واختلاردیر آدام دئمه‌لی‌دیر: "شانسا باخ شانسا! ماشاللا دئیه‌ک گؤز ده‌یمه‌سین". اولابیلر بئله بیر اؤنملی(مهم) سوال سوروشاق و جایزه آلماق باعیث اولا کی تیراختورون دؤردونجو دال با دال اوتماغی،‌ او ایکی تیم‌دن قاباغا دوشمه‌سی، و قهرمانلیق و آسیا سهمیه‌سینه یاخینلاشماسی، آزربایجانین بوتون کؤی‌لری، کندلری، شهرلری و بؤلگه‌لرینده یادلاردان چیخیب و ده‌یه‌رلی بیلینمه‌سین!!

ی. س:
یوخاری‌دا کی یازی‌نین انتشاری، تکجه traxtorchi.ir و tiraxtorfans.com سایتلاری ایچین اؤزل(مخصوص) دیر.

خلاصه به فارسی:

شعار "آذربایجان تیملری فرق ائله‌مز ره‌لری" گویا بیشتر مخصوص آنهایی است که جهت تشویق یکی از دو تیم خودی تراختور و شهرداری به استادیوم نمی روند. کنار گذاشتن شعار سطح پایین "جیریخ یئرین تاپمیسان" و گفتن شعار "بیز آسیا ایستیروخ" به اندازه کافی گویای هدف اصلی تشویق تراختور بود. یک امتیاز نه باعث می شد شهرداری از خطر سقوط بگریزد و نه باعث تکان تراختور در بالای جدول می شد. سه امتیاز این بازی باعث شد تراختور استقلال را هم پشت سر بگذارد و اگر گلهای زیادی داشت مس را هم پشت سر می گذاشتیم...

Tuesday, December 14, 2010

گوناه بيزده، كرار دا يوخ

تيراختورون حذف اولماغي اوزوجو دئييل

تيراختورون 120ده‌يقه سالديرماغي، آما پئنالتي ووروشلاريندا اله‌نمه‌يي ائله‌ده اوزوجو دئييلدي. منجه‌ چوخ‌دا ياخشي اولدو حذف اولدو؛ تكجه بو حذفي اويونلارين ايپینه اودون دوزمك يانليش‌دير. اومودلرين باغلاياجاقديلار فينالي آلتي آي‌دان سونرا قورولان حذفي اويونلارا. دوزدور گئنه‌ده تئهران‌دا بؤيوك تاريخي بير ياريش‌دا استقلال، يوخسا پيروزي، اولاجاقديرلار تيراختورون قوناغي، آما بو فئدراسيون‌دان هر ايش دئسه‌ن چيخار؛ فينال اويونوندا گئچن ايل كيمي ايشيقلاري سؤندوروب و باشقا پيشيكلر ده به‌زه‌يه‌رديلر. هله بو آرادا لاپ اوزوجو اولاي تبريز تيلويزيونون شبئه چيخارتماغي ايدي. سـكسن دوخسان ده‌يقه‌دن سونرا پارازيتلر بيتندن سونرا آرتيريلميش ياريم ساعات‌دا بو صفر تبريزين اؤزوندن صحنه‌لر كسيليردي! من‌ده تئز ووروردوم تبريز راديوسونا آما تبريزين راديوسوندان دا سس گلميردي. جاليب بو ايدي كي لاپ حساس بؤلوم ياني پئنالتي ووروالان چاغ خبر دئيه‌ن چكيشديريب باشلادي باشقا قونولاردا خبر وئرمه‌يه؛ حالبوكي شبكه اوچ خارجي اويونلاردا بو ايشي گؤرمور! گؤردوم بئله‌دير ايسته‌ديم تيلويزيونو سؤندوروب گئده‌م اينتئرنئت سوراغينا. دوزون سؤزو پئنالتي وورماق‌‌دا ضعيف تيمين روحيه‌سي گوجلو تيم‌دن چوخ اولار. حدس وروردوم تيراختور اوتوزاجاق. تيلويزيونو سؤندوره‌نده گؤردوم خبر كـسيلدي پئنالتي‌لاري گؤسته‌رير! سانكي ترشيز پئنالتي‌ني تونازلادي ملوانين تبريزده كي يوخ، بلكي انزلي‌ده كي قاپي‌سينا! ملوانلار تؤكولدولر مئيدانا ايگيرمي‌مين تيراختورچو قارشي‌سيندا شنليك ائدنده، من‌ده تيلويزيونون انگين باسديم.
او آنلاردا يولداشلارين بيري‌سي ايله اس‌ام‌اس‌له‌شيرديم بو اوزوجو اولايا گؤره! سؤز قونوسو دا كرارين اولماماغي‌نين ضربه‌سينه گؤره اه‌له‌نمك، كمالوندين هم بئيني و هم‌ده نيمكتي‌نين بوش اولماسي و ... ايدي! او دئييردي من بيليرم تيراختورون داشي آتيليب! من‌ده دئييرديم يوخ بابا گؤردويوموز اويون چيخارتمالار، پاخيلليق‌لار، يئرسيز محروم ائتمكلر و اؤجه‌شمه‌لر اونلارين داشي‌نين آتيلماسي‌ني گؤسته‌رير. منجه بو باشاري‌دير: "تيراختورون اؤزونو محروم ائده‌بيلميرلر؛ ياپيشيبلار عيراقلي اؤيونجوموزون خيرتده‌ييندن اؤتورمورلر. حالبوكي دونن‌كي اويون‌دا گؤردوك كرارسيز تيراختور 120 ده‌يقه سالديردي تكجه قول وورمادي"!

سايتلاردا گؤرورم دونن‌كي اويونو ريپورت ائدنين معصومي اولدوغونا اعتراض واردير؛ دئييرلر نئيه او گزارش ائديردي!؟ آما منيم ايشيم يوخدور كيم اويونو آچيقلادي. من دئييرم آغا مه‌يه‌ر دئميرلر بو اويون "اوستاني" ياريش‌ اولدوغونا گؤره شبكه 3 دن يايماق اولماز؟ بس نئجه اولور اويونو آچيقلايان فارسجا راپورت ائدير؟ او ائله توركجه دئسين ، قوناق تيمين‌ اوستاني دا اؤز ديللرينه دئسينلرده! مثلن گيلانلي آپاريجي دا گيلك يوخسا هر سئوديگي ديله گوزاريش ائله‌سين!

كرار جاسيم سوچلو دور؛ آما...

ملوان اويونون فيكريندن چيخماميشديم، ايدمان خبرلرينه قولاق آساندا، ائشيتديم يازيق كرار جاسيمه بير باشقا جزا يازيبلار. دئييبلر سهند ايستاديومونون ايكي-اوچ مين صندلي‌سي‌‌نين سينديرلماغي‌نين نه‌ده‌ني كرار جاسيمين تحريك ائدن ايشلري‌دير و او گرك بونون خسارتين‌‌ده وئرسين! په هووووو! بس بونلار چوخ دوزگون و سيستئمي فيكيرله‌شيرسه‌لر نه‌دن اصل تحريك ائدن پيروزونون لات اويونجوسو، و داورلري‌نين ثابيت اولونموش يانليشليقلاري‌ني نه‌يه جزالانديرميرلار؟ منجه بو يئني جزا تاماشيچلار و اونلارين سئوديكلري اويونچونون آراسينا بولانديرماق قصدي ايله اولوبدور. كرار جاسيم دوزدور بير يانليش ايش گؤروب و اؤز هه‌يه‌جاني‌ني كونترول ائده‌بيلمه‌ييب آما اونو هامي سئوير. او قدر جمعيت قارشي‌سيندا چوخ چتين‌دير حاقسيزليق و عدالتسيزليگي دؤزه‌سن. بيز ده مئيدان قيراغيندا دوروب راحاتليقلا قضاوت ائده‌بيلمه‌ريك. تكجه دئيه‌بيله‌ريك ياخشي ايش گؤرمه‌ييب و بوندان سونرا گرك داور سؤزونه قولاق آسا و تيمه ضربه وورمايا.
بو آرادا ايسته‌ييرم لاپ اصلي موقصصيرلري سيزه تانيتديرام. صندلي سينديرماغين عاميللري نه پيروزونون لات اويونچولاري، نه ياريشين يانداش آراجي‌لاري(غیر بی‌طرف داورلر)، نه پوليس‌لر، و نه صندلي سينديران هوشو باش‌دان چيخان تاماشاچيلار ايديلر. موقصصيرلر صندلی سينديرانلارين يانيندا اوتوران صندلی سینديرانلارا ديلله‌نمه‌يه‌نلر ايسه دئييلديلر! قوصور من كيمي تاماشاچيلاردا! "سينديرمايين" سس‌لري‌ني چوخ اوجا چيخاردابيلميرلر؛ يا ايستاديوما گئج يئتيشيب يوخاري طبقه‌‌ده اوتوروبلار او هاي‌كوي‌ده بئله عيللتلي ونداليسمين پيسليگيني قانديريب، قاباغيني آلابيلميرلر يوخسا ائو ده اوتوروبلار تيلويزيون يا اينتئرنئت‌دن ايزله‌ييب هر نه‌يي اله‌شديريرلر. من‌جه سينيق صندلي‌لرين سايي‌سي 2000 اولورسا 10000 نفر ده من كيمي دوشونسه بيزلر بو خسارتي اؤده‌مه‌لي‌ييك. صندلي‌نين بيري‌سي 5000 تومن اولسا هره‌ميز مين تومن خسارت وئرمه‌لي‌ييك! كرار جاسيم ده لوطف ائله‌سين شوماره حيسابين دئسين هره‌ميز 1000 تومن تؤكه‌ك حيسابينا. او بیر ایکی-اويون محروم اولسا يئتر. مالي خيسارتي‌ده وئرمك‌ده بيزيم بوينوموزا. وارلي-دؤولتلي اولسايديم بوتون اون ميليونو اؤزوم وئره‌رديم. آنجاق ايستاديومون سوروملولاريندان دا بير ايستك واريم. لوطف ائله‌سينلر "فهيم" آدلانديرديقلاري تاماشاچيلارين صندلي‌لرينه اويونلاردان اؤنجه بير كؤهنه‌دن دسمال‌دان چكيب تؤز-تورپاغي‌ني سيلسينلر. يوخسا بو بيليت پوللاري حلال خوشوز اولماسين اينشاللا.

Friday, November 26, 2010

گیزلی کامئرا

تیلویزیون وئرلیشلری‌نین ایچینده گیزلی کامئرا(دوربین مخفی) لاپ باخمالی و یانداشلی بؤلوملردن ساییلیر. من اؤزوم چوخ سئوه‌رم. تبریزین سهند کانالی‌نین سهندیه‌سینده ایسه گیزلی کامئرا بؤلمه‌سی واردیر. ایلک دؤنه گؤره‌نده چوخ خوشوما گلدی. آنجاق ایکینجی دؤنه دن سونرا یوخ! نه‌ده‌نی ده بودور کی اویونچولاری ثابیت‌دیرلر! ایکی اوچ دؤنه‌دن سونرا بللی‌دیر خالق تانییاردا! دونیانین هاراسیندا گؤروبسونوز گیزلی کامئرانین اویونچوسو ثابیت قالسین؟ اؤزوده بیر یئرلی کانال‌دا!؟

البته بیر عیللته گؤره سهندیه‌نین گیزلی کامئرا بؤلومونده کی ایشلر دوغال‌ اولابیلر:
"تبریز و اورتا آزربایجان‌دا، هئچ کیمسه سهندیه وئرلیشینه باخماییر؛ بونا گؤره هئچ کیمسه‌ده گیزلی کامئرانی آپاران خالقی سارییانلاری تانیماییب، سونوج‌دا طبیعی ائتکیله‌نیر"!

Wednesday, November 17, 2010

تراختور بوتون آزربايجانين‌دير

تبریزین سهند ایستادیومونا گیرمک ایچین کارت آلماق منیم کی ذوب‌آهن اویونونا گئده‌نده ده‌ده‌می یاندیرمیشدی. و ائله‌بیل گئت‌گئده بؤیوک بیر چتینلیگه چئویریلیر و تاماشچیلارینم آزالماغینا بیر نه‌دن اولموشدور. دئییلیر بو تبریزین ائلئکترونیک کند اولماغی ایچین دیر!! من بیلمیرم بو نئجه مئکانیزه ائتمک دیرکی دئییرلر هر کیمسه کارتین شارژ ائلیر، بیر دنه ده A4 کاغاذ پرینت آلیب قویوب قولتوغونا گلسین. آخی قرار دیرسا کاغاذ پرینت آلینا اؤزونوزو سارییب‌سیز یوخسا خالقی!؟ ایستادیوم قاپی‌سیندا بیر دفه‌لیک ائله بالاجا بیلیتلردن ساتیندا! آرتیق کاغاذ دا کورلانماز.

بو یئددیجه(هفته)نین دوخسان وئرلیشینده بونا گؤره نئچه دانیشیق گؤرسه‌تدیلر. بو دانیشیقلارین ایچینده بیر گنج اوغلان چوخ هوشلو باشلی و ده‌یه‌رلی دانیشدی. دئدی بو کارت باعیث اولور باشقا بؤلگه‌لردن گله‌بیلمه‌یه‌لر حالبوکی تیراختور ایله بلدیه بوتون آزربایجانین تیملری دیر. بو کارتی ییغیشیدیرمالی‌سیز! دالیسیجا دا باشقا بیر یانداش یاوا و یئرسیز دانیشدی. او دئییردی بو کارتی ییغیشدیرماسالار من دای ایستادیوما گلمه‌یه‌جه‌یه‌م!! بیری اونا و اونا تایلارا دئسین، بو ایشلر اونوچون‌دور تاماشاچی آزالسین‌دا؛ ائله دوخسانچیلار بونو ایستیرلر دا! اومودوم وار هامی ایلک ده دانیشان اوغلان کیمی همه‌شه بئله دانیشماقلارا حاضیر اولسونلار.

تیراختور اف.سی. سایتینین مولتی مئدیاسی دئدیگیمیز دانیشمالاری‌نین فیلمی‌نی‌ یوکله‌میشدیر. من اؤز باخیشیملا لاپ اؤنملی بؤلومونو کسیب آلت یازی‌دا قویدوم:

Sunday, November 14, 2010

تيكينتي بيزدن، آد سيزدن

نئچه گون بوندان قاباق بيزيم كند وئرليشي باش وورموش‌دو ميانا-كويو-خالخال سينيري، مشگول دربندينه ياخين، قيزيل اوزن يانيندا يئرله‌شن بير كنده. او كندين آدي "كوبلان(Koblan)" دير. ائولري قايالارين اوستو و بؤيرونده تيكيليب و بير آز كندووانا اوخشارليغي واردير. يئرلي‌لري ده ياري-ياري شيعه سوننو دورلر و باريشلا بيرجه ياشاييرلار. او كندين آدي‌ني چوخدان ايدي ائشيتميشديم. كوبلان و اورانين ياخينليغيندا ‌صفي‌لي‌لر(صفوي‌لر) زاماني قيزيل اوزن و ايپك يولوندا تيكيلميش "په‌رده‌ليس" كؤروپوسونو ده گؤرمك ايسته‌رديم. آنجاق يازيقلار اولسون يولو يوخدو! صفي‌لي‌لر 500 ايل بوندان اؤنجه اورادا بؤيوك بير كؤرپو دوزه‌لده‌بيليبلر آنجاق  تئكنولوژي چاغيندا اورالاردا بير سد وورولماسايدي، تبريز كانالي‌نين كامئراچيلاري‌نين 4wd ماشيني اورا يا بير يول تاپماياجاقدي. يوللارين پيس دورومونو دئديم، احمدي‌نيژادين نئچه يئدديجه(هفته) بوندان قاباق ساوالان كاناليندا جانلي دانيشماغي ياديما دوشدو. خالخاللي‌لار زنگ ووروب دئميشديلر بيزيم بو اردبيل - زنگان يولو بس نه زامان قورتاراجاق؟ او دا بير شيني‌ييب دئدي: "خالخال‌دا چوخلو يولو وار، آنجاق يولو دا يوخ‌دور."! او يقين كي اؤزو اوستاندارليق ائدن يئرلرده سونا چاتماميش طرح‌لرده سوروملولوق سابيقه‌سي داها آرتيق دير. خالقين چتينليكلري بو يئرسيز ظرافات ائتمكلره چؤزولمه‌يه‌جك.

سؤز گئتدي چيخدي يوللارا، قاييداق "كوبلان" و "په‌رده‌ليس" آدينا. بيزيم كندين آپاريجي‌سي "كوبلانـ"ـي ديرناق آراسي دئييب و دئييردي بورانين رسمي آدي "كوه‌بنان" دير و "په‌رده‌ليس" كؤرپوسونه ده دئييردي پرديسان كؤرپوسو!! اونا كوبلاني اؤيره‌دن بيلميرم نه‌دن "په‌رده‌ليسين" دوغرو آديني دئمه‌ميشدي. يازيقلار اولسون اورالاردا چتينليك‌ ايله آتابابالاريميز قايالار اوستونده ائو تيكيب، قيزيل اوزن اوستونده كؤرپو تيكيرميشلر بيز اونلارين آدي‌ني ساخلايابيلميريك، و اوراني گؤرمه‌يه‌نلر بيز بيلمه‌دن اورايا اوزاق‌دان اؤز ديللرينه آد قويورلار. يول چه‌كه‌نده ايزلري يوخ، آنجاق آد قوياندا تاپيليرلار!

Saturday, October 30, 2010

بئش‌جوت بير تكلر اولوبلار مين نفر

اصفهانين اؤنمي من ايچين تكجه بيلي‌يوردومون اورادا اولماغيندا دئييل. من توركجه يازيب اوخوماغي اؤيره‌نمه‌يي اورادا باشلاميشام. اؤيره‌تيم قونوسوندا چكديگيم چتينليكلري قيراغا قويسام، اورا بير جوره نوستالژيك دويغوم واردير. اؤتن يازيلاريمدا دا يازميشام اورادا يئتميشلرين ايكينجي ياريسيندا گئديب تيراختوري آلقيشلاياندا لاپ چوخ اولسايديق بئش جوت بير تك اولارديق. هله ياديمدا بير دؤنه بلديه(شهرادي)‌ني سيپاهان قارشي‌سيندا تكجه اوچ نفره القيشلاييرديق!! سيروس دين محمدي‌ده اويون قورتاراندا، بيزيم ال ساللاماغيميزي گؤره‌نده دئدي اللر آغريماسين؛ بيزي تك قويماديز!

دونن‌ده اصفهان‌دا تيراختور ايله سيپاهان آراسيندا ياريش وار ايدي. گئچن ايل دئييرديلر تيراختورو اصفهاندا نئچه يوز نفر آلقيشلاييب. بو ايل بئنيمه وورموشدو گئدم. آنجاق تاي-تورشلاريم هاميسي آرواد اوشاقلاري وار و هر بيري‌سيني دئييرسن گلين گئدك توپا باخاق اؤزوده اصفهان‌دا، آغيللي آخماغا باخان كيمي باخيرلار! گئجه بئله دوشونوردوم اولابيلر بو دا بير جور مرض‌دير و من شورون چيخارتميشام. بو فيكيرلرده چيميرديم كي اون اوچ ايل بوندان قاباق دئديگيم او اوچ نفرين بيري‌سي‌نين ايمئيلي چاتدي. اونون ايمئيلي فوتبول قونوسوندا دئييلدي. او ايندي ده اصفهان‌دا چاليشير. دئديم كيشي هئچ ياديمدا دئييلدي او اصفهان‌دا. دئديم ايمئيلين يانيتيندا قوي تيراختورون اصفهان‌دا كي اويونون سؤزونو آرايا گتيرديم. او دا جاواب‌دا دئدي هن بابا يارين صاباح يولا دوشسن اؤزونو اصفهانا يئتيره‌رسن. هم تيراختور تك قالماز و هم‌ده جاوانليق دؤنه‌ميني ياد ائده‌ريك! من ده كي آمانا بند ايديم؛ دئديم هن صاباح تئز گه‌له‌رم. گئجه ساعات بير-ايكي ده ياتديم... يوخو دا گؤردويوملر ده ايستاديوم، فوتبول، تيراختور، اصفهان، تبريز، آلا قاپي، دوغان چاي(زاينده رودا دئيه‌رديك!)، اورمو گؤلو، آللاه وئرديخان، شيخ صفي، اصفهانين ائرمني‌لر محلله‌سينده توركلرين سينه و زنجير وورماغي، وانك كليساسي‌نين ناقوسو، آندرانيكين شوتو، بيزيم آلقيشلاماغيميز، ياشاسين آزربايجان و قول يئمك‌دن سونرا عئيبي يوخ - عئيبي يوخ  دئمك، اردبيل، اؤيره‌نجيسل‌ قورلتايلار، يول، بيلي‌يورد، دان‌اولدوزو درگي‌سي و اوتوبوس ايديلر!!

دان چاغي(صاباح) گئج اويانديم. تئز يوخودان دورسايديم اوتوبوس ايله يولا دوشه‌جه‌يديم. آما بيلميرم يوخو و اوياق آراسيندا اولان كيمي دئديم اؤتور سككيز دوققوز دا اؤز ماشينيملا يولا دوشسه‌م ده يئتيشه‌رم كيمدي گئده تئرمينال خزانه‌ده اوتوبوسا مينه!! دوروب حاضيرلاشديم گئتديم. ماشين‌دا بير ايستارت ووردوم. بيلميره‌م نه سسي موتوردان گليردي. قورخدوم يول‌دا قالام. اوتوبوس‌دا كي گئج اولاردي. اصفهان‌دان اس ام اس گلدي يولا دوشدون يوخسا يوخ! من‌ده اوتانا اوتانا جاواب وئرديم ماشين خاراب دير گلمه‌ييم اولماياجاق! سونرا دئديم بير باش ووروم هاوا آلانينا(فرودگاها) گؤروم اوچاقلا گئده‌بيله‌رم. دئديلر ساعات 4 اوچوشوندا بير يئر وار! باشيمي ساليب آشاغي توولانا توولانا قاييتديم! اويونو تيلويزيون‌دان ايزله‌ديم. اصفهانلي آپاريجي دئييردي دؤرد بئش‌مين تاماشاچي‌ گليب؛ تيراختورون يانداشي‌دا چوخ‌دور! سونرا گؤرسه‌تدي اونلاري. ان آزي بئش يوز نفر اولارديلار! سايتلارين بير سايي سي يازيبلار مين نفر و بير ايكي‌سي ده يازيب ايكي‌مين نفر! اويون‌دا تيراختور سيپاهان‌دان چوخ حمله ائديردي و سانكي سيپاهان قوناق ايدي! بير صيفيرا اوتوزدوق. آنجاق اوزون بير سوره‌ج‌ده اوتموشوق يولداشلار. اون بئش ايل‌ بوندان قاباق كي "بئش جوت بير تكـ"ـلر تنبل‌له‌شيب، ايستاديوما گئده‌بيلمه‌سه‌لرده، مين نفر اونلارين يئريني دولدورورلار. ياشاسينلار.

بو گون‌ده دمير اريتمه(ذوب آهن) تبريز ده قوناق‌دير گئده‌جك بلديه قارشي‌سينا! هم آللاه و هم ده تاماشاچيلار بلديه‌نين يارديمچي‌سي اولسونلار!! من بيلميرم نه جور اولوب اصفهان - تبريز تيملري هم گئديش و هم ده گليش اويونلاري بير زامان‌دا اولوب! بونو "شانسا باخ شانسا" يازي‌سي‌نين "ي.س. (يازيدان سونرا)" بؤلومونده يازاجاغديم. اونوتموشام سانكي! ايندي لاپ دئمك اولار: "شانسا باخ شانسا"؟!!!

Sunday, October 24, 2010

ايرقچي ديزي‌لرين سيرتيق قاديني

يئني‌گون(نوروز) بايراميندا تيلويزيون دا ايكي دنه سئريال وئريردي؛ هر ايكيسينده ده بير تورك لهجه‌لي قوجا آروادي  اوخشار نقش ايله دلقكليك ائديردي. سؤز قابي‌سي دا بو ايدي : "از اينتئرنئت ياد گرفتم"(اينتئرنئت‌دن اؤيرنميشم). سئرياللارا نئچه ده‌يقه‌دن چوخ باخماديم. باشقالار دا باخاندا دا، ائله او قوجا قادينين ائنتئرنئتدن باش چيخارتماق سسي گليردي. او قدر زهله‌م گئديردي هئچ باخميرديم گؤرم قونو نه ‌دير!

اوروجلوق آييندا دا بير داها بو قادينين سسي‌ني باشقا بير سئريال دا ائشيتديم. گئنه ده اونون سؤز قونوسو ائنتئرنئت باجاريغي ايدي و رولو دا فرعي بير رول ايدي. آما بوتون صحنه‌لر ده دوزسوزلوق ائديردي.

بير ايكي آي اوروجلوق دان اؤتور، و باشقا بير سئريال‌دا ائله همن سيرتيق قادين گينه ده تاپيليب‌دير. عجيبه غريبه‌دير كي گينه‌ده سونسوز بير اتي آجي‌ليقلا اينتئرنئت اينتئرنئت ائدير! بو دا توركلري يئني قایدا دا و مودئرن مئتود ایله اله سالماق‌ديردا. توركلرين اللرينه سوپورگه وئرميرلر، طعنه ايله دئييرلر سوپورگه‌چي دئييل‌سينز حتمن تئكنولوژي‌دان باش چيخارديرسينيز دا!

سانكي او تورك قادين قزوين، همدان يا زنگان توركلريندن دير*. آللاه نئچه تومن پول اله گتيريب و آدليملانماغين اوزونو قارا ائتسين. باشقا توركلر بئله دلقكليك ائدنده آدام بير جوره دئييردي اؤتور**. آما بو يئني كشف اولونموش قوجا قادينين اؤز كيمليگيني و آناديلي‌نين اله سالماغي فرقلي دير رسمن!

بير سورغوم دا وار بو تيلويزيون‌دا اصطلاحن گولونج و كومئدي سئريال دوزه‌لدنلر ايله: بو فيلملرينيزي فارسجا دان سونرا باشقا بير ديله چئويرسه‌نيز گئنه‌ده تاماشاچيلاري گولده‌ره‌جكسينيز يوخسا يوخ؟!!!

تورك ييلماز آدلي يولداشين يازي‌سي‌ني بو قونو دا اوخويون: "خوش‌نشين‌ها".

اونودوردوم ها! بوگون تيراختورون تئهرانين ايستيقلال ييغماسي‌ايله اؤنملي بير ياريشي اولاجاقدير. يازيقلار اولسون تبريزه گئده‌بيلمه‌ديم. ايستاديومون سيخ سيخ دولماغي‌نين احتمالي چوخ‌دور. تيراختورا باشاريلار و اونون بوتون آلقيشلايانلارينا سئوينجلي بير گون ديله‌ييرم.
آزربايجان وار اولسون.
سئريال دوزه‌لدنلره ده آللاه شفا وئرسين.

---
* - جام جم گونده‌ليگينده‌كي بيلگي‌لره گؤره بو قادينين آدي حليمه سعيدي،‌ و قزوين‌لي تورك دور. قوران ساواد دير، آما بئله بير سؤز دييب: "بهتر از باسوادها ديالوگ مي‌گويم(ساوادلي‌لاردان ياخشي ديالوگ دانيشيرام)"! يازيغا بيري دئسين سني توركلري و اصل‌ده اؤزونو ياخشي اله سالماغا گؤره اويونچو سئچيبلر، ديالوگ ياخشي دانيشماغينا گؤره يوخ. ياخشي ديالوگ باشارسايدين بير دنه ده هوشلو باشلي و تؤره‌لي رول وئره‌رديلر سنه، و ده‌يقه باشي دئمه‌زدين از اينتيرنيت ياد گيريفتم!

** -اؤرنك ايچين اخراجي‌ها فيلمينده اكبر عبدي و اونون فيلم‌ده كي آناسي مينا جعفرزاده؛ جعفرزداه‌نين فارسجا فيلملرده لهجه‌لي دانيشماغي بئله آداما ده‌يميردي و اولابيلر اويونچو قصد ايله توركلري مسخره ائتمك كؤنلونده ده‌ييل. بو قادين ايندي تبريز كاناليندا "دوز چؤرك" آدلي توركجه بير سئريال‌دا فيلم اوينايير.

ی. س:
تیلویزیون‌دا ده‌یقه باشی آدینی چکدیگیمیز سئریال رئکلام (تبلیغ) اولونور. رئکلامین یاریسیندان چوخو ائله بو قادینین دانیشماقلارینی گؤسته‌ریر. "خان ننه" دئیه‌نده همه‌شه شهریارین گؤزل، نوستالژی‌لی، و اوره‌گی سیخیب، گؤزو یاشا دولدوران شئعری یادا دوشور؛ آما بو اوتانمازلارین گؤرونتولرینده  آزربایجان "خان ننه"سی اوزدن ایراق، اؤزونون اوزون قولاغ اولدوغوندان شکلی‌دیر و دلقک اولوب:



Sunday, October 3, 2010

كندين بولاغيندا توركجه دانيشماق، گولوستان باغيندا فارسجا قيريللاتماق

الوداع آناديلي يازيسيندا كي يوروملار منه دئييرديلر هر نه ياخشي يوخسا پيس گؤرمك اولماز و آزربايجانين اوستان راديو - تيلويزيون كاناللاريندا دا ياخشي وئرليشلر ياييلير و ايچلرينده ايسه ياخشي و دوزگون توركجه دانيشانلار دا تاپيلير. داش قاپي‌نين يازاري دا دئيير دي:
درد دردی گتیریر. نه قدر دئییرسن ده قورتولمور. بونلارا یاخشی باخمالی‌ییق. یاخشی گؤرمه‌لی‌ییک، اؤزگه‌لشمیش‌لری، مانقورت‌لاشمیش‌لاری، اؤزگه‌لشه بیله‌جک‌لری.
من ده دئديم بوندان بئله هر دن پيس گؤروشلو گؤزولويومو جيبه قويوم و ياخشي باخيشلي گؤزلويو تاخيم. دوغروسو ائله ده دئييل هئچ بيري‌سي‌ني سئومه‌يه‌م و بوتون آپاريجيلاري اتي آجي بيله‌م. اؤرنك ايچين آخشاملار دا كندلره باش‌چه‌كه‌ن آپاريجي‌نين كندلي‌لر ايله بير يئر ده اوتوروب دانيشماسي، اونلار ايله شوخلوق ائله‌ييب باش باشا قويماسي، كندلي‌لردن ياشاماق، ايش و ساغلامليق چتينليكلري سوروشماق، و هر دن  ده گؤزل توركجه باياتيلاردان دوزگون ديكلمه‌ ائتمه‌سي منه چوخ ياپيشير. ائله بيل چيخيشين آدي "بيزيم كند" دير. نئچه دنه بئله آپاريجي اردبيل، اورمو و زنگان تيلويزيونلارينا اضافه اولونسا چوخ ياخشي اولار.  البته اينشاللا گؤز ده‌يمه‌سين. بيز هر نه‌يي تعريف ائتسه‌ك گؤره‌رسن هر‌نه‌يي ييغيشديرديلار.

آما اولمور كي اولمور! بو سؤزلري ياياندان اؤنجه، "گونلوكلريم"، "اؤزوده فارس‌دير" يازي‌سي ايله گونجه‌له‌نير!  تبريزين ايسناسيندا كي يازيلميش بو سؤزو حتي ياخشي گؤرن گؤزلوك داليندان دا آدامين حاليني بولانديرير:

اجرای خوب و مسلط مجری مراسم از همان دقایق آغازین مشهود بود.وی در فواصل مختلف ابیاتی از مولانا و قسمتهایی از مقالات شمس را از حفظ و بدون لهجه(!) و تپق قرائت می کرد.
( آپاریجی یامان یاخشی و «مسلط» ایدی؛ لهجه‌سی ده یوخ ایدی!)

قونيا و توركييه دا فارسجا قيريللادان يوخ، بيلن اولورسا دا او اركك لهجه ايله مئولاناني ياخشي بيلمه‌ديكلري ديللرينده دونيا دا ان آدليم شاعير ائتميشلر و بو دا قالسين كي مئولانا عيرفاني قونوسوندا هئچ ديلين اؤنمي يوخدور. آنجاق قوجا تبريز يئرينده اوتوروب آناديلي‌نده بير سطير يازابيلمه‌يه‌سن آنجاق، آپاريجي‌نين لهجه‌سيز فارسجا دانيشماغينا شيشيب افتخار ائده‌سن، سو اولوب اه‌ريييب بئره گيره‌سن اوندان ياخشي دير.

Thursday, September 23, 2010

الويداع آناديلي

ايگيرمي ايل اولاردي تبريز تيلويزيونونا باخمازديم. اوشاقليق‌دا جومه گونلري تبريز ناهاردان قاباق هر دن توركجه كارتون وئرردي! سونرا بيلديم كي او كارتونلار باكي‌دان ياييلميش روسي چيزگي فيلملر ايميش. گينه آدام دئيير يوز رحمت او زامانلارا! هر دن تيلويزيون‌دا اوشاق اؤز آناديلينده "جيب جيب جوجه‌لريم" گؤرورموش! ايندي ايسه تيراختور اويونلاري‌ني گؤرمك باعيث اولوب گينه‌ده تبريز تيلويزيونونا گؤزلري آيدين اولاق! اردبيل كانالي "گئجه‌لر" وئرنده، تبريز ده "سهنديه" وئرير! يازيقلار اولسون كي بوندان اؤنجه سهنديه دئيه‌نده شهريارين ياراتديغي شاهكار ياديما دوشه‌نده، ايندي ده بو سهنديه‌نين اتي آجي و دوزسوز آپاريجي‌سي ياديما دشور! البته انصاف‌دان دا چيخماياق ائله ده پيس دئييل آذربايجانين گنج ياراديجي و سئچگينلري‌ني گتيرير دانيشديرير. آنجاق نئچه گئجه بوندان قاباق زهله‌مي آپاردي! بير گنج قادين گتيرميشديلر ساغلامليق آراشديريجي‌سي ايدي؛ آنجاق تبريزلي نوخبه‌ميز توركجه دانيشابيلميردي و آپاريجي اونلا فارسجا دانيشيردي. من بيلميرم بئله آدامين هاراسينا نوخبه و سئچگين دئمك اولار؟

سئچگين‌لر سؤزو اولدو 1382 جي ايلين يازيندا كي تئهرانين بهمن كولتور ساراييندا آزربايجان سئچگينلر فئستيوالي ياديما دوشدو. او زامان علي دايي و كريم باقيري ده ايدمان دا سئچيلميشديلر، آنجاق باشقا سئچگينلرين يانيندا اوتورماق افتخاري وئرمه‌ديلر. او زامانلار ايدي كي ياواش ياواش، اولدوزلاريميزين ايشيقلاري آزاليردي. و هامي بو اولدوزلارين سؤندورولمه‌سي‌ني تبريزين سهند ايستاديوموندا گؤردو...

بير باشقا نوخبه‌لر و سئچگين‌لر ده وارديلار كيمليك‌ و وارليقلارينا ساري دؤنورلر، آنجاق تئز تئز اونلارين يادينا سالماسين آلزايمئر توتانلار، يوخسا اويوشدوروجويا دادانانلار كيمي يول‌دان آزيب، و 180 درجه‌‌لي ترسينه دانيشيرلار. بونون نه‌ده‌ني قاييدير يانليش دوزه‌نكلي اؤيره‌تيمه (سيستم غلط آموزشي) يا دا بئيين يووان و آسيميله ائدن اؤيره‌تيم سيستئمينه. نه‌قدر ده ياراديجي و ذكالي آداملاردا اولسالاردا، دوشونجه‌لري بير سايي قاليب‌دن ائشيگه چيخابيلمير. بير اؤرنك دئييم؛ بو گون گوز ايلكي دير؛ مئهر آيي‌نين بيرينجي گونو. هر كيمسه آزربايجان دا بير آز بو وارليق و كيمليك قونوسوندا بيلگي‌سي اولورسا تئز آناديلي‌نين ياساقلانماغي يادينا دوشر؛ آنجاق بير يولداشيميز مئهر آيي‌نين بيرينجي گونونو قوتلو اولسون دئييب هئچ، داليسيجا زرتوشتي‌لره ده مئهرگان گونونو خاطيرلادديب و تبريك ائديب!

بونلارين آناديللري ايله ويداعلاشمالاري بيزيم ويداعلاشماغيميزين تايي‌دئييل سانكي. البته چون هامي آزاد دير نه ايسته‌يير دئسين، آنجاق من‌ باش ساغليغي‌ دئييرم:
"آناديليميز ايله ويداعلاشماق گونو تسليت"!

Friday, July 30, 2010

آما بیزیم ایچین، سیزین یالان باسماغینیزین نه دنی موشخخص دیر

گونش ایشیغی آلتینداکی اولای لاری آچیقلاماق گولمه لی دیر، آنجاق داها گولمه لی ائله بو ایشیق دا گئرچکلری ترسینه گؤسترمک دیر.

بو یئددیجه(هفته) تئهران دا دئییلم و تئهران دا اولمادیغیم ایچین گئتدیم 40-50 مین ایله بیرلیک ده بلدیه ییغماسینین آلقیشلاماغینا. اویون آراجی سی الیندن گله ن ایشلری تئهرانین گؤی ییغماسی ایچین گؤردو. ایکینجی یاری بیر آن اولوسال شوعارلار یئرلرینی وئردیلر داورین سوچلاماغی و یامانلاماغینا. من ده یامانلاییردیم! آما فوتبول دا کی هیجان و دویغویا غلبه ائتمک چتین دیر. یامانلاماق عوضینه هویلاماق یئترلی ایدی. یانیمداکیلارا دئییردیم تیراختور اوچون دا صاباح پیس اویونلار چیخارداجاقلار. بونلار ایسته ییرلر ایلک آددیم دا آذربایجانلیلاری سارسیتسینلار. ائو صاحیبی اولاراق اویونو اوتوزدوق. اویونون ایلک و سون قولونو بیز وورموشدوق و بونا گؤره چوخ دا راحاتسیز دئییلدیک! ائو ده سونوجون پیس اولدوغونا باخمایاراق، کیمسه سهند ایستادیوموندا صندلی اوتلامادی؛ هئچ کیمسه سارسیلمامیشدی. هامی یئریندن دوروب آدام کیمی یولا دشدولر ائولرینه ساری. بیر چوخ دا دئییردیلر "تئهران – تئهران"؛ دئییردیلر دای بیز ائوه گئتمیریک، موستقیم گئدیریک یارین آخشامی تیراختورون یاردیمینا. دوغروسو بیز ده یورولموشدوق، گئدیب ائل گؤلونده بیر آز دولانیب ، یانینداکی پارکینگ ده چادیر قوروب یاتدیق! یارین دوروب گون اورتایا قدر بیر آز دولانیب خالخالا ساری قاییتدیق.

آخشام چاغی تیراختور – پارسپولیس اویونونو تیلویزیوندان ایزله دیک. اویون باشلانماغیندان اؤنجه، بللی اولدو تیراختور قارشی سیندا دورانلار، اوراقلاری آیاغا باغلاییبلار و بوتون شوونیستی یامانلاری ائشیتدیک. بو فوتبولون یاخشی لیغی بوندا دیر کی لازیم دئییل هامی یا دلیل و منطیق ایله دئیه سن، آذربایجانلی لارین حاقلاری نه جور یئییلیر. بو فوتبول ان ساده اؤرنک دیر، حتی اینانمایانلار ایچین!! حتی تیلویزیون ایستودیو ایچیندن آذربایجانا یامانلاما سسی گلیردی. اویونو آراجی لیغی دا تیراختور قارشی سیندا ایدی... یامانلار چوخالیردی. دئدیرلر فننی پرابلئم دیر. سونرا فننی پرابلئم چؤزولوردو، بیر داها یامانلارین سسی گلیردی. "صدای عرعر نمیاد" "فننی پرابلئم" ایدی، آما "آذربایجان وار اولسون" سسی گلنده دئییلدی ایندی کی پرابلئم "کولتورل پرابلئم" دیر و تاماشاچیلارین راحاتسیز اولمادیغینا گؤره بو سسلری کسیریک! تیلویویزیون آپاریجی سی اؤز وظیفه سی سنیریندان آیاغینی اویانا قویوب و تیملرین جزالانماغینی ایسته دی. البته بللی ایدی که منظورو تیراختور یانداشلاری ایدی، تورکلری ائششکه اوخشادان آنقیرانلاری یوخ!

24 ساعات گئچمه میشدی جزالاندیق. تیراختور 2 و پارسپولیس 1 ایکی ائو اویونوندان یانداش سیز اولدو! لاپ گولمه لی ده بو ایدی کی بلدیه ده جزالاندی! یانی تکجه بیز ایچین بئله دئییل، بلکه شوونیستلر ایچین ده "آذربایجان تیملری، فرق ائله مز رنگلری"! بو جزالانماقلار ایله بیلدیردیلر کی اؤز دیلداشلاری، یانی افغانلی لاری ائششکدن ده آشاغی بیلیرلر. فارسلارا آفغانلی دئمه یین جزاسی ایکی اویون محرومیت دیر، آنجاق تورکلره ائششک دئمه یین جزالانماغی بیر اویون!

اویوندان سونرا بوتون یایین و مئدیا، آذربایجان و تیراختورا سالدیریب و اولایلاری ترسینه گؤسترمک ایسته دیلر. بو آرا دا ایکی سؤز من ایچین اؤنملی ایدیلر:

1- تیراختورون یئنی باشقانی، جعفری، اویوندان سونرا دئدی:  "یانداشلارین داورانیشلارینی تکجه بیز کونترول ائله یه بیلمریک، باشقا قوروملار(اورقانلار) ایسه یاردیم ائتمه لی دیلر". کسینلیکله او دوز دئییر. البته من بیلمیرم اونون باخیشی هانسی آچیدان دیر و هانسی قوروملار دان یاردیم ایسته ییر؛ آنجاق منجه ایستادیوم دا دئییلن "تورک دیلینده مدرسه، اولمالی دیر هر کسه" ایسته یی، بیلیندیریر کی هانسی قوروملار تیراختور یانداشلارینی تکجه فوتبول سینیری ایچینده ساخلاماقدا کؤمک یئتیره بیلر!

2- تیلویزیون و رسمی خبر سایتلاری، بیرلیک ده دئییردیلر: "تیراختورچولارین لیگین ایلکین ایونوندا بئله حیرصلنمکلرینین نه دنی موشخخص دئییل"!!!
جاواب دا بیر سؤز دئمک اولار: آما بیز ایچین، ایستادیوم دا "یاشاسین آذربایجان" سسلننده، سیزین حیرصلنمک و یالان باسماغینیز، و تورکلره ایهانت ائتمه گی دوغال و عاددی بیلمه یین نه دنی موشخخص دیر. نوختانیز چوخدان دیر قیریلیب؛ قودوروبسونوز"!

Saturday, July 10, 2010

انتخاب داوران غیر ترک برای بازی‌های تراختور


امشب آقای عنایت رئیس کمیته داوری فدراسیون فوتبال حرفهایی را در برنامه "یک جهان یک جام" شبکه 3 زد و آنقدر اهمییت داشت که نصف شب من هم کامپیوتر را روشن کنم تا مطلبی را که چهار ماه قبل با عنوان "ادعاي حرفه‌اي‌گري و مشكل داوري بازي‌هاي تيراختور" نوشتم ادامه دهم.

در قسمتی از آن نوشته جهت "حل مشكل داوري در بازي‌هاي تراختور" چنین پیشنهادی داده شده بود:
باز برگريم به مسأله حرفه‌اي گري در فوتبال و اينكه چرا تراختور خواسته و ناخواسته دچار حاشيه مي‌شود. همانطور كه مشخص است حواشي و اختلافات و همين قضيه اخير و بهانه بيرون كشيدن تيم از زمين به دليل نارضايتي از نحوه داوري است و طرفداران تيراختور هم عليه جناب عنايت(رييس كميته داوران ليگ) هم بارها شعار داده‌اند. و آنها هم هميشه ادعايشان بر اين بوده هميشه بهترين داوران را براي قضاوتهاي بازي تيراختور انتخاب كرده‌اند.

حتي با صحت اين ادعا نكته‌اي كه از آن غفلت مي‌شود به بهترين داور بودن بر نمي گردد. آنچه بايد مورد توجه و عنايت جناب عنايت قرار گيرد آن است كه تيراختور با تيمي مثل مقاومت شيراز كه مثلا اگر در برابر مس كرمان بازي مي كند فرق دارد كه با انتخاب يك داور خوب غير شيرازي و غير كرماني مشكل داوري حل شود. مي توان گفت قضيه تا حدودي مشابه با مسابقات سرخابي است و يا اينكه "بودن يا نبودن" شكسپير را بايد تغيير دهيم به "تيراختوري بودن يا تيراختوري نبودن؛ مسأله اين است"!

در برنامه امشب "یک جهان یک جام" که موضوع بحثش داوری بازیهای جام جهانی بود و اینکه چرا از میان دو داور ممتاز مکزیکی و انگلیسی، داور انگلیسی جهت قضاوت بازی فینال میان هلند و اسپانیا انتخاب شده، آقای عنایت مثالی از کشور خودمان زد که همگان متوجه شدند، جهت چینش داوران در ایران هم به مسائل زبانی دقت می شود، ولی نه به رغم خودشان بی طرفانه، بلکه این کار در کمال ناداوری صورت می گیرد. عنایت در مثال خود تیم تراکتورسازی را مثال زد! او گفت:
ما جهت قضاوت بازی‌های تراکتور با یک تیم غیر آذربایجانی، یک داور زنجانی انتخاب نمی کنیم؛ چون ممکن است یک داور زنجانی که آذری زبان (یعنی ترک) است به نفع تراکتور سوت بزند. فیفا هم دقیقا چنین موردی را  جهت قضاوت تیم اسپانیا با هلند در نظر می گیرد و داور مکزیکی را که اسپانیولی زبان است انتخاب نمی کند!

و حال باید از آقای عنایت و بقیه دست اندرکاران فوتبال در ایران باید پرسید آیا عکس این قضیه ممکن نیست؟ یعنی آیا داور غیر آذری زبانی (غیر ترک) که انتخاب می کنید، آیا احتمالش صفر است که به نفع تیم غیر آذری‌زبان سوت بزند؟!

در پایان هم این دو مورد را اضافه کنم:

اولا این جام جهانی چه خوب است که رویدادها و حواشی آن باعث می شود، حقایقی در مملکت خودمان آشکار شود که اگر مستقیما بخواهی آنها را تحلیل و اثبات کنی، انگ تفکر در چارچوب تئوری توطئه را به آدم می چسبانند. همین حرف را جناب عنایت امکان نداشت که مثلا در برنامه نود بگوید! دستشان درد نکند که بالاخره در برنامه مربوط به جام جهانی می آیند و بدان اقرار می کنند.

و ثانیا جهت اطلاع جناب عنایت و من باب مزاح عرض شود که اولا اسپانیا هم کاملا اسپانیولی زبان نیست! و ستارگان اصلی تیمش کاتالان هستند؛ احتمالا اگر داور مکزیکی باشد برای لج پویول و پیکه و ... هم که شده شاید به نفع هلند قضاوت کند!

Tuesday, June 22, 2010

سوسماق بئله دانيشماق‌دان ياخشي‌دير

اردبيل - تبريز راديو تيلويزيونلاريندا چوخ ائشيديلير و گؤرسه‌نير. مثلن بيري شهرداري باشقاني دير، آموزش و پرورش ده سوروملو دور، اوستانداري‌دا ايشله‌يير، جهاد دا اولور يا دا دؤولتي باشقا ايشلره باخير يا دا ايشلرين باشيندا دير. البته تكجه دؤولت آدامي دئييللر و معمولي آداملار دا ايچلرين‌ده وار، آنجاق دانيشماق فورصتي راديو تيلويزيون تريبونوندا دؤولت آداملاري ايچين وار. طرف گلير فارسجا خبر بؤلومون‌ده دانيشاندا ته‌ته-په‌ته يه دوشوب بئله اركك آغيزلا دانيشير آدام دئيير آخي نه‌يه بو يازيقلاري فارسجا دانيشديريرسينيز. بير ديلماج گه‌تيرين دا. مثلن ائله بو تيراختورون اويونلاري‌ني فارسجا قيريللادان اوغول ياخشي‌دير. نه‌مه‌نه دانيشيلير بو اولسون دوبلور. تورك اولمايانلار دا بيز غيري آريايي‌لارا گولمه‌زلر. بو بوندان. ولي ايش او زامان لاپ گولونج اولور كي دانيشان ايسته‌يير توركجه دانيشا. يقين سيز ده من كيمي سيز. آدامين قوسماغي گلير. دئسين فارسجا دانيش، دانيشا بيلمز ايندي توركجه دانيشاندا، جومله‌لرين باشيندان اه‌ته‌يه هر نه‌يي فارسجا قورولوش ايله دئيير:

"از ابتداي سال يك هزار و سيصد و هشتاد و نه، در اداره مربوط به طرح‌هاي عمراني، پروژه‌هايي كه در دست اجرا ديلار..."!!
ايندي دئسين، سن ائله بو بير دنه فئعلي ده فارسجا دئه، قالاجاق! باتيراجاق! قاتيب قاتيشديراجاق!

و بئله اولور آدام تيلويزيونون انگين باسير و گلير گيرير اينتئرنئته. يوخاري دا دئديگيم بويوروق آلتيندا كيلاردان هئچ انتظار يوخدور؛ آنجاق منيم اؤز بيلاغيم دا ايسه بير-ايكي دنه باغلانتي وار. بيلاقلاريندا هر دن آذربايجانا گؤره بير شئي‌لر يازماقلارينا گؤره لينك وئرميشم. هر دن گئديب باخارام. سؤزون دوزو، يازيلاري ادبي فارسجا اولسا اوخويارام. آنجاق هر دن گؤرورسن مثلا گئديب شاهسئون ائلي‌نين آراسينا و تئهران گؤبه‌گي‌نين لهجه‌سينده خاطيره يازير:

"فك كردم چوپون واسه اين ميره اون ور تپه كه ..."

-------

ي. س:

 داش‌قاپي بيلاغيندا بو يازي‌يا گؤره "دانیشا بیلدیم کی دانیشمادیم!" باشليق‌لي ائله‌شتيري ده يازيلميشدير:
او یازیدا نئجه تورکی دانیشماق‌لارا توخونولوب. آذربایجاندا اولانلار دوغرو دوزگون تورکو دانیشا بیلدیلر کی دانیشمادیلار! بو دیلی دوز دانیشماغی هاردان اؤیرنمه‌لی‌دیرلر!؟ نه زامان اؤیرتدیلر اونلار اؤیرنمه‌دیلر؟!
ايسته‌ديم يوروم وئريب، دئيه‌م منيم منظوروم توركجه ادبي دانيشماق دئييل؛ يوخاري‌دا وئرديگيم ميثال‌دا طرف اؤز آناديلينده چوخ  قولاي‌جا دئيه‌بيلر: "بو ايلين اوليندن (هشدات دوكقوزون اوليندن) ايداره امور عمراني‌ بو پوروژه‌لري ايجرا ائله‌يير...  "!
يا ايسته‌ديم دئيه‌م هئچ من ايله سن‌ده، باكي‌ و آنكارا دا بؤيومه‌ميشيك و بيزه‌ده اوخوللاردا اؤيره‌تمه‌ميشلر!
آنجاق "قيريدئر(Google Reader)" ده گؤردوم بير نفر "e s" آدي ايله، منيم منظورومو باشقا جوره دئييب. اونون دئييشينده توركلر ايسته‌ر ايسته‌مز، ميكروفون قاباغيندا رسمي‌له‌شمك دوروموندا قاليرلار و بئله زامان‌لار فارسجا اوسلوبلو دانيشماق يا فارسجا دانيشماق زوروندا قاليرلار؛ او بو يورومو منيم يازيمين آلتيندا قويوب:

بو بیر مرض‌دیر اینانین. یانی منجه اینسانین پسیکولوژی‌سی و آلت‌ بیلینجی ایله باغلی بیر شئی اولابیله‌ر. کامئرانین یا دا میکروفونون قاباغینا کئچه‌رک سانکی رسمی‌له‌شیرلر. بیر سئری سلیم موذن‌زاده‌نی گتیرمیشدیلر اورمونو اوستانی کانالینا. آپاریجی بوندان بیر تورکجه سورو سوروشدو. اؤزوزو تانیتدیریرسیز دئیه مثلا بیر شئی. قاییتدی ایلک اؤنجه بیرآز کیرلی تورکجه ایله جاواب وئردی. سونرا اؤزو ده بیلمزجه‌سینه سیزدی فارسجایا. آغلامالی اولسا دا من او گون قیریلدیم گولمک‌دن.

Saturday, June 12, 2010

اوخول‌لاريميزدا آناديليميزين بوش يئري

1- دومان بيلاغي‌نين يازيلارينا گؤره(ديل آدالاري)، تبريز تيليويزيونو قيزاران آيي‌نين اون سكگيزي‌نين ساعات سكگيز  خبرينده دئييب:
"مدرسه‌ی روستای کریم‌خان که به زبان تاتی حرف می‌زنند افتتاح شد!
(تات‌جا قونوشان کریم‌خان کندینین اوخولو آچیلدی!) "
چوخ گؤزل! چوخ ياخشي! خبر دئيه‌نده كاشكي هر‌نه‌يي بئله آيرينتي‌لي دئيه‌لر. آنجاق دومانين يازاري، يوسوف به‌يين ده، من كيمي  مئديا ساري‌سيندان بئله تايسيز "خرق عادتـ"ـلري گؤره‌نده، باشي آغري‌يير كي گؤرسون بو "تات" آزليغي‌نين آزربايجانين اويان بويانيندا گؤره‌نده آيرينتي وئرمك يادينا دوشمه‌يين نه‌دني نه‌دير؛ و سونرا بئله بير آچيقلاما دا آرتيرير:
خبر بیرآز به‌لیرسیز و موبهم‌دیر! ایندی بیلینمیر کی نییه کریم خان کندینین تات اولدوغونا ایشاره اولونوب؟! هم‌ده بیر اوخول آچیلیشی خبرینده!!! یانی اوخول دا تات‌جا‌دا اوخوناجاق‌می یوخسا تات‌جا دا اوخوناجاق‌می؟! اؤیله‌یسه تورک‌لر آراسی تات‌لاری قورویاق، و سونرالارا میللت‌لر آراسی دیل آدالاری بهانه‌سی‌ تورک‌لری آذری‌یه محکوم ائتمه‌یه قالسین!!!

من‌ده شوخلوق اوچون دئييرم آخي هئچ بونلارا مدرسه لازيم دئييل! مدرسه اونوچون‌دور كي توركلره فارسي اؤيره‌ده‌لر! بونلار كي آناديل‌لري فارسجادير. سونرا جيددي اولوب دئييرم تئهران‌ اوستانيندا اون‌لار‌ و بلكه يوزلر تورك كندي واردير! مين‌ايل‌ده دئمزلر: "توركجه قونوشان ساووجبولاغين فيلان كندينين اوخولو آچيلدي".

2- يوخاري دا كي سؤزلره گؤره ايسته‌ييرديم باشقا قونولاري ربط وئريب و بورادا بير داها دومانين سؤزلرينه ايشاره ادم. آنجاق دئييرديم ائله اورادا ياخشي يازيليب داي بير ده سن نه‌ ايسته‌يير‌سن يازاسان؟ گئجه ياري‌سي بو فيكيرلرده ايديم كي شبكه اوچ ده گؤردوم بير اوخول‌دوزه‌لدن خه‌يير كيشي‌يه گؤره دانيشيلير. او "عليپور" آدلي قوجا كيشي اوخوللارين بيري‌سينين آچيليش تؤرنينده گؤردوم اوشاقلارلا توركجه دانيشير. قارداشي ايله دانيشاندا بللي اولدو، "عليپور" يئتميش اوچ دنه مدرسه اردبيل كندلرينده دوزلديب.
يئتميش اوچ دنه! ياني يئتميش اوچ دنه كند ايچين! اؤنجه‌ ائشيتميشديم اردبيل اوستانيندا كي خه‌ييرلر ايران دا رئكورد ووروبلار.  بئله دئمك اولار كي هر يئرده دوؤلت بئيتولمال‌دان خرج ائديب مدرسه دوزه‌تسه، آنجاق آزربايجان‌دا اؤرنك ايچين اردبيلين "ايج‌ويجين" كنديندن "عليپور" كيمي بير آدام چيخيب كي وارلي دير، و تئهران دا تيجارت و بيزينئسه باخير، آنجاق اؤز آنايوردونو اونوتماييب و اورادا مدرسه دوزه‌تمك يولوندا اؤز واريندان باغيشلايير. آجي گئرچك ده بورادا دير كي بو اوخوللارين دوزه‌تمه‌سي‌نين بودجه‌سي خالقين جيبيندن چيخسا دا، خالق ديلينه ده‌يه‌ر وئريلمير و "عليپور"ون اؤزو ايسه بونا گؤره بيلگي‌سي يوخدور. و سانكي بيلمه‌يه-بيلمه‌يه، خالقين بؤيوك آداملارينين پولو، خالق اوشاقلارينين آسيميله اولماغينا خرج اولونور.
و البته بو وئرليشين ياييلماسينين نه‌ده‌ني يازيق "عليپور"ون مريض اولوب و خسته‌خانا تختينده ياتماغي ايدي. سوروملولار اونون تختي‌نين يانيندا صف چكييب و يانيندا يادگاري گؤرونتو ساليرديلار.  و باشقا طرف‌دن اونون دوزه‌تديگي اوخوللار دا اوشاقلار فارسجا دوعا ائديرديلر : "خدايا خدايا عليپور-و نگهدار..." . و نه‌دن او ساغلام اولاندا ايشلريني بؤيوتمه‌ييرديلر؟ نئيه كي بيري تاپيلاردي و اونا كيمليك و وارليق و آناديلينه گؤره بير شئيلر دئيه‌ردي.

من ده دوعا ائديرم عليپور تئزليك ايله شفا تاپسين... آللاه بئله آداملاري چوخ گؤرمه‌سين و البته بونا دا دوعا ائديرم كي عليپور شفا تاپاندان سونرا اؤز اوخوللارينين بيري‌سينده توركجه درسليك‌لرين اؤيره‌ديلمه‌سيني ايسته‌سين. بونون نه‌ده‌نيني آشاغي‌دا اوخوياجاقسينيز. من كيمي يوخسول آداملارين دا كي پولو يوخدور بئله ايشلر گؤرسونلر. دئمه‌لي آللاه تانيديغي ائششه‌گه بوينوز وئرمه‌ييب...

3- اوخودوغونوز كيمي چوخلو خه‌يير آدملار وارديلار كي خالقي سئومك ايچين و تانري يولوندا اؤز وارلاريندان گئچيرلر، آنجاق بيري تاپيلمير اونلارا دئسين كي حواسينيز اولسون بو اوخوللاردا اوشاقلارين آناديلي ده اؤيره‌نيلسين. دؤولت كي بودجه وئرمير! آنجاق آناياسانين اون بئشينجي اصلينه گؤره:

استفاده‏ از زبانهاي‏ محلي‏ و قومي‏ در مطبوعات‏ و رسانه‏ هاي‏ گروهي‏ و تدريس‏ ادبيات‏ آنها در مدارس‏، در كنار زبان‏ فارسي‏ آزاد است‏(يئرلي و ائتنيك ديللرين، يايين و قروپ مئديالار دا ايشه آپاريلماغي، و ادبياتلارينين تدريسي، اوخوللار دا فارس ديلي يانيندا آزاد دير.).
آما بو خبره باخين: "ممنوعیت تدریس یک درس به دو زبان تصویب شد (بير درسي ايكي ديله اؤيرتمه‌يين ياساقلانماغي تصويب اولوندو)"!
سانكي "عليپور"و تيلويزيون‌دا گؤسته‌رنده، شوونيستلر بيزيم فيكريميزي ده اوخويوبلار! آناياسا ايله اوست-اوسته گلمه‌يه‌ن بير "مصوبه" گئچيريليب. تصويب اولونوب كي بير درسين ايكي ديلده اؤيره‌ديلمه‌سي ياساق دير!! بو مصوبه‌يه كيمين گوج ايله تاكيد ائله‌ييب، بارماق باسماغي‌دا چوخ عجيب و اؤنملي‌دير. "سازمان مدارس غير دولتي و توسعه مشاركت‌هاي مردمي(غئيردولتي اوخوللارو خالق پايلاشمالار قالديرماسي قورومو)"نين سوروملوسو بونو دئييب. اولابيلر اونون منظورو تئهرانين يوخاري بؤلمه‌لرينده‌كي اوخوللاردا اينگيليس‌جه رياضي اؤيره‌تمك‌دير. آنجاق اونون سؤزو تئهران‌دان چوخ، اوستانلار و بؤلگه‌لره گؤره دير. او اوستانلارا دانيشير آنجاق هله بونو بيلمير كي آزربايجان‌دا آناديلي فارسجا دئييل و اؤيرتمنلر فيزيك، رياضي و شيمي‌ني توركجه‌ني قيراغا قويسالار نه دانيشابيلرلر و نه اؤيره‌ده‌بيلرلر و نه اوشاقلار قانارلار!! او بونو دا آرتيريب كي: "اون بئشينجي اصل بير درسي ايكي ديله اؤيره‌تمه‌يي ياساقلاييب، چونكو (بو ايشين) ايرانين كولتورو و كولتورل ميراثي ايله موغاييرتي وار."!! و گونش ايشيغي آلتيندا بئله اوزو سوسوزلوق و منطيق سيزليك ايله دانيشماق چوخ حياسيزليق ايستير.
و چوخ عجيب‌دير كي "عليپور" كيمي آداملارين دوزه‌تديگي اوخوللار دا ايسه "آناديلي" تدريس اولماغينا قاداغا قويولور، حالبوكي "عليپور" كيمي آداملارين "آناديلي" فيكرينده اولماق خبري ال‌ده يوخدور. بونو دئمك اولار خالقين اويانماق سوره‌جي شوونيسمي قورخودوب و قانون آدي ايله ايندي‌دن خالقين اؤز آناديلي‌نين فيكرينده اولماق قارشي‌سي‌ني انگل‌له‌مك ايسته‌ييرلر.

Wednesday, April 7, 2010

ادعاي حرفه‌اي‌گري و مشكل داوري بازي‌هاي تيراختور

هم بازار شايعات در مورد علل ترك زمين بازي توسط تيراختور در مشهد بسيار داغ بود و هم از سوي ديگر بازي را هيچكدام از شبكه‌هاي سراسري نشان ندادند تا حداقل شرايط و وضعيت بازي دستمان بيايد تا حدسهايي را بزنيم كه چرا مسؤولان پرطرفدارترين تيم ايران در يك اقدام شگفت انگيز دستور خروج بازيكنان را صادر كرده اند تا بازي نيمه كاره بماند. البته همانطور كه دو آتشه ترين طرفداران تيراختور هم هنگام گل خوردن بازي فرياد مي زنند "عئيبي يوخ"(عيبي ندارد) تا بازيكنان اميدوارانه به ادامه بازي تشويق شوند، هر كسي در بهت و حيرت فرو مي رفت كه اين چه كاري بوده كه شفق و كمالوند انجام داده اند. از تئوري توطئه و افكار دايي جان ناپلئوني(با توجه به تجمع تراختورچي‌ها در كنار درياچه اروميه و برخورد نامناسب نيروي انتظامي با آنها بوده كه ناشي از عدم شناخت دقيق طرفداران بافرهنگ تراختور است كه در هر موردي به مدني رفتار مي كنند) بگيريد تا همين قضاياي ساده فوتبالي اعتراض به داوري ، هر فكري به ذهن خطور مي كرد. برخي از سايتها هم منتشر شده بود طرفداران مشهدي به تركها اهانت كرده‌اند و اين موجب تكدر خاطر تماشاگران و بازيكنان و مسؤولان شده است كه البته اينها هيچكدام تازگي نداشت. در هر كدام از بازيهاي قبل ناداوري و اهانتهاي به مراتب بدتر هم ديده بوديم؛ ولي به قول معروف وقتي قرار است رفتارهاي ما فرهنگي و فراتر از فوتبال باشد و نتيجه هم مهم نباشد "لبريز شدن كاسه صبر و از كوره در رفتن" چه معنايي مي تواند داشته باشد؟

گذشت تا اينكه جناب شفق آمد و در يك اقدام خوب و ارزنده آمد و مسؤوليت را به گردن گرفت و گفت اقدام مربوطه اشتباه بوده و عذرخواهي هم كرد. و تاكيد مي كنم اين اقدامي بسيار تحسين برانگيز بود. چون او اگر موقع بازي يك تصميم احساسي گرفته بود حداقل مي خواست جلوي چشمان ميليونها بيننده با متانت حرف بزند و پرخاش نكند. پايبند نبودن به قانون و عدالت و انصاف مختص همانهايي است كه هنوز به چشم خود باور ندارند و يا گوش خود را گرفته اند و اينكه نمي خواهند واقعيت ها را منعكس كنند كه در فوتبال ايران چه اتفاقاتي مي افتد و انگار مدتها منتظر بوده‌اند تا كاسه صبر تراختور لبريز شود و از زمين بازي بيرون بيايد تا يكي مثل عادل فردوسي پور در بوق و كرنا كند كه اينها "حرفه‌اي" نيستند و "تمدن" ندارند! و كسي نيست به اين آقاي عادل كه در همين برنامه ديشبش ادعاي "گر رسم شود که مست گیرند، در شهر هر آنچه هست گیرند" را داشت، فقط همين دو را بگويد:

1- تو كه بهتر در جرياني و بهتر از نحوه كسب درآمد توسط باشگاههاي حرفه اي ممالك اروپايي مطلعي! اگر در اسپانيا و انگليس بازيكن از زمين بيرون نمي كشند، در مقابل تلويزيونها مي روند و خود را به آب و آتش مي زنند تا حق پخش بازي تيمي مثل بارسلون و منچستر و ... را بخرند. و انحصاري هم در كار نيست تا يكي مثل شما اين فرصت را پيدا كند و به خود اين جسارت كاذب را بدهد كه آهنگ كارتون فوتباليستها را براي محبوب آذربايجان پخش كند، و يا به گونه‌اي آشگار در راي گيري اس ام اسي تقلب كند و بعد با نشان دادن تعدادي از تماشاگران هيجان زدن لهجه آنها را دست بياندازد.

2 – اين قسمت عينا از مطلب خوبي كه اخيرا خواندم، نقل مي شود:
در فوتبالی که شعار اصلی ان دوری از هر نوع نژاد پرستیست، در ورزشگاه های ایران متاسفانه و متاسفانه همچنان شاهد شعارهای توهین امیز بصورت مکرر علیه مردم ترک زبان اذربایجانی هستیم.با وجود اینکه مسابقات جام جهانی سال 2006 با شعار " نه به نژاد پرستی (Say No To Racism ) " اغاز شد، ورزشگاه های ایران همچنان در سال 2010 شاهد زیر پا گذاشتن انسانیت و توهین نه برای غریبه که به بخش وسیعی از جامعه ی اماری کشورمان ایران و هموطنان خود میباشد.
(منبع: "حرفه ای بودن پیشکش!! انسانیت را به ورزشگاه ها برگردانید")
و يقينا عادل خان بيش از هر كس ديگري مطلع است از بلايي كه در ليگ هاي حرفه‌اي اروپايي بر سر تيم هايي كه طرفداران آن شعارههاي اهانت آميز و نژادپرستانه مي‌دهند.

كميته انضباطي فدراسيون فوتبال امروز راي خود را صادر نموده و مديرعامل تراكتورسازي را هم ده ميليون تومان جريمه كرد. و چون هيچ كس نمي خواهد بيش از اين تراختور گرفتار حواشي نباشد جاي اميد است ماجرا به همين ختم شود. ولي باز شايعه اي به مراتب افتضاح تر به گوش مي رسد در مورد تباني ميان تراختور و ابومسلم(تيمي كه شفق مديرعامل قبلي آن است) و حذف تراختور از ليگ برتر. گويا اين دستهاي پشت پرده نمي خواهند همه با فراغ خاطر و آسوده خيال منتظر بمانند براي تماشاي بازيهاي جذاب تراختور. من فرض را بر اين مي گيرم كه تباني هم صورت گرفته باشد ولي اين وسط طرفداران ميليوني تراختور چه تقصيري دارند؟ اگر طرفداران در تصميمگيرهاي مديريتي باشگاه دخالتي داشتند كه هم اكنون سكان مديريت باشگاه شايد دستان افراد ديگري بود. ولي همه بايد بدانند اين روندي كه از پارسال با تراختور تلاطم و شدت گرفت دقيقا معادل است با "يئل ياتار توفان ياتار ياتماز تيراختور بايراغي". همين روزهاي آخر سال را از خاطر نبرده ايم بازي تيم نه چندان مطرح پتروشيمي تبريز و پرسپوليس تهران را در ورزشگاه يادگار امام(سهند). آيا جاي تعجب نيست تيمي مثل پرسپوليس كه كريم باقري و علي دايي را با خود داشت و در سالهاي نه چندان دور در هر ده دورافتاده آذربايجان لااقل دويست –سيصد طرفدار داشت، نتوانسته بود بيش از چهل-پنجاه نفر تبريزي را جهت تشويق خود به ورزشگاه بكشاند؟ در تركي ضرب المثلي هست كه مي گويد سرعت لاغر شدن بيشتر از سرعت چاق شدن است. واقعا رفتار از سوي چه كساني غير حرفه‌اي(بخوانيد اهانت آميز و ...) بوده كه باعث شده تيمهايي به اصطلاح سراسري مثل استقلال و پرسپوليس حتي با بكارگيري ستاره‌هاي آذربايجاني، براي آذربايجاني‌هاي (حتي مقيم تهران) كمترين جذابيتي نداشته باشند؟ حذف تراختور پاك كردن صورت مهمترين مساله فراتر از فوتبال و ورزش در آذربايجان است كه از احساس خطر جامعه در مورد "هويت" نشأت مي‌گيرد.

حل مشكل داوري در بازي‌هاي تراختور

باز برگريم به مسأله حرفه‌اي گري در فوتبال و اينكه چرا تراختور خواسته و ناخواسته دچار حاشيه مي‌شود. همانطور كه مشخص است حواشي و اختلافات و همين قضيه اخير و بهانه بيرون كشيدن تيم از زمين به دليل نارضايتي از نحوه داوري است و طرفداران تيراختور هم عليه جناب عنايت(رييس كميته داوران ليگ) هم بارها شعار داده‌اند. و آنها هم هميشه ادعايشان بر اين بوده هميشه بهترين داوران را براي قضاوتهاي بازي تيراختور انتخاب كرده‌اند.

حتي با صحت اين ادعا نكته‌اي كه از آن غفلت مي‌شود به بهترين داور بودن بر نمي گردد. آنچه بايد مورد توجه و عنايت جناب عنايت قرار گيرد آن است كه تيراختور با تيمي مثل مقاومت شيراز كه مثلا اگر در برابر مس كرمان بازي مي كند فرق دارد كه با انتخاب يك داور خوب غير شيرازي و غير كرماني مشكل داوري حل شود. مي توان گفت قضيه تا حدودي مشابه با مسابقات سرخابي است و يا اينكه "بودن يا نبودن" شكسپير را بايد تغيير دهيم به "تيراختوري بودن يا تيراختوري نبودن؛ مسأله اين است"!

اگر يادمان باشد زماني مي گفتند امكان ندارد داوري پيدا شود كه طرفدار يكي از دو تيم استقلال و پرسپوليس نبايد و دست به دامان داوران خارجي مي شدند. همين نظرسنجي مشكوك اس ام اسي سال قبل برنامه نود در مورد محبوب ترين تيم در ايران با اينكه از سوي تركها مورد قبول واقع نشد، ولي باز بيانگر واقعيتي غير قابل انكار حداقل از سوي پذيرندگان نظرسنجي مزبور بود. مطابق با همان نظرسنجي سه استان در ايران به طور مطلق طرفدار تراختور بود و از سوي ديگر در بقيه استانها كمترين علاقه به تيراختور وجود داشت. و اين بايد در نظر گرفته شود كه در اين مملكت هر داور ممتازي هم كه پيدا شود بايد "معصوم" باشد كه در ليگ فعلي بتواند نه به نفع تيراختور سوت بزند و نه به نفع تيم مقابل!

در خاتمه اميدوارم تيراختور و تيراختورچي‌ها از حواشي خلاصي يابند تا خللي در روند فرهنگي‌تر شدن ورزش پيش نيايد.

پ. ن:
اين مطلب سايت گل را نيز بخوانيد: "سخني با هواداران تراكتور؛ يامان يوخ"! به جاي اينكه فكري به حال شعارهاي ركيك و حال به هم زن طرفداران استقلال و پرسپوليس بكنند، به طرفداران تيراختور مي خواهند ادب ياد بدهند. البته كسي نمي گويد تراختورچي‌ها ايده‌آل بوده و ابدا فحش نمي‌دهند، كه البته و حتما بايد همين درصد ناچيز را بايد به صفر برسانند. ولي اي كاش يك تيتري هم خطاب به بقيه بزنند و بگويند "از تراكتوري‌ها ياد بگيريد"!

Tuesday, January 26, 2010

نود تراختور را قانع می‌کند


می‌خواهم امروز موضوع نظرسنجی کذایی هفته قبل برنامه نود را ببندم. قضیه پس از حضور بیش از یکصدهزارنفر طرفدار تراکتور در استادیوم یادگار امام تبریز بیخ پیدا کرد که البته دهها هزار نفر هم نتوانستند به خاطر کمبود جا به داخل بروند. در ابتدا باید تأکید کنم کاش به مجری برنامه نود یعنی فردوسی‌پور فحش نمی‌دادند، چون من می‌دانم که شخص عادل این وسط زیاد هم کاره‌ای نیست و همانطور که قبلا هم گفتم، احتمالا مجبور شده جمعیت سه استان اردبیل و آذربایجان شرقی و غربی رو تقسیم کند به کل جمعیت کشور، و همان عدد به دست آمده (یازده درصد) را به عنوان نتیجه اس ام اس اعلام کرده و بعد سوگند بخورد که این اس‌ام‌اس ها ناموس من هستند و امکان ندارد کسی به عضویت صدا و سیما درآمده و بی طرفیش را کنار نگذارد! ما هم باور کردیم و شب را دنج و راحت خوابیدیم! واقعا که مزاح می‌کنند آقای فردوسی‌پور و واقعا با این اوصاف آدم باید معصوم باشد و در ورزشگاه فحش ندهد و دماغ پینوکیویی برای فردوسی‌پور نکشد! البته همین خصلت انتقادپذیری فردوسی‌پور قابل تحسین است ولی او با پخش دشنامهایی که در تبریز به او گفته شد یقینا می‌خواست مظلوم نمایی کند و از سوی دیگر بگوید که اینها همانهایی هستند که به غلط به تماشاگران بافرهنگ مشهور شده‌اند! و کسی هم نبود بگوید، عدم توجه کافی و پخش نکردن به موقع خصلتهای بی‌نظیر و اخلاقی تماشاگران بافرهنگ تراکتور که هم تیم خودی شکست خورده و هم تیم رقیب پیروز را تشویق می‌کنند در حالی که سعی بلیغی می‌شود تا تعداد طرفداران تراکتور کمتر از اندازه واقعی به نظر برسد، همین تبعات و عواقب را هم دارد. و متأسفانه کسی که خربزه می‌خورد لاجرم باید پای لرزش هم بنشیند.

و معلوم نیست چرا این روند تحریک احساسات جامعه ادامه دارد؟ خبرنگار را می‌فرستند میان خیل تماشاگرهای به شدت هیجان‌زده که هم به خاطر ازدحام جمعیت و بعضی‌هایشان به خاطر لهجه‌ طبیعی‌شان نمی‌توانند حتی کلمه "طرفدار" را به درستی تلفظ کنند و بعد از زبان یک ترک پخش می‌کنند که "تیراختور به اندازه منچستر و رئال طرفدار دارد" و "این صد هزار نفر که آمده‌اند ورزشگاه، آیا می‌شوند یازده درصد"؟! در حالی که معلوم است منظور آن تماشاگر که با مصیبت خود را به آنجا رسانده آن است که ما "بی‌شماریم" و دیگر نشد زن و بچه و خواهر و پدر و مادر خود را هم بیاورم و بعضا چه بسا از روی لجبازی متقابل مزاحی هم می‌کنند که طرفداران ما بیشتر از صد در صد هستند و چه و چه! و بعد خودشان می‌خواهند ردای منطق پوشیده و تحلیل آماری می‌کنند به تفکیک استانی و منطقه‌ای! حالا بماند که در منطقه‌بندی‌‌شان زنجان را با کردستان در یک دسته گذاشته‌اند. آیا جمعیت ترکها فقط محدود به سه استان شمالغرب است؟ چرا خودتان را به آن راه می‌زنید؟ زنجان و قزوین و همدان و مرکزی و ... پس چه شد؟ لابد خواهند گفت قزوین و همدان برای خود تیم دارند که باید گفت پس چرا اسم آن تیم‌ها از قلم افتاده ‌بودند؟ مگر برای همین استقلال و پرسپولیس طرفدار کمکی از استانهای شمالی و جنوبی نمی‌آیند؟ چه اصراری است که جمعیت ترکهای استان تهران انکار شده و یا طرفدار تیم تهرانی معرفی شوند؟ آدم تأسف می‌خورد وقتی به نظر می‌رسد به جای اینکه شاد باشند ارتباط و در هم تنیدگی اقوام در ایران آنقدر زیاد است که حتی یک تیم از آذربایجان در تهران هم غریبه نیست، ناراحتند. ولی باز برای مای کم توقع، کافی‌است وقتی می‌بینیم تأثیر فرهنگی "تیراختور" آنقدر بوده که مجری برنامه پربیننده نود که قبلا عمدا و یا سهوا سعی می‌کرد اهمیت کافی به پدیده مزبور ندهد، به دلیل شدت اعتراضات به نتیجه نظرسنجی دست و پا را گم کرده و هی صغری و کبری و نمودار و چارت نشان می‌دهد که چنین شد و چنان شد و البته خود می‌داند این نمودارها دیگر جایی برای اعراب ندارند و آخر سر هم جهت به دست آوردن دل همان جامعه‌ای که آزرده‌خاطر کرده، دست به دامن ترکی حرف زدن می‌شود و همان شعار معروف "یئل یاتار توفان یاتار یاتماز تیراختور پرچمی" را از حفظ و به خوبی می‌گوید و البته آن را به صورت "یئل یاتار توفان یاتار یاتماز عدالت پرچمی" هم می‌گوید که این را ما هم معتقدیم.

می آیند علی دایی را که تاریخ مصرف ورزشی‌‌اش را اوایل امسال به پایان رسانده بودند(!)، می ‌گذارند در مقابل ترکها تا بگوید :"آذربایجانی ها باید بدانند که تراکتور فقط در آذربایجان طرفدار دارد"! و این در حالی است که در همین بازی آبان ماه تراکتور با پرسپولیس در استادیوم آزادی، همین تیراختورچی‌ها بودند که فرزند و افتخار آذربایجان را فراموش نکرده و نام او را، در کنار نام کریم باقری که برخلاف دایی برای تراکتور بازی کرده، پیوسته فریاد می‌زدند؛ آن هم در تهران که یقینا فحش و دشنامهایی که نثار علی دایی شده، خیلی بیش از میزان مورد تشویق قرار گرفتنهایش بوده است. البته علی دایی نیک می داند همین دهها هزار نفری که تیراختور را در تهران تنها نمی گذارند، از تبریز و ارومیه و اردبیل چندصد کیلومتر را نمی‌کوبند بیایند تهران، بلکه اکثرا از خود تهران و اکناف می آیند و البته اکثر آنها تا قبل از سونامی امسال تراکتور اگر تماشای فوتبال را دوست داشتند یا پیروزی را بر می گزیدند و یا استقلال را، چون گزینه‌ای دیگر نبود. البته علی دایی می داند در دوران اوجش هم که گهگداری پاهایش به هم می پیچید و نمی‌توانست گل بزند این فقط آذربایجانی‌ها بودند که به او نمی‌خندیدند! و حال با همان تریبونی که بارها با آن منفورش کرده و از جایگاهش به زیر می‌کشیدند، به میلیونها آذربایجانی آموزش می‌دهد که چگونه منطقی فکر کنند! ولی امان از مافیای فوتبال و دیگر مافیاها که احساس خطر کرده‌اند از محبوبیت روز افزون تراکتور، و سپردن سرمربیگری پرسپولیس به او درست در حضیض محبوبیت، شاید یکی از این ترفندها باشد.

یک پیشنهاد ویژه برای طرفداران تراکتور:
تشویق هادی ساعی 

خبر تولد فرزند هادی ساعی قهرمان تکواندو که سه دوره پیاپی مدال المپیک کسب کرده و آنها را به زلزله زدگان بمی اهدا کرده، منتشر شد(1 و 2). هادی ساعی که عضو شورای شهر تهران نیز می باشد، اسم فرزند خود را "تایماز" گذاشته است و این می‌تواند در نوع خود خیلی جالب باشد. ایرادی ندارد که علی دایی باز هم توسط هوادارن تراکتور تشویق شوند، ولی در بازیهای آینده بهتر است از "هادی ساعی"، که از آذریهای متولد شهر ری تهران بوده و بر خلاف بعضی‌ها هنوز به اصالت خود پایبند است، قدردانی ویژه‌ای به عمل آورند.
تایمازین دونیایا گؤز آچماسی موتلو اولسون... از هم اینک ما منتظر شکستن رکورد هادی ساعی توسط  تایماز هستیم البته اگر خدا به ما عمری بدهد و او هم بخواهد راه پدر را ادامه دهد! یاشاسین هادی و تایماز و سایین آییله‌سی.

* * *

و این هم من باب مزاح:
اصولا کسی که می خواهد با فلسفه و منطق آشنا شود باید رسانه ورزشی ایران را مطالعه کند. روزنامه ایران ورزش به نقل از کاشانی مدیر عامل باشگاه پیروزی گفته است: رنگ قرمز تراکتورسازي از پرسپوليس نشات گرفته است. من هم می گویم اصلا رنگ قرمز قبل از تأسیس تیم پرسپولیس وجود نداشته و قزلباشهای صفوی هم دستارشان بی‌رنگ بوده است! 

* * *

و ادامه بحث با دوست وبلاگ نویس که از تراکتورچی‌ها انتقاد کرده:

به مطلب قبلی‌ام که پاسخی بود به این نوشته، نویسنده وبلاگ الفبا که خوشبختانه آدم اهل مباحثه‌ای هم هست این پاسخ را داده که من هم به صورت کامنت مطالب زیر را نوشتم که با اندکی ویرایش اینجا هم منتشر می‌شود:

سلام
اینطور نیست که ما هم متقابلا از یک بنی بشر روشنفکر مثل شما یک انتقادی بکنیم و رد شویم؛ جای نگرانی نیست دوباره می آییم سر می زنیم آقاجان!

بیر - در باره بند یک بگویم متهم نکرده ام، بلکه گفته ام "زیادی فوتبالی نیست" که با توجه به نسبت 54 به 660 می خواند! نه؟!

ایکی - در مورد بند دو خوب پسر خوب! از یک طرف می گویی عادل هوای سبزها رو دارد و از یک طرف هم می فرمایید برنامه‌اش غیر سیاسی است! موضعت را مشخص کن.

اوچ - در مورد بند سه باید دوباره مطلب فوق رو تکرار کنم. و اضافه کنم که دیگر نشد دبه در آورده و سفسطه کنید گزینه آخر یعنی همان گزینه اول!

دؤرد - در مورد بند چهار، خدمتتان عارض بشوم که ترکیه هم فوتبالش در سطح اول اروپاست. تیم سوم جام جهانی 2003 است و تا مرحله نیمه نهایی یورو 2008 هم بالا آمد، خوب حالا زبانشان هم به زبان ترکهای ایران خیلی مشابه است که شما این را حمل بر تجزیه طلبی و نفوذ آتاتورک و علی یف در ورزشگاه یادگار امام و ... می کنید! البته در ورزشگاه دیدم یکی از این تراکتور پرچم صلیبی قرمز دانمارک رو هم تکون میده که شاید نمی دونست پرچم کجاست و کلاه قرمز وایکینگی هم سرش بود! آقا این فوتباله و شیرینی هاش هم به این چیزهاست!

بئش - درمورد پنج راست می گویید! فکر می کنم موقع پابلیش کردن مطلبم عباراتی را از قلم انداختم که الان تصحیح کردم. دوباره بخوانید، اگر متوجه نشدید باز در خدمتیم.

آلتی - در مورد بند شش بگویم با این نوع واکنشی که شما در پیش گرفته اید چند صباحی نخواهد گذشت که روی دیوار همان رامهرمز خواهید نوشت تراختور سوراخه! آره برادر! فعلا که سرخابی ها علیه ما دست به یکی کردید!

یئدی - در مورد بند هفت این خصلت قانون مداریتان خیلی قابل تحسینه و البته من رو کشته! ولی عزیز دل برادر میلان شهر مشترک هر دو تیمی است که گفتی! اگر تراکتور با استقلال در تهران دو بار مسابقه می داد رعایت قانون شما قابل قبول بود! ثانیا شما که در قسمتی از آزادی را با پارچه شطرنجی آبی پر کرده بودید مگر جا کم آورده بودید که ناراضی هستید؟ بیچاره تراکتورچی ها که جا برایشان کم آمده بود و حتی در پله های محل گذر هم نشسته بودند!

سکگیز- و در مورد بند قلندری هشت تان بگویم که حالا ما هی بگوییم و شما هم انکار کنید! آخر چرا می گویید تراکتور یک تیم محلی است؟ کدام تیم محلی می تواند روی استقلال و پرسپولیس را در استادیوم آزادی کم کند؟
در مورد بند آخر هم عرض کنم این در یک مطلب دیگر وبلاگم بود که خواستی زرنگی کنی داداش! باید به لرهایی که به خاطر کمالوند و جهت هواداری از تراکتور به آزادی آمده بودند هم اشاره می کردی!

ختم کلام:
ضمنا خوشحالم علیرغم اینکه تحت تاثیر برنامه نود هستی، اهل مباحثه هستی. سرعت اینترنتم افتضاحه و فرصت ائدیت این کامنت را هم ندارم، انشاء الله که اشتباهات تایپی و ... رو علم نکنی! این رو فردا در وبلاگم هم منتشر می کنم. عزت مستدام.

و ختم کلامی دیگر:

البته تا پیش از انتشار این پست، ایشان به این کامنتها هم جواب داده که باید دوباره نکاتی متذکر ‌شوم:

1- در مورد قانع شدن مردم در مورد استدلال جناب فردوسی‌پور، در قسمت اول این پست به طور مفصل توضیح داده‌ام که چه استدلالی می کنه این عادل فردوسی‌پور!

2- در مورد بند 3 پاسخ‌ اخیر ، آخر چه اصراری هست که سفسطه و مغالطه را تکرار بکنید!

3- سفسطه که می گویم یکی از مصادیقش چنین واکنشهایی است: ترکیه می‌آید تیم سوم دنیا می‌شود می گوییم اتفاقی است. در یورو 2008 که به نظرم سخت‌تر از جام جهانی است باز به مرحله نیمه‌نهایی می‌آید می‌گوییم شانسی است و بعد در گروهی که اسپانیا قهرمان همان مسابقات 2006 و بوسنی شگفتی‌ساز هم تشریف دارند، نتیجه خوبی نمی‌گیرد سریعا می‌گوییم نگفتیم موفقیتهای ترکیه شانسی بوده! و کسی هم نیست که بگوید اگر برای کشوری مثل ترکیه که خیلی بیشتر از ما دست و پا می‌زند و تقلا می‌کند تا در دنیا خودی مطرح کند، امور شانسی باشد که ما باید فاتحه خود را برای کسب موفقیت در عرصه‌های ورزشی بخوانیم که بگوییم از محالات است ایران برود در جام جهانی یک مرحله صعود کند. به جای اینکه بیاییم و از کشوری که فرهنگ مردمش مطابقت و نزدیکی بیشتری با ما دارد الگوبرداری کنیم می‌رویم از کشورهایی مثل ژاپن و مالزی و آفریقای جنوبی و هلند می‌خواهیم تقلید کنیم که نه قیافه‌مان به آنها شبیه است، نه زبانمان، نه دینمان، نه دنیایمان، نه عاداتمان و نه اینکه می‌توانیم غذایشان را بخوریم و این در حالی است که عشقمان خوردن دؤنر کباب چرب و چیلی در همین خیابان ستارخان تهران است و بالعکس، یک ترکیه‌ای هم بیشتر برایش کباب بناب و کله پاچه و آبگوشت و بریانی اصفهان می‌چسبد تا سوشی ژاپنی. البته حرف زدن از محاسن کشوری همچون ترکیه برای ترکی که شهروند ایران است به راه رفتن روی لبه تیغ انگ‌زنی پان‌ترک بازی می‌ماند؛ ولی خدا شاهد است، من همین افکار رابه عنوان یک ایرانی در مورد اعراب و افغانها و پاکستانی‌ها هم دارم. البته برای اینکه سوءتفاهم نشود بگویم دشمن غرب هم نیستم، خواستم مقایسه‌ای کرده باشم. البته خوشحالم که خودتان در انتهای مطلب گفته‌اید " به نظرم بهترین الگو برای لیگ ایران همین لیگ ترکیه است البته اگر این مدیران بی سواد بخواهند پیشرفت کنیم که بعید می دانم"، نکنه طرفدار جدایی هستی؟!!

4- در مورد محلی بودن بودن تیمها عرض کنم که بنا به منطق شما مثلا استقلال هم دیگر محلی است. چون مطابق با همین نظرسنجی که می‌گویید ایرادی ندارد، در آذربایجان دیگر طرفدار ندارد! اینجا را غم‌انگیز بخوانید خواهشا. یاد آن شعار معروف انتخابات امسال افتادم که سبزها در مورد فلانی می خواندند!

5- در مورد بند هشت هم بله صحیح می‌فرمایید. ولی باید عرض کنم جهت زیر سؤال بردن دوباره و قاطع "محلی بودن" تیراختور باید باز تکرار کنم که بهتر بود به لرهایی که به خاطر فراز کمالوند و جهت هواداری از تراکتور به آزادی آمده بودند هم اشاره می کردی تا مدام به قضیه محلی بودن تراکتور را پیش نکشی.

با عرض ارادت، و اظهار خوشحالی بابت آشنایی با وبلاگ شما

Sunday, January 24, 2010

از صندلی دانشگاه تا سکوی ورزشگاه مطالبات یکی است

یکی از نقاط ضعف بسیار بزرگ این جنبش به اصطلاح و یا غیر به اصطلاح سبز که نقاط قوت آن را نیز زیر سؤال می‌برد، آن است با اینکه در عمل می خواهد خود را کاملا دموکراتیک جلوه دهد بعضی مواقع کاملا برعکس عمل می‌کند، طوری که به نظر می‌رسد خود نیز تمامیت‌خواه می‌باشد. بدون شناخت کافی از دیگر مناطق و اقوام و تاریخ حداقل دوازده‌سال اخیر، فراتر از ارائه پیشنهاد و دعوت کردن می‌خواهند تعیین تکلیف کرده و برای بقیه گروه‌های اجتماعی و حتی برای آنها روش کار و نسخه بپیچد. البته آنها قبل از دگردیسی امسال و پوست انداختن از دوم خردادی، و پوشیدن ردای سبز به جز مواقع کارزارهای انتخاباتی هیچگاه نخواستند به همبستگی با اقوام دقیقا اندیشیده و حمایتی هر چند شفاهی بکنند که یکی از نمونه‌های بارز آن حوادث خرداد سال 85 در آذربایجان است. البته ماهیت جنبشهای گوشه و کنار ایران به ویژه آذربایجان همواره مدنی و دموکراتیک بوده و با آنکه نتوانسته همان کارهای دامنه‌داری را بکند که مثلا در تهران قابل انجام ولی بسیار پیشروتر عمل کرده‌است. و همواره به جای مطرح کردن خواسته‌های رادیکال و اعمال خشونت همیشه سعی و جهد مسالمت آمیز کرده است.

به عنوان مثال می توان تجمع فرهنگی سالیانه در قلعه بابک را مطرح کرد که با توجه به واکنش نامناسب از سوی مسؤولین چند سالی است تشکیل نمی‌شود. آن مراسم خودجوش چند سالی است برگزار نمی‌شود ولی هم اینک شاهد رویداد بی‌نظیرتری هستیم و آن موجی است استثنایی که آن را می‌توان فقط در یک کلمه خلاصه کرد و آن عبارت است از "تیراختور"! در حالی که جز بازی میان استقلال و پیروزی تهران نمی شد بیش از ده –بیست هزار نفر در بازیهای فوتبال ایران مشاهده کرد، هم اکنون می‌بینیم که هر بازی تراکتور دست کم هفتاد هزار تماشاگر دارد که به حق می‌توان گفت به خاطر رفتار، تشویق‌ها و گفته‌های آنها و نگفتن ناسزا و دشنام به تیمهای رقیب، باشگاه تراکتورسازی اولین باشگاهی است که به حق می‌تواند عبارت "فرهنگی-ورزشی" را پس از کلمه "باشگاه" بیاورد. و صد البته آنها فقط به خاطر فوتبال به ورزشگاه نمی‌آیند، بلکه در کنار تشویقهایی که از تیم خود به عمل می‌آورند سعی می‌کنند همان خواسته‌های فرهنگی خود را که قبلا در تریبونهای دانشجویی و فرهنگی داده‌ می‌شد این بار در استادیوم‌ها فریاد بزنند. و این بسی جای خوشحالی است اگر بیشتر اقشار شرکت کننده مراسم قلعه بابک را دانشجویان و روشنفکران جامعه تشکیل می دادند، هم اینک هر طبقه و هر طیفی از جامعه را می‌توان بر سکوهای یک ورزشگاه فوتبال یافت و همان خواسته‌هایی را که ابتدا از زبان قشر نخبه جامعه مطرح می شد هم اکنون از زبان آنها تکرار می‌شود و البته چه هدفی بهتر و والاتر از اینکه نخبگان بتوانند مسائل مهم جامعه را به قشرعادی جامعه تبیین کرده و آنها را با خود همراه کنند.

و این بسی جای خوش‌وقتی، نقطه پایان‌بخش ولی به شدت امیدبخشی برای امثال من است که زمانی در یک مجله دانشجویی با تیراژ 300 جلد شکایت می‌کرد(لینک)، مگر برگزاری یک همایش فرهنگی دانشجویی، ارزش خبری بیشتری نسبت به بازی دو تیم فوتبال را برای پخش از تلویزیون و رادیو را ندارد؟ و پس از سالها می‌بیند، همان خواسته‌ها که در نشریات مختلف دانشجویی مطرح می‌شد این بار از زبان دهها هزار تماشاگر فوتبال گفته می‌شود تا نشان داده شود تازه این ابتدای حرکت بزرگی دیگر است؛ و البته این جای تأسف است برای کسانی که میکروفونهایی را که باید شعار با عظمت "یاشاسین" را خاموش می کنند، ولی جایش دشنامی رکیک(حاوی "فشفشفه") را که در گوشه‌ای دیگر از ورزشگاه سرداده می‌شود پخش می‌کنند.


* * *

البته حساب ارباب رسانه‌های‌ تلویریزیونی جداست و انتظاری نیست و برگردیم بر سر موضعگیری‌ها و انفعالهایی که دوستان کاملا سبز اندیش می‌کنند. اینها به جای اینکه فقط به راه و روش خود بروند، دارند امر و نهی در چگونگی انتخاب استراتژی می کنند و البته این باز می‌گردد به همان مقوله عدم شناخت کافی از سوی آنها و این تفکر قرون وسطایی که هر کسی که درست مثل ما عمل نکند دشمن ماست(!) ، و البته بیشتر شدن تجارب تاریخی در آذربایجان و اینکه دیگر نمی‌خواهند همچون گذشته‌های دور و نزدیک، احساسی و بی‌گدار به آب زدن و به یک فرمانده گوش به فرمان محض، و یا حتی به سیاهی لشکر تبدیل شوند.


مرام نداشته‌ی تراکتوری‌ها) که نویسنده آن هم معلوم است زیادی فوتبالی نیست، ولی گویا دلخور است از این که با وجود تیمهای تهرانی پیروزی و استقلال، چرا ترکها اینقدر اصرار دارند که تیم محبوبشان تراختور است و در این هیر و ویر سیاسی چرا گیر داده‌اند به مدافع جنبش سبزی همچون "عادل فردوسی‌پور" که از قضای روزگار(!) در تلویزیون مجری یک برنامه پرمخاطب زنده‌ای هم هست!؟ و حرفهای غیر منطقی هم مطرح کرده که من با سایدویکی گوگل در بعضی موارد نکاتی متذکر شده‌ام(جملات بولد) که  کلش را اینجا می توانید بخوانید:



- اما وقتی روز جمعه بیش از ۱۰۰ هزار هوادار تراکتور یا به قول خودشون تراختور، یک صدا شعار دادند " بی شرف، بی شعور، عادل فردوسی پور" فهمیدم طرفداران تراکتور رو الکی گنده کرده اند.
آیا طرفدار حتما باید صندلی پرتاب کند، دشنام ناموسی بدهد و یا کبوتر بکشد تا بگویید بافرهنگ است!

- عادل چه نفعی می برد که تراکتور را کمتر نشان بدهد؟
مثل اینکه فکر می کند برنامه نود تریبون شخص عادل فردوسی پور است! عادل نفعی نمی برد! بلکه می خواهند جنبش فرهنگی - اجتماعی آذربایجانی ها را که این بار با طرفداری از تراکتور نمود پیدا کرده کمرنگ جلوه دهند.

یا همین ۲ هفته پیش و برنامه سبزها برای ترکاندن پیامک های نود! دیدید همین عادلی که بی شعور می خوانید چه کرد؟
مثل اینکه هنوز دوزاری شما هنوز نیافتاده که در نظرسنجی اس‌ام‌اسی آن روز وقتی همه همینطوری به گزینه آخر رای دادند در اصل مدیریت ورزش و فوتبال را تایید کردند! آیا عادل خان با ذکاوت و متعهد به امور سبز نمی توانست گزینه امور مدیریتی را جهت اعلام همبستگی با جنبس مورد نظر شما، در گزینه آخر بیاورد؟

- هوادران تراکتور، محترم، اما وقتی قاطی آنها عده ای علامت گرگ پان ترک ها را بالا می برند و یا پرچم ترکیه را تکان می دهند می بینم تجزیه طلبان چطور از این وضعیت سوءاستفاده می کنند.
حالا چون آن عده هم به ورزشگاهها می آیند می خواهید تراکتور را ول کنند و بچسبند به پرسپولیس و استقلال؟ سر بریدن و خفه کردن کبوتر زشت است یا سمبل ترکها را نشان دادن؟ حالا کی پرچم ترکیه رو آورده؟ اصلا به فرض محال، چرا آوردن پرچم برزیل و انگلیس ایرادی نداره، ولی آوردن پرچ کشور برادر و مسلمان اشکال داره؟ آقایان که دارند چاپ پوستر رو به زبان ترکی قدغن می کنند؟

- و البته خوشحال هم باشید که احمدی نژادی ها هم طرف شما را گرفته اند.
طبیعی است که دولت و رسانه های طرفدار دولت هم بخواهند از این مساله بهره برداری سیاسی مورد نظرشان را بکنند، به خصوص که می خواهند با این کار، با یک تیر دو نشان بزنند، هم دلیل اصلی سرازیر شدن ترکها به ورزشگاه ها را کتمان کند و هم اینکه بگوید بر خلاف تهران مردم تبریز افکار دیگری دارند و فقط به ورزش و فوتبال و تفریح فکر می کنند!  اگر  حرف شما منطقی باشد حرف تحریم کننده‌های انتخابات امسال هم باید درست باشد! چون موقعی که هشتاد و پنج درصد رفتن و رای دادند دولت در بوق و کرنا کرد که بی‌نظیرترین مشارکت سیاسی در جهان بوقوع پیوست و این باید قابل توجه آنهایی باشد که الان به اصطلاح می روند در خیابانها سکوت و یا اغتشاش می کنند.

- قطب یعنی اینکه یک تیم از شمالی ترین تا جنوبی ترین نقطه کشور هوادار داشته باشد. خدایی تراکتور چندتا هوادار در زابل و بیرجند دارد؟
مثل اینکه هنوز تصاویر بازی تراکتور در استادیوم آزادی را ندیده اید! و هنوز خبر ندارید که زابل و بیرجند در لیگ برتر حضور ندارند تا در جنوبی ترین مناطق هم ترک زبانها از تیم محبوب خود حمایت کنند.

- اگر امروز بازی های آبی و قرمز پایتخت بی رونق است، به خاطر کمبود طرفدار نیست، بلکه اعتراض به مدیریت سیاسی و غلط حاکمانی است که فوتبال برایشان سکوی شهرت و اعتبار شده. رونق استادیوم را مدیران مزخرف دولتی گرفته اند! وگرنه هوادار هنوز هوادار است. نمونه اش همین هفته پیش، اگر آبی ها همان شور زمان امیر و یا حجازی را داشتند طوری استادیوم را پر می کردند که جایی برای تراکتوری ها نباشد!! این هم بماند که آنها فقط حق ۱۰ درصد را داشتند و از خر تو خری فوتبال استفاده کردند! (استدلال آن تماشاگری که در نود با لهجه غلیظ ترکی گفت اینجا پایتخته و برای همه یعنی ۱۰ درصد بی معنیه، منو کشته بود!)
چظور وقتی دیده شد تراختورچی‌ها دارند ورزشگاه آزادی را پر می کنند کلان نگری و بینش سیاسی فراموش و بعدش حتی به کبوتر زبان بسته هم رحم نشد؟ حالا این بماند اگر قرار باشد قانون ده درصدی تیم میزبان اعمال شود تیمهای پایتخت بیشتر متضرر می شوند. چون دیگر در شهرستانها به یک تیم غریبه تبدیل می شوند و البته اگر در تهران جلوی اختصاص پنجاه درصد سکوها به تراکتورچی‌های مقیم تهران ممنوع شود، در تبریز آن ده درصد اختصاص داده شده به تیمهای تهران خالی خواهدبود چون که در تبریز تعداد طرفداران تیمهای تهران به صفر میل می کند. ضمنا داشتن لهجه چه ارتباطی دارد با موضوع نوشته؟ نمی شود با لهجه استدلال کرد؟ آیا مگر می شود بدون لهجه گفت ماست سیاه است؟

- صبر کنید! تراکتور انشاءالله حالاحالاها در لیگ ماندنی است!
لابد منظورتان این است تعداد طرفدار را آخر پاییز می شمارند! بهتر است علمی و از روی شواهد حرف زد و نه اینکه من اینطوری پیشگویی می کنم. واللا روندی که قابل مشاهده است حاکی از افزایش تعداد طرفداران تراکتور است و نه برعکس! آن دو تیم باید نگران باشند که تعداد هوادارانش در حال ریزش است نه تراختور!

- بهتر است تراکتوری ها تعصب معروف ترک ها کناری بگذارند و ببینند چطور از احساسات آنها سوءاستفاده می شود. تکمیل: همیشه به اصالت هواداران بیش از تعداد آنها علاقه داشتم.
این جای نوشته باعث شد افسوس بخورم از اینکه برای یادداشت گذاری و انتقاد چه مطلبی وقتم را تلف کردم! اختلاف در مورد تعداد "طرفدار"ان از همین موضوع "تعصب" نشات می گیرد بعد نوشته است بهتر است ترکها تعصب را کنار بگذارند و عجیب تر اینکه در تکمله بحث هم نوشته همیشه به "اصالت" هواداران علاقه دارم!
اگر ایشان به من بگوید اگر مبنای ایشان برای طرفداری تعصب نیست ، پس چه است؟ اگر بازی خوب و یا نتیجه است چرا نمی روند سراغ سپاهان و ذوب آهن و یا اینکه کلا بی خیال فوتبال بی کیفیت ایران شده و بروند سراغ الشباب و الهلال عربستان و لوکوموتیو مسکو و بارسلونای اسپانیا و چلسی انگلیس و یا ...! نکند ایشان بی هویتی و پایبند نبودن به اصالت را فقط برای ترک زبانها دوست دارد؟ حالا چه کسی مرام ندارد هموطن عزیزم؟

----
پ. ن (شهريور 89):
هنگام نوشتن مطالب فوق كليپ مناسب و مرتبطي در دسترس نبود. ويدئو زير مربوط به بازي خانگي تراختور مقابل ذوب آهن( 9 ماه بعد ) در شهريور 1389 مي باشد كه در آن استاديوم يكصدا گفته مي شود: "تورك ديلينده مدرسه"! زماني اين خواسته ها محدود مي شد به بيانيه ها و مجلات كم تيراژ دانشجويي :


---

Yazıları Latin əlifbasında görmək için, mətni kopi eləyib gedin Köçürgə`yə:

köçürgə yazılımı