چاليشديق! آنجاق بير ايش گؤره‌بيلديك مي؟

زور بيللاهلا ايمئيلي آچيرام. بير حؤرمتلي آدسيز يولداشين قورروماقدا اولان بولاغيمدا، بير يوروم(كامئنت) يازماغيندان بيلگي‌له‌نيرم:

"آزربايجان تربيت موعلليم بيلي‌يوردو(يونيوئرسيته‌سي) نون آديني ده‌ييشيرلر. بير ايش گؤرمك ايسته‌ميرسينيز؟"

اليمدن تكجه بير ايش گلير! گينه زور بيللاهلا blogger.com ـا گيريب اونو بو سؤزلر ايله گونجه‌له‌ييرم:

دوغو آزربايجان ويلايتينده، ياشاديغيم بؤلگه‌لر‌ي‌ني بير باشقا اوستان ائديب، آديني اردبيل قويدولار؛ نه ايش گؤرمك ايسته‌ديك كي ايندي بير دنه يونيوئرسيته‌نين آديني ده‌ييشمه‌يه گؤره، بير ايش گؤروم!؟ هله قالسين كي، آناديلينده اؤيرتيمين بير ديلك اولدوغو كيمي، گؤلوموزو گينه سو ايله دولو گؤرمك‌ده بير رؤيا اولدو، و بونلارا گؤره‌ده، بير ايش اليميزدن گلمه‌دي.

ديليميزده سئير و سلوك ائدن سولوكلر

بو دا خالخال/كويو ده يئرله‌شه‌ن، نئچه  قونشو كندي‌نين يول قيراغينداكي گؤسته‌رگه‌لري:

عرب اليفباسيندا يازيلميش آدلارلا دئمك اولمور، بو تابلونو يازيب/يازديرانلار بو آدلارا گؤره نئجه دوشونورموشلر. منجه اونلار "گيلاندوز(GilanDüz)" آديني "گيلان تيكن (دوزنده گيلان)" بيليبلر! عيللتين ايندي بيله‌جك‌سينيز!
قالين قايا (Qalın Qaya)- آديني ايسه، چاليشيبلار بير جوره "قئي"يه اوخشاتسينلار.
و لاپ گولونجو  ايسه، يازيق "سولوكلو گؤل"(Sülüklü Göl) آدي حاققيندا اولوبدور! بو كندي ياخشي تانييان يولداشيم(گؤرونتونو ده او چكميش‌دير)، دئيير گؤلو دولدوران بولاغين سويونو باشقا يئره آپارماق ايچين، او كندين گؤلو چوخدان‌دير قورويوب و اورادا ايندي گؤل يوخدور. اولابيلر او كندين خالقي‌دا او گؤل قوروياندان سونرا اكينچي‌ليك يئرينه، "سيئر و سلوك" ايله مشغول اولوبلار و ايش‌سيز اولاندا ايسه، قوقول سايتيندا (Google) آراشديرماقلا باشلاريني قال ائديرلر؛ و ائله بونا گؤره دير كي، "يول و اولاشديرما قوروموندا(راه و ترابري سازماني)" آد يازانلار، سولوكلو گولون آديني، "سولوك لوگل" ائتميشلر!!

کرار گئتدی تئهرانا؛ بیز هارا گئدک؟

یالان یوخسا دوغروسونو تانری بیلر، بیر ده کرار جاسیم. 
خبرلر ده کرارین دیلیندن یازمیشدیلار، تبریز ده عرب دیللی و یا عیراقلی‌لارین اوخولون اولماماسی، و کرارین اوغلونون مدرسه‌یه گئتمک یاشینا یئتیشمه‌سینه گؤره، تیراختورون پارلاق اولدوزو تبریزدن گئتمک زوروندا. او پولا گؤره تیراختوردان آیریلیب و بونو بهانه ائتسه‌ده، سؤزون دوزو، یاخشی بهانه‌سی واردیر. ایسته‌ییر اؤز اوشاغی‌نی نورمال دوروم‌دا بؤیوتسون. خاطا ائله‌مه‌ییب کی تیراختوردا حد دن آرتیق آلقیشلانیب، و حد دن آرتیق یاخشی اویناییب!

آنادیلینده مکتبه گئتمک کیمی بیر دوغال حاق‌دان(حق طبیعی‌دن) سؤز گلنده، لاپ دوغال دیر کی "آنادیلینده مدرسه ایسته‌یه‌ن" تیراختور یانداشلاری کرار جاسیمین گئتمه‌یینه گؤره اعتراض ائده‌بیلمه‌ییب و سوسسونلار. و ماراقلی‌دیر یوزلر میلیون پول آلان کرار ائلیه‌بیلردی تیراختور سوروملولاریندان ایسته‌سین اوشاقلارینا بیر عرب دیللی اؤیرتمه‌ن ایشه توتسونلار. آنجاق ائله بیر آدام، اؤز اورگینده دئیه‌بیلر: "بونلار اؤز آنادیللرینده اوخوللاری‌ یوخدور، منیم اوشاغیمین آنادیلینده مکتب آچماقلاری پئشکئش!".

کرار جاسیمین تیراختور گئتمه‌سی تیراختور یانداشلارینا، تکجه "ایدمان و فوتبول" باخیمیندان، نئچه ساعات‌دان آرتیق اوزوجو اولابیلمز. چونکو تیراختور دا کرار دان بؤیوک اولدوزلار دا چیخیب و چیخاجاق. آنجاق "فوتبول‌دان اوستون" باخیمیندان یارانان اوزوجولوک بو تئزلیکده اونودولمایاجاق. نئچه یول جزالانان، یاساقلانان و منشورلانان کرار جاسیم ده بو اؤلکه‌ده اؤزونه بیر اوخول تاپابیلیر، آنجاق اونو آدلیم ائدن میلیونلار تورکون، اؤز آنادیللرینده بیر مدرسه تاپماق ایچین، بوتون یوللار باغلی‌دیر سانکی!

کرار گئتدی تئهرانا؛ بیز هارا گئدک؟

دوغوم گونو ماهنی‌سی

 دئیه‌سن تانیشلار و یولداشلار آراسیندا اؤنمیم بیر آز چوخالیب! چونکو بو گون اوتوز اوچونجو دوغوم گونومون ایل دؤنومونده، داها آرتیق "دوغوم گونو تبریکی" آلدیم(البته فئیس بوک‌دا!). هامی‌دان تشککور ائتمه‌لی‌‌یه‌م.

نئچه آی بوندان اؤنجه من ده یولداشلارین دوغما گونلرینی قوتلو اولسون دئمک ایچین، اینئترنئت‌ده ماهنی‌ آختاردیم، اول‌ده یاخشی بیر شئی تاپمادیم. قوزئی آزربایجانلی‌لار کی "آد گونو" دئییرلر و گونئی‌لی‌لرین چوخو بونو بیلمیرلر. چوخ سایی‌دا ماهنیلاردا اینگیلیسلی‌لرین "هپی بیرس‌دئی تو یو(Happy birthday to you)" سونا اوخشار بیر اوخوماقلار وار ایدی! آخی بیز هارا، هپی مپی هارا!؟ قوقول‌(google)دا آختاریشلارین آراسیندا گؤردوم "یعقوب ظروفچی"دان "تولدت مبارک" آدلی mp3 واردیر!
دئدیم "یاغوب زوروفچو" حتمن تورکجه اوخویوب، آنجاق بیزیم دیلداشلاردا گؤتوروبلر فاسجا باشلیق قویماقلا، او گؤزل‌لیک‌ده ماهنی‌نی هئچه چیخاردیب، و آختاران اینتئرنئت موتورلاری‌نین گؤزلریندن ایتیریبلر.

بو گئجه، ان آزی اؤز دوغوم گونومه گؤره، اونا بیر داها اصلی تورکجه باشلیغی‌ قویوب، و بیر داها یوکله‌دیم اینتئرنئته. ظروفچو و اونونلا اوخویان کور قوروپو، ماهنی‌نین سونوندا بئله بیر ایستکلری واردیر:

بو ماهنی‌نی دوستلار ایله، بیرلیک‌ده دینله‌دک! 

گول‌لر ایله تبریک ائدک، موبارک اولسون دئیه‌ک

سیز ده دینله‌دین؛ و اؤز یولداشلار و تانیشلارینیزین دوغوم گونلرینده تقدیم ائدین:

"Doğum Günün Mübarək" Mahnısı, Yağub Zurufçu / دوغوم گونون موبارک ماهنی‌سی، یعقوب ظروفچی‌دان
4.5MB Mp3 file, Download Link:
http://Doghum-Gunu.4shared.com

قانمادي، قانمايير، قانماياجاق! اؤزوموزو يورماياق

ما تركها يك آتالار سؤزو (حرف اجداد و آبا / ضرب المثل) داريم در مورد افرادي كه خود را به نفهمي مي‌زنند:
قانماياجاياق قالاسان يانا يانا
يعني آن قدر خود را به نفهمي مي زند كه هميشه بسوزي!
ما هم مدتهاست اين آتالار سؤزو را در نظر گرفته و وقت خود را صرف پاسخگويي به خزعبلات شوونيستي نمي‌كنيم. و اين مطلب هم پس از خواندن اين پست وبلاگ گونلوكلريم، صرفا جهت آوردن يك مصداق واقعي براي ضرب المثل مزبور نوشته‌شد و لاغير!

روزنامه شرق جهت تاييد اينكه پس از توهين چهار سال قبلش به ستارخان، نماد دموكراسي خواهي آزربايجان، هنوز "قانمازليق(نفهمي)" را علاوه بر گذشته در زمان حال هم صرف مي‌كند، و مصمم به تكرار در زمان آينده هم هست ، درست يك روز پس از روز جهاني زبان مادري به جای اینکه زبان مادری حداقل فارس زبانها را تبریک بگوید(تبریک زبان مادری ترکها پیشکش!)، در مطلبي تحت عنوان "اينجا ايران است"، صراحتا به میلیونها آزربایجانی اعلام کرده شما زبان ندارید! از آنجا که زبان جزء اصلی تشکیل دهنده فرهنگ است، این به مثابه آن است که بگوید شما فرهنگ ندارید!
لازم نيست كل مطلب را بخوانيد! همين چند خط اولش كفايت مي‌كند تا متوجه شويد نگاهشان نسبت به زبان مادري 30 ميليون ترك در ايران چقدر علمي و مستدل و مستند و محترمانه است:

آذري كنوني خاص ايران و سرزمين‌هايي است كه در محدوده ايران فرهنگي(!) جاي مي‌گيرند. بيشترين واژگان اين گويش از كلمات فارسي تشكيل شده و از همين‌رو با زبان تركي تفاوت اساسي دارد(!)، به‌طوري كه نه آذري زبان‌ها(!)،‌ تركي را در مي‌يابند و نه ترك‌زبان‌ها آن را مي‌فهمند(!). بنابراين اگر نيك بنگريم چيزي به نام زبان تركي در ايران وجود ندارد(!!!؟؟).

نويسنده‌ سطور فوق فقط يك جمله را صحيح گفته، و آن اينكه : "نه آذري‌ زبانها تركي را در مي‌يابند و نه ترك‌زبان‌ها آن را مي‌فهمند". چون اولا نه حتي يك "آذري زبان" كذايي وجود خارجي دارد تا تركي بفهمد، و نه ما تركها نمي‌دانيم منظور از زبان جعلي آذري چيست  تا از آن سر در بياوريم! به زبان خودمان: "بيز توركلر، توركوسو، اؤزوموزو تورك بيليب، و ديلميزي ده توركجه آدلانديريريق".
از رزن و ساوه و كميجان و سامان و فريدن بگيريد تا قوشاچاي و ماكو و سلماس و آسلاندوز، همه از پير تا جوان، به زبان خود "تركي" مي گويند؛ همچون شاعر بزرگمان سيد محمد حسين بهجت كه نام زبان خود را تركي مي‌داند:
توركون ديلي تك سئوگيلي ايستكلي ديل اولماز
او در مصراع دوم شعرش در ارتباط با اينكه زبان تركي آزربايجانی چقدر لغت وام گرفته، چنين مي‌گويد:
اؤزگه ديله قاتسان بو اصيل ديل اصيل اولماز.

ياشيل بي‌بي آناديلي گونونو آنير

تيراختور اويونونا باخيرديم. ياشاسين آزربايجان، يئل ياتار توفان ياتار، توركلرين افتخاري و ... كيمي سسلر، ساعي‌نين سسي‌نين آرخاسیندان افكت اولوردو. چوخ لذتلي‌ايدي. بیر ایکی ایل اولوب ديلخوشلوغوموز!

تیراختور دال با دال قول وورماغین باشلایاندا، يولداشلار دئديلر بي بي سـبز (ياشيل بي‌بي)، همن آناديلي حاق‌دا اولان پرگار آدلي وئرليشيني گؤسته‌رير.  ائشيتميشديم كي او وئرليشد‌ه خورسند كيمي بير ده‌به‌ك توركلره آغيل قويوب دئييرميش توركلر اؤز دؤزوملري‌ني چوخالتمالي‌ديرلار و بيز اونلارا جؤك دئمه‌يه حاقلي‌ييق! قورخوردوم یاواش یاواش حقوق بشره آجیقلانا دئیه بو تورکلره نه‌یه جوک دئمه‌یین عاقیبتی خوش دئییل؟!! بیر-ایکی بئش ثانيه باخديم گؤره‌م نه خبردير. مني بير شئي شاشيرتدي! اونلارين ايچينده بيري‌سي بريتانيالي ايدي! آما اؤز لهجه‌سي ايله سينيق سالخاق فارسجا دانيشيردي. او دا توركلره دئييردي تحملونوزو چوخالدين!

البته من دئميرم او وئرليشي بوتونلوكله اينگليس ايشي‌دير؛ چونكو اوراني دولانديرماق‌دا شوونيستلرين ائتكي‌سي چوخ‌دور. دئمك اولار بريتانيا و شوونيستلر ياري-ياري پايلي‌ديرلار. شوونيستلرين آناديلي گونونده بير فارسجا دانيشان اينگليسلي‌ني تيلويزيونا گتيرمه‌يين توركلره بو ساوي واردير:

فارسجانين اولوسلار آراسي اؤنمي او قدر چوخاليب كي بير اينگيليس‌ ديللي فارسجا اؤيره‌نيب دانيشير؛ ايندي بللي دئييل توركلر نه‌يه اؤز آناديللريندن ال چكمه‌ييرلر؟!

Kimliksizlik Yetənəyi

Güney Azərbaycanın hər bir bucağında, biliyurd masalarından tutun istadion oturacaqlarınacaq, Dünyalıq Anadilini Günü qutlayanılan anlarda, internetdə bir şaşırdıcı video gördüm. Məni, və ola bilər, başqa Azərbaycanlı Türkləri şaşırdan işlər təkcə Arif Ğəfurunun doğallıqdan üstün etdiklər və şö`bədələri dəyildir. Bizim yetənəkli Urmulu dildaşımız Türkiyə Türkcəsini çox yaxşı qonuşduqca, Anası ilə Telefon bağlantısında Anadili, yani Azərbaycan Türkcəsində danışmayıb, və başqa Azərbaycanlıların Farsca danışanda bəlli olan bir ərkək ləhcə ilə, Farsca qonuşdu!! Facebookda buna görə çoxlu analizlər və yorumlar yazılır. Ancaq məncə, Arifin nəyə öz anadilində danışmayıb için belə ehtimallar vardır:

- O öz kimliyini itirməsədə, İran sözü ortaya gələndə əl-ayaq itib, və kameralar qarşısında Farsca danışmaq zorunda qalmaq acı bir gərçək sayılır.

- Show TVnin "Yetenek Sizsiniz" verlişindəki aparıcılar da ARİF yox, bəlki AREFdən, onun Anadilində qonuşmamasının nədənini soruşmadılar. Ola bilər onlar da bilirlər Anadili unudub başqa dildə danışmaq hətta Türk bir ölkədə isə üstün bir yetənək sayılır! Əlbəttə belə açıqlamaq da olar: Arif öz anadilini Fars dilli tanıtdırmaq ilə, istəyib özünü daha yetənəkli bilindirib, yoxsa bir Azərbaycan Türkünün Türkiyə Türkcəsində danışmaq elə də çətin iş dəyil.

- Yuxarıdakı sözlər yanlış yoxsa şuxluq olsalar, Arifin işinin nədəni nə olabilər? Azərbaycan Türkcəsində danışmaq Türkiyə də, Əfqanistan Farscasının İran Farslarına gülünc olduğu kimi, utandırıcı olursa, biz gərək öz fatihəmizi oxuyaq! Əlbəttə biz bir sıra gərçəklərə göz yummamalıyıq; yoxsa bu arada çox şeyləri əldən verəcəyik. Biz də öz dilimizi, Türkiyənin etdiyi kimi, yeni nəsilləriçin bir az incələyib incəltməliyik.

گون گؤروتلری: اودان اودوزانلار و اودوزان اودانلار

آنادیلی گونو ایله اوست اوسته گلن، یوخسا اونون یاخینلیغینا دوشن اویونلار، تیراختور اوچون ائله ده باشاریلی اولماییر!
کئچن ایل‌ده کرج‌ده کی اویون‌دا، خاطیره‌لی بیر گونده، توفان قوپدی و تیراختور اوتوزدو، آما بونا سئوینیردیک کی آنادیلی اولدوقجا یئترلی قوتلاندی. بو ایل‌ده انزلی ده ملوان یانداشلاریندان دوخسان دقیقه یامان ائشیتدیک! البته جاوابلاریندا ائله او آن آلیردیلار! سونوج چوخ یاخشی اولمادی آنجاق اشاغی‌دا کی سئچیلمیش گؤروتلری گؤرمک ایله بیلرسینیز کی انزلی‌نین سویوق و یاش ایستادیوموندا آزربایجانلی‌لارین بوتون بؤلگه‌لری گئنه ده تایسیز دایانیشما(انسجام)لارینی گؤستردیلر؛ دئیه‌سن بو ایلین آنادیلی گونو، انزلی‌دن باشلانیب و بیر یئددیجه(هفته) دن سونرا تبریز‌ده سونا چاتاجاق:

album link

گؤرونتولر آلبومو بوردا دیر: باغلانتی .
قالانی‌نی یارین آپلود ائده‌جه‌یم.


بو اون ایکی ساعاتلیق یول گئدیب گلمک‌ده، چئشیدلی سوروجولر و یولجولارلا یول بیرلیک ائتدیم. ماراقلی ایدی گئدن باش انزلی‌لی سوروجو، گؤردوم قزوینین آغابابا کندینده رئستورانچی‌لارلا تورکجه دانیشیردی! انزلی‌ده ایسه تئرمینالدان منی ایستادیوما آپاران سوروجو تورک ایدی! دئییردی ایکی اوچ آی‌دیر ات آلا بیلمیرم!
قاییدان باش تورک-گیلک کؤکنلی سوروجوده باشلامیشدی انزلی‌لی‌لرین دالیسیجا دئییردی. من‌ده یولون سونوندا دئدیم هن بوگون بیزه ده به‌تر یامانلار دئدیلر!

یازیق لئخلر

بیر تیکه کاغاذ دسمال‌دان زاتدان حاضیرلایین. چونکو بو یازیلاری اوخویاندا گؤزلرینیز دولوب سیزیلدایاجاقسینیز:

"تورک تانیماق اؤیرتیمی قونوسوندا، تورکیه دؤولتی، تورکیه‌لی اوستادلاردان بو بیلی‌یوردا یوللاییر. تورکیه‌ بیلی‌یوردو و دؤولتی‌ بیرله‌شیک پایلاشمادا بو اوستادلارین حقوقونو یئتیریرلر. آنجاق ایران(سیز اوخویون فارس) تانیماق اوستادلارینین دایاقلاری یوخدور و اؤز(!) هزینه‌لری‌ایله لئخ‌یوردونا(لهستان) گئتمیشلر. بیزیم حقوقوموزو دا بیلی‌یورد تک باشینا وئریر. بیز کیتاب و قایناق چاتدیرماغیندا، نئچه یول اسلامی تبلیغاتی قورومو و اسلامی کولتور و ارشادی باخانلیغی‌یا باغلی قوروملار ایله موکاتیبه ائتمیشیک، آنجاق هئچ یانیت(جاواب) آلمامیشیق.
نئچه ایل بوندان قاباغاجاق ایران تانیما اؤیرنجیلری راحاتلیقلا ایرانین دؤولتی‌نین وئردیگی بورسلارلا، بیر ایللیک ویزا آلیب ایرانی گؤرمک ایله، دیللرینی(فارسجالارینی) گوجلندیریردیلر. بو بورس آلقیشلاماق ایچین، و ایران تانیماق اؤیرنجیلرینه، اوسته‌لیک بیر امتیاز ایدی. بو نئچه ایل‌ده بوتون اؤیرنجیلره وئریلن بو بورس کسیلیب، و یاقلونی و ورشو بیلی‌یوردلارینا ایسه ایلده تکجه دؤرد دنه قیسا موددتلی بورس وئریلیر. اومودوم وار، بو بورسلار احیا اولمورلارسا، دؤولت ان آزی ایران تانیماق اؤیرنجیلره ویزا وئرمک قونوسونداکی امکداشلیغین چوخاتسین؛ چونکو اؤیرنجیلریمیزییزن بیر چتینلیگی ده اوزون موددتلی ایراندا قالماق ویزاسی الده ائدیب، دیللرینی تقویت ائتمک‌دیر. آز سایی‌یا وئریلن قیسسا موددتلی بورسلار دا، اصلا اؤیرنجی‌نین احتیاجینین جاوابی دئییل. ایران‌دا یاییلمیش یئنی کیتابلاردا الیمیزه یئتیشمیر. اؤیرنجیلریم اوزون بیر کیتاب لیستی منه وئریبلر، ایراندان قاییداندا اونلار آپارام.
(قایناق: آیدین فیرنگی‌نین بولاغی: "زبان‌آموزی تدریس ادبیات نیست/ گفت‌وگویی با ثریا موسوی، مدرس زبان فارسی در دانشگاه یاگلونی لهستان" / سون پاراگرافین تورکجه‌سی)

ایندی ایسلانمیشین کاغاذی آتین آشقال قابینا، باشقا بیر کیلینئکس قوپاردین؛ چونکو آشاغی‌دا کی خبری اوخوسانیز، بیر داها آغلایاجاقسینیز؛ آخی اینصاف‌دیر لئخ‌لر  100 قات آرتیق مظلوم اولسونلار:
مهر خبر یایما آگئنتی: "ایران 400 هیندوستانلی فارس دیلی اؤیرنجی‌سینه بورس وئریر"!
(خبرگزاری مهر: ایران به 400 دانشجوی هندی زبان فارسی بورسیه می‌دهد )

* * *

بو اوزوجو اوخشامانین سونون‌دا، سیز اوخوجولارا دا دئییم بئش - اون گوندن سونرا کی آنادیلی گونوندن دانیشمایین!
بو ایل عاییب‌دیر، لئخلرین چتین‌لیکلرینی گؤروب اؤز فیکریمیزده اولاق! بیز اومانیست آزربایجانلیلار(داش فاپی‌نین اصطلاحی‌ ایله) بوتون دونیانین دؤرد بوجاغینداکی اؤزگه‌لرین عدالت ایله فارسجا اؤیرندیکلریندن سونرا، گؤرک نه وار نه یوخ؛ سونرا بیر کول ساووراریق باشیمیزا!

پاس جاوابي آتمايان توپو قاچيردانلار

اوشاقليقدا توپ اويناياندا بير سايي اويونچولار به‌تر اوزلو اولارديلار! گئديب دورارديلار قاپي يانيندا آفسايد دا. هر كيمسه اونلارا پاس آتماسايدي ساواشيب ديللي ديللي دئيه‌رديلر به منه نئيه پاس آتميسينيز؛ بو دا قالسين كي اؤزلري اصلن پاس آتان بشر دئييلديلر! توپو كورلايارديلار آما تيمه گؤره توپو باشقاسينا تاپشيرمازديلار. بؤيويه‌ندن سونرا فوتبول ياسالاريني آنلاييب بيلديك آفسايد نه‌دير آنجاق بؤيوك تاخيملاردا ايسه گؤردوك بئله بير ايشلر واردير. توپو كورلاييرلار آما باشقاسينا جاواب وئرميرلر. بئله بير اولايين هيجانلي فوتبول مئيدانيندا اوز وئرمه‌سي دوغال و طبيعي‌دير؛ آنجاق كاميلن كولتورل ايشلرده، اؤزلليك‌ده مئديا يا يايين‌دا چوخدا يانليش و عجيبه بير ايشدير. يايين و يازارليق دونياسيندا "كوپي رايتي(Copyright)" رعايت ائتمه‌مك فوتبولون "آفسايدينا" گئچمك يا دا اؤزونو يالاندان يئره آتيب پئنالتي آلماق يا دا حريفه قيرميز كارتي وئرديرمك معناسيندادير.

نئچه هفته بوندان اؤنجه "بونا دئيه‌رلر روحيه‌" يازيسيني قويموشدوم بولاغا. "فوتبولچولار(فوتباليست‌ها)" درگي‌سيندن گليب بير يوروم قويموشدولار و او يازيني يايماق اجازه‌سيني ايسته‌ميشديلر. منده دئديم سيزين منيم يازيمي يايماغينيز من ايچين افتخاردير، تكجه قايناغيندا قويون. اونلار يازيني يايديلار منده تئهراندا اون-اون بئش‌ دنه كيوسكا باش ووردوم "فوتباليست‌ها" تاپابيلمه‌ديم. بير ده ايمئيل ووردوم دئديم اولورسا درگي‌نيزير pdf فايليني منه گؤنده‌رين. خبر چيخمادي. دئديم حتمن باشلاري شولوقدور فورصتلري يوخدور*. منده سئوينيرديم فوتبول قونوسوندا اولان بير درگيده توركجه يازيلار دا يئر تاپير و اؤزومون هم في سبيل الله و هم‌ده آزربايجان يولوندا ايشله‌مه‌ييمدن راضي ايديم.

آما دونن بير اوزوجو اولای ایله قارشیلاندیم.
دئديگيميز درگي‌نين 21جي سايي‌سي‌نين ياييلماق خبريني اينتئرنئتده اوخودوم. بيرينجي صفحه‌سي‌نين عكسينده "كرار: ايراندا تراختوردان باشقا هئچ تيمه گئتمه‌رم" تيتري‌ني گؤروب و نئچه گون بوندان قاباق بير عربي سايتيندان كرار جاسيمله آپاريلميش بير عربجه موصاحيبه‌نين توركجه چئويرمه‌ييم ياديما دوشدو. البته من يايان باشليق بو دئييلدي(كرار جاسيم: تبريزده توركلر ياشاييرلار). گئنه آخشام باشلاديم كيوسكلاردا فوتبولچولاري آختارماغا! بيري‌سي دئدي بو مجله هفته‌ده بير گون گلير، صاباح باش وور. من‌ده بوگون گئديب بو مجله‌ني گؤردوم بلي واردير! 400 وئريب بيريسين آلديم. باخديم گؤردوم هن يازي همن يازي‌دير آما من يازان مقدمه‌ حذف اولوب و نئچه دنه توركجه سوزجو ده‌ييشليب "ؤ" لر ده "و" اولاندان سونرا، ياييليب. آما قايناقدا گؤردوم عربي سايتين آدرئسي وورولوب(اؤزوده ساغدان سولا) و منيم يازيق بولاغيمدان بير خبر يوخدور! ائله‌بيل "ترجمه‌" ائتمك، اؤزو ده عرب ديليندن توركجه‌يه، گؤيدن نازيل اولماق كيمي بير شئي‌دير!! فارسلار دئميش ديزي‌نين باشي آچيقدير آما پيشيگين حاياسي هاردا؟!

ايسته‌ميرم فوتبولچولار درگي‌سينين بوتون چاليشمالاريني بير دنه يانليش ايله سورغو آلتينا آپارام، آما بئله بير ايش كسينليكله دوز ايش دئييل. سيزين درگي‌ني شهرين بو باشيندان او باشينا گئتمك لازيم اولسا اينتئرنئت هر نه تئز ياييلير و  بيلينير كيم كيمه دير. من بير تيراختورچو يانداشي اولاراق "عئيبي يوخ" دئييرم و بوندان چوخ سئوينه‌رم سيزين درگي ان چوخ سايي دا ياييلان درگي اولسون. بو آزربايجان ايچين فايدالي‌دير. توركجه‌ يازيلاريدا يايين، قايناقسيز يايسانيزدا يايين قبول دور ائله‌ده عئيبي يوخ! آما بو ايش ايله دايانيشمايا، امكداشليقلارا و ايش بيرليگي‌نه ضربه وورورسونوز.

* ی.س:
بو یازی‌نین یاییلماغی‌نین آردی گونو pdf فایللار الیمه چاتدی. سانکی فایللار چوخ آغیریمیش راحاتلیقلا گؤندره‌بیلمه‌ییبلر. اومورام یوخاریدا کی یازیلارین قالانی‌دا بوشا چیخسین! اینشاللا کی قایناق یازماماغیندا سهو اولوب.

آياز اولدوز تانيما ده‌رنه‌يي

آدام هردن بئله ايشلر ايله اوز-اوزه گلير بيلمير نئجه آچيقلاسين! اولدوزلارا ماراق گؤسته‌رمه‌ييمدن داها چوخ، "آياز" آدي مني چكدي تبريزين "آياز اولدوزلار درنه‌يي‌نين(انجمن نجوم آياز)" سايتينا. بو درنه‌ك و سايتين قوروجولارينين بير توركجه آد سئچمه‌لري اونلارين اؤز كيمليكلريني ده‌يه‌رلنديرمه‌لريني گؤسته‌ريب، آدامي سئوينديرير گرچكدن. آما گئديب سايتا باخديم گؤردوم  "نئيشابور"لولارين الي ايله قورولموش پارس ديللي (فارسجا دا يوخ ها!!) وئبگاهلارين (سايتلار دا يوخ ها!!) فئستيواليندا ا ئله بو سايت بيرينجي اولوبدور. ياني "آياز" فارسجا ديللي نوجوم بيليمي دوشه‌رگه‌لرين ايچينده ان ياخشي سايت تانينميشدير.  گؤره‌سن بير زامان گله‌جك  آزربايجانليلار دا مثلن بوجنورد، قوچان يا دا كلاتدا توركجه يازيلان بير سايتا "ان ياخشي توركجه اولدوز بيليمي سايتي" اؤدولو وئره‌لر؟! البته بو دا پئشكئش! آدام قورخور آياز سايتين يئيه‌سينه تبريزده بيري دئسين اوتمانميسان توركجه سئچيبسن اولدوزلار كيمي اؤنملي بيليمه؟!

دوزدور اورادا "اولماز تورک آدلی «آیاز» پارسی زبانلیق جایزه‌سینی اؤتوروب اولدوزلارا گؤره تورکجه‌ده یازا؟" يورومونو قويدوم، آنجاق من او سايتا، ايراندا بيرينجي اولدوزلار بيليمي سايتينين بيرينجي‌ليگيني الده ائتمك باشاريسيني، موتلو اولسون دئييرم.  نئچه ديلده يازماق بير سايتين گوجونو گؤسته‌رر،  آنجاق اؤز ديليميزده يازماق ان واجيب ايش و ياخشي‌دير. اوخوجونون آز اولماغيدا اؤنملي دئييل؛ يازي اولسا اوخوجولاردا تاپيلارلار!

اوستو اؤرتولو آناديليميز

بير آي اولار اوتاي‌دا باش اورتو و حيجابا گؤره اولان اعتراض‌لار قونوسوندا ايران يايينلاريندا خبرلر گؤسته‌ريلير و يازيلير. اوردا تپكي گؤسته‌رنلرين ايسته‌يي اوخوللار و بيلي‌يوردلاردا باش اورتونون ياساقلانماسي‌ني قالديرماق‌دير. من بيلميرم اورادا بو قونو دا تپكي ائدنلرين سايي‌سي يوزده نئچه اولابيلر؛ آنجاق بو آيدين‌دير هر كيمسه حاقلي‌دير نئجه ايسته‌يير گئيينسين. حاقلي اولماق‌دا آز يوخسا چوخ اولماغا باغلي‌دئييل. آزربايجان حوكومتي اؤز خالقي‌نين ايستكلرينه باش اه‌يمه‌لي‌دير.
آما ايران‌ ايچينده مئديالارين ده‌يقه باشي بو قونويا توخونماغي بير آز عجيب نظره گلير. اوتايداكيلار كي فارسجا بيلميرلر بو خبرلره قولاق آسالار! اولابيلر پاييزين سونوندا ايران آزربايجانلي‌لاري‌نين قولاغينا بير شئي‌لر‌ چاتديرماق‌دير! آما گونئي‌لي توركلره حيجاب نه قدر ده اؤنملي اولسادا، كيمليك قونوسودا اؤنملي‌دير. اونلار آرازين قوزئيينده كي ديلداشلاري‌نين كولتورل دورومونو ياخشي گؤرورلر و البته بو تايين اوخوللارينداكي دورومو دا گؤزدن قاچيرتماييرلار. اينسانين بئيني بئله گرچكلري موقايسه ائتمك ايچين‌ يارانميشدير! اونلار گؤرورلر بوتون قيز اوشاقلار و اؤيره‌نجيلر مدرسه‌لره اؤرتوك و حيجابلي گئديرلر. آنجاق بورادا تكجه ساچلار و بدن اؤرتولمور. بورادا آناديلي‌ده اوخوللاردا اؤرتولوب و ياساقلانير. بورادا آناياسا يا گؤره، آناديلين اوخونماسي مدرسه‌لرده  آزاد اولسا، هئچ مدرسه مودورو يا اؤيرتمه‌ني آزاد دئييل بير مدرسه‌ده توركجه درس‌ليكلر قورسون! بو ايشين هاراسي ايسلامي ايش‌دير؟
قوران‌دا دئمه‌ييب ديلينيزي‌ده گيزله‌تمه‌لي‌سيز! آما دئييب : "انا خلقناکم من ذکر و انثی و جعلناکم شعوباً و قبائل لتعارفوا ان اکرمکم عندالله اتقیکم". كسينليكله ائللر آراسيندا كي تانيشمادا، آللاه يارادان "آناديلي"‌ني اوستو اؤرتولو ساخلاماق قورآنين قارشي‌سيندا دورماق‌دير.

ائوین آباد سلیم

خالقین بئله نوحه‌لره احتیاجی وار؛ نه قدر گؤز یاشی دا تؤکولسه آز دیر. هئچ آچیقلاما دا گرکلی دئییل. یاشاسین سلیم؛ ائوین‌ده آباد سلیم:

سلیمین آنادیلینه گؤره نوحه‌سی: چوخ سئویرم آنادیلیمده دانیشام

بورادان MP3 سی‌نی یئندیره‌بیلرسینیز.

دئربی، یوخسا کت‌یاریشی؟

قیریدئر ده(قوقول ریدئر ده) منیم یازیلاریمی داش چارتلاسا 5-6 نفر سئویر. قورخورام بو یازیمی اؤزومدن سونرا هئچ کیمسه به‌یه‌نمه‌سین؛ آنجاق بورانین یازاری گئجه یاریسی اویاخدی ، هئش کیمه‌ده ربطی یوخدی! قویون بو دؤنه‌ کتدی‌ اویونو چیخارداق‌دا!

تراكتور‌اف‌سي سايتيندا بير دانيشما صفحه‌سي واردير "اؤزگه سؤزجوكلري آناديليميزدن آريداق" آديندا. من‌ده هر دن اورايا بير باش وورارام. بير سايي دوغرودان گلير فوتبول، يوخسا باشقا قونولارلا ايليشگي‌لي سورويور فيلان شئيين توركجه‌سي نه اولور. بير سايي‌دا دوزگون-يانليش تئز يانيت وئريرلر. بو آدامي سئوينديرير. آنجاق بير سايي‌دا وارديلار نم هارالاريندان عجيببه-غريبه اؤزگه سؤزجوكلر چيخارديلار و بيله-بيله دئييرلر كي ياني اؤزونوزو ساريمايين، توركجه‌‌ گوجلو دئييل و يئنيلشه بيلمز. اؤزنك ايچين بيري‌سي گليب دئميشدي، "داربي" يوخسا "دئربي(Derby)"‌نين توركجه‌سي نه اولار؟! و هامي قالميشدي معطل! بو تئرمين ايچين، هر نه‌يه بير توركجه سؤزجوك ياراتميش توركيه‌لي‌لر ده سؤزجوك چيخارتماييبلار. البته فارسجا فرهنگيستاني  نئچه ايل‌دير "شهرآورد"ي اختراع ائله‌ييب. تيلويزيون و رسمي يايينلاردا چاليشيرلار بيردن بيره شهرآورد يئرينه داربي دئييلمه‌سين!

البته منجه بئله سؤزجوكلري ده‌ييشمك دوزگون ايش دئييل و ائله بونا دئربي دئمك چوخ دا ياخشي دير؛ آنجاق دؤندو يوخ(!)، و توركجه‌‌نين گوجونو گؤسته‌رمك ايچين من تئز اورادا يازديم "دئربي"نين توركجه‌سي اولار "كت‌ياريشي"! بير ايكي ساعات‌دان سونرا گؤردوم بيري شوخلوق اوچون يازيب: "يوخ ائله بير دفه‌ليك دئيه‌ك كت‌داواسي"! بللي ايدي هله ده توركلر "كند" و "كت" سؤزو آرايا گله‌نده اونو كيلاس‌‌سيزليق و دئمه‌لي ائله "كتدي‌ليك" بيليب به‌يه‌نه‌بيلميرلر. نه‌جور اولاندان سونرا بو اؤلكه‌ده هامي "كتدي"‌ليك قاچير "شهر‌لي"ليگه. البته بو اولايي ائله بير سايت دا گؤرمك منه آغير گلمه‌دي چونكو همن دويغو و حيسسي ائله كيمليك‌چي يولداشلارين آراسيندا دا گؤرونور. دوزون سؤزو اؤزوم‌ده بئله بير حيسسيم واردير؛ آنجاق بونو ترك ائتمه‌لي‌ييك. چوخلاريندان ايندي ده سوروشسانيز كند ايله شهرين فرقي نه دير دئيه‌جكلر كندين يوللاري آسفالت دئييل! ايران دا "شهر"ي "كند"ين يئرينه قويماق و كندي مدنيت‌سيزليك آنلاميندا بيلمه‌يين سونو، آخير دا گئديب چاتير آناديليميزي بوكوب قيراغا قويوب و فارسجا دانيشماغا.

يولداشلارين بيري‌سي دئدي ته‌له‌سمه، ياخشي سؤزجوك‌ده تاپماق اولار. او "كند" سؤزجويونو توركجه بيلمه‌ييب و اونو اسكي "سوغد" ديليندن آلينميش بير سؤزجوك بيليردي. آنجاق بو دا بير بهانه‌دير. چونكو ايندي بير سوغد ياشامير و "كند" كسينليكله توركلشميس بير سؤزجوك‌دور. خالقين دوغرودان "كند" سؤزوندان قاچماغيميز، آزربايجانين كندلريني بوشالتماق‌دا گؤسته‌ريب‌دير.
قاييداق دئربي سؤزجويونه. دئربي اسكاتلند ديليندن گئچيب‌دير اينگيليزجه‌يه. اسكاتلند ديلينده "ديير" مارال و "بي" دا بالاجا كند(توركييه ده كؤي دئييلير) آنلاميندا. نئچه يوز ايل بوندان اؤنجه بو كندلرده ماراللاري بيربيرلري ايله بوغوشدورماق ياريشي قورارميشلار و بو آرادا ماراللارين بيري‌سي بيرنجي اولارميش. توركجه‌سي ائله اولور كندين مارالي! ايندي‌ده مارال يئرينه قوتبول ياريشي قورولور. بيز ده ايسته‌سك دئربي دئمه‌يه‌ك ائله ياخشي دير دئيه‌ك "كندين ياريشي". بونون دا دئمه‌يي چوخ چكير. دئيه‌ك "كت ياريشي"!

بونو دا دئييم؛ بو يازي‌نين یازیلماغی‌نین نه‌دني ده بو ايدي:
بو آيين سونوندا "تيراختور" و "بلديه" حذفي جاميندا بيربيرلري ايله قارشي قارشي‌يا دوراجاقلار. بو كت‌ياريشي‌نين پيس‌ليغي بونلارين بيري‌سي‌نين اله‌نمه‌يي اولابيلر! آنجاق ياخشي‌ليغي دا سككيز تيمين آراسيندا كسينليك ايله بير آزربايجان‌ ييغماسي‌نين اولماسي‌دير.

ی. س:

حمید درخشان دا تورک چیخدی؛
بیر داها تورکلشدیرن بلدیه‌یه‌ ده یاشاسین

یادینیز دا دیر بیر یازی یازمیشدیم یاشاسین بیر داها تورکلشدیرن تیراختور باشلیغی ایله! بو گئجه سهند کانالیندا بلدیه‌نین یئنی مورببی‌سی، حمید درخشانی گتیرمیشدیلر. دئدی اصلی سارابلی دیر. بولبول کیمی ده تورکجه دانیشیردی. البته آغزیندان معلوم اولوردو کی تئهران‌دا بؤیویوب، آما "بازیکن" یئرینه "اویونجو" دئمه‌یی چوخ ماراقلی ایدی. بئله لیکله بوندان بئله، بیر داها تورکلشدیرن بلدیه‌یه‌ ده یاشاسین! من کی تبریز ده اولسام، کت یاریشیندا تکجه حمید درخشانی آلقیشلایارام!

سانازليغين سونوجو

منجه بيز نه چكيريك، بيرينجي‌سي خالقيميزين بؤيوك بؤلومو آناديلينده ساوادسيزليغيندان، و ايكينجي‌ده ساوادلي‌لاريندا بو ديلي بيليمسل باشقالارا اؤيره‌تمه‌مك و اينتئرنئت‌ده بيلگي يايماماغي، و اوچونجو ده اؤزگه‌نين ييرتيجي شكيل‌ده هر نه يي اؤز آدينا يئيه‌ليك ائتمه‌سي‌دير.
اينتئرنئت‌‌ده دولانيرديم بير بيلاق‌لا قارشيلاشديم. اؤزونو تئهران‌دا دوغولموش بيلاق يازان، آديني Sunaz يازميشدي. دئديم حتمن بيلمير بونو Sanaz شكلينده يازمالي‌دير و ايسته‌ديم اونو امر به معروف و نهي از مونكر ائدم! سونرا بيلديم او هئچ تورك  ديلي بيلمير سانكي، و اؤز ساناز آدينين توركجه اولماغيندان‌دان خبري يوخدور هئچ، بلكه هئچ بو باغلاردا دئييل و sun يازماق‌دان دا منظوري اينگيليزجه "گونش"‌دير! دئديم قوي باخيم گؤروم هله اينتئرنئت‌ده ساناز آدينا گؤره نئجه فيكيرلر واردير.
فارسجا ويكي‌پئدياني گؤردوم بؤيوك سس ايله گولدوم. يازيب ساناز فارسجا آددير. معناسي دا ياني بي‌نظير و تايي آز! "بي‌نظير" دئديگي حال‌دا دا سؤزجويو بولوب "سا" و "ناز"ا! "سا"يا كي هئچ زاد يازماييب ، آما نازين فارسجا اولدوغونو وورغولاييب! فيكريم قاتيشدي! گؤردوم سولمازي‌‌دا بير بوجاق‌دا قويوب! قورخا قورخا او صحيفه‌يه ده باش ووردوم. سولمازي نه قدر چاليشميشدي فارسجا ائده بيلمه‌ميشديلر. آما يازميشدي دئمك‌ده اولماز سولماز كسينليكله توركجه‌دير، چونكو به‌تر بو آدلارا بنزه‌يير: ائلنار، گولناز، مهناز، فرناز و ... كيمي آدلار!!!
ويكي‌پئديا‌دا سانازين اينگيليزجه صحيفه‌سي ده وار ايدي، آما گؤردوم اوردا دا ايلك‌ده يازيب بو آد فارسجادير؛ و سونرا يازيب ساناز خالق سئون بير توركجه آد دير و "سان(San)" و "آز(Az)"ين بير بيرلرينه قوشولماغيني آچيقلاييب. نئچه دنه ده اينگليزجه سايت گؤردوم سانازي فارسجا بيلديرميشديلر. باغلانتي وئرميرم ان آزي بورا ايچين قايناق اولماسينلار! يئرينه بورايا بير كليك وورون آللاه سيزه‌ده، هم يازارينا دا بركت وئرسين: "معنی نامهای ترکی".

يوخاري‌دا كي سؤزلر ايله بونو دا دئمك ايسته‌ييرديم كي تورك ديلينه گؤره ايران‌دا چوخ آز بيلگي‌ياييلماق و باشقا طرف‌دن كسينليكله عمدي يانليشلاري ويكي‌پئديا كيمي سايتلارا سوخوشدورولماسينا گؤره، بيزيم دوزگون سؤزلريميزه ده هئچ كيمسه اينانمير و حتي اوسته‌له‌ييب سؤزلريميزه گولورلر. بئله بير اولايين قارشي‌سيني آلماق ايچين بوتون يولداشلار قوللارين چيرمالامالي‌ديرلار. ايش چوخدور و ال چوخ اولماياندا سؤزو ده يئريتمك اولمور. ساناز اولماياق!

باهار-كوره‌نگ وكيلي توركجه دانيشيب! سسي‌ني چيخارتمايين

اولابيلر سيز ده ايراق(عراق) و افغانيستان مجليسلري و شورالاريندان گؤرونتو گؤروبسونوز. ايراغين نوواب(Novvab) مجليسي‌نين باشقانلاري اوتوران يئرين داليندا عربجه و كوردجه(بالاجا فونت‌‌دا اولور اولسون) و افغانيستان شورالاريندا پشتون، ده‌ري و حتي اؤزبك توركجه‌سينده يازيلار گؤرونور. بونلار بيزيم موسلمان قونشولاريميزديلار و چئشيدلي چتينليك‌لر و سورونلار ايچينده چاپالاسالار دا، اؤز ميليونلار وطنداشلارينين آناديللرينين رسمي اولاراق ايشه آپاريلماسي‌ني چؤزولموش دوروما گتيرميشلر. بو دا قالسين كي آناياسالاريني بو نئچه ايلين ايچينده يازميشلار.

ايندي گلين باش ووراق اؤز مجليسيميزه. ايران ايسلام جومهوروسو آناياساسي اساسينا قورلموش مجليسميزه. بيزيم آناياسانين اون بئشينجي اصلي تكجه فارس ديلي‌ني رسمي تانيييب و فارس اولمايانلار دا آزاد ديرلار اؤز آناديللرينده قونوشسونلار! آدلاريني چكديگيميز چتينليكلره ايليشميش قونشو اؤلكه‌لرين آناياساسي كيمي اصطلاحا غربي مودئللره تاي مترقي و گليشميش دئيييل، آنجا چوخلو شوكور يئري واردير كي وطنداشلار تورك اولسالار، و اتفاق‌دان ميللت وكيلي اولوب و حوكومتين مذهبي سياسيتلرينين آرخاسيندا دوروب بحرئين شيعه‌لريندن(قاراباغ دا يوخ ها!) معنوي ساوونماق وئرمك ايچي بير ايكي توركجه قوشما اوخويا:

بیز بنی‌فاطمه‌ییك، ظولمه‌ اه‌ییلمز باشیمیز
جانیمیزدان گئچريك، تا قالا سالیم دینیمیز

و بئله چاغلار دير كي بيلينير، بير سايي گئجه گوندوز ايسلام داشي‌ني دؤشلرينه وورماق ايچين ايسلامي شورا مجليسينين صندلي‌لرينه يئيه‌ اولان آداملار، مجليس ايچينده ايسلام و تشيع دغدغه‌لري يوخدور؛ حالبوكي بيز كيمي كيمليك‌چي‌ليك احوالات دا اولمايان تورك ديللي وكيلي اؤز دويغولاريني بحرئين شيعه‌لرينه سؤيله‌مك ايچين آناديليني ايشه آپاريب‌دير. آنجاق تئهران ناديران آدلي وكيللرينين بيري‌سي بير نادير اولاي‌دا دوروب اؤز اعتراضي‌ني بئله بيلديريب: "اون بئشينجي اصله گؤره بو ايكي وكيل گرك توركجه دانيشمايارديلار... باشقانلار هئياتي ديققت ائله‌مه‌لي‌دير فارسجادان سونرا باشقا ديله دانيشيلماسين و ان آزي بئله واختلاردا،  چئويري‌سي(ترجومه‌سي) مجليس راپورتلاريندا ثبت اولونماق ايچين وئرسين".

ايشيمزه باخ! تورك ديللي وكيللر گونده گئديب اون بئشينجي اصله گؤره دانيشمادان، بير فارس ديللي وكيل گليب ترسينه داورانيشلا بيزي بوشلو(بورجلو) دا چيخاردير! تورك ديللي وكيللرين آزربايجانليلارين ديل و كولتورل حاقلاريني اونودوب و بحرئين شيعه‌لري فيكرينده اولماق قونوسوندا دانيشماق يئرينه گؤرك تئهران نوماينده‌سي نه‌دن بئله قاباق‌دان گلميشليك ائديب. اولابيلر شئعري تريبون داليندا اوخويان وكيل، اردبيل، زنگان، تبريز و يا باشقا تورك ديل‌ده دانيشماغا تانينميش بؤلگه‌لردن اولسايدي مجليس‌ده اوتوران بوتون ايكي يوز وكيلين هاميسي احسنت احسنت دئييرديلر؛ آما وكيلين بؤلگه‌‌لرينين تورك  ديللي اولماغي گيزلي قالماغا چاليشمالاري اوزون سوره‌دير گؤروروك: همدان اوستاني‌نين قوزئي بؤلومونده يئرله‌شه‌ن باهار(بهار) و كوره‌نگ (كبوتر‌آهنگ) بؤلگه‌لري!

كسينليك ايله ناديران آدلي تئهران وكيلي بيلير كي، باهار و كوره‌ن وكيلي‌نين شئعرينده باشقا سؤزلر و اؤرنك ايچين حوكومتين ضررينه اولان آنلاملار اولسا، اوندان داها انقلابي و حوكومتچي تبريزلي، اورمولو و اردبيللي وكيللري مجليس‌ده دولودورلار و اوندان قاباق توركجه شئعري دئيه‌ن وكيلين ياخاسي‌ني ائله او آن توتارديلار. ناديرانين ايشينه تكجه بير نه‌دن بئيينلره يئتيشير و او دا بو دور كي او دا تورك ديلينه قارشي اولان شوونيستي دوشونجه‌لري ائتگي‌سي آلتيندا اولماق و اونونده سورونو تورك ديلي‌دير. او بير عمومي افكار دا تورك ديللي اولماغا تانينماميش بؤلگه‌ وكيلي‌نين رسمي بير تريبون داليندا توركجه دانيشماغي ايله اؤز كيمليك و ديلي‌ني تانيتديرماغي گؤره‌نده هوركور. او اساس‌دا رسمي تريبون داللاريندا توركجه دانيشماغي بير دب و عورف اولماق‌دان قورخور.

اويان بويان‌دا بو خبره سؤز قونوسو اولوب و تارتيشمالار اولور. بير سايي بيلمزليك و منطيق‌سيزليگه گؤره يوخ، بلكه  اصل‌ده تئهرانلي شوونيسم ائتگي‌سي آلتيندا توركلر و تورك ديلي‌ ايله سورونو اولان وكيل‌ كيمي ديرلر. بئله دئييرلر كي بو حوكومتين اؤز ايشلريندن دير! ايسته‌ييرلر ائتنيكلر آراسيندا اختلاف ياراديب و سونرا باريشديريب(!) و حوكومت ائتسين! آنجاق، جاواب‌دا اونلارا دئمك اولار كيمليك سورونو آزربايجانين قديمي نسيللري (شمسي قيرخينجي اون ايلليك و اوندان اؤنجه*) ايچين ايندي‌كي نسيللر كيمي دئييل و يئني بير قونو دور. چوخلو نه‌دنلره گؤره ماجال و فورصتلري اولماييب چاغداش نسيل كيمي ايران دا كي گئنيش آسيميلاسيونون عاقيبتلري و سونوجلارينا متوجه اولسونلار. و مجليس‌ده توركجه دانيشماغا قارشي دورماق كيمي اولايلار حتي حوكومتين يوخاري سطحلرينده ايسه باعيث اولور، اورادا كي تورك ديللي سورملولار باشلارينا گئچميش بؤركون بويو ايله تانيش اولسونلار. البته ويجدانلي اولسالار اعلمي كيمي حساس اولوب و قضيه‌نين دالينا دوشورلر، ويجدانلاري اولماسا و ميرحوسئين كيمي خيرتده‌يه كيمي آسيملاسيون و كيمليگي‌ني اونوتماق گؤلونده باتسالار اؤزلريني خاتمي كيمي جوك دئيه‌نلرين قارشي‌سيندا كارليغا وورارلار.  بئله بير دورومو ايدمان دا ايسه گؤرمك اولور؛ تبريز ده كريم باقيري و علي‌ دايي‌يه غئيرت‌سيز دئييله‌نده بيري‌سي باشيني ساليب آشاغي آغلايير و ان آزي سوسور و اولابيلر بير شئي‌لري دوشونور، آما باشقاسي اوزوسوسوزلوقلا اؤز خالقي‌نين قارشي‌سيندا دورماق ايسته‌يير آنجاق آياق آلتيندا قالير!

 ---

آچيقلاما:
يوخاري دا كي يازي "قرائت یک بیت شعر ترکی توسط عیسی جعفری نماینده بهار و کؤورنگ(کبودرآهنگ) در صحن مجلس و حواشی مربوطه!" يازي‌سي ايله ايلگي‌لي فئيس‌بوك دا فارسجا يازديغيم "توضیحی در مورد خواندن شعر ترکی نماینده بهار و کبوترآهنگ(كوره‌نگ) در مجلس و اعتراض شوونیستی یک نماینده" مقاله‌سي‌نين توركجه‌ چئويريلمه‌سي ايدي.


---
* - يئني نسيل اله‌شديرير

كندين بولاغيندا توركجه دانيشماق، گولوستان باغيندا فارسجا قيريللاتماق

الوداع آناديلي يازيسيندا كي يوروملار منه دئييرديلر هر نه ياخشي يوخسا پيس گؤرمك اولماز و آزربايجانين اوستان راديو - تيلويزيون كاناللاريندا دا ياخشي وئرليشلر ياييلير و ايچلرينده ايسه ياخشي و دوزگون توركجه دانيشانلار دا تاپيلير. داش قاپي‌نين يازاري دا دئيير دي:

درد دردی گتیریر. نه قدر دئییرسن ده قورتولمور. بونلارا یاخشی باخمالی‌ییق. یاخشی گؤرمه‌لی‌ییک، اؤزگه‌لشمیش‌لری، مانقورت‌لاشمیش‌لاری، اؤزگه‌لشه بیله‌جک‌لری.

من ده دئديم بوندان بئله هر دن پيس گؤروشلو گؤزولويومو جيبه قويوم و ياخشي باخيشلي گؤزلويو تاخيم. دوغروسو ائله ده دئييل هئچ بيري‌سي‌ني سئومه‌يه‌م و بوتون آپاريجيلاري اتي آجي بيله‌م. اؤرنك ايچين آخشاملار دا كندلره باش‌چه‌كه‌ن آپاريجي‌نين كندلي‌لر ايله بير يئر ده اوتوروب دانيشماسي، اونلار ايله شوخلوق ائله‌ييب باش باشا قويماسي، كندلي‌لردن ياشاماق، ايش و ساغلامليق چتينليكلري سوروشماق، و هر دن  ده گؤزل توركجه باياتيلاردان دوزگون ديكلمه‌ ائتمه‌سي منه چوخ ياپيشير. ائله بيل چيخيشين آدي "بيزيم كند" دير. نئچه دنه بئله آپاريجي اردبيل، اورمو و زنگان تيلويزيونلارينا اضافه اولونسا چوخ ياخشي اولار.  البته اينشاللا گؤز ده‌يمه‌سين. بيز هر نه‌يي تعريف ائتسه‌ك گؤره‌رسن هر‌نه‌يي ييغيشديرديلار.

آما اولمور كي اولمور! بو سؤزلري ياياندان اؤنجه، "گونلوكلريم"، "اؤزوده فارس‌دير" يازي‌سي ايله گونجه‌له‌نير!  تبريزين ايسناسيندا كي يازيلميش بو سؤزو حتي ياخشي گؤرن گؤزلوك داليندان دا آدامين حاليني بولانديرير:

اجرای خوب و مسلط مجری مراسم از همان دقایق آغازین مشهود بود.وی در فواصل مختلف ابیاتی از مولانا و قسمتهایی از مقالات شمس را از حفظ و بدون لهجه(!) و تپق قرائت می کرد.
( آپاریجی یامان یاخشی و «مسلط» ایدی؛ لهجه‌سی ده یوخ ایدی!)

قونيا و توركييه دا فارسجا قيريللادان يوخ، بيلن اولورسا دا او اركك لهجه ايله مئولاناني ياخشي بيلمه‌ديكلري ديللرينده دونيا دا ان آدليم شاعير ائتميشلر و بو دا قالسين كي مئولانا عيرفاني قونوسوندا هئچ ديلين اؤنمي يوخدور. آنجاق قوجا تبريز يئرينده اوتوروب آناديلي‌نده بير سطير يازابيلمه‌يه‌سن آنجاق، آپاريجي‌نين لهجه‌سيز فارسجا دانيشماغينا شيشيب افتخار ائده‌سن، سو اولوب اه‌ريييب بئره گيره‌سن اوندان ياخشي دير.

الويداع آناديلي

ايگيرمي ايل اولاردي تبريز تيلويزيونونا باخمازديم. اوشاقليق‌دا جومه گونلري تبريز ناهاردان قاباق هر دن توركجه كارتون وئرردي! سونرا بيلديم كي او كارتونلار باكي‌دان ياييلميش روسي چيزگي فيلملر ايميش. گينه آدام دئيير يوز رحمت او زامانلارا! هر دن تيلويزيون‌دا اوشاق اؤز آناديلينده "جيب جيب جوجه‌لريم" گؤرورموش! ايندي ايسه تيراختور اويونلاري‌ني گؤرمك باعيث اولوب گينه‌ده تبريز تيلويزيونونا گؤزلري آيدين اولاق! اردبيل كانالي "گئجه‌لر" وئرنده، تبريز ده "سهنديه" وئرير! يازيقلار اولسون كي بوندان اؤنجه سهنديه دئيه‌نده شهريارين ياراتديغي شاهكار ياديما دوشه‌نده، ايندي ده بو سهنديه‌نين اتي آجي و دوزسوز آپاريجي‌سي ياديما دشور! البته انصاف‌دان دا چيخماياق ائله ده پيس دئييل آذربايجانين گنج ياراديجي و سئچگينلري‌ني گتيرير دانيشديرير. آنجاق نئچه گئجه بوندان قاباق زهله‌مي آپاردي! بير گنج قادين گتيرميشديلر ساغلامليق آراشديريجي‌سي ايدي؛ آنجاق تبريزلي نوخبه‌ميز توركجه دانيشابيلميردي و آپاريجي اونلا فارسجا دانيشيردي. من بيلميرم بئله آدامين هاراسينا نوخبه و سئچگين دئمك اولار؟

سئچگين‌لر سؤزو اولدو 1382 جي ايلين يازيندا كي تئهرانين بهمن كولتور ساراييندا آزربايجان سئچگينلر فئستيوالي ياديما دوشدو. او زامان علي دايي و كريم باقيري ده ايدمان دا سئچيلميشديلر، آنجاق باشقا سئچگينلرين يانيندا اوتورماق افتخاري وئرمه‌ديلر. او زامانلار ايدي كي ياواش ياواش، اولدوزلاريميزين ايشيقلاري آزاليردي. و هامي بو اولدوزلارين سؤندورولمه‌سي‌ني تبريزين سهند ايستاديوموندا گؤردو...

بير باشقا نوخبه‌لر و سئچگين‌لر ده وارديلار كيمليك‌ و وارليقلارينا ساري دؤنورلر، آنجاق تئز تئز اونلارين يادينا سالماسين آلزايمئر توتانلار، يوخسا اويوشدوروجويا دادانانلار كيمي يول‌دان آزيب، و 180 درجه‌‌لي ترسينه دانيشيرلار. بونون نه‌ده‌ني قاييدير يانليش دوزه‌نكلي اؤيره‌تيمه (سيستم غلط آموزشي) يا دا بئيين يووان و آسيميله ائدن اؤيره‌تيم سيستئمينه. نه‌قدر ده ياراديجي و ذكالي آداملاردا اولسالاردا، دوشونجه‌لري بير سايي قاليب‌دن ائشيگه چيخابيلمير. بير اؤرنك دئييم؛ بو گون گوز ايلكي دير؛ مئهر آيي‌نين بيرينجي گونو. هر كيمسه آزربايجان دا بير آز بو وارليق و كيمليك قونوسوندا بيلگي‌سي اولورسا تئز آناديلي‌نين ياساقلانماغي يادينا دوشر؛ آنجاق بير يولداشيميز مئهر آيي‌نين بيرينجي گونونو قوتلو اولسون دئييب هئچ، داليسيجا زرتوشتي‌لره ده مئهرگان گونونو خاطيرلادديب و تبريك ائديب!

بونلارين آناديللري ايله ويداعلاشمالاري بيزيم ويداعلاشماغيميزين تايي‌دئييل سانكي. البته چون هامي آزاد دير نه ايسته‌يير دئسين، آنجاق من‌ باش ساغليغي‌ دئييرم:
"آناديليميز ايله ويداعلاشماق گونو تسليت"!

شئعر گونو و فوتبول ياريشيندا، "تورك ديلينده مدرسه" ايسته‌يي

بلديه‌نين تئهرانين پئرسپوليسي ايله اويونو واردير. بلديه جدولين ديبينده و يلخشي سونوج گؤزله‌نيلمير. آنجاق دايي و باقيري‌نين بير آي بوندان اؤنجه كي تيراختور - پئرسپوليس اويونونداكي توركلره اولان سايقي‌سيزليق قاباغيندا لال اولوب سوسماقلارينا گؤره ايسته‌ييرم گؤرم بلديه‌ني آلقيشلايانلارين عكس العملي نه اولاجاق‌دير. گون‌ده رحمتليك شهريارين اؤلوم ايل‌دؤنومو دور اولوسال شئعر و ادب گونودور(البته بيزيم ديل يوخ!) و اولابيلر "تورك ديلينده مدرسه" سؤزو چوخ ائشيديلسين.

اوچونجو كانال (شبكه 3) ده تئهرانين سئوگيلي تيمي‌نين اويناماغينا گؤره گؤسته‌رير، آما ته‌له‌ســيك اؤزومو يئتيريب وورورام سهند كانالينا. اويون باشلانماييب و تبريز تبليغات گؤسته‌رير. تبليغاتين بيري‌سي كولتورل دير! بير ايكي دنه اوشاق گؤسته‌رير ايمه‌كله‌يه ايمه‌كله‌يه دئييرلر "بابا بابا... ماما ماما..."؛ بير قادين دا فارسجا دئيير بير باشقا ديل‌ده اؤيرنين ايكي ديللي اولون و ايكي دونيا دا ياشايين! منظورو اينگيليس ديلي‌دير؛ فارسجا دا دانيشماغينا گؤره من ده اؤزومله دئييرم به نه اولدو بيزيم ديليميز؟ ياني تبريز كاناليندا دا توركجه بير ديل حيسابيندا دئييل؟! بو فيكيرلرده‌يه‌م كي اويون باشلانير!

تاماشاچي اون‌مين نفره ياخين گليب و دايي همه‌شه كيمي دوروب مئيدانين قيراغيندا بير الي‌ده جيبنده. تاماشاچيلار دا سهند ايستاديوم‌دا همه‌شه كي سؤزلري دئييرلر و تيلويزيون‌دا اؤزلليكله سسين آلچاق - اوجا اولونماسي‌دا بيلينير! هر دن ده دايي‌يا غئيرت‌سيز دئييرلر و كريمين آياغينا توپ دوشه‌نده هويلاييرلار! تيليويزيون‌دا اويونو ريپورت ائدن، آرا دا دئيير بو گون فارسجا ادب و شئعر گونو و تورك ديللي شاعيرين اؤلوم ايل دؤنومودور. بو سؤز دئييله‌نده كامئرا شهريارين عكسي اوستونده اولان بير تابلونو گؤسترير و تاماشاچيلار بونو ايسكوربورد دا گؤرنده تئزليكله سسله‌نيرلر: "تورك ديلينده مدرسه ...". ياشاسين بئله بيليجي تاماشاچي.

اويونون سون اون ده‌يقه‌سي دير. بلديه‌‌ ياخشي اويناييب و قاپي‌سيني باغلي ساخلاييب هئچ نئچه دؤنه ده ياخشي سالديريب. آنجاق گينه بير يانليش اؤز وئرير و بلديه قول يئيير! علي دايي‌نين راحات بير نفس چكمه‌سي‌ني گؤسته‌ريرلر؛ اوره‌يينده دئيير آهان به‌تر حالينيزي توتدوم! تاماشاچيلار تيراختورون ياراتديغي كولتورونه گؤره بلديه‌نين سوروملولارينا ايهانت ائتمه‌ييرلر، آنجاق سسلري‌نين آزالماغي بللي‌دير. پئرسپوليس تيمي بير جاوان و تجروبه‌سيز تيم قارشي‌سيندا زامان تلف ائدير. يئددي دقيقه زامان آرتيريلير. 96 جي دقيقه بلديه بيرليك قولو وورور، و اومودسوز تاماشاچيلارين شنليك سسلري يئر گؤيو گؤتورور، من ده تيلويزيون صفحه‌سيني اؤپورم...! 

كيم ايدي 10 ايل جاوانلاشيب تيراختوروچون اويناماق ايسته‌ييردي؟

نئچه ساعات‌دان سونرا گيريرم اينتئرنته. اويون‌دان سونرا كي تارتيشمالي موصاحيبه‌لر و دانيشيقلار اولوب‌دور! علي دايي گؤر نه ‌لر دئييب هله. ديرناق آراسيندا من ده آچيقلاما و يا جاواب وئرميشم:

-" ايهانت ائدنلر اؤزلري غئيرت‌سيز ديرلر. " (بير آي بوندان اؤنجه آزادي ايستاديومونو اونودوب سانكي!)

-" تبريز ده كيمسه فوتبولا گؤره ايستاديوما گلمير" (نه جور اولدو، آلتي آي بوندان قاباق دئييردين كئشگه اون ايل جاوان اولارديم، تيراختور اوچون اوينايارديم؛ بوراني اوخويون: آرزوي دست نيافتني دايي در اوج افتخار*)

-" دونيانين هاراسيندا گؤروبسونوز اؤز همشهري‌لرينه بئله ايهانت ائده‌لر؟" ( و دونيانين هاراسيندا گؤرونوب آدام پولا گؤره اؤز همشهريلرينه توهين اولاندا سسين چيخارتمايا)

- "تبريز ده كيمسه فوتبولا گؤره ايستاديوما گلمير؛ اونلار باشقا سورونلار داليسيجا ديرلار. يادگار امام ايستاديوموندا نه‌دن گرك آتاتورك آلقيشلانا؟" ( البته هامي بونو بيلير فوتبول اذربايجان فوتبول‌دان اوستون دور و بونو دانان يوخدور. آنجاق سورون بو دور كي نه جور اولور غئيرت ايدديعاسي اولا اولا "تورك ديلينده مدرسه" سؤزو، آتاتوركو آلقيشلاماق آدلانير!؟)

- "دونيانين هاراسيندا 7 دقيقه اضافه واخت توتارلار؟" (دايي‌يا بيري دئمير كي دونيانين هاراسيندا قاپيچي اون دقيقه يئره اوزانار!؟)

- "نه‌يه اؤزونوزو وورورسونوز باشقا يولا؟ نه‌دن قبول ائتميرسينيز كي بير اؤلكه‌دنيك؟ باشقا سورونلاري فوتبولا قاتمايين!" (علي دايي موغاليطه‌سينه داوام ائدير! نه‌جور اولور سن جيبينه گؤره اوچ ساعات تيلويزيون‌دا دانيشابيليرسن و فوتبول‌دان سوء استفاده ائديب و اؤز شيركتي‌نين كؤينكلري‌ني تبليغ ائديب ساتيرسان آنجاق سنه اوزلو ائدن آذربايجانليلارين حاققي يوخدور فوتبولا باخيب هر دن ده اؤز ايستكلريندن دانيشسينلار؟ ايستك‌دن دانيشماق ياني بيز باشقا اؤلكه‌ده‌ييك؟ اون‌دا سن ده ناقابيل 600 ميليون داليندا اولاندا گرك سنه دئيه‌ك بؤلوجو؟ اصلن سن كيمسن آذربايجانليلارا آغيل قويورسان؟ قوصور اؤزوموزده كي سني هامي دالين چئويرنده سن‌دن حيمايت ائله‌ديك)

- "ايكي كيلاس ساوادلي بير آدام منه ايهانت ائدير، چونكو من پئرسپوليس مورببي‌سي‌يه‌م!... هامي بئله دوشونسه‌لر بير اهوازلي گرك فولاد قارشي‌سيندا اوينامايا، بير شيرازلي موقاويمت قاباغيندا اوينامايا و ..." (علي دايي دان بير بؤيوك ايستك بودور كي اؤزونو كالليغا وورماسين! بئله دانيشسين سنين شريف بيلي‌يوردوندا درس اوخوماغين هئچ ديپلوم و ابتدايي مدركلرين‌ده گئدر سورغو آلتينا! سنه غئيرت‌سيز دئمك نه‌دني بللي‌دير؛ اؤزونده ياخشي بيليرسن و بونو دا ياخشي بيليرسن هم بلديه و هم تيراختور دا كي اويونچولارين ياريسيندان چوخ تورك دئييللر: كمالوند لور دور، ميثاقيان مشهدلي فارس دير، كرار جاسم عرب دير، ميثم بائو مازندرانلي دير، دقيقي گيلك دير، كياني لور دور، گودرزي شيرازلي فارس دير و ...! سون خبره گؤره ائرمني آندرانيك تئيموريان دا تيراختورا قوشولدو! )

سون سؤز:
يامان دئمك هر حال‌دا دوز ايش دئييل(بو دا قالسين كي دايي‌يا يامان وئريلمه‌ييب و تكجه علئيهينه شوعار دئييليب). آنجاق دايي بونو بيلمه‌لي دير هر نه گؤرور نه‌دني اؤز ايشلري‌نين جاوابي‌دير. اينشاللاه كي ياخين گله‌جك ده آذربايجان خالقيندان باغيشلانماق ايسته‌سين. او بيلير كي توركلر كينه‌لي دئييل‌لر و توركلر ده اونو بير جاييزالخطا آدام بيليرلر. ائله ده تقصيري يوخدور، پول و شؤهرت ايچينده باتيب و بير آز ال آياغيني ايتيريب و چتين ايش‌دير. هر كيم دئسه اونون يئرينده اولسايدي بئله اولماياجاقدي، منطيق ايله دانيشمايير كسينليك ايله! آنجاق هر نه‌يين‌ده بير حددي واردير و خالق دالغاسي قاباغيندا آدام باش اه‌يمه‌لي دير. يوخسا بير گئجه‌ده يوكسك‌لره قالديريلماغين ترسينه اولماغي چوخ راحات‌دير! گؤروسونوز كي!

بو قونو يا گؤره قاباق‌كي يازيلار:
- * دايي‌يا افتخار زيروه‌سينده ال چاتيلماز ديلك
- دايي راحات‌سيز اولمامالي‌دير
- بير اصيل آذربايجانلي‌نين راحات‌سيزليغي
- آيدين گله‌جك

باشلاري‌ني يئره‌ سوخان ده‌وه قوشلاري

بيلي‌يورد دا ايكي قوشاچاي‌لي يولداشيم وار ايدي. ايكي‌سي ده بو اؤيره‌نجيسل توپلانتي‌لارا قاتيلاردي‌لار. بيري‌سي گاه ساغ ساز چاليردي هر دن ايسه سول! بيري‌سي‌ نه قدر چوخ قاتيليب ايش دولانديراردي، بو بيري‌سي ده ياواش ياواش ييغينتي‌لاردان اوزاقلاشاردي. ساواش آهنگي دانيشمالار دا اولاردي. او بيزلري ايرقچي‌ بيلردي و دئيه‌ردي سيزلر حددن آرتيق تورك-تورك ائليرسينيز و دونيانين باشقا چتين‌ليكلري ايله ايشينيز يوخدور؛ من بوندان بو يانا توركلر ايچين يوخ بلكه "بشريت" ايچين چاليشاجايام!
من ايسه بئله فيكر ائله‌رديم بو يولداش اؤز خالقيميزين سورونلاري‌ني ياخشي دوشونمه‌دن، آخي هارادان بيله‌جك اؤرنك ايچين لاتين آمئريكا دا كي بوليوي‌لي‌لرين پرابلئم‌لري نه‌دير؟ اصلن بيز اؤزوموزو تانييب و اؤزوموزو باتلاقلاردان چيخاردا بيلمه‌ميش نئجه باشقالاري مينلر آغاجليق‌دان نيجات آغاجي اوزاديب اويادابيله‌جه‌ييك! البته اون اون بئش ايل‌دن سونرا گؤروروك همن آدام ايندي دونيانين گون باتان باشي يوخ بلكي گون چيخان باشيندا بشريتي تكجه اؤزونده خولاصه ائله‌ييب سانكي.

بو گونلر گينه ده بؤيوك لوغمالاري اوتماق ايسته‌ييب و "كل بشريت"ـه فيكر ائدنلر تاپيليرلار. بيز كيمليك‌چي‌لري ايرقچي تانييانلارين بيري‌سي بيزه دئيير: "گلين دونيايايا بير نئچه ديقه يوخاريدان باخين! داها اوجالاردان! او زامان اينسانلارين يئر اوزونده کي پروبلئملري­نين، عيرق، سوي، نژاد، ائتنيک کيمي آنلاييشلارلا باغلي اولماديغيني درحال آيدين ـ آشکار گؤره­‌جکسينيز."

من‌ده نئچه دقيقه يوخ بلكه بئش اون ثانيه يوخاري هئچ سامان يولون‌دان دا ائشيگه چيخيب، بير شئي‌لر "گؤرندن سونرا" بئله بير يوروم قويورام:

دئيه سن چوخ اوچوبسان گؤي‌لره؛ ائله اورادان اينسان - غئير اينسان آراسيندا بئله فرق يوخ. هر نه ياشاماق‌دا اولان يارانميشلار ديرلار! سن ائله سامان يولون‌دان دا چيخ ائشيگه و لاپ اوزاقلاردان باخ بو دونيالارا. بير بالاجا نوقطه ده ياشاييش وار-يوخونو دا تاپابيلمه‌يه‌جكسن!!

گؤرورسونوز كي يئردن باخان بير آدامين، ميليونلار ديلداشين سيستئميك آسيميلاسيون نه‌دنلره گؤره آناديللرينده ياخشي يازيب اوخوماغي‌نين آيدين-آشكار گؤرمه‌يي‌ني اونوتماق، گؤي‌دن يئره باخماق دئييل كي هئچ، بلكي ده‌وه قوشونون قورخولو گئرچك‌لري گؤرمه‌مك ايچين باشي‌ني يئره سوخماغي يادا سالير!


ي. س:
داش‌قاپي‌‌نين دا بو يازي‌سيني اوخويون: "من دونیا سورونلارینین دوشونه‌نین بیری‌یم". چوخ گؤزل‌دير.