گونون گؤرونتولری: آسیا یولو باغلانسادا، بو بایراقلار یاتمایاجاق

ائو ده اوتوزماق، آنجاق قوناندا اوتماق سوره‌جی بیر ده باش وئردی! بو دؤنه حریف سیپاهان کیمی گوجلو دئییلدی! و بئله اولدو کی هامی آسیا رویاسیندان واز گئچیب دئییردی : "آسیا گلمه‌ییمیز اولمادی! سیاست قویمادی!! بیر سایی‌دا دئییردی فیلانکس‌لر قویمادی"!
واللا دوغروسو بودور بیزیم ده انتظاریمیز چوخ‌دور! سککیز ایل قویمادیلار گلک اوستون لیگه؛ یئتیشمه‌میش آسیایا گئتمک و قهرمانلیق اددعامیز وار! البته بیزیم حاقلی‌ییق، آنجاق تیراختورون باشینا گه‌لن اویونلاری بیربیری‌سی‌نین یانینا دوزه‌‌نده، منطیقی سونوج بودور کی آسیا گئتمک چوخ یاغ آپاراجاق دوستلار!

البته ایکی ایل بوندان اؤنجه‌ده، تیراختورون اوستون لیگه گلمه‌یی ایمکانسیز نظره گلیردی؛ آنجاق گلدی. داش دیغیرلادانلار بو سونوجا یئتیشمیشدیرلر سانکی اؤز صلاحلارینا دیر تیراختور گلسین! ایندی ده سانکی صلاح بو دور تیراختور آسیایا گئتمه‌سین؛ آنجاق چونکو ایمکانی وار مصلحتلر ده‌ییشیلسین(!) تیراختورچولار هئچ زامان گرک سارسیلماییب و اومولادرینی الدن وئرمه‌یه‌لر! آرزی‌گیل بیزدن کوسسه‌لر و بونو بیز بیلسک‌ده، بیز هه‌مه‌شه ال اله وئرمه‌لی‌ییک!

قاییداق قوم صباسی(دئمک حاکیملرین صبا یئلی!) و تیراختورون یاریشی‌نا. اویونون سونوندا کی عدالتسیزلیگه گؤره تاماشاچی‌لارین بیر سایی‌سی دوروب اوتوراجاقلاری سیندیردیلار و تونازلادیلار مئیدانا! نه یاخشی بیر شمسیه(چتر) آپارمیشدیم. ایندی ده 24 ساعات دان چوخ او زاماندان گئچیب؛ البته من گؤرمه‌دیم بیری‌سی ژورنالیستلرین ماشینینا داش آتسین، آنجاق تیلویزیون یاخشی فورصت تاپیب تیراختور یانداشلاری‌نین "توحش"وندن دانیشسین! تیلویزیونون "دوربین خبرساز" وئرلیشینده بیری‌سی تورکجه دئیینیر دئییر: "داش باشیزا! بئله آسیایا ایستیردیز گئده‌سیز."! داش آتیب صندلی‌ سیندیرانلار چوخ یانلیش ایش گؤروبلر؛ آنجاق تیراختورا قارشی اولان وئرلیش‌ده، یانداشلارا داش باش دئیه‌ن ژورنالیستین، بویو بوتونلوکله یئره گیرمه‌لی‌دیر!
باشقا طرف‌دن تیراختورون، مدیرعاملی دوروب یانداشلارا اهانت ائدیب: "شور یانیندا؛ شوعور دا لازیم دیر"‍ دوغرودان بئله سؤزو دئمه‌ک حددن آرتیق اوز ایسته‌ییر! مه‌گر سیپاهانا اوتوزاندا یوز مین نفر گلنده بو شوعورسوزلار دئییلدیلر گلمیشدیلر؟!
ائهئی...! یاخشی‌دیر بوش وئرک...

سالدیغیم گؤرنتولر آراسیندا آشاغی دا کی گؤرونتونو سئودیم. هر 100 اویوندا بیر-ایکی دؤنه اوچان صندلی‌‌لری گؤرمک اولار آنجاق تیراختورو ایسته‌مه‌یه‌نلر، هه‌مه‌شه اه‌سن بایراقلاری و یایلیقلاری گؤرمک ایسته‌مه‌ییر و تکجه اوچان صندلی‌لردن دانیشیرلار:

بوتون گؤرونتولرین قالانین دا، بو لینک‌ده گؤره بیلرسینیز:

ویدئو دا، بو لینک‌ده دیر:

ی.س (یایاندان سونرا):

آلتی آی بوندان اؤنجه تیراختور-صبانین گئدیش یاریشی قوم‌دا اویناندی. اوردا ایسه تیراختور ائو صاحیبی ایدی. او زامان بوندان راحاتسیز اولدوق کی تیراختور نه‌دن صبانی اوتابیلمه‌دی حالبوکی تاماشاچیلاری یوزده دوخسان بئشی تیراختورو آلقیشلادیلار. ایندی ایسه دئییرم یوز رحمت او اویونون سونوجونا! هم ان آزی بیر امتیاز آلدیق، هم‌ده قوملو تورکلره گؤره دانیشدیق، هم‌ده هئچ بیر اوتوراجاق-موتوراجاق سینمادی... تکجه منیم بلگه‌لریم(مدارک) ایتدی!

بورانی اوخویون: گونون گؤروتلری : قوم تیراختورچولاری

فوتبول‌دان اوستون اولماق؛ چتين آنجاق ماراقلي

بيلديگنيز كيمي عرب دونياسيندا بو گونلر بؤيوك اولايلار باش وئريب و حتي اورانين ايدمانيندا(ورزشينده) ائتكي‌لنديريب.
نئچه گون بوندان قاباق، آفريقا ميللتلري ياريشلاريندا(جام ملتهاي آفريقادا)، تونيس و الجزايرين آراسينداكي اويوندا، القصداوي آدلي سالديريجي(فوروارد)، قول ووراندان سونراكي شنليك‌ده، كؤينكيندن بير تيكه كاغيذ چيخارديب كامئرالارا گؤستردي؛ او كاغاذين اوستونده يازيلميشدي "تونس حرة"( تونيس آزاددير)*!

القصدواي كسينليك ايله بو ايشدن سونرا، تونيس‌لي‌لري سئوينديريب و اؤز محبوبيتي‌ني خالقينين يانيندا چوخالتدي. آنجاق او بو ايشه گؤره جزالانيب، و آراجي(داور)دان ساري كارت آلدي. نه‌قدر ده قاضي‌يا دئدي پيس بير ايش گؤرمه‌ديم، يازي‌نين ياخشي بير ساوي وار ايدي، فايداسي اولمادي.
فيفانين ياسالاريندا(قوانينينده)، بئله ايشلر پروپاقاندا(تبليغات) آنلاميندا جزالانمالي‌درلار. حالبوكي فيفا بونو دا بيلير، دونيانين ان يانداشلي ايدماني(لاپ طرفدارلي ورزشي)، ائله بو ايشلره گؤره، گونو گوندن آرتيق سئويلير. بو بير چؤزومسوز(غير قابل حل) پارادوكس دور سانكي!

  

ايران‌دا تيراختور يانداشلاريندان باشقا، فوتبول سئون آداملارين هره‌سي ايچه‌ري(داخلي) تيملردن سونرا، بير يوخسا نئچه باشقا آدليم خارجي تيمين يانداشي‌ديرلار. استقلال-پيروزي‌ تيملرينه بير عيللت‌دن چيخارديب دئمك اولورسا دا(!)، هئچ كيمسه‌ بيلمير اؤزگه تيملره ائتديكلري يانداشليغين دليلي‌ نه‌دير!؟
بيري‌سي منچئستئر يونايتئدي‌ سئوير، بير‌ي‌سي يووئنتوسو، باشقاسي بايئرن مونيخي و بئله بئله يانداشليقلار چوخدور! يا كؤينكلري و رنگلريندن خوشلاري گلير، يوخسا تئكنيكلي اويونچولاريندان! باشاريلار و قهرمانليقلاردا اؤنملي‌ديرلر. بو آدليم و چوخ سئويلن تيملرين‌ بيري‌سي بارسئلونا‌ دير.
تيراختور بو بير-ايكي ايل‌ده باعيث اولدو چوخلو آداملار، اؤزلليكله توركلرين اؤزلري، بارسئلونانين كاتالونيا ايچينده چوخ يانداشلي‌ اولماغي‌نين نه‌ده‌ني‌ني(علتي‌ني) باشا دوشسونلر. من اؤزوم ائله بيليرديم بو بيلگي‌سيزليك تكجه ايرانا اؤزل‌ ايميش، و تكجه ايران يايينلاريندا، بارسئلونا كيمي كلوبون كيمليك و هويت سورونونا گؤره، فوتبولدان اوستون اولماغي‌نين اوستو، بيلر-بيلمز باسديريلير. آنجاق ته‌زه‌ليك‌ده بيلميشم ائله آوروپا دا ايسه، بئله بير بيلگي‌سيزليك وار ايميش و حتي بارسئلونانين اصلي‌ رقيبي‌نين مورببي‌سي، ياني پورتوغاللي خوزه مورينيو، بوتون اويونلار و شبئه‌لري چيخاردان سونرا، ته‌زه بيليب كي بارسئلوناني نه‌دن ديزه چؤكدورمك اولماز. و سون‌دا اعتراف ائديب كي بارسئلونانين باشاري‌سي‌نين سيرري، پئپ قووارديولا كيمي‌ بير مورببي‌نين اوشاقليقدان بارسا كلوبونون ياراتديغي كولتورون ائتكي‌سينده بؤيويوب يئتيشمه‌سي(تربيت‌ اولماسي)دير.
دئمك اولار آوروپا دا ايسه، بارساني باشا دوشمك چتين بير ايش‌دير؛ يا گرك بير كاتالان اولاسان، يوخسا رئالين باش مورببي‌سي. البته بو احتمال‌دا واركي آورپادا دا بارسئلونانين فوتبول‌دان اوستون اؤزلليكلري، يايينلاردا گؤسته‌ريلمير و بو يوفانين سياستلري ايله باغلي اولابيلر.

  

يئتيشيريك آزربايجان و تيراختور قونوسونا.
دئمك اولار تيراختور، تيراختور اويونچولاري‌ني، و اؤزلليكله تيراختور يانداشلاري‌ني دا، آزربايجانلي‌لاردان باشقا، هئچ كيمسه‌ باشا دوشمور كي هئچ، باشا دوشمه‌ك‌ ده ايسته‌مه‌يير. بو آجي بير گرچك‌دير. ياسال (قانوني) بهانه‌لرده آرادا اولماسا، گؤز گؤتورمه‌مك، پاخيلليق، و غرض‌لره گؤره، بيزيم حاققيميزدا چوخلو ظولوملر اولور. بونا گؤره چوخ اؤرنك(مثال) واردير. همه‌شه‌ده بورجلو چيخيريق!
تيراختور فوتبول تنديري‌ني قيزديرير، ايستاديوما چاتماق نه قدر چتين اولسادا تاماشاچي رئكوردونو سينديرير، آسيا قهرمانليق ياريشلارينا سهميه آلاندا قوناق قاباغينا قويولور، و ... آنجاق نهايت‌ده توركلره ايهانت اولور و سون‌دا تيراختور جزالانير. يانداشلار بهانه‌ وئرمه‌يه‌نده‌ ايسه، ياپيشيرلار آچار(كليدي) اويونچوموزون ياخاسيندان! كرار يانليش اولاراق اخراج اولونور، و او دا هيجانلانيب عكس العمل گؤسته‌رير. سونرا دا باجاريق‌سيز آراجي(قاضي) و تماروض ائدن اويونچو جزالانمادان، كرار بئش اويون محروم اولونور. بوتون جزالانميش اويونچولار باغيشلانسالاردا، كرارين باغيشلانماسي، دراكولالارا** آغير گليب، و باشقا بير تيراختورا قارشي پروپاقاندا باشلانير و ...
بو آرادا بير شئي چوخ سئوينديرجي‌دير، و او دا بيزيم گون گونه منطيق ايله داورانماق(رفتار) پروسه‌ميزين داها يوكسلمه‌سي‌دير. سانكي بيز دونيادا كي اوخشار اولايلارا باخيب، و اؤز تحمل و دؤزوموموزو داها چوخالديريق. دوزدور ايران‌داكي فوتبول‌دان اوستون ايشلره، فوتبول‌دان اوستون‌ده باسقي‌لار(فشارلار) گلير، آنجاق گله‌جك هدفلري گؤز اؤنونه آلاندا، بوتون چتين‌ليك‌لري اوسته‌له‌مك قولاي‌ اولور. بئله اوزاق گؤرنليك (دور انديشي) ايله، تيراختورون آرخاسيندا گوج ايله دوروب، آسيا زيروه‌لرينه چيخماغي‌ باشارمالي‌ييق.

آيدين كسائي

قيش سونو 1389

Traxtorchi.ir 

آلت‌يازي:
* - صحف تونس تشيد بتأهل منتخب بلادها لنهائي كأس افريقيا للمحليين( 3gypt.com )
** - كرار جاسيمين قاباغيندا كي دراكولالار ( Traxtorchi.ir, AnaYurdum )

گون گؤروتلري: بلديه‌نين يئني پارلاماسي

دونن بلديه‌نين بيرينجي ياري‌سي سونا چاتاندا ته‌زه بيلديم اويون ائله دونن ايميش. قاچا قاچا اؤزومو ائوه يئتيرديم! گئنه تبريز كانالي پارازيت ايله توتوردو! بئش ثانيه توتوردو بئش ثانيه يوخ! او بئش ثانيه‌لرين بيري‌سينده بلديه ايكي قول وورودو!! دئديم ياشا! بو ديرخشان نه دوزه‌لديب بو تيمي! قول ووراندان سونرا او بوي‌دا ايستاديومون گون توتان يئرينده اوشويه‌ن بير ايكي مين يانداشين بدنلري قيزيش‌دي سانكي! ايستاديوم پوليسلري‌ني ده هر دن گؤستريردي. سايي‌لاري يانداشدان چوخ اولماسايدي آز دا اولمازدي!

بلديه و بلديه‌ني آلقيشلايانلار دئمك هم پارلاديلار هم پاتلاتديلار! بو دؤنه سونوجو سونا قدر قورويوب اوچ صيفيرلا اوتدولار. اؤز آراميزدا بلديه آز قالير تيراختورو دالدان يئتيره! تيراختور دا كرج‌ده بلديه‌ اوتموش تاخيمي اوتماسا، بيلميرم نه سؤز دئمك اولار! بلديه 200-300 آزربايجانلي يانداشين آلقيشي ايله پيس زامانيندا سايپاني اوتدو ، كسينليكله تيراختورو آلقيشلايانين سايي‌سي اؤتن ايل كيمي ده اولماسا آزي اون مين گله‌جه‌ك!

بو دا گونون گؤروتلري ايرنا سايتيندان:

بو ده‌يه‌رلي يانداشلارين هئچ ايشينه ايراد چيخارتماق اولماز، آنجاق كئشكه "تئهران بونو اونوتما، تبريز سنين سرورين" سؤزونو دئمه‌يديلر؛ گرچك بئله دئييل!

بو پوليس عسكري دئيه‌سن بلديه‌نين پارلاييب پاتلاتماغي‌ني گؤروب گؤره‌وي‌ني اونودوب تكجه اويونو ديققت ايله ايزله‌يير! چونكو توپلانميش‌ سيراسيندان چيخيب تك باشينا ياريش مئيدانينا باخير. بو اوتورماق يئرلري‌نين بوم بوش اولماسي‌ و پوليسين اوردا چكيشديرمه‌يي ايسه باشقا بير آنلام داشي‌يير!

بو اوستون كولتوردن سوء ايستيفاده‌ ياساق‌دیر، حتي كمالوند ایچین

قوم‌لو تيراختورچولار كمالوندي آلقيشلاييرلار.
بو اويون موساوي اولدو،
آما راحاتليقلا اوتماق اولاردي.

بو ايكي ايل ده، بيز تيراختور يانداشلاري‌، تيراختور سوروملولاري‌ني ال‌ده ائتديگي سونوجلارا گؤره جيددي اله شديرمه‌ييب(انتقاد ائتمه‌ييب)، همه‌شه "عئيبي‌ ‌يوخ" ايله اونلارا روحيه وئريب و حاشيه‌يه سالماق ايسته‌مه‌ميشيك. سايتلار دا گؤردوم كمالوند(تيراختورون باش مورببي‌سي) يايينلار كونفرانسيندا بو دؤنه غئير عادي بير سؤزلر دئييب. فارسجا بير اوزون يوروم(نظر) قويدوم و گؤردوم باشقا اوخوجولار بو يورومو به‌يه‌نيبلر و حتي بير سايت‌دا مقاله كيمي ياييليب. اونون توركجه‌سيني بير پارا ده‌ييشيكلر ايله بورادا دا ياييرام:


بو دؤنه‌نين بهانه‌سي: قومون يادگار چيمني

سايين فراز كمالوند صبا ياريشيندان سونرا كي مطبوعاتي كونفرانس دا دئييب سورون و چتين‌ليك قوم ايستاديومونون چيمني‌ ايدي! و بيري‌سي يوخدور اونا دئسين تبريزين سهند ايستاديومو دا پيس‌دير كي بئله چوخلو قول دوروملاري‌ني ال‌دن وئريرسينيز؟
اونون چمنه ايراد توتماسي و باشقا موغاليطه‌لري بير جوره تيراختورون علئيهينه يازان يايينلارا تبليغ ائتمك اولسادا، ايكينجي سؤزوندن كئچمك اولمور. سانكي ته‌زه‌ليك‌ده ايسته‌يير تيراختور يانداشلاريني دا سؤزلري ايله ساريسين. او تيراختورو ايستيل آذين و بوشئهرين شاهين تاخيمي ايله موقاييسه ائدير و دئيير اونلارين دورومو بيزدن قولاي‌دير؛ و گينه‌ده بير يوخدور دئسين آ كيشي، بو ايكي تيم ده تيراختور كيمي ميليونلار يانداشلاري واردير مي؟! ايرانين هاراسيندا تبريز دن سونرا ايستيقلال و پئرسپوليس تاخيملاري كسينليكله كيمسه‌سيز وغريبه قاليرلار؟ ايران دا هانسي تاخيم تيراختوردان سونرا تئهرانين آزادي‌ ايستاديوموندا، ياري سكي‌لري دولدوروب؟ كرج‌ده، قوم‌دا، قزوين‌ده كي تيراختور موطلق ائو صاحيب‌ليگي ائدير.

منجه رسول خطيبي‌ گؤستريش فولادا گئتمه‌نين يئرينه، ياخشي ايدي كمالوند گئديب او تاخيمي گتيره‌ايدي اوستون ليگه. كيمسه‌ بير ايش ايچين دوزه‌لميش و اونون دا ايشي تاخيملاري بيرينجي ليگ‌دن برتر ليگه گتيرمك‌دير. البته گؤستريش تاخيمي‌نين تيراختور كيمي يانداشي اولمازسا باشقا بيرينجي ليگ‌ده كي تاخيملاردان آز يانداشي يوخدور! تيراختور اوچون گئج اولمادان گرك بير ايلين تيكرار اولماسي‌نين قارشي‌سي آلينسين. بير بؤيوك و سابيقه‌لي مورببي تيراختورو آسيايا آپارابيلر. دئميرم او ده‌ييشلسن، او اؤر داورانيشي‌ني ده‌ييشمه‌لي‌دير.

بونو دا دئييم كي تيراختورون اوستون ليگه گلمه‌سي 85نجي ايلين يازيندا ايسه گرچكلشميشدي. آنجاق اولابيلر بير نئچه توپلومسال يوخسا سياسي عجيبه-غريبه نه‌ده‌نه گؤره اله‌نمه (پلئي آف) ياريشي نم هارادان گووه‌ردي، تا تيراختور ائله بو كمالوندين اؤندرليگي آلتيندا اولان كرمانشاهين شيرين فراز تاخيمي‌نا، اوتوزدورولسون!

تيراختورون يئري بو سايي‌دا گرچك يانداشلا ايرانين اوستون ليگي ده ده‌ييل، قالسين كي جنابلار افتخارلا دئييرلر بيز بو تاخيمي اوستون ليگه گتيريب ساخلاميشيق! ائله بيل آزربايجانلي‌لارين آلزايمئرلري وار كي دؤرد-بئش آييندان قاباق كي تيراختور بيرينجي اولاجاق باشقالار ايكينجي يئر ايچين ساواشسينلار سؤزونو اونوتسونلار! آللاه سيزي ساخلاييب و بيزه چوخ گؤرمه‌سين، آنجاق تيراختور سيزين يانليش ائستراتئژي‌نيزه يوخسا فوتبول‌دان اوستون نه‌دنلره گؤره موساوي ائدير، اوتوزور يوخسا اوتوزدورولور(!)، سيز ده گرچكلري دئيين يوخسا سوسون! موغاليطه ائديب و خالقي شوعورسوز بيلمه‌يين. هامي‌دان ياخشي سيز بيليرسينيز كي هارادا چاليشيرسينيز. آزربايجانلي تاماشاچيلارين دؤزوملولوك‌ده تايسيزيليقلاري آيدين‌دير؛ ائله كي قاپيچي ثابيتي ائو اويون‌دا ان گوجسوز تاخيم قارشي‌سيندا بئشينجي دقيقه‌ده اوشاق كيمي يانليش ائديب قول يئيه‌نده، يانداشلار گينه ده "عئيبي يوخ" دئييب و آلقيشلاماقلا اونا روحيه وئريرلر. بيز ده بيليريك تاماشاچيلاري ايستاديوما يول وئرمه‌مك، اويونو پيس زامانلارا سالماق، داورلرين عمدي يانليشليقلاري كيمي نه‌دنلره گؤره آسيايا گئتمك‌دن واز كئچمه‌لي‌ييك، آنجاق توركلرين آرتيق دؤزوم و صبر گؤسترمك‌لريني ساده‌ليك بيلمك كسينليك ايله كمالوندين اؤز گله‌جه‌يينه ياخشي دئييل. آزربايجان‌دا كي اوستون كولتوردن سوء ايستيفاده ائتمك ايجازه‌سي هئچ كيمسه‌يه يوخدور.

گونون گؤروتلری: سجده ائدن ائرمنی

آدلیم ائرمنی اویونجو، آندرانیک تئیموریانین تیراختورا قوشولماغی چوخ اؤنملی و عجیب ایدی. تیراختور بئله باهالی اویونچونو نئجه آلابیلمه‌یی، و او تئهران - اصفهانین وارلی تیملریندن واز گئچیب، تیراختورون کیملیک‌چی(هر آد ایسته‌سینیز وئرین!) یانداشلاری‌نین قارشی‌سیندا اویناماغی فیکیرلری اؤزونه مشغول ائدیردی. بونو دا هامی‌میز بیلیریک کی تئهرانلی ائرمنی‌لر تبریز و آزربایجان‌دا کی توپلومسال اولایلاری هامی دان یاخشی دوشونه‌بیلرلر.

نئچه اویون ایدی کی آندرانیک تیراختور دا فیکس اوینامیشدی. غئیرت ایله یاخشی دا اوینامیشدی آنجاق بیر اویونچونون اصل دویغو و هه‌یه‌جانی قول ووراندان سونرا بیلینه‌ر. دونن‌ده تیراختور قزوینین پئیکان تیمی قارشی‌سیندا گؤزله‌نیلمز بیر قول یئیه‌ندن سونرا، چوخ تئزلیک‌ایله بیر قول ووروب سونوجو اوچ دقیقه‌نین ایچینده بیر-بیر ائله‌دی. قولو ووران‌دا آندارنیک ایدی. او قول ووراندان سونرا یانداشلارین گورولتولو آلقیشی قارشی‌سیندا دؤشونده بیر صلیب چکیب، و سونرا موسلمانلار کیمی سجده ائتدی. بو چوخ گؤزل بیر اولای ایدی. بو بونو گؤسته‌ریر کی حتی بیر ائرمنی‌ده آزربایجانلی یانداشلارین قاباغیندا افتخار ایله اویناییر. حالبوکی انگ یاپیشدیران(دامغا ووران) یایینلار چالیشیردیلار دئسینلر کی سهند ایستادیومونا گئدنلر ایرقچی‌دیلار.

بوندان قاباق کی اویونلارین بیریسینده ده تیراختورون باشقا تورک اولمایان اویونچولاری قول ووراندان سونرا آزربایجان رقصی ائتدیلر(باغلانتی). آندرانیک ده، اولابیلر تورکلره اؤز سایغی‌سی‌نی گؤسترمک ایچین اونلارین دینینده سجده ائدیبدیر. ائرمنی‌لرین رقصلری آزربایجان رقصینه اوخشاییر؛ ائله سجده ائتمه‌یی هر نه‌دن یاخشی ایدی!

آندارنیکین ایشیندن ایکی گؤروت:

ي.س:

بو يازي‌ني ياياندا بيليرديم بير سايي يولداشلار ياخشي قارشيلاماياجاقلار. دوز دور قيريدئر(Google Reader) ده كي يولداش سئويبلر، آنجاق آشاغي‌دا كي يورمو گؤره‌نده بيلديم اؤن‌گؤروم(پيش‌بينيم) ده دوز ايميش:

جیناب هئچ بیلیرسن نه یازیرسان؟ بو هارتان پارتان نه‌دیر بو پوست دا یازیبسان؟ الله بیزیم میلتیمیزده نه قدر ساده اینسان وار؟ ایستمه دیک بو سایغینی!

ياخشي اولدو بئله بير يوروم يازيلدي. چونكو من ده آرتيق آچيقلاما يازابيله‌رم. كسينليكله بئله بير يوروم چوخ آداملارين دوشونجه‌سي‌ اولابيلر. اونا بير قيسا يانيت‌دا "سن ده اؤز تحلیلی‌نی هارتان پارتانسیز یاز و بیزی ساده‌لیک‌دن چیخارت سایین یولداش" دئديم. منجه ساده‌ليك پيشمه‌ميش داورانماق‌دان ياخشي‌دير؛ آنجاق:


اويونچو سئچمه‌ك و تيمي اداره ائتمك گوجو و ايمكاني بيز يانداشلارا يوخدور! تورك كؤكنلي اولدوزلار دا بيزه يئتيشه‌نده پارلاماق يئرينه "قارا چولا(black hole)"يا چئويريرلر! تيراختوروچون اوينايان اويونچولاري دا هر كيمسه اولورلار اولسونلار، بوتون داورانيشلاري‌‌ني گؤز آلتينا آليب "تهديد" يئرينه اؤز خالقيميزا اله گلميش "فورصت" سايمالي‌ييق. تيراختورون كـيرمانلي هوجومچوسو، عليزاده‌ ايندي اولوب آزربايجان كولتورونو تبليغ ائدن بير آدام. عليزاده نئچه ايل ايدي باشقا تيملر ده ياخشي اوينايابيلميردي، آما تيراختور دا گينه ده اولوب بير پارلاق اولدوز. اونون سؤزونه گؤره بو تيراختور يانداشلارينين ائتكي‌سي دير. او دئيير "(توركلرين)عئيبي يوخ دئمه‌كلري بيزه روحيه وئرير (عليزاده: از «عيبي يوخ» روحيه مي‌گيريم!)". بيز اؤزوموز اؤزوموزو تبليغ ائتمك يئرينه گرك اؤزگه‌ني سايقي گؤسته‌رمه‌يه مجبور ائدك.  آندرانيكين قول‌دان سونراكي كيمي اؤزل ايشلر و شنليكلره گؤره، بيز ده اوچ ايش گؤرمه‌لي‌ييك:

1- مايماقليقلا سوساق، يوخسا بير آز آلقيشلاياق! بيزيم سوسماغيميز باعيث اولار اؤزگه‌نين الينه فورصت دوشسون. تئزليكله اؤز قازانمالارينا تعبير و تفسير ائديب، سونرا دئييلر توركلر تكجه گودورلر اؤز ديلداشلاري قول وورسون!

2- دوروب هويلاياق و يامان دئيه‌ك! بوندان منطيق‌سيز و آغيل‌سيز ايش اولابيلمه‌ز. اختيار اؤز اليميزده. سايغي ايسته‌مه‌يه‌ك. سايغي گؤي‌دن گه‌له‌ن اولسايدي چوخ‌دان گلميشدي!!

3- يوخاري‌دا يازديغيم كيمي، بو ايشي بير سايغي گؤسترمه‌ك بيليب و تشككوره لاييق بيله‌ك. هئچ كيمسه‌نين بئيني و اوره‌ييندن خبريميز يوخدور. آما اونون گرچك و گؤز قاباغيندا كي داورانيشي بلگه‌سل و موستند بيلمه‌لي‌ييك؛ دايي و باقيري‌نين ايشلري كيمي. اولابيلر دايي و باقيري تئهران‌دا توركلره اولونان ايهانتلردن اورك‌ده راحاتسيزيميشلار، آنجاق قورخودان سسلريني چيخارتماييبلار. اؤنملي ده ظاهير ده كي ايشلر دير. هر نه دورولاندا فايدا و قازانما دا چوخ اولار. دئديگيم كيمي سونرا كي آلقيشلاماقلاردا بوتون انگلر و يارامايان دامغالاري سيله‌بيلر.

*يئني نسيل اله‌شديرير

من تانيش ياشلي‌لار و قوجالارلا دانيشاندا، چوخ ايسته‌رم اونلارين اوشاقليق و جاوانليق خاطيره‌لريندن و او دؤنملرين توپلوم ياشاميندان بيلگي‌لر اله گتيرم. آنجاق دونيانين بيرينجي و ايكينجي ساواشيندا بؤيويه‌ن ياشلي‌لار او قدر يازيقليق‌دا بؤيوموشلر كي آدام اصلن ايسته‌مير اونلارلا چاغداش زامانلارداكي كيمليك سورونونا دانيشسين. اونلارا آدام حاق وئرير كه نه‌دن ائله بؤيويوب و يئتيشميشلر. ساغلامليغين چوخ پيس اولماغي، آجليق، قحط، بيلگي و ساوادين آزليغي او زامانكي دونياليق ساواشيندا، خالقي مجبور ائديرميش نئچه آغاجليق‌دان اوزاقلاري‌ني گؤرمه‌سينلر. ايران‌دا نفت گليري پايلاشيليب و آسيميلاسيون ايله بيرليك‌ده، ياشام كئيفيتي‌نين ياخشي‌لاشماسي، او نسيلين فيكري قاليبيني آذربايجان مدنيتي‌ني دالا قالميش، آنجاق باشقا بير كولتوره گيرمك ايله ياشامين يوكسك سطحه يئتيشمه‌سينده فورمالاشديريردي. بونلارين يوز ده دوخساني بئله دوشونورلر؛ وارلي‌لاري، يوخسوللاري، ساوادسيزلاري، ساوادلي‌لاري، و حتي بيلي‌يورد اوستادلاري‌دا. بير قوجا قادين 1325 گوزونده كي خالخال-كيوي كيمي بالاجا بير يئر ده موحاكيمه‌سيز اؤلدورولموش آداملارين جسدلريندن قالاقلانماسيندان دانيشير و بونو اوشاقليغينين ان دهشتلي گؤردوغو بيلير، آنجاق دئيير هر حال‌دا ياخشي اولدو، نئچه ايل‌دن سونرا اؤلكه‌نين دورومو دوزه‌لدي. بير باشقا قوجا ساوادلي كيشي ده وار قارداشي‌نين او زامان گنجليك‌ده قوزئيه قاچماسيندان پيس خاطيره‌سي واردير و ايندي گؤره‌نده بير گنج آدام اولوسال ايستكلردن دانيشير دئيير بو تعصصوبلري اؤتورون! بيري‌سي ده واردير دئيير آللاه رحمت ائله‌سين رضاشاهي گلدي قاتار و يول چكدي! ... بونلارين بير سايي‌سي سونرالار سياست ايچينه گيرديلر باش باخانليغا قدر گئتديلر. آنجاق نئجه دوشونمكلري ايچينده وارليق و كيمليك سورونو گؤرونمه‌دي و سانكي گؤرونمه‌يه‌جك! آنجاق ايستيثنالار دا وار ايديلر، آما سيخينتي‌يا گؤروب خطر دوياندا، قاليب اولونموش كيمليك‌دن ده دانيشيرديلار. آنجاق آرتيق دانيشاندا آرازا گئديب اوزمك باشارماييب، بوغولوردولار. خبر و بيلگي پايلاشماغين گئنيش دوروم‌دا اولان دئييلدي.

زامان گئچيردي و ايكي باشقا نسيل‌ده گلدي. بونلار آنا آتالاريندان اؤيره‌نيرديلر كي باشاري‌لي اولماق اوچون گرك وارليق و كيمليك و كولتورون‌دن واز گئچه‌سن. اوشاغي‌نا آناديلي اؤيره‌تمه‌يه‌سن. كارمند اولسون انتقال آلاسان تئهرانا. اكينچي اولسون وار يوخونو ساتاسان گئده‌سن تئهرانا توكانچي اولاسان و بئله بئله ياشاماق اوسلوبو. بونلارين ايچينده هر جوره آدام و هر جوره ايشچي گؤرمك اولور. هامي‌سي بئله‌ديرلر. فيلم دوزه‌لدن، اويونچو، آرتيست، حتي آشيق و موسيقي‌چي!، ايدمانچي، فوتبولچو، اؤيره‌تمن، آراشديريجي، يازار، نقاش، خياط، چؤركچي، و ....! دوغوم ايللريني بؤلسوك بونلار 1330 دان ديرلار 1350 جي ايله‌دك. نئچه ايل‌ده اويان بويان اولابيلر. بونلارين ايچينده قادينلار چوخ چاليشيرلار لهجه‌سيز دانيشسينلار. كيشي‌لري ده انقلاب و ساواش زامانيندا اولماق ايچين، خطر احساس ائليرلر قاييتسينلار آتا-آنا بابالاري زامانينا و گئديب اللريندن گلني‌ده گؤرورلر.

زامان داها ايره‌لي گئدير. ايكي نسيل‌ده گلير. بو ايكي نسيلي رسمي حالت‌ده باشقا بير كولتور ده بؤيوتمك آتا آنالارا گركلي بير ايش كيمي بيلينير. تيلويزيونلار دا هر يئر ده وارديلار و آتا آنالارا يول گؤستريرلر. آنجاق بو نسيل بيلگي‌لرين او يان بو ياندان داها آرتيق گلمه‌سي ايچين داها حد دن آرتيق بيلگي‌لر اله گتيريرلر. 1370 دن 1385 ايللرينه دك بوتون قاليبلري سينديرب و ايپلري قيرديلار. بيلي‌يوردلاردان چاي آخدي خالقين ايچينه. چايلار چوخلو يئرلري سووارديلار. سون نسيل داها بيليجي دير، موحافظه كار دا دئييل. سؤزو آچيق دئمك‌دن قورخوسو يوخ‌دور. اولابيلر قديمكي‌لر بونو دوز داورانيش بيلمه‌سينلر، آنجاق يئني نسيل بو يولا اينامي وار سانكي. رحم ائله‌مير. ايسته‌يير هامي واكسيناسيون اولسونلار. علي دايي‌نين قولاغي‌ني بورور ونگيلله‌دير، كريم باقيري‌يه دئيير هوش باشيني بير يئره‌ييغ هئچ زامان بؤيودنلري‌ني اونوتما! رحيم شهرياري‌يا دئيير نه‌دن اؤزونو بير گئجه‌ده ايتيريب، بي‌بي‌سي تاپشيريغي‌ني اوخودون؟ كمال تبريزي، تهمينه ميلاني و جعفر پناهي‌يا دئيير گؤرونتولرينيز اؤز پايي‌نيز اولسون! دوكتور حسن احمدي و دوكتور انوري و باشقا بيليم آداملارينا دئيير اولمازدي اؤز ديليميزه ده بير آدديم گؤتوره‌يدينيز و ... .

بو اله‌شديري‌لر(تنقيدلر) اولابيلر يئني نسيللرين گئچن نسيللري سورغو آلتينا چكيب، موحاكيمه ائتمك آنلامي‌نا گلسين. آنجاق بئله دئييل. بو ايشلر موحاكيمه دئييل. اؤج آلماق(انتقام)، ايهانت، ساتاشماق و اؤجه‌شمك ده دئييللر. يوخاري دا واكسنياسيون دئمه‌يي بير ده وورغولاييرام. يازيقلار اولسون كي بئله يئته‌نكلي‌لر اينجي‌‌ييرلر. تقصيرلري يوخدور. ائله يئتيشميشلر. پيس كودلار ايله. يئني نسيللر بئله بؤيومه‌مك ايچين يولو ده‌ييشمك ايچين اؤزوموزه پارلامايان اولدوزلاريميزا آلقيشلاماق يئرينه اوياري وئرمك مجبوريتينده ديرلر. يوخسا يئني نسيلين باشينا گله‌جك‌ده لاپ پيس اويون دا گله‌بيلر. يئني نسيلي بو ايشلري گؤرمه‌لي‌دير.

---

* - اله‌شديرمك تنقيد و انتقاد ائتمك آنلاميندا.
بو پوستو يازماغين نه‌دني داش‌قاپي‌نين "تانین‌دیقدا هویلانیر" يازي‌سي‌ني اوخوماق ايدي. اولابيلر ائله‌ده ايليشگي‌لي اولماسينلار!

اشك سهند هم جاري شد

انگار تلويزيون صدا خفه كن گذاشته بود تا صدا واضح نباشد ولي به محض اينكه دوربين عكس شهريار را نشان داد و گزارشگر هم به روز ملي شعر و ادب اشاره و سالروز درگذشت شهريار اشاره كرد، تماشاگران هم تصوير شهريار را در اسكوربورد ديدند، در يك هماهنگي بي‌نظير، بلافاصله فرياد زدند: "تورك ديلينده مدرسه اولمالي‌دير هر كسه (مدرسه به زبان تركي براي همه)".
البته تلويزيون فرصت كافي را نداشت تا اين صدا را هم پايين بياورد، ولي حتي اگر مفهوم نبود از روي آهنگ هم مي شد تشخيص داد يكي از معروفترين حرفهاي تركها را!

در كنارحرفهاي رايج و صداي هياهويي كه شنيده مي شد، تماشاگران حرف جديدي را مي گفتند. هر چه صداي تلويزيون را بلند كردم، نفهميدم چه مي گويند. به نظر نمي آمد كه به علي دايي و كريم باقري متلك پرانده و بي غيرتي و سكوتشان در استاديوم آزادي تهران را به سرشان مي زنند.

و بالاخره متوجه مي‌شوم آنچه تماشاگران در بازي شهرداري و پرسپوليس مي گفتند چه بود. در حالي متوجه مي شوم كه اشك در چشمانم حلقه زده، چشماني كه به سادگي اشكش در نمي‌آيد. چون كساني كه هفته قبل حتي با وجود باخت در يك بازي خانگي  تيم محبوبشان تراختور براي حفظ روحيه رقصيده و شادي مي كردند، از همگان دعوت مي كردند تا اشك بريزند:

" گلين گئدك آغلاياق، اورمو گؤلون دولدوراق"

(" بياييد برويم گريه كنيم، بلكه درياچه اروميه پر شود ")

و حالا متوجه مي شوم افتخار سابقمان چرا مستحق شماتت بوده است! وی به خاطر حقوقي كه براي شخص خود قائل بوده، ساعتها در تلويزيون ملي صحبت كرده و پيراهن شركت خود را بر تن بازيكنان مي كند و دهها استفاده ابزاری دیگر از جایگاه خود کرده ولی در عين حال اين حق را براي همزبانانش قائل نيست، نگاهي فراتر از فوتبال در ميادين فوتبال داشته و به خاطر درياچه اروميه و زبانشان حتي اشك هم بريزند. او حتی اين كارها را بي‌شرفي و تشويق آتاتورك مي داند!

ديگر نمي توانم تايپ كنم، چشمانم ديگر مانيتور را نمي بيند...

ویدئو زیر را ببینید:

سونوج اؤنملی دئییل

ایلک ده آدام دئییردی بوندان پیس اولماز! ائو یئیه سی اولدوقدا ســکسن مین یانداشین گورولتولو آلقیش قاباغیندا اوتوزماق دان چتین ایش اولمازدی. البته دئییرلر شیددتلی آلقیشلاماق هر دن ترسینه سونوجلانار؛ و اولابیلر تیراختورون سهند ده اوتوزماسی ائله بیر گئرچه یی گؤسترمک ایچین ایدی!
هر حال دا توتساق بئله عجیبه اوتوزماقلاریندا یانداشلارین سووتماسیندان اؤترو بیر توطئه دا اولابیلر، بیز هئچ زامان روحیه میزی ال دن وئرمه مه لی ییک. بو ایشین چتین اولدوغونا و بیر سایی نین دا شاخسئی گئتمه سینه باخمایاراق(!)، ساغ اولسون بو یولداشلار کی بیرینجی اؤنمین یاریش سونوجوندا اولمادیغینی، مئیدانین ائشیگینده شنلیک و رقص ایله گؤستریب، اؤنملی اله گتیردیگیمیزین نه اولدوغونو بیلدیریب و بیز کیمی اوزاق دان گئدنلری شن و شاد یولا سالدیلار:

Link

بو دا تیراختور ایله اصفهانین ذوب آهنی یاریشیندان، گؤرونتو و کلیپ توپلوسو:
Görüntü toplusu Tirəxtur ilə Zobahən yarışından, Səhənd istadiomu - Sep.10,2010


ي. س:
آي آللاه بيز بو مريض و غرض‌لي سايتلارين اليندن نئيله‌يه‌ك؟ نئچه گوندن سونرا يوخاري‌دا شنليك ويدئوسونو iranianuk سايتيندا قويوبلار. آنجاق بو باشليقلا: "رقص آذربايجاني قبل(!!؟) از بازي فوتبال تراكتورسازي و ذوب آهن (باغلانتي)". گؤزوموزون قارشي‌سيندا يالان يازيرلار. ايشيق گونو آلتيندا يالان دانيشماق و قوندارماق ايله خبر يايماق بونلارين تك ايشي دير. فيكر ائليرم  ويدئونو يوتيوب دا قويان ديلداش‌دا ايسه آزجا قصور وار ايميش كي فارسجا آچيقلاما وئرمه‌ييب بو رقص اويون‌دان و اوتوزمادان سونرا دير. باشليق بئله اولمالي‌ ايدي: 
"رقص آذربايجاني بعد از بازي فوتبال تراختور و ذوب آهن با وجود باخت خانگي تراكتورسازي".


ي. س. 2:
كليپي يوتيوبا ‌قويان يولداشا بير قيسسا يوروم گؤنده‌رن‌دن سونرا، تئزليكله باشليغي اصلاح ائديب. اللري آغريماسين:

YouTube : "رقص آذربايجاني بعد از بازي فوتبال تراختور و ذوب آهن با وجود باخت خانگي تراكتورسازي".

رسمي و غاليب كولتور بيزيمكي ايميش

دوز دور قرار اولدو ساغ - سول دانيشيقلاردان واز گئچه‌م آنجاق آذربايجان و آذربايجانلي‌لارا گؤره بوراخيلميش يانليش باخيشلار و يازيلارا ائله‌شتيرمه‌يي باجاريغميز اولورسا، اوندان واز گئچمه‌مه‌لي‌ييك. اولابيلر بير يول‌دان گئچن بير بيلگي‌سيز آدام اورالاردان گئچسين، و اونون دوغرو اولدوغونو اينانسين.  بيز ده كي باديمجان شيتيلي دئييليك؛ گرك بيز ده ائله نظر لري خونثا و ائتگي‌سيز ائتمك يولوندا بير آدديم آتاق! بو دا قالسين كي دئييله‌جك ده‌وه گؤزو آلتيندا آتيلان شيللاغي دؤزه‌بيلمه‌دي ...

ايندي بو نئچه خطي اوخويون:

ايران ايسلام ريسبوبليكاسيندا رسمي ديل اگر فارس ديليديرسه، رسمي و غاليب كولتور آذربايجان كولتورودور(!). ايرانين تبليقات آپارديقي سياسي و رسمي داورانيشي ايرانين غربي ميللتلرينه و خوصوصي ايله آذربايجانا عاييددير. يعني بيز ايرانين شرق ميللتلرينه باخيريقسا اونلارين ديني و كولتور موناسيبتلريني طاليباني و بنيادگر گؤروروك، آنجاق ايرانين غربي ميللتلري يوموشاق بير ديني موناسيبتلرده ياشاييرلار. ايران چرچووه سينده آذربايجانليلاردان باشقا ميللتلرين ايچينده چيشيتلي فيرقه لر و باشقا مذهبي اقلييت لر چوخ‌دور. مثلن فارسلارين سوننو لري ، زرتوشتي‌لري ، بهائي‌لري واردير. كوردلرده بئله‌دير ، عربلرده ، توركمن‌لرده ، بلوچلاردا آنجاق آذربايجانلي لار تكجه ميللتديرلر كي بوتؤولوكده شيعه ديلر و مركزي حوكومت اؤزوده آذربايجان شيعه سي موناسيبتينده داورانير و ايراندا رسمي و حوكومتي كولتور آذربايجانين كولتورودور(!) و مركزي حوكومت بو نوع كولتورو و موناسيبتي ركلام ائدير . تهرانين كولتورو آذربايجان و ايرانين غرب بؤلگه سينه چوخ ياخيندير ، حتتا ايرانين دوغو بؤلگه‌سيندن تهرانا داخيل اولان اينسانلار و كولتورلر بو غاليب كولتورون ايچينده اه‌ريييرلر. تهران بوتون كولتورل داورانيشلارا : توي‌لار ، عزاداريلار ، شنليكلري ، ايناملاري ، توتئمي اساطيرلري ، موسيقي‌لري و ... آذربايجان كولتورو گؤزوندن باخير. بونا اساسلاناراق تهران و تبريز زنگين و نئچه لايه‌لي بير رابيطه ده حيات سورورلر. بغداد و سوليمانيه هئچ بير زامان بو قدر بيربيرينه آغير تاثيرات بوراخماميشلار و اگر اونلار بير اوزون موددت بير اؤلكه ده ياشاميشلارسادا هئچ زامان بيربيرلريني تانيماميشديلار و هر بيريسي باشقا بير حيات سورموشدور و هميشه بيريبيرينين باشينا ووروب و اينتيقام آلميشديلار و گله جكلريده ايطمينان تؤره‌دن و ايشيقلي بير گله جك ده دئييلدير ...(قايناق)

قاباق كي يازيلار دا دا دئميشديم(باشقا قاتار دا واردير! يانليش مينمه‌يين) كي بير سايي اؤزلريني وروبلار او يولا، يوخسا دا ائله كيمليك‌چي‌ليك آنلامي‌ني و اونو ايستكلري ايله تانيش اولماميشلار. البته چون‌كو بونلارين هدفلري و باخيشلاريندا كي اوفوق (vision) قودرت و گوج دور، بونا گؤره‌دير كي هر نه‌يه بئله بير آچي‌دان باخيرلار. مثلن بئله بير آچي‌دان تئهران‌دا كي بازارلي‌لار يوخسا اللرينده قودرت اولانلارين آذربايجان‌دا دوغولماقلاري آذربايجان‌لي‌لارين حاقلاريني‌ پوزولماماغا بؤيوك بير نقيض اؤرنك‌دير.
و چوخ ده عجيبه بير حال‌دير كي بيزلر كور تعصصوبلو ميللتچي اولماق و يا ايرقچي‌ليغا محكوم اولوروق. حالبوكي نه‌دن‌سيز و دليل‌سيز "بيز بئله‌ييك"، "بيز ائله‌ييك"، "بيزيم كولتوروموز غاليب‌دير"، "باشقا خالق‌لار هر نه‌يي‌ بيزدن اؤيره‌نميشلر"، "اونلار بيزيم ايچيميز ده اه‌ريميشلر" ، و ... ، نه دئييم آخي، بير منطيق‌سيز اؤزونو اوستون گؤرمه‌يي گؤسته‌رير.
يولداشلارين بير‌ي‌سي دئييردي بونلار بيزدن ده به‌تر ميللتچي‌ ديرلر، اؤرنك ايچين دئييرلر ايران‌دا اوتوز بئش ميليون تورك وار! آنجاق منجه بئله بير سؤز كيمليك‌چي‌ليك ايستكلري ايله اوست اوسته دئييل؛ بئله سؤزلر ايله بونو دئمك ايسته‌ييرلر كي "كيمليك‌چي‌لر چوخ دا دئمه‌سينلر بيزيم حاقلاريميز تاپدالانميش‌دير؛ مه‌يه‌ر ايرانين ياري‌سيندان چوخونون دا حاققيني‌ يئمك اولار"؟! و يوخاري‌دا سؤزلري دوغرو توتساق، كيمليك‌چي‌لر بورجا دا دوشرلر!

هيتلئر، آلمانلي آنتروپولوژيستلرين(اينسان تانيماق بيليم آداملاري) آراشديرمالاريندان اؤز ايرقچي ايشلري ايچين سوء استفاده ائديب و  بئله بير سؤزو واردير: "بير ميللتي آرادان آپارماق ايچين اونلارين ديلي‌ني اللريندن آلين". آمئريكا آنتروپولو‍ژي‌سي‌نين قوروجوسو "فرانز بوآس (Franz Boas)" آلمانلي آنتروپولوژيستلره تاي دئييب كي: "بير توپلومون ان اؤنملي اورتاق كولتورونو داشييان او توپلومون اورتاق ديلي‌دير (قايناق)". فرانز بوآس ايچين بير خالقين آيدين دوشونجه‌لي كولتورو ديل واسيطه‌سي ايله يارانار، گليشه‌ر و پايلاشيلار؛ و بو گئرچك او آنلام‌دا دير كي بير كولتورون دوشونه‌بيلمه‌يي‌ ايچين او كولتورون ديلي‌‌ني قانماق آچار و كيليد دير.
و يوخاري دا بئله گولونج سؤز گؤردوك: "ايران‌دا رسمي ديل فارس ديلي‌ديرسه، آنجاق غاليب كولتور اذربايجان كولتورو دور"! آي كيشي بو سؤزو هارانيزدان چيخارديرسينيز آخي؟ كولتورون تعريفي‌نه گؤره ياري‌سي ديل اولورسا بيز هارادان بونو دئيه‌بيله‌ريك؟! بو ديل‌سيز و اؤزونو تانيتديرابيلمه‌يه‌ن كولتور نئجه غاليب گلدي؟
ائله، بئله سينه دئييلميش سؤزلرين آراسيندا دئييليب آذربايجانلي لار تكجه ميللتديرلر كي بوتؤولوكده شيعه ديلر! واللا ائله بو شيعه‌ليك باشكندي اولان اردبيل-خالخالين آراسيندا گلين اون‌لار آذربايجان توركجه ديللي سونني و علي آللاهي كند سيزه گؤسته‌ريم! ايسته‌مز اورمونون يانيندا كي كوره‌سونني، ايلخي‌چي و قوشاچايين اوچ‌تپه‌سينده كي گؤرانلارين يانينا گئدك. سياسي باخيم‌دان دا سانكي  ايسلامي اينقيلابين ايلكين ايللرينده كي تبريز ده قالخان موسلمان خالقي و اونلارين ديني اؤندري كيم اولسون ساواشي‌ اونودولموش‌دور. سيز هانسي فاكتا گؤره دئييرسينيز كي مركزي حوكومت اؤزوده آذربايجان شيعه سي موناسيبتينده داورانير؟! و باتي‌لي‌لارين ايرانين مذهبي حوكومتي‌نين يوموشاق داورانماسينا اينانماق گولدوروجو قونوسونا توخونماق ايسته‌مه‌ييرم. دوز دور هم مشروطه انقلابي و هم ايسلام انقلابلاري تبريزدن قيايناقلانميشلار، آنجاق هر بير اينقيلاب اؤز بالالاريني يئيه‌ن كيمي، هر بو ايكي اينقيلابين سونوجلاري بيري‌سي مشروعه‌يه ساري گئتمك و باشقاسي‌دا موطله‌قه اولماغا ساري گئتمك‌ده آذربايجانليلارين ايناملاري و كولتورلري ايله اوست اوسته دئييلدي. ايرانين مركزي حوكومتي آذربايجان شيعه‌سي موناسيبتينده داورانيرسا، نئجه اولور قاراباغ‌دان سورگون اولموش آذربايجانلي شيعه‌لر و آذربايجان جومهوريتي‌نين تورپاقلاري اونودولوب، و ائرمني‌لر ايله  ايستي و ياخشي ايلگي‌لر قورولور؟! بئله بير سياست هانسي آذربايجانلي شيعه‌نين ايسته‌يي دير؟ بو هم اولوسال باخيميندان و هم ده مذهبي آچي‌دان آغيلا باتان دئييل.

آرادا اؤنملي قونونون اونودولماغي‌ني ايسته‌ميرم و او دا كيمليك‌چي‌ليك ده اورتايا قويولان "ايستك‌لر" و "حاقلار" قونوسو دور. توتاق دونيادا دئييرلر تئهران‌دا كي توي‌لاردا آذربايجان موسيقي‌سي ايله اويناييرلار! توتاق دونيا دا دئييرلر ايرانين رسمي راديو تيلويزيونو آذربايجانلي مؤذن‌زاده‌نين آذاني‌نين سسي ايله ناماز چاغلاريني بيلديرير! توتاق دونيا دا بيليرلر كي ايرانين ان تانينميش قورماسبزي يئمه‌يي آذربايجان يئمه‌كلريندن ساييلير! توتاق دونيا دا آذربايجان خالچاسينا دئييرلر آذربايجان خالچاسي ، پئرشيه‌ن خالچاسي يوخ! توتاق دونيا دا دئييرلر ايرانين اوتوز بئش ميليونو تورك‌دور، آذري ديللي يوخسا پئرشيه‌ن يوخ! توتاق دونيا دا دئييرلر ايرانين بو گؤزلليكده‌كي كولتورو ائله همن آذربايجان‌لي‌لارين كولتورودور، باشقا كولتور يوخ! توتاق دونيادا بونو دئييرلر ايران‌دا بوتون ايش‌باشيندا‌كيلار آذربايجان‌دا آنادان اولورلار، باشقا يئرلرده يوخ و ... آنجاق نئچه اؤنملي سورغو قالير:

- نه‌دن آذربايجان ساوادلي‌لارين يوز دن بيري‌سي ده توركجه يازيب اوخويا بيلميرلر و اوخوللاريندا نه‌دن اؤز آناديللري‌ني اؤز اوشاقلارينا اؤيره‌ده‌بيلمه‌ييرلر؟
- آذربايجانين اورتاسيندا كي بؤيوك اورمو گؤلونون قوروماغي‌نين قاباغيني كيم آلاجاق؟
- آذربايجان‌دا نه‌دن ايش تاپيلمير و هر كيمسه ايش تاپماق ايچين كولتورونو اؤز ايله گؤتوروب گئدير ايرانين اورتا بؤلگه‌لرينه؟
- كولتورلريني ايرانا غاليب ائدن آذربايجانلي‌لار نه‌دن ايل‌ده بير گون بابك قالاسينا چيخيب شئعر اوخويوب، شنليك تؤره‌ني قورابيلميرلر؟ نه‌دن تكجه تئهران تويلاريندا اوينامالي‌ديرلار!؟
- آذربايجان كولتورونه آسلانميش ايرانليلار، نه دن توركلري داورانيشلارينا گولوب و اونلارا جوك دئييرلر؟
 و ...

سون‌سؤز:
يازي‌نين سونون‌دا دئمه‌لي‌دير كي كيمليك‌چي‌ليك غاليب كولتور اولماق داليسيجا يوخ، بلكي اؤز كولتورونو قوروماق داليسيجا اولماق‌دير؛ و بو آرا دا  كولتورون بير قانادي‌دا "آناديليميز: آذربايجان توركجه‌سي‌" دير و بو يول‌دا بير‌ي‌سي اؤز وارليغي‌ني، يالاندان، يئرسيز و گولدورجو بؤيوتمك ايسته‌مير. آتالاريميز دئييبلر: « حالوا حالوا دئمك ايله آغيز شيرين اولماز ».

ي. س:
آذربايجان شيعه‌ليگي موناسيبتينده داورانماق قونوسوندا ، "قاراباغين ايشغال اولمونماسي" سورونو اونودولموشدو، اونو يوخاري‌دا آرتيرديم.

تیراختور فروشی نیست، واگذارش کنید به مردم

در اخبار آمده بخشی از سهام تیراختور را فروخته اند به مالک باشگاه استیل آذین تهران که ادعا کرده است هدف از چنین کاری کمک به ورزش آذربایجان است.

صرفنظر از اینکه هدف اصلی و مقصود از چنین واگذاری آنهم دو-سه روز مانده به بازی میان این دو تیم چیست، و چرا در حالی که دو باشگاه سرخابی زیر چتر حمایتهای دولتی قرار دارند ولی در مورد تیراختور هر روز شایعات مختلفی در مورد فروش به دلیل بدهی به گوش می رسد، باید با قاطعیت گفت تیم تیراختور فقط به خاطر حمایت بی همتای طرفداران میلیونی آن تیراختور شده و دلیل دیگری ندارد. طرفدارانی که تحت هر شرایطی تیم خود را در هر نقطه ای در ایران نمی گذارد می تواند مستقیما از تیم خود حمایت مالی هم بکند، نباید در چنین مواقعی نامحرم تیم محبوشان شوند. این لیگ اگر حرفه ای است باید تیمهای آن نیز به طور حرفه ای اداره شوند. کافی است باشگاه تیراختور به چندصد هزار نفری که دارای کد طرفداری هستند فراخوان بدهد. من که وضعیت اقتصادی مناسبی ندارم حاضرم نصف حقوق یکماه خود را جهت خرید سهام بپردازم، و مطمئنم جمعیتی حدود پنجاه هزار نفر پیدا خواهند شد که به طور متوسط مبلغی معادل سیصدهزار تومان سهام خریداری کنند که جمعا خواهدشد پانزده میلیارد تومان و این چندین برابر بدهی های تیراختور است. و حتی اگر چنین هدفی محقق نشد یقینا درصدی قابل توجه از هزینه ها توسط مردم قابل جبران است.

البته واگذاری سهام باید با این پیش شرط انجام شود که سهامداران تیراختور نیز فقط از روی سکوها و تلویزیون نظاره گر نبوده و بتوانند در انتخاب مدیرعامل و اعضای هیات مدیره باشگاه نقش اصلی ایفا کرده تا آنها در مورد کنترل هزینه ها و درآمدها  و جذب باریکنان و مربیان کارآمدتر متعهدانه و مسؤولانه تر عمل کرده، و سوددهی باشگاه را نیز تضمین نمایند؛ و بدینوسیله جلوی ورشکستگی احتمالی نیز گرفته شود.

آموزش از راه دور غیرت به ترکها

و حال طرف در واشنگتون نشسته و از چند و چون غیرت ترکها می پرسد! زمانی می گفتند به خیابان آمدن بد است و اخ است، آنهم به خاطر یک کاریکاتور بی ارزش. سرور و مولاهایشان هم آن موقع زبان در قفا فرو برده و نه اعتراضی کردند و نه دمی برآوردند و حتی مهمترینشان نیز در یک محفل خصوصی نشان داد که منظورش از گفتگوی تمدنها چه بوده است و چه بسا همان مسخره بازی دامنگیر همانی شد که به خاطر آذربایجانی بودن پیشش کشیده بودند تا رای ترکها را نیز بیاورد و البته همه دیده اند این اتفاقات چند ماه اخیر را .

و حالا که ترکها حرکات مدنی شان را پس از تجارب ارزشمند و البته تلخ سه سال قبل به صلح جویانه ترین و متمدنانه ترین وجوه با فرهنگسازی در استادیومهای ورزشی دنبال می کنند، می گویند چرا به خیابانها نمی آیید؟ مگر نمی بینید که فلان روزنامه به فرهنگ و زبان شما توهین می کند؟ مگر این توهین دست کمی دارد از آنچه در روزنامه ایران بود؟ در اینجا قصد آن ندارم وقت را صرف مقایسه توهینها کرده و مثلا بگویم این توهین فعلی خیلی بدتر از توهین قبلی است؛ در حالی که این یکی اصلا توهین نیست و نه در سطح و نه در محتوا هیچ موقع به گرد پای جوک گویی فردی نمی رسد که داعیه دار گفتگوی تمدنها را داشته است. فقط به این بسنده می کنم که در توهین فعلی مشخص و بدیهی است قصد و منظور دست انداختن نحوه صحبت یک فرد خاص سیاسی است و نه بیشتر، و این در حالی است که در ویژه نامه کودکان روزنامه ایران در اواخر اردیبهشت ماه هشتاد و پنج، زبان و فرهنگ ترکها به سخره گرفته شده بود که البته با برخورد قاطع و کوبنده از سوی میلیونها ترک مواجه شد.

و در ادامه این را هم باید اضافه نمود که هر حرکت اجتماعی بنا به مقتضیات زمانی اش به سادگی، نه سرعت می گیرد و نه کند می شود و مطابق با همان ضرب المثل معروف "ایت هورر، کروان گئچر"، نه چنین اهانتهای سخیفی، و نه چنان فرصت طلبی های متعاقب آن می تواند حرکت آرام و منسجم آذربایجانی ها را تحریک کند. و البته کسانی که در صدد تحریک یک ملت با بهانه های جزئی و دست چندم هستند معلوم نیست چرا رسانه هایشان در روز دوم اسفند هیچ اشاره ای نکردند به این که آن روز ، روز جهانی زبان مادری بود و غیر فارس زبانها و بیش از پنجاه درصد مردم ایران به این مورد خیلی هم حساس اند! در حالی  همواره مترصد آنند روزی مثل روز زن بیاید و حق و حقوق زن را در بوق و کرنا کنند. آیا اینها خود کمی تا قسمتی(یا کاملا) فاشیست تشریف ندارند؟ اگر شما به فکر هر قشری از جامعه هستید لازم نیستید اخبار برخی از مناسبتها را به خاطر افکار شوننیستی خود سانسور کنید یا کمتر پوشش دهید.

---

پ.ن:
در يك وبلاگ ديگر هم ديدم كه در مطلبي كوتاه چنين نوشته شده:

یادتان هست چند سال پیش سر کاریکاتور معروف مانا نیستانی عزیزان آذری چه کردند؟ یادتان هست به خاطر یک نمنه چه اتفاقاتی افتاد؟
چند روز پیش کیهان علنا و رسما زبان و لهجه آذری میرحسین موسوی را مسخره اما ظاهرا در تبریز آب از آب تکان نخورده! به نظرتان نباید شک کرد؟ بیخیال! اصلا ما رو سننه!

اصولا چون مي خواستم در مورد نظراتي كه خودم مي نويسم تنها به قاضي نروم و با مباحثه با يك نظر مخالف مطلب خود را هم چكش كاري كنم به قصد شروع مناظره‌اي مجازي، نظري داده و بگويم:

فرق اصلي اين دو جريان اين است كه كاريكاتور مورد نظر زبان تركي را مسخره كرده بود و كيهان شخص مير حسين را. ميرحسين مثلا اگر گيلك بود مطمئنا كيهان مطلب را با لهجه گيلكي مي نوشت. كسي كه بايد شك كند تركها هستند نه آنهايي كه در سال هشتاد و پنج سكوت كردند!

و پاسخ آمد كه:

آقاي آيدين بر فرض حرف شما هم درست. ميرحسين مسخره شده! ميرحسين به چه دليل مسخره شده؟ به جز به خاطر داشتن لهجه؟ آيا غير از اين است كه كيهان لهجه ميرحسين رو مسخره و نقطه منفي فرض كرده؟
ما هم نگفتيم بريزن تو خيابون. چون با حركت اون سال هم از اصل مخالف بودم و هستم و خواهم بود. منتهي شما ميگي اعتراضات مدني شده. ببينم تو استاديومتون چي ميگيد. البته اگر استاديوم از نظر شما مظهر اعتراض مدني باشه. اون زمان معتقد بودم اون حركت يك حركت حساب شده بود حالا برايش دلايل محكم تري پيدا كردم.

و دوباره توضيح دادم كه:

خیر! در آن مطلب به خاطر کارهای سیاسی اش مسخره شده و ضمن آن هم خواسته اند با ادا در آوردن مزه هم بریزند که خیلی هم نوشتار مزخرفی از آب در آمده. ضمنا منظورت را از دلایل محکمتر ملتفت نشدم. تعریف شما را از کارهای مدنی داشته باشیم هم بد نیست! چطور می شود شما با به خیابان ریختن اخضریون در سال 88 هیچ مشکلی نداری، ولی آمدن ترکها در سال 85 به خیابان را محکوم می دانی آنهم از اصل!؟

و جواب زير را گرفتم كه بخشهايي از آن تاييد همان سخن ابتدايي من بود كه كاريكاتور مورد نظر زبان تركي را مسخره كرده بود و كيهان شخص سياسي مورد نظر را! ولي بخشهايي نيز تهمت ظالم به مظلوم است. مثل آن خطاكارهاي فوتبالي كه  مدام خطا و تحريك مي كنند و بالاخره بازيكني كه رويش خطا مي شود طرف را يك هل كوچولويي مي دهد، بازيكن خطاركار جهت فريب دادن داور خودش را روي زمين مي اندازد:

ببين منظور من رو نگرفتي. به خيابان آمدن طبق اصل 27 قانون اساسي هيچ ايرادي ندارد. ايراد كتاب سوزي ترك هاست! ايراد آتش زدن بانكي است كه نامش پارسيان بود... نگو خشونت شد كه فيلم كتاب سوزي رو همه ديدند... بگذريم! منظور من اين است كه كيهان و كيهاني ها لهجه و زبان را امري مسخره و نقطه منفي در يك شخص مي دونند بنابراين اين رو مضحكه مي كنند. فرض كنيد موسوي مثلا چشمش چپ بود يا مثلا يك پايش لنگ مي زد بعد كيهان در نوشته اش به اصطلاح طنزي مي نوشت كه در آن چشم چپ او يا پاي لنگش به سخره گرفته مي شد.
شما هم بهتره با گفتن اخضريون ديگران را مسخره نكني. حداقل از همان آقاي اعلمي ياد بگيريد اگر مخالف بود سكوت كرد. حداقل طعنه نزنيد. به اندازه كافي از آنان زخم خورده ايم.

و البته پاسخ نهايي‌ام چنين بود:

من هم در كامنت اول همين را گفتم كه "ميرحسين مثلا اگر گيلك بود مطمئنا كيهان مطلب را با لهجه گيلكي مي نوشت."

چون چنين تفكري در جامعه وجود دارد كه "لهجه داشتن" قابل دست انداختن است. درست مثل شما كه آن را با لنگيدن مقايسه مي كنيد! در حالي كه طرف هنر هم كرده و با اينكه زبان مادريش يك زبان ديگر است، به طور اجباري و ضمن محروميت از تحصيل زبان مادري خود يك زبان را صحبت مي كند و طبيعي است لهجه داشته باشد! البته نقيصه اصلي و تاسف برانگيز همين است يك آدم فرهيخته كه هشت سال هم نخست وزير مملكت بود و قرار بود رئيس جمهور مملكت هم بشود، سواد خواندن و نوشتن به زبان مادري خود را ندارد و چند دقيقه سخنراني تركي اش در تبريز و زنجان را كه ديديم ، جملاتش ساختار فارسي داشت تا تركي! و از سوي ديگر نحوه حرف زدنش به زبان رسمي هم مورد تمسخر واقع مي شود.

و بعد شما فرهنگ يك ملت را آتش بزنيد و موقعي كه يك فيلم جعلي كتابسوزي هم منتشر مي شود فرياد وا مصيبتا سر دهيد! چنين كاري حتي در صورت انجام محكوم است، ولي آنچه محكوم است سوزاندن كتابهاي تركي در آذر 1325 و تعطيلي آموزش زبان مادري تركها و اجراي سيستميك نابودي و استحاله ادبيات و فرهنگ تركي است كه بيش از هشتاد سال است اجرا مي شود.

بررسی جمعیت‌شناختی تشویق کنندگان تراختور در کرج

برای تراختور، بازیهایی که قرار بود به میزبانی تیمهای استان تهران در لیگ 88-89 انجام شود، در ورزشگاه انقلاب کرج و در مقابل تیم سایپا به پایان رسید. در هر شش بازی به ضرس قاطع می توان گفت این تراکتورسازی بود که میزبان بود چون در بازی مقابل اتسل آذین، راه‌آهن و سایپا بیش از نود درصد تماشاگران و در بازی مقابل پیروزی و استقلال هم حدود پنجاه درصد طرفداران تراختورچی بودند و در استادیومها فریاد یاشاسین آذربایجان بیش تر از هر صدایی دیگری به گوش می رسید و البته همه رسانه‌ها هم به چنین حقیقتی اشاره می شد که انگار تراکتور میزبان است و تیم مقابل حتی اگر از بازیکنان و کادر فنی قوی تری بهره می گیرد تحت تاثیر قرار گرفته و در آستانه نتیجه نگرفتن و حتی باخت قرار می گیرد. ولی آنچه در اخبار منتشر شده از رسانه ها باعث تعجب می شد این بود که اکثرا چنین می نویسند و می گویند که این تماشاگران از تبریز می آیند و حتی این خصلت و تعصب "تبریزی"ها را هم مثالزدنی می دانند! در بازی جمعه قبل که در ورزشگاه انقلاب کرج هنوز جای خالی زیاد بود ولی تماشاگران را راه نمی دادند (علیرغم نوشتن خوشامدگویی به زبان ترکی)، و ملت هم به تركي و هم به فارسی فریاد می زدند:«ايستاديوم خالي دي، آذري يه يئر يوخدي» و «ورزشگاه خالیه، آذری جا نداره»، روز بعدش در سایتهای خبری دیدم که شعار را در یک تحریف آشکار تبدیل کرده اند به "ورزشگاه خالیه، تبریزی جا نداره"!
ولی البته همه نیک می دانند که اکثریت تشویق کنندگان تراختور در تهران و کرج، نه از تبریز و اطراف(به قول تبریزیها حومه)، بلکه از خود تهران و اطراف می آیند و چندصد کیلومتر را از تبریز نمی کوبند و بیایند. در این مورد مدتی قبل بحثی پیش آمد با یکی از دوستانی که احتمالا تحت القائات رسانه‌ای قرار گرفته بود. او گفت:

"خدایی یک سوال دارم و جوابش برایم خیلی مهم است. قبول داری از آن جمعیت ۴۰ هزار نفری که برای بازی با استقلال آمد بالای ۸۰ درصدشان از آذربایجان آمده بودند؟"

البته باز او انصاف به خرج می داد و فقط تبریز نمی گفت! من هم تخمینی زده و جواب دادم که:

 "شما از کجا به این نتیجه رسیده اید که هشتاد درصد(یعنی مثلا حدود سی و پنج هزار نفر! یعنی 875 اتوبوس 40 نفره و یا هفت هزار سواری پنج نفره و یا 175 هواپیمای 200 نفره) از تبریز کوبیده و آمده بودند تهران؟ حرفی بزنید که با مکانات این مملکت بخواند و مرغ پخته خنده اش نگیرد. من که با رفقایم رفته بودم ساکن تهران و یا کرج هستیم. خیلی ها هم از شهریار و اسلامشهر و رباط کریم آمده بودند. از شمال‌غرب هم زیاد آمده بودند. ولی خیلی ها  هم با همین ماشینهای نمره تهران پرچم قرمز تیراختور را تکان می دادند."

البته در این مورد باز تخمین چاره کار نیست و یا باید از جمعیت حاضر در ورزشگاه سرشماری شود و یا اینکه باید نمونه‌گیری انجام شود. در بازی قبل، با این پیش بینی که در مورد طرفداران تراختور حرف و حدیثها زیاد خواهد بود، چنین قصدی را نیز داشتم، ولی چون کاغذ و خودکار همراه نداشتم منصرف شدم. ولی این بار که تراختور در کرج بازی داشت و از سویی در سایتها و وبلاگها شور و اشتیاق عجیبی در مورد استقبال و تشویق از تراختور و خواهش در مورد اینکه این بار از تبریز و ... نیایند ترکهای مقیم کرج و تهران و ... این بار ورزشگاه را پر می کنند، مصمم به انجام این کار شدم که از افراد تشویق کننده تراختور نمونه گیری بکنم.

به جزئیاتی همچون این موارد که:
- بیش از نود درصد صندلی های ورزشگاه را طرفداران تراختور پر کردند و جمعیت حاضر تا لحظه شروع بارندگی مدام در حال افزایش بود.
- اگر در اواسط نیمه دوه به دلیل صاعقه، رعد و برق، باد شدید، و رگبار اکثر تماشاگران سکوها را خالی نمی کردند که احتمالا باعث تضمیف روحیه در بازیکنان تراختور و نهایتا گل خوردن آنها شد.
-  برخی با شدت گرفتن باد و باران پرچم تراکتور را افراشته‌تر نگه می‌داشتند تا شعار "یئل یاتار، توفان یاتار، یاتماز تراختور پرچمی" را در عمل هم اثبات کنند!
و نیز چگونگی استقبال خوب باشگاه سایپا که به زبان ترکی خوشامدهایی نوشته بود و حواشی دیگری از این دست نپرداخته، و می روم سراغ نمونه گیری خودم که باران شدید جمعیت را متفرق کرد تا تعداد نفراتی که من که از آنها پنج سؤال در مورد سن، محل اقامت، اصلیت(جایی که خود و یا والدین فرد سؤال شونده از آنجا مهاجرت کرده‌اند)، شغل، وضعیت تأهل، و توانایی فهمیدن و صحبت کردن به زبان ترکی، به نرسد و در عدد چهل متوقف شود! البته باید گفت نمونه گیری باید حداقل ده درصد افراد حاضر باشد ولی چنین کاری برای یک نفر در یک زمان نود دقیقه ای و هوایی توفانی امکانپذیر نیست و این در حالی است که هر کدام از سؤال شوندگان نیز که با کمال خوشرویی پاسخ می دهند ولی خیلی دلشان می خواهد بدانند منظور از چنین سؤالهای چیست! خیلی ها وقتی من قصد و منظورم را گفتم، خندیده و می گفتند: "معلوم دی دا، هامی کرج یا تئهران دان گلیر! بونون سوروشماغی وار؟!(معلومه دیگه همه از کرج یا تهران میان، اینهم پرسیدن داره؟)". و البته باید گفت در نمونه های آماری اگر تعداد جمعیت بیش از 30 باشد باز قابل اتکا و نتیجه گیری بوده و جامعه ای نرمال حساب می شود.

در هر صورت برگه‌های خیس شده پاسخها و نیز تصویری از گزارش جمع بندی نتایج آن را هم می توانید مشاهده کنید. همانگونه که از نتایج مشخص است محل اقامت فقط 3 نفر (هشت درصد) از این چهل نفر غیر از استان تهران است و 52 درصد ساکن کرج و 28 درصد نیز از تهران آمده‌اند. در مورد سؤال مربوط به اصلیت هم باید خاطر نشان کنم بر خلاف دیگر سؤالات، تعداد قابل توجهی از افراد سؤال شونده که در پاسخ تبریز را عنوان کردند، با کمی فکر و درنگ پاسخ می دادند که جای تأمل دارد و به مسأله کلاس گذاشتن بر می‌گردد! بابا تبریزلی... همه آزادیخواهان، بزرگان و مشاهیر آذربایجان که تبریزی نبودند!

یک نکته حائز اهمیت هم اینکه از این میزان 20 درصد افراد ترکی بلد نبودند. مثلا در این میان یک کرد، دو مازندرانی و یک کرجی غیر ترک وجود داشتند که تراختور را تشویق می کردند. در میان ترک زبانها یک ترک غیر آذری حضور داشت که از بلداجی چهارمحال بود که گزش معروف است.

نکته حائز اهمییت در مورد پاسخ به سؤال شغل هم به این موارد اشاره نمود که در میان این نمونه فقط یک بیکار وجود دارد، و طرفداران تراختور یا به تحصیل، و یا به کسب و کارهای گوناگونی از کارمندی و دبیری و نظامی گری تا کارگری و مهندسی مشغولند.

در مورد طبقه سنی افراد تشویق کننده هم باید گفت اینجا هم شاهد حضور گسترده نوجوانان و جوانان هستیم. بیش از هشتاد درصد تراختورچی ها جوان‌اند به این ترتیب که 33 درصد مابین 18 و 22 سال، و 31 درصد مابین 24 و 35 سال و 18 درصد هم هفده سال به پایین هستند. در این نمونه یک فرد شصت ساله مشاهده شد که اگر درصد مربوط به گروه او (3 درصد) به کل جمعیت حاضر صدق کند، می توان گفت 570 نفر بالای پنجاه سال داشته اند که این رقم بسیار بالایی برای مشاهده یک رویداد ورزشی توسط افراد با سنین بالاست. و از سویی 43 درصد تماشاگران نیز متأهل بوده و بعضا با فرزندان خود به ورزشگاه آمده بودند که این می تواند یکی از دلایلی باشد که چرا الفاظ و شعارهای ضدفرهنگی در میان تشویق کننده کم بوده و بالعکس اکثریت قریب به اتفاق شعارها بار فرهنگی دارند.

---

در پایان این را هم اضافه کنم که یک فیلم جالب از تشویق در زیر باران و رگبار، و تعدادی عکس از جمعیت حاضر در ورزشگاه انقلاب کرج گرفته‌ام که در زير مي توانيد مشاهده كنيد:

فيلمي از لحظات تشويق تراختور زير بارش شديد باران، در حالي كه بخشي از تماشاگران سكوها را ترك كرده بودند :

آلبوم عكس:

این سه وبلاگ هم تصاویر خوبی دارند:
- دوزلو اوغلان
- تیراختور تاخیمی‌نین شکیللری: 1 ، 2 و 3
- طرفداران تيم تيراختور: 1 ، 2 ، و 3

---

ضمنا "دونیالیق آنادیلی گونو ده  قوتلو اولسون(روز جهانی زبان مادری مبارکباد)"، که ترکان کرجی هم آن را از سوی سکوهای ورزشگاهشان پیشاپیش تبریک گفتند که عکسش را سایت تبریز سسی منتشر کرده:

از صندلی دانشگاه تا سکوی ورزشگاه مطالبات یکی است

یکی از نقاط ضعف بسیار بزرگ این جنبش به اصطلاح و یا غیر به اصطلاح سبز که نقاط قوت آن را نیز زیر سؤال می‌برد، آن است با اینکه در عمل می خواهد خود را کاملا دموکراتیک جلوه دهد بعضی مواقع کاملا برعکس عمل می‌کند، طوری که به نظر می‌رسد خود نیز تمامیت‌خواه می‌باشد. بدون شناخت کافی از دیگر مناطق و اقوام و تاریخ حداقل دوازده‌سال اخیر، فراتر از ارائه پیشنهاد و دعوت کردن می‌خواهند تعیین تکلیف کرده و برای بقیه گروه‌های اجتماعی و حتی برای آنها روش کار و نسخه بپیچد. البته آنها قبل از دگردیسی امسال و پوست انداختن از دوم خردادی، و پوشیدن ردای سبز به جز مواقع کارزارهای انتخاباتی هیچگاه نخواستند به همبستگی با اقوام دقیقا اندیشیده و حمایتی هر چند شفاهی بکنند که یکی از نمونه‌های بارز آن حوادث خرداد سال 85 در آذربایجان است. البته ماهیت جنبشهای گوشه و کنار ایران به ویژه آذربایجان همواره مدنی و دموکراتیک بوده و با آنکه نتوانسته همان کارهای دامنه‌داری را بکند که مثلا در تهران قابل انجام ولی بسیار پیشروتر عمل کرده‌است. و همواره به جای مطرح کردن خواسته‌های رادیکال و اعمال خشونت همیشه سعی و جهد مسالمت آمیز کرده است.

به عنوان مثال می توان تجمع فرهنگی سالیانه در قلعه بابک را مطرح کرد که با توجه به واکنش نامناسب از سوی مسؤولین چند سالی است تشکیل نمی‌شود. آن مراسم خودجوش چند سالی است برگزار نمی‌شود ولی هم اینک شاهد رویداد بی‌نظیرتری هستیم و آن موجی است استثنایی که آن را می‌توان فقط در یک کلمه خلاصه کرد و آن عبارت است از "تیراختور"! در حالی که جز بازی میان استقلال و پیروزی تهران نمی شد بیش از ده –بیست هزار نفر در بازیهای فوتبال ایران مشاهده کرد، هم اکنون می‌بینیم که هر بازی تراکتور دست کم هفتاد هزار تماشاگر دارد که به حق می‌توان گفت به خاطر رفتار، تشویق‌ها و گفته‌های آنها و نگفتن ناسزا و دشنام به تیمهای رقیب، باشگاه تراکتورسازی اولین باشگاهی است که به حق می‌تواند عبارت "فرهنگی-ورزشی" را پس از کلمه "باشگاه" بیاورد. و صد البته آنها فقط به خاطر فوتبال به ورزشگاه نمی‌آیند، بلکه در کنار تشویقهایی که از تیم خود به عمل می‌آورند سعی می‌کنند همان خواسته‌های فرهنگی خود را که قبلا در تریبونهای دانشجویی و فرهنگی داده‌ می‌شد این بار در استادیوم‌ها فریاد بزنند. و این بسی جای خوشحالی است اگر بیشتر اقشار شرکت کننده مراسم قلعه بابک را دانشجویان و روشنفکران جامعه تشکیل می دادند، هم اینک هر طبقه و هر طیفی از جامعه را می‌توان بر سکوهای یک ورزشگاه فوتبال یافت و همان خواسته‌هایی را که ابتدا از زبان قشر نخبه جامعه مطرح می شد هم اکنون از زبان آنها تکرار می‌شود و البته چه هدفی بهتر و والاتر از اینکه نخبگان بتوانند مسائل مهم جامعه را به قشرعادی جامعه تبیین کرده و آنها را با خود همراه کنند.

و این بسی جای خوش‌وقتی، نقطه پایان‌بخش ولی به شدت امیدبخشی برای امثال من است که زمانی در یک مجله دانشجویی با تیراژ 300 جلد شکایت می‌کرد(لینک)، مگر برگزاری یک همایش فرهنگی دانشجویی، ارزش خبری بیشتری نسبت به بازی دو تیم فوتبال را برای پخش از تلویزیون و رادیو را ندارد؟ و پس از سالها می‌بیند، همان خواسته‌ها که در نشریات مختلف دانشجویی مطرح می‌شد این بار از زبان دهها هزار تماشاگر فوتبال گفته می‌شود تا نشان داده شود تازه این ابتدای حرکت بزرگی دیگر است؛ و البته این جای تأسف است برای کسانی که میکروفونهایی را که باید شعار با عظمت "یاشاسین" را خاموش می کنند، ولی جایش دشنامی رکیک(حاوی "فشفشفه") را که در گوشه‌ای دیگر از ورزشگاه سرداده می‌شود پخش می‌کنند.

* * *

البته حساب ارباب رسانه‌های‌ تلویریزیونی جداست و انتظاری نیست و برگردیم بر سر موضعگیری‌ها و انفعالهایی که دوستان کاملا سبز اندیش می‌کنند. اینها به جای اینکه فقط به راه و روش خود بروند، دارند امر و نهی در چگونگی انتخاب استراتژی می کنند و البته این باز می‌گردد به همان مقوله عدم شناخت کافی از سوی آنها و این تفکر قرون وسطایی که هر کسی که درست مثل ما عمل نکند دشمن ماست(!) ، و البته بیشتر شدن تجارب تاریخی در آذربایجان و اینکه دیگر نمی‌خواهند همچون گذشته‌های دور و نزدیک، احساسی و بی‌گدار به آب زدن و به یک فرمانده گوش به فرمان محض، و یا حتی به سیاهی لشکر تبدیل شوند.


مرام نداشته‌ی تراکتوری‌ها) که نویسنده آن هم معلوم است زیادی فوتبالی نیست، ولی گویا دلخور است از این که با وجود تیمهای تهرانی پیروزی و استقلال، چرا ترکها اینقدر اصرار دارند که تیم محبوبشان تراختور است و در این هیر و ویر سیاسی چرا گیر داده‌اند به مدافع جنبش سبزی همچون "عادل فردوسی‌پور" که از قضای روزگار(!) در تلویزیون مجری یک برنامه پرمخاطب زنده‌ای هم هست!؟ و حرفهای غیر منطقی هم مطرح کرده که من با سایدویکی گوگل در بعضی موارد نکاتی متذکر شده‌ام(جملات بولد) که  کلش را اینجا می توانید بخوانید:



- اما وقتی روز جمعه بیش از ۱۰۰ هزار هوادار تراکتور یا به قول خودشون تراختور، یک صدا شعار دادند " بی شرف، بی شعور، عادل فردوسی پور" فهمیدم طرفداران تراکتور رو الکی گنده کرده اند.

آیا طرفدار حتما باید صندلی پرتاب کند، دشنام ناموسی بدهد و یا کبوتر بکشد تا بگویید بافرهنگ است!

- عادل چه نفعی می برد که تراکتور را کمتر نشان بدهد؟

مثل اینکه فکر می کند برنامه نود تریبون شخص عادل فردوسی پور است! عادل نفعی نمی برد! بلکه می خواهند جنبش فرهنگی - اجتماعی آذربایجانی ها را که این بار با طرفداری از تراکتور نمود پیدا کرده کمرنگ جلوه دهند.

یا همین ۲ هفته پیش و برنامه سبزها برای ترکاندن پیامک های نود! دیدید همین عادلی که بی شعور می خوانید چه کرد؟

مثل اینکه هنوز دوزاری شما هنوز نیافتاده که در نظرسنجی اس‌ام‌اسی آن روز وقتی همه همینطوری به گزینه آخر رای دادند در اصل مدیریت ورزش و فوتبال را تایید کردند! آیا عادل خان با ذکاوت و متعهد به امور سبز نمی توانست گزینه امور مدیریتی را جهت اعلام همبستگی با جنبس مورد نظر شما، در گزینه آخر بیاورد؟

- هوادران تراکتور، محترم، اما وقتی قاطی آنها عده ای علامت گرگ پان ترک ها را بالا می برند و یا پرچم ترکیه را تکان می دهند می بینم تجزیه طلبان چطور از این وضعیت سوءاستفاده می کنند.

حالا چون آن عده هم به ورزشگاهها می آیند می خواهید تراکتور را ول کنند و بچسبند به پرسپولیس و استقلال؟ سر بریدن و خفه کردن کبوتر زشت است یا سمبل ترکها را نشان دادن؟ حالا کی پرچم ترکیه رو آورده؟ اصلا به فرض محال، چرا آوردن پرچم برزیل و انگلیس ایرادی نداره، ولی آوردن پرچ کشور برادر و مسلمان اشکال داره؟ آقایان که دارند چاپ پوستر رو به زبان ترکی قدغن می کنند؟

- و البته خوشحال هم باشید که احمدی نژادی ها هم طرف شما را گرفته اند.

طبیعی است که دولت و رسانه های طرفدار دولت هم بخواهند از این مساله بهره برداری سیاسی مورد نظرشان را بکنند، به خصوص که می خواهند با این کار، با یک تیر دو نشان بزنند، هم دلیل اصلی سرازیر شدن ترکها به ورزشگاه ها را کتمان کند و هم اینکه بگوید بر خلاف تهران مردم تبریز افکار دیگری دارند و فقط به ورزش و فوتبال و تفریح فکر می کنند!  اگر  حرف شما منطقی باشد حرف تحریم کننده‌های انتخابات امسال هم باید درست باشد! چون موقعی که هشتاد و پنج درصد رفتن و رای دادند دولت در بوق و کرنا کرد که بی‌نظیرترین مشارکت سیاسی در جهان بوقوع پیوست و این باید قابل توجه آنهایی باشد که الان به اصطلاح می روند در خیابانها سکوت و یا اغتشاش می کنند.

- قطب یعنی اینکه یک تیم از شمالی ترین تا جنوبی ترین نقطه کشور هوادار داشته باشد. خدایی تراکتور چندتا هوادار در زابل و بیرجند دارد؟

مثل اینکه هنوز تصاویر بازی تراکتور در استادیوم آزادی را ندیده اید! و هنوز خبر ندارید که زابل و بیرجند در لیگ برتر حضور ندارند تا در جنوبی ترین مناطق هم ترک زبانها از تیم محبوب خود حمایت کنند.

- اگر امروز بازی های آبی و قرمز پایتخت بی رونق است، به خاطر کمبود طرفدار نیست، بلکه اعتراض به مدیریت سیاسی و غلط حاکمانی است که فوتبال برایشان سکوی شهرت و اعتبار شده. رونق استادیوم را مدیران مزخرف دولتی گرفته اند! وگرنه هوادار هنوز هوادار است. نمونه اش همین هفته پیش، اگر آبی ها همان شور زمان امیر و یا حجازی را داشتند طوری استادیوم را پر می کردند که جایی برای تراکتوری ها نباشد!! این هم بماند که آنها فقط حق ۱۰ درصد را داشتند و از خر تو خری فوتبال استفاده کردند! (استدلال آن تماشاگری که در نود با لهجه غلیظ ترکی گفت اینجا پایتخته و برای همه یعنی ۱۰ درصد بی معنیه، منو کشته بود!)

چظور وقتی دیده شد تراختورچی‌ها دارند ورزشگاه آزادی را پر می کنند کلان نگری و بینش سیاسی فراموش و بعدش حتی به کبوتر زبان بسته هم رحم نشد؟ حالا این بماند اگر قرار باشد قانون ده درصدی تیم میزبان اعمال شود تیمهای پایتخت بیشتر متضرر می شوند. چون دیگر در شهرستانها به یک تیم غریبه تبدیل می شوند و البته اگر در تهران جلوی اختصاص پنجاه درصد سکوها به تراکتورچی‌های مقیم تهران ممنوع شود، در تبریز آن ده درصد اختصاص داده شده به تیمهای تهران خالی خواهدبود چون که در تبریز تعداد طرفداران تیمهای تهران به صفر میل می کند. ضمنا داشتن لهجه چه ارتباطی دارد با موضوع نوشته؟ نمی شود با لهجه استدلال کرد؟ آیا مگر می شود بدون لهجه گفت ماست سیاه است؟

- صبر کنید! تراکتور انشاءالله حالاحالاها در لیگ ماندنی است!

لابد منظورتان این است تعداد طرفدار را آخر پاییز می شمارند! بهتر است علمی و از روی شواهد حرف زد و نه اینکه من اینطوری پیشگویی می کنم. واللا روندی که قابل مشاهده است حاکی از افزایش تعداد طرفداران تراکتور است و نه برعکس! آن دو تیم باید نگران باشند که تعداد هوادارانش در حال ریزش است نه تراختور!

- بهتر است تراکتوری ها تعصب معروف ترک ها کناری بگذارند و ببینند چطور از احساسات آنها سوءاستفاده می شود. تکمیل: همیشه به اصالت هواداران بیش از تعداد آنها علاقه داشتم.

این جای نوشته باعث شد افسوس بخورم از اینکه برای یادداشت گذاری و انتقاد چه مطلبی وقتم را تلف کردم! اختلاف در مورد تعداد "طرفدار"ان از همین موضوع "تعصب" نشات می گیرد بعد نوشته است بهتر است ترکها تعصب را کنار بگذارند و عجیب تر اینکه در تکمله بحث هم نوشته همیشه به "اصالت" هواداران علاقه دارم!

اگر ایشان به من بگوید اگر مبنای ایشان برای طرفداری تعصب نیست ، پس چه است؟ اگر بازی خوب و یا نتیجه است چرا نمی روند سراغ سپاهان و ذوب آهن و یا اینکه کلا بی خیال فوتبال بی کیفیت ایران شده و بروند سراغ الشباب و الهلال عربستان و لوکوموتیو مسکو و بارسلونای اسپانیا و چلسی انگلیس و یا ...! نکند ایشان بی هویتی و پایبند نبودن به اصالت را فقط برای ترک زبانها دوست دارد؟ حالا چه کسی مرام ندارد هموطن عزیزم؟

----
پ. ن (شهريور 89):

هنگام نوشتن مطالب فوق كليپ مناسب و مرتبطي در دسترس نبود. ويدئو زير مربوط به بازي خانگي تراختور مقابل ذوب آهن( 9 ماه بعد ) در شهريور 1389 مي باشد كه در آن استاديوم يكصدا گفته مي شود: "تورك ديلينده مدرسه"! زماني اين خواسته ها محدود مي شد به بيانيه ها و مجلات كم تيراژ دانشجويي :

---

اؤزو ده آذربايجانلي دير

سيز ده ايندي يه قدر نئچه يول گؤروبسونوز، توركلرين مدني حاقلاريني اؤدمك ايله قارشي دورانلار، فيلان آراشديريجي يا تاريخچي نين سؤزونو حوججت اولاراق اورتايا آتالار، اونون ائتنيك كؤكونو قاباغا چكيب دئييرلر سيز ايله موخاليف اولا فيلان جناب ائله اؤزو تورك دور! آنجاق اونون سؤزلرينده كي منطيقه هئچ فيكير وئرميرلر. بو اؤزو ده تورك اولانلارين بيري سي آمئستئردام دا بيلي يورد اوستادي، تورج اتابكي، دير كي هم كيچيك آدي توركجه دير و هم سوي آدي! ايگيرمي اوتوز دنه ده كيتاب يازيب و اوزاقدان باخان دئيه ر كي داي بئله آدام هر نه آذربايجانا دئسه حتما دوغرو دور و بيزيم فيكير يانليش اولمالي دير.

آنجاق بئله بير آدام بير دنه موصاحيبه ده ايكي جومله سي بير بيرينه يئمه سه، اونون يازديغي كيتابلارا نئجه گوونمك اولار آللاه بيلير. بئش ايل بوندان اؤنجه بي بي سي سايتيندا بابك قالاسيندا كي تؤرنلر ايله ايلگي لي ياييلارن بير يازي دا(شورش و شادي در قلعه بابك)، تورج اتابكي نين باخيشلاريني دا گتيريبلر. بي بي سي نين دئديگينه گؤره اؤزوده آذربايجانلي اولان و بابك قالاسيندا اولان مراسيملره باش ووران، تورج به ي، اول دئييب كي:

اما آنچه تجمع آذربايجانيان در قلعه بابک را برجسته ساخته و توجه ها را به آن جلب کرده، فراتر از اعتراضی ضمنی و نمادين به وضعيت سياسی موجود در ايران است... گردهمايی قلعه بابک به همايشی خودجوش برای مطرح شدن خواسته های قومی آذربايجانيان تبديل شده و به گفته افرادی که در اين جمع شرکت جسته اند، تأکيد بر ويژگيهای فرهنگی آذربايجان، همچون زبان ترکی و شعر و موسيقی و رقص آذربايجانی به شکل چشمگيری خودنمايی می کند.

آنجاق سونرا دا بونو دئييب:

تطبيق دادن چنين تعبيراتی با واقعيت و بررسی انگيزه گردهم آمدن آذربايجانيان در قلعه بابک لزوماً نبايد از ديدگاهی سياسی صورت گيرد... فضای غالب بر مراسم قلعه بابک، شادی و گردش و تفريح است، تا آنجا که گروههايی که به فعاليتهای قومگرايانه می پردازند در انبوه جمعيتی که برای گذراندن ساعاتی خوش به دل طبيعت پناه آورده اند چندان به چشم نمی آيند و جدی گرفته نمی شوند.

آخير دا بيلمه ديك، تورج اتابكي نين سؤزلرينه گؤره، توركلرين بابك قالاسينا ييغيلماق نه دني سياسي دير يا شنليك ايچين بير بهانه آختارماق! بير ياندان دئيير بابك قالاسينداكي اؤز اؤزونه قورولان قورولتاي، آذربياجانليلارين ائتنيك ايستكلري مطرح اولونماسينا بير يئر اولوب، و بو ييغينتي يا گلنلرين سوزلرينده، تورك ديلي، شئعر، موسيقي و آذربايجان رقصي كيمي آذربايجانين كولتورل اؤزلليكلرينه تاكيد ائتمك گؤزه چارپير. البته بو ثوبوت اولوب كي كيمسه اؤز ديلي و اؤز كولتورونو سئومك و اؤز مدني حاقلاريني ايسته سه، اونا قومگرا دئييلر و بي بي سي نين يازيسيندا دا بئله بير آنلام واردير و تورج اتابكي نين ده بئله دوشونجه سي وار سانكي؛ آنجاق نئيه دئييب بابك قالاسيندا كي مراسيم ده كي آتوموسفئر غاليبي نئچه ساعات ايچين طبيعته پناه گتيريب و خوش گئچيرتمك، شنليك و گزيب دولانماق ايدي و قومگرالار(!) هئچ گؤزه ده يمير ديلر و جيددي توتولموردولار، ائله بيل بو بؤيوك، تايسيز بير منطيقه قاييدير كي او اؤزوده آذربايجانلي دير! بو دا اصلا دئييل كي اونون ايكي سؤزو بير بيريسينه يئمير؛ چونكو او اؤزو تورك اولاراق اؤز حاقلاريني اونوتمايانلارين قارشيسيندا كي دورومدا دير، يئترلي دير.

ايلكين حاقلار

دون گئجه تيلويزيون حياتي داوالارينين آزليغي و داواخانالاردا بئله داوالارين تاپيلماماغينا گؤره بير ريپورت گؤستريردي. بير يئرده بير يازيق سرطان توتموش مريض دانيشدي كه تورك لهجه سي وار ايدي. دئييردي شيمي درماني اولورام و اوچاق ايله تبريز دن گلميشم بير دنه داوا آلام و بير گوندور بورادا اويان بويانا قاچيرام و هله ده اونو تاپابيلمه ميشم.

اوره گيم ياندي هر نه يه گؤره...
ياديمدا اوشاقليقدا بيرينين باشينا آللاه ائله مه ميشدن بير بلا گلسه ايدي يوللارديرلار اردبيله، رشته و يا تبريزه و من ايسه ائله بيلرديم تبريز دا تمدن و رفاهين مركزي دير! من بيلميرم بو خالق اؤز باشينا نه گتيريب! ائله آنجاق اوتورالار بؤيوك بؤيوك دانيشالار: تبريز شهر اولين ها!!! گئده ايتيل گؤروم! نه اولين بازليغي دير آخي! اون دنه شئي ده ايلكين اولسوق مين دنه شئي ده كسينليك ايله سونونجويوق!
اؤزوده معلوم دئييلدي او مريض ائله دوز تبريزلي اولا و شايد ائله بالاجا بير كند دن گئديب تبريزه، و اورادان دا يوللاييبلار تئهرانا! تئهران دا دا آختارديغين تاپابيلمير. دئيه سن باشقا گئرچك حاقلار(!) بئله ايلكين حاقلاري اوسته له ميشلر، ائله كي بير يازيق مريض گرك بو گونده داوا آختارا...

مئهران باهارلي دئميش كن گئرچه يه هووووو

دانيشيق

هئش بيري سيني تانيميرديم، بئله قونوشمالاري اولا بيلر سيز ده اويان بويان دا ائشيده سينيز:

- سلام! نه خبر؟
- به! نه وار نه يوخ؟ گؤرسنميسن داي بو يانلاردا؟

- باش قاريشيب دا! سن نئيليسن؟ موبارك دير ائشيتديم ائولنيبسن؟
- هن بابا! بير اوغلوم دا اولدي!

- ائه!!!؟ آللاه ساخلاسين... آدين نه قويدون؟
- آراز...

- ياشا ، ساغ اول! چوخلاري اوشاغيينان فارسجا دانيشان يئرده سن توركجه آد قويوبسان.
- اؤزو بؤيودوكجه فارسجا اؤيرنر؛ اؤيرنه بيلمه سه ده، ...كي!!

بو سؤزو اونوتمايين

ائله كي گؤزله نيردي سس(راي) آلماق ايچين هر نه دن اؤنملي دير و دونن مير حوسئين موسوي تبريز ده آشاغي دا گؤردوغونوز كيمي سؤ‍ز وئريب كي آناياسانين 15 جي اصليني ايجرا ائده جك. منجه بونا باخماياراق، بو اوتوز ايلده مير حوسيئن ديرناق اوجو قدر آذربايجان كولتورو يولوندا آدديم آتماييب، آنجاق او بئله سؤزلره گؤره چوخلو سس گتيرمه يي بعيد دئييل، مئهر عليزاده دن كي اسگيك دئييل! ولي سؤز وئرمه سينه نه قدر عمل ائتمه سي بللي دئييل و بو سؤز وئرمه لر سند اولمالي ديرلار. اومودوم وار بو سؤز سئچيم و باشاري قازانماقدان سونرا بير داها اونودولماسين، تا بيز گينه ده گلجك ده گئچميشه قاييديب و سندلري دال با دال چيخارداق و دئيه ك كي بو سؤزلري كيم وئرميشدي:

قلم نيوز سايتي: "کاندیدای دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری(مير حسين موسوي) در ادامه سخنان خود به زبان ترکی اظهار کرد: من قول می‌دهم که اصول 15، 19 و 12 قانون اساسی را اجرا و مسایل مربوط به اقلیت‌ها و زبان‌های مختلف کشور را رعایت کنم."

مير حوسئين سؤز وئرسين

دوكتور اعلمي يه مجليس ميللت وكيلي اولماق ايچين صلاحييت وئرمه ديلر؛ جومهور باشقانليغينا آداي اولماق بيانييه سي ده بئله دير، جومهور باشقانليغينا نئجه اونايلاناجاق، ايندي دن بللي دير؛ و البته بو اؤلكه ده هئچ زاد معلوم دئييل! ايشدير گون باتي دان چيخسا و اونون كيمي بير آدام آدايلار ايچينده اولسا آشاغي دا كي سؤزلرين هم يازيلماغي و هم اوخونماغي يئرسيز، و البته يوخاري دا كي باشليق دا ده ييشيلمه لي دير!

باشقا طرف دن مير حوسئين گلير! او بيلير كي مئهرعليزاده، آذربايجان بؤلگله لرينده، تكجه تورك اولماق اوچون باشقا آدايلاردان چوخ سس آلدي. او دا بير آذربايجانلي دير و ايسته يير گلن ايلين ياز سونوندا قورولان سئچيم ايچين آداي اولا. من ايسه بير آذربايجانلي اولاراق، باشقا ميليونلار ايرانلي تورك كيمي اؤز آناديليمي اوخوللاردا اوخوماقدان محروم اولموشام و ان اؤنملي ايسته ييم بللي دير نه دير. مير حوسئين 7-8 ايل دؤولت باشقاني اولموشدور، او زامان بيزيم نسيل اوشاق ايدي و توپلومسال ايشلردن باش چيخاردابيلميردي. اؤزوده ايسلامي دئوريمين ايلك ايللري ايدي و اوندان علاوه عيراق ساواشي وار ايدي. بونلارين چوخو اونا بهانه اولابيلر كي نه دن اؤز ديلداشلارينا قوللوق ائتمه ييب. آنجاق بيزيم نسيل اون بير بوندان اؤنجه، اونون يولداشي خاتمي ني سئچدي و او اؤز دئديكلرينه، اؤزلليكله آذربايجان خالقي نين مدني حاقلارينين اؤده مه يينه گؤره عمل ائتمه دي و مير حوسئين، كولتورل دئوريمي يوكسك شوراسيندا(شوراي عالي انقلاب فرهنگي) اويه اولاراق بوتون اولايلار قارشيسيندا بللي سيز ندنلره گؤره سوسموشدو. اينگليس لرين بير آتالار سؤزو واردير كي دئيير: « بيرينجي دؤنه مني آلداتسان سنه شرم اولسون، ايكينجي دؤنه اؤزومه شرم اولسون!»؛ هر حال دا آذربايجانليلار چوخ دا كينه لي و اؤجالان بير آدام دئييلر.

و بونا گؤره بيزلر، بير شرط ايله اونون داليندا دورمالي ييق؛ و او دا بو دور كي او ميليونلار ديلداشينا رسمي سؤز وئرسين كي اونون ايش اوستونه گلن دؤولتي توركلرين آسيميلاسيونا سون قويولوب و اونون آپارديغي ايشلر ايله، آناياسانين اون بئشينجي اصلينه گؤره:

« توركجه ديل و ادبيياتي بوتون اوخوللار و بيلي يوردلاردا اؤيره نيله جك ».

بير اؤزونو ايتيرن آدام

يولداشلارين بيري سي گولمه لي بير خاطيره دئييردي؛ دئديم حئييف دير يازيلماسين:

ســكسن بئشينجي ايلين يازسونوندا كي اولايلاردان چوخ گئچمه ميشدير. بئش آلتي نفر امكداشلارلا اوتوروب او كاريكاتورا گؤره دانيشيرديق. خويــلو يولداشلارين بيريسي چوخ دورو و آيدين دانيشاردي و سؤزونو هئچ واخت گيزلتمزدي.
تئهرانليلارين بيري سي، فارسجا دئدي كي او جريان چوخ دا اؤنملي دئييلدي. اؤز نظرينده ايسته ييردي منطيق ايله قونوشا و سؤزونه بئله دوام وئردي :
«مثلا منيم آتا و آنام توركدورلر، آنجاق اؤزوم فارسام...!»

او گده نين آغزيندان بو سؤز چيخماميشدي، من پيققيلاديم و او خويــلو يولداش دا تئز دئدي:
«بئله بير شئي اولار مي آخي؟‍ اولمايا سن قوناق دان عمله گليبسن؟‍!»

بيز ده اللري قويدوق قارينلارين اوستونه، شاققيلاييب كسيمسيز گولمه يه باشلاديق...

و بئله اولدو كي او وارليغيني اونودان آدام داي بير ده چوخ دانيشمازدي.

توركجه اوخشاما ال يازمالاري

حساسييتلرين چوخ اولماسي، و باشقا طرفدن بيلگيمين آز اولماغينا گؤره ايسته مه ميشم، مذهب و دين قونوسوندا گؤره بير شئيلر يازام؛ آنجاق محررمليك ده اولاسان، و بو گونلره گؤره بير شئي يازماياسان، اولمور كي اولمور! اينتئرنت واسيطه سي ايله اليمه چاتميش ايكي دنه گؤروت ، باعيث اولدور بو قونو دا نئچه سطير يازام.

ايمام حوسئين اوچون قورولان مراسيملر و آنمالار يقينا آذربايجان توركجه ديلينين قورنماسيندا چوخ بؤيوك و تاريخي بير رول اويناييب و جورءت ايله دئمك اولار محررم ده بو مراسيملر هر ايل ياشانماسايدي، آذربايجان توركجه سينين اصلي سوتونلارينين بير يسي ده اولماياجاق ايدي.
اونوتماميشام اوشاقليقدا كي ائله بيلرديم بوتون يازيلار گرك فارسجا و يا عربجه و يا اينگليزجه اولمالي ديرلار، شبئه چيخاردانلارين توركجه اوخويوب -دانيشماقلاري مني همشه تعججوبلنديرردي! اللرينده كي بالاجا كؤهنه كاغيزلارا گيزلين باخارديم و گؤررديم كي گؤزل خط ايله(ميرزه خطي دئيه رديك!) توركجه يازيليبلار.

عاشورا آخشاملاري دا بير باشقا شئي مني لاپ تعججوبلنديرردي. ايمام حوسئنين جسديني بير تابوتا قويوب و عربه خوزان آدلانان مراسيمده عرب اويونو چيخاردارديلار و تكجه بو مراسيم توركجه اوخوماق آز اولاردي. و مرثيه لرين چوخو فارسجا و عربجه اولاردي. ياني بو مراسيمي بيز يوخ بلكه عربلر اؤزلري ايجرا ائليرلر...

اون-اون بئش ايل او زامانلاردان گئچيب و ايندي مراسيم دوشوب قيشا، و اورانين شاختاسيندا تؤرنلر يقين كي آيري بير شكيل ده دير. بو گؤروتلري ايكي دنه ال يازما و اسكي كيتابدان سالميشلار. بئله سانيرام بو كيتابلار كيمي، مينلر باشقا ال يازما كيتاب، آذربايجانين بوتون يئرلرينده داغينيق ديرلار؛ حالبوكي بونلار تورك ديلي ادبيياتينين تمللريني گوجلنديره بيلرلر؛ آنجاق يازيقلار اولسون كي تئكنولوژي (قوراشديريم) چاغيندا گوجلو بير هيممت يوخدور بونلار ايسكن اولسونلار:




بير باشقا سؤز:

آذربايجانين هر نه يي ني دانان دوشمانلاري، دئييرلر شيعه مذهبي ني شاه ايسماييل قيلينج گوجو ايله، ايران دا ياييب و بئله بير فيكير چوخدان ايدي مني اذييت ائديريدي. آنجاق سيز ده بيليرسينيز كي اربيلين 10-15 كيلومتئيرليگينده هله سوننولر ياشاييرلار و آزادليقلا اؤز مذهبي ايشلريني گؤرورلر. او كندلرين بيريسينين آدي آنباران دير و يئرليلري تاليشديرلار. كيوي و خالخال كندلرينده حتتا تورك ديللي سوننو ده واردير. اؤرنك ايچين كويونون «هئشين» و خالخالين «هئشه يين» بؤلمه سي نين ياري سي سوننودورلر.
شاه ايسماييل اونلاري قولاغي ديبينده گؤرموردو مو؟! يا بير فرض ده اولابيلر: اونلار قورخودان شيعه اولوبلار و سونرا مذهبلريني ده ييشميشلر! ياخشي! باشقالار بو ايشي گؤه بيلمه زديلر مي؟!!
سيز نئجه دوشونورسونوز؟