Showing posts with label Türk Dili(زبان ترکی). Show all posts
Showing posts with label Türk Dili(زبان ترکی). Show all posts

Tuesday, December 13, 2011

ديليميزده سئير و سلوك ائدن سولوكلر

بو دا خالخال/كويو ده يئرله‌شه‌ن، نئچه  قونشو كندي‌نين يول قيراغينداكي گؤسته‌رگه‌لري:


عرب اليفباسيندا يازيلميش آدلارلا دئمك اولمور، بو تابلونو يازيب/يازديرانلار بو آدلارا گؤره نئجه دوشونورموشلر. منجه اونلار "گيلاندوز(GilanDüz)" آديني "گيلان تيكن (دوزنده گيلان)" بيليبلر! عيللتين ايندي بيله‌جك‌سينيز!
قالين قايا (Qalın Qaya)- آديني ايسه، چاليشيبلار بير جوره "قئي"يه اوخشاتسينلار.
و لاپ گولونجو  ايسه، يازيق "سولوكلو گؤل"(Sülüklü Göl) آدي حاققيندا اولوبدور! بو كندي ياخشي تانييان يولداشيم(گؤرونتونو ده او چكميش‌دير)، دئيير گؤلو دولدوران بولاغين سويونو باشقا يئره آپارماق ايچين، او كندين گؤلو چوخدان‌دير قورويوب و اورادا ايندي گؤل يوخدور. اولابيلر او كندين خالقي‌دا او گؤل قوروياندان سونرا اكينچي‌ليك يئرينه، "سيئر و سلوك" ايله مشغول اولوبلار و ايش‌سيز اولاندا ايسه، قوقول سايتيندا (Google) آراشديرماقلا باشلاريني قال ائديرلر؛ و ائله بونا گؤره دير كي، "يول و اولاشديرما قوروموندا(راه و ترابري سازماني)" آد يازانلار، سولوكلو گولون آديني، "سولوك لوگل" ائتميشلر!!

Monday, July 11, 2011

کرار گئتدی تئهرانا؛ بیز هارا گئدک؟


یالان یوخسا دوغروسونو تانری بیلر، بیر ده کرار جاسیم. 
خبرلر ده کرارین دیلیندن یازمیشدیلار، تبریز ده عرب دیللی و یا عیراقلی‌لارین اوخولون اولماماسی، و کرارین اوغلونون مدرسه‌یه گئتمک یاشینا یئتیشمه‌سینه گؤره، تیراختورون پارلاق اولدوزو تبریزدن گئتمک زوروندا. او پولا گؤره تیراختوردان آیریلیب و بونو بهانه ائتسه‌ده، سؤزون دوزو، یاخشی بهانه‌سی واردیر. ایسته‌ییر اؤز اوشاغی‌نی نورمال دوروم‌دا بؤیوتسون. خاطا ائله‌مه‌ییب کی تیراختوردا حد دن آرتیق آلقیشلانیب، و حد دن آرتیق یاخشی اویناییب!

آنادیلینده مکتبه گئتمک کیمی بیر دوغال حاق‌دان(حق طبیعی‌دن) سؤز گلنده، لاپ دوغال دیر کی "آنادیلینده مدرسه ایسته‌یه‌ن" تیراختور یانداشلاری کرار جاسیمین گئتمه‌یینه گؤره اعتراض ائده‌بیلمه‌ییب و سوسسونلار. و ماراقلی‌دیر یوزلر میلیون پول آلان کرار ائلیه‌بیلردی تیراختور سوروملولاریندان ایسته‌سین اوشاقلارینا بیر عرب دیللی اؤیرتمه‌ن ایشه توتسونلار. آنجاق ائله بیر آدام، اؤز اورگینده دئیه‌بیلر: "بونلار اؤز آنادیللرینده اوخوللاری‌ یوخدور، منیم اوشاغیمین آنادیلینده مکتب آچماقلاری پئشکئش!".

کرار جاسیمین تیراختور گئتمه‌سی تیراختور یانداشلارینا، تکجه "ایدمان و فوتبول" باخیمیندان، نئچه ساعات‌دان آرتیق اوزوجو اولابیلمز. چونکو تیراختور دا کرار دان بؤیوک اولدوزلار دا چیخیب و چیخاجاق. آنجاق "فوتبول‌دان اوستون" باخیمیندان یارانان اوزوجولوک بو تئزلیکده اونودولمایاجاق. نئچه یول جزالانان، یاساقلانان و منشورلانان کرار جاسیم ده بو اؤلکه‌ده اؤزونه بیر اوخول تاپابیلیر، آنجاق اونو آدلیم ائدن میلیونلار تورکون، اؤز آنادیللرینده بیر مدرسه تاپماق ایچین، بوتون یوللار باغلی‌دیر سانکی!
کرار گئتدی تئهرانا؛ بیز هارا گئدک؟

Friday, April 8, 2011

گونون گؤرونتولری: دوخسانلارین ایلک آلقیشلاری

یاز بایرامیندا آزربایجاندا اولدوغو یئرده تیراختور‌ یاریشی‌نا گئتمه‌یه‌سن، گئرچک بیر نامردلیک اولابیلر. باشقا طرفدن اهوازین فولادی‌نی اوتماغین چوخ اؤنملی اولماسی ایچین دوروب یولا دوشدوک تبریزه ساری.
بو اویون دئیه‌بیلرم تیراختورون آوروپالی‌لار دئمیشکن، لاپ "دراماتیک" اویونلاری‌نین بیری‌سی ایدی. یانداشلار "تیراختور حمله ائله، بیز آسیا ایستیریک" شوعارین دئیه‌نده، قول یئدیک! قوناق تیمین قاباغا دوشمه‌سی ذوب آهنی یادا سالیردی! تیراختور نه قدر حمله ائدیردی، قول وورابیلمه‌ییردیلر.
90جی دقیقه ده ایشیقلار یاناندا، منده قارا گؤزلویومو ده‌ییشدیم. دئدیم بلکی هر نه، منیم پیس باخیش‌لی گؤزلویومه گؤره‌دیر!

اوتماق‌دان باشقا هئچ سونوجا راضی اولمایان تیراختورچولار، سون ثانیه‌لرده کی وورولان قولدان سونرا بئله آتیلیب دوشوردولر کی گل گؤره‌سن. من اؤزوم هئچ بیلمیردیم نئیله‌یه‌م. قاییداندا یولون یاریسیندا آیاغیمین آغری‌سی باشلاناندا ته‌زه یادیما دوشدو کی آیاغیمی سفئه‌له‌ییب چالمیشام صندلی‌یه! گئنه ساغ اولسون کت تویوخلاری! یومورتالاری‌‌نین ساری‌سی آیاغیمین سانجی‌سی‌نی تکجه بیر گئجه‌ده دوزه‌لتدی.

اویون آراسیندا، آزربایجان رقص موسیقی‌سی سسلندیردیلر. تاماشاچیلاردا بایرام گونو بیر قول دالی اولماغی تئز اونودوب دوردولار اویناماغا! آنجاق او سس کسیلیب بیری‌سی باشلادی فارسجا زورخانا اوخماغینا! میللت‌ده اؤز اعتراضی‌نی بیلدیردی. اوخویان دا باشلادی تورکجه حئیدربابا یا قاتیشیق بیر اوخشاما دئمه‌یه! کلیپی‌نه بورادا باخین: ویدئو

---

او گوندن بیر یئددیجه(هفته) گئچیر. تبریز تیلویزیونو "تلاش" آدلی وئرلیش‌ده، شرقی آزربایجانین 89جو ایلده‌کی ایدمانین عملکرد(ائیلم)، کارایی‌(ایشلم) و ثمربخشی‌‌سیندن(ثمر وئرمک) دانیشیرلار(نه یاخشی فارسجا دیلی‌نی بیلمک نئعمتی‌نی آللاه بیزه باغیشلاییب، یوخسا بونلارین یئرینه نه دئیه‌جه‌یدیک؟!). عملکرددن زاتدان دانیشدیق تیراختورون فولاد قاباغینداکی او قدر سالدیرماسی و تکجه بیر قول وورماغی یادیما دوشدو. آشاغی‌دا گؤردویونوز گؤرنتوده یاریش سونوجو و باشقا سایی‌لاری‌نی گؤرورسونوز:


تیراختور 19 کورنئر، 10 شوت، 13 سانتر و 6 قول دورومدان تکجه بیر قول اله گتیردی؛ آنجاق اهوازین فولادی ایسه تکجه 2 کورنئر، 2 شوت، و 7 دنه سانتر ائله‌دی و ایکی قول دوروموندان بیر قول اله گتیردی. بو ساییلار آیدینجا دئییرلر کی بو اللی-آلتمیش مین یانداشی‌دا قویسونوز قیراغا تیراختورون سالدیری‌لاری ثمرسیزدیر. ان چوخ آلقیشلانان اویونچو، یانی علیزاده‌ ده گرک چوخ سیرتیلمایا کی من تیراختورو نیجات وئردیم! یوزون کورلایاندان سونرا بونودا سن آللاه بونودا وورمایایدین.


ایکینجی آلقیش علی دایی‌‌ ایچین

علی دایی اؤتن ایل او قدر اویون چیخارتدی کی بو تئزلیکده اونلاری یویابیلمز! آنجاق بیر شاشدیریجی اینانیلماز ایش گؤروب!
علی دایی تاشکندده، بونیودکور آدلی تیم ایله موسابیقه‌‌‌سی‌نین یایین توپلانتی‌سیندا، اؤزبک ژورنالیستلرین جاوابیندا تورکجه جاواب قایتاریرمیش! بو دا خبرین گؤرونتوسو:


اؤز آرامیزدی علی دایی تیراختور یانداشلاریندان ائتکی‌له‌نیبدیر. تیراختورچولاری "یاشاسین آزربایجان" و "تورکلرین افتخاری: تیراختور" کیمی سؤزلری دئمه‌یه گؤره قینایان دایی، ائله‌بیل اؤزو گیزلینده گئدیب "اورتاق تورکجه" یا دا اؤزبک تورکجه‌سی‌نی اؤیره‌نیب و اؤزبکلر ایله دانیشیب گولور قول بویون اولوب! بیز بو قدر ایددیعا ایله اؤزبک تورکجه‌سی‌نی یاخشی باشا دوشمه‌ییریک. علی دایی گؤزله‌سین پـ.ـان تـورک آدلانماسین!

Tuesday, March 8, 2011

نه اولور اولسون، تكجه توركجه اولماسين

اوزلوق كولتور ائوي‌نين باشقاني(رئيس فرهنگستان هنر)، معلم جنابي، دئييب "خزر دنيزيـ"ـنه، "خزر" دئمك خيانت‌دير، و خزر دنيزي‌نين قيراغي و قونشولوغوندا ياشاميش، ياشايان و ياشاياجاق اونلار ميليون تورك و تورك اولمايان ميللتلريني خائين چيخارتماقلا، اؤز تايسيز بير اوزمانج اولماغي‌ني بيلديريب، فئردوسونون ادعا ائتديگي "هونر تكجه ايرانلي‌لار يانيندادير" سؤزونوده گرچكلشديردي سانكي:

او با اشاره به نام «انزلي» بر درياچه‌ي شمالي كشور كه كلمه‌اي يوناني و به معني مرداب است، گفت: نام‌گذاري اين درياچه به نام «خزر» خيانت است. اگر هم به نام مازندران باشد، محروم كردن گيلان و طبرستان است.(قايناق: الف دوشه‌رگه‌سي)

البته كيمسه هر نه‌يه، نه آدي وئرير وئرسين، و هر كيم هر كيمسه‌يه‌ خائين دئيير دئسين بونلار اؤنملي‌ دئييل‌لر. يوز ايللر گليب گئچير گئدير، اولوسلار سئوديكلري آدلاري وئريرلر. تك باشينا وئريلميش قوندارما بويوروقلارا دا قولاق آسماييرلار! آنجاق يوخاري‌دا كي سؤزون ماراقلي يئري، تايسيز اوزمانجين انزلي‌نين آدي‌نين يونان‌ديليندن قايناقلانماسينا بارماق قويوب و گيلكلره خائين دئمه‌مه‌يي دير! نئجه اولور اؤزگه و قونشو اولمايان يونانلي‌لارين انزلي‌سي، يوخسا روسلارين كاسپيني‌ني ايشله‌تمك خيانت يوخ بلكه واجيب‌دير، آنجاق توركلرين خزر دئمه‌يي سيزه آغير، و فاجيعه گلير بئله(البته عربجه قزوين‌ده يوخ؛ حتمن "پ" اولمالي‌دير!)؟!

Saturday, March 5, 2011

قانمادي، قانمايير، قانماياجاق! اؤزوموزو يورماياق

ما تركها يك آتالار سؤزو (حرف اجداد و آبا / ضرب المثل) داريم در مورد افرادي كه خود را به نفهمي مي‌زنند:
قانماياجاياق قالاسان يانا يانا
يعني آن قدر خود را به نفهمي مي زند كه هميشه بسوزي!
ما هم مدتهاست اين آتالار سؤزو را در نظر گرفته و وقت خود را صرف پاسخگويي به خزعبلات شوونيستي نمي‌كنيم. و اين مطلب هم پس از خواندن اين پست وبلاگ گونلوكلريم، صرفا جهت آوردن يك مصداق واقعي براي ضرب المثل مزبور نوشته‌شد و لاغير!

روزنامه شرق جهت تاييد اينكه پس از توهين چهار سال قبلش به ستارخان، نماد دموكراسي خواهي آزربايجان، هنوز "قانمازليق(نفهمي)" را علاوه بر گذشته در زمان حال هم صرف مي‌كند، و مصمم به تكرار در زمان آينده هم هست ، درست يك روز پس از روز جهاني زبان مادري به جای اینکه زبان مادری حداقل فارس زبانها را تبریک بگوید(تبریک زبان مادری ترکها پیشکش!)، در مطلبي تحت عنوان "اينجا ايران است"، صراحتا به میلیونها آزربایجانی اعلام کرده شما زبان ندارید! از آنجا که زبان جزء اصلی تشکیل دهنده فرهنگ است، این به مثابه آن است که بگوید شما فرهنگ ندارید!
لازم نيست كل مطلب را بخوانيد! همين چند خط اولش كفايت مي‌كند تا متوجه شويد نگاهشان نسبت به زبان مادري 30 ميليون ترك در ايران چقدر علمي و مستدل و مستند و محترمانه است:
آذري كنوني خاص ايران و سرزمين‌هايي است كه در محدوده ايران فرهنگي(!) جاي مي‌گيرند. بيشترين واژگان اين گويش از كلمات فارسي تشكيل شده و از همين‌رو با زبان تركي تفاوت اساسي دارد(!)، به‌طوري كه نه آذري زبان‌ها(!)،‌ تركي را در مي‌يابند و نه ترك‌زبان‌ها آن را مي‌فهمند(!). بنابراين اگر نيك بنگريم چيزي به نام زبان تركي در ايران وجود ندارد(!!!؟؟).
نويسنده‌ سطور فوق فقط يك جمله را صحيح گفته، و آن اينكه : "نه آذري‌ زبانها تركي را در مي‌يابند و نه ترك‌زبان‌ها آن را مي‌فهمند". چون اولا نه حتي يك "آذري زبان" كذايي وجود خارجي دارد تا تركي بفهمد، و نه ما تركها نمي‌دانيم منظور از زبان جعلي آذري چيست  تا از آن سر در بياوريم! به زبان خودمان: "بيز توركلر، توركوسو، اؤزوموزو تورك بيليب، و ديلميزي ده توركجه آدلانديريريق".
از رزن و ساوه و كميجان و سامان و فريدن بگيريد تا قوشاچاي و ماكو و سلماس و آسلاندوز، همه از پير تا جوان، به زبان خود "تركي" مي گويند؛ همچون شاعر بزرگمان سيد محمد حسين بهجت كه نام زبان خود را تركي مي‌داند:
توركون ديلي تك سئوگيلي ايستكلي ديل اولماز
او در مصراع دوم شعرش در ارتباط با اينكه زبان تركي آزربايجانی چقدر لغت وام گرفته، چنين مي‌گويد:
اؤزگه ديله قاتسان بو اصيل ديل اصيل اولماز.

Wednesday, February 9, 2011

یازیق لئخلر

بیر تیکه کاغاذ دسمال‌دان زاتدان حاضیرلایین. چونکو بو یازیلاری اوخویاندا گؤزلرینیز دولوب سیزیلدایاجاقسینیز:
"تورک تانیماق اؤیرتیمی قونوسوندا، تورکیه دؤولتی، تورکیه‌لی اوستادلاردان بو بیلی‌یوردا یوللاییر. تورکیه‌ بیلی‌یوردو و دؤولتی‌ بیرله‌شیک پایلاشمادا بو اوستادلارین حقوقونو یئتیریرلر. آنجاق ایران(سیز اوخویون فارس) تانیماق اوستادلارینین دایاقلاری یوخدور و اؤز(!) هزینه‌لری‌ایله لئخ‌یوردونا(لهستان) گئتمیشلر. بیزیم حقوقوموزو دا بیلی‌یورد تک باشینا وئریر. بیز کیتاب و قایناق چاتدیرماغیندا، نئچه یول اسلامی تبلیغاتی قورومو و اسلامی کولتور و ارشادی باخانلیغی‌یا باغلی قوروملار ایله موکاتیبه ائتمیشیک، آنجاق هئچ یانیت(جاواب) آلمامیشیق.
نئچه ایل بوندان قاباغاجاق ایران تانیما اؤیرنجیلری راحاتلیقلا ایرانین دؤولتی‌نین وئردیگی بورسلارلا، بیر ایللیک ویزا آلیب ایرانی گؤرمک ایله، دیللرینی(فارسجالارینی) گوجلندیریردیلر. بو بورس آلقیشلاماق ایچین، و ایران تانیماق اؤیرنجیلرینه، اوسته‌لیک بیر امتیاز ایدی. بو نئچه ایل‌ده بوتون اؤیرنجیلره وئریلن بو بورس کسیلیب، و یاقلونی و ورشو بیلی‌یوردلارینا ایسه ایلده تکجه دؤرد دنه قیسا موددتلی بورس وئریلیر. اومودوم وار، بو بورسلار احیا اولمورلارسا، دؤولت ان آزی ایران تانیماق اؤیرنجیلره ویزا وئرمک قونوسونداکی امکداشلیغین چوخاتسین؛ چونکو اؤیرنجیلریمیزییزن بیر چتینلیگی ده اوزون موددتلی ایراندا قالماق ویزاسی الده ائدیب، دیللرینی تقویت ائتمک‌دیر. آز سایی‌یا وئریلن قیسسا موددتلی بورسلار دا، اصلا اؤیرنجی‌نین احتیاجینین جاوابی دئییل. ایران‌دا یاییلمیش یئنی کیتابلاردا الیمیزه یئتیشمیر. اؤیرنجیلریم اوزون بیر کیتاب لیستی منه وئریبلر، ایراندان قاییداندا اونلار آپارام.
(قایناق: آیدین فیرنگی‌نین بولاغی: "زبان‌آموزی تدریس ادبیات نیست/ گفت‌وگویی با ثریا موسوی، مدرس زبان فارسی در دانشگاه یاگلونی لهستان" / سون پاراگرافین تورکجه‌سی)
ایندی ایسلانمیشین کاغاذی آتین آشقال قابینا، باشقا بیر کیلینئکس قوپاردین؛ چونکو آشاغی‌دا کی خبری اوخوسانیز، بیر داها آغلایاجاقسینیز؛ آخی اینصاف‌دیر لئخ‌لر  100 قات آرتیق مظلوم اولسونلار:
مهر خبر یایما آگئنتی: "ایران 400 هیندوستانلی فارس دیلی اؤیرنجی‌سینه بورس وئریر"!
(خبرگزاری مهر: ایران به 400 دانشجوی هندی زبان فارسی بورسیه می‌دهد )

* * *

بو اوزوجو اوخشامانین سونون‌دا، سیز اوخوجولارا دا دئییم بئش - اون گوندن سونرا کی آنادیلی گونوندن دانیشمایین!
بو ایل عاییب‌دیر، لئخلرین چتین‌لیکلرینی گؤروب اؤز فیکریمیزده اولاق! بیز اومانیست آزربایجانلیلار(داش فاپی‌نین اصطلاحی‌ ایله) بوتون دونیانین دؤرد بوجاغینداکی اؤزگه‌لرین عدالت ایله فارسجا اؤیرندیکلریندن سونرا، گؤرک نه وار نه یوخ؛ سونرا بیر کول ساووراریق باشیمیزا!

Friday, January 28, 2011

ايسپانلار دا، دیللری‌نی بيزه اؤیره‌تسینلر


بو يازي‌دا ايسته‌مه‌ييرم ايران‌دا كي آزربايجانليلارين دورومونو ايسپانياداكي كاتالانلار، و يا باشقا اؤلكه‌لرده كي كيمليكلريني قوروماغي بيرينجي اولويت‌ده قويان آزليقدا اولمايان آدي آزليق اولان توپلوملار ايله، موقايسه ائدم. چونكو هم كولتورلر و هم‌ده سياسي سيستئم‌لر اولدوقجا فرقلي‌دير. بو دا قالسين كي بوتون سيخينتيلار و محدوديتلره باخماياراق، مدنيتلي و باريش سئون خالقلارين سئچديگي يوللاري تصادوف ايله تايسيز بنزرليكلر تاپيرلار؛ اؤرنك ايچين تيراختور ياريشلاري‌ني دئمك اولار.

بيزيم دونيادا اؤزوموزه اوخشار خالقلاري تانييب، ياخشي يا پيس يوللاريني اله‌شديريب، و يا اونلار ايله ايليشگي قورماساق‌دا هر حالدا اونلاردان بيلگي الده ائتمك ماراقلي نظره گلير. آنجاق بوگون "فارسجا علمی اؤيره‌ديليمير(واوئیلا؛ گرچک موصیبت‌دیر!)/ ايران-ايسپانيانين كولتورل ائتکیله‌شیملری*" باشليقيلي يازي‌ني گؤره‌ندن سونرا بيلديم، بئله ايش بيزيم كيمليگميزه سالديرانلار ايچين‌ده اؤنملي ايميش!

فرض ائدين يئر گزه‌نه‌يينده (سياره‌ زمين) كي اينسانلار، اوزاي‌دا (فضا دا) كي ذكالي مخلوقلاري آختارسا، ائله بير مخلوقلار دا، كسينليكله اؤزلرينه تاي موجودلارين اولوب اولماغينا گؤره ماراقلي‌ديرلار. دئمك اولابيلر نئجه بيز ايسته‌ييريك اؤزوموزه تاي خالقلاري تانيياق اونلار دا حتمن بو فيكيرده اولابيلرلر. ياني بو اونلاريندا آغيللارينا چاتير؛ البته بيزدن دونيادا سس-خبر اولماسادا، كاتالانلار بئله دئييللر و بونون نه‌ده‌ني اونلارين اؤز ديللرينده ساوادلي اولماقلاري‌دير؛ اؤز آزربايجانيميز‌دا خالقين ان آزي يوزده دوخساني، اؤز ديللرينده اوخويوب يازابيلميرلر! بو آرادا، ايراني تك ديللي و تك كولتورلو اولماغي‌ني تبليغ ائدنلر، بو دونياليق "تانيشما"لاردان قورخورلار. ايران‌دا، ايرانين قونشو اؤلكه‌لرينده، آوروپادا، آفريقادا، اوزاق آسيادا، و گونئي و قوزئي آمئريكانين هر بير بوجاغيندا فارسجا اؤيره‌تيمي گليشمه‌سينده خرج ائتمك يئته‌رلي اولدوغونا اينانماييب، و حتي گئديرلر ايسپانيانين كيمليك‌چي كاتالانلارينا دا عؤمر خيامين روباعياتيني كاتالانجايا چئويريرلر؛ چونكو بونو دا بيليرلر كاتالانلار، ايسپانيا ديلينه چئويريلميش فارسجا شاهكاري‌ني اوخوماياجاقلار! و بورادا دير كي بيلينير ايسپانيالي شوونيستلرين الي دال‌دان باغلانير!

سون‌دا بونو دئمك ايسته‌ييرم من "پاخيل" و "حسود" دئييلم. منه نه فارس ديللي‌لر ايسته‌ييرلر كاتالانلارا اؤز گؤره‌ك‌سؤزلريني (ادبياتلاري‌ني) تانيتديرسينلار؟ فقط بئيت المال‌دان خرج ائله‌مه‌سينلر! بيز ده گرك بوندان سونرا اؤزوموزو كاتالانلارا اوخشاتماياق. تكجه ایندی کی اؤیره‌تدی -اؤیره‌تدی‌دیر، ايسپانيا ديللي‌لره (كاتالانلاري دئميرم)، بير اؤنری و پیشنهادیم واردير:
نئجه ايراندان گليب سيزين اؤلكه‌نيزده، کاتالانلارا كاتالان ديلينده، فارس ديللي شاعيرلر و اديبلري تانيتديريرلار، سيزده گلين بيزيم آزربايجان‌ توركجه‌سينده، "فئدئریکو قارسیا لورکا"، و "لوپئه دو وئقا"، و باشقالاری کیمی، ايسپانيا دیللی چاغداش یا اسکی شاعيرلر و ادیبلري‌نيزی تانيتديريب، و حتي ايسپانيا ديلي‌ني اؤيره‌دين!
بيزيم كولتوروموزده، نئچه ديل بيله‌نه نئچه آدام دئيه‌رلر، اولسون كي ايسپانيا ديلي يانيندا اؤز آناديليميزي ايسه اؤيره‌نديك!


تكجه آرادا بير سورون(مسأله) واردیر! او دا، بودور كي ايسپانيالي‌لارين ديلي، لاتين آمئريكادا نئچه يوز ميليون بير دامارلي، يوخسا ايكي و نئچه دامارلي‌نين ديلي اولوبدور! اونلار اوزون سوره‌دير، اؤز ديللريني، زور ايله باشقالارا تانيتديرماق عؤقده‌لري‌ني اه‌ريتميشلر؛ يوخسا بيزدن قاباق، اؤز قولاقلاري ديبينده‌كي كاتالانلار، باسك‌لار، و گاليسيالارين ديللري‌ني كؤكدن چيخاردابيلرديلر!


-----
* - زبان فارسی به صورت علمی آموزش داده نمی‌شود/ نگاهی به تعاملات فرهنگی ایران و اسپانیا (باغلانتی)

Thursday, January 13, 2011

باسقي‌ آلتيندا

قانديرابيلمه‌ييرلر! اورمودا دوشه‌ن اوچاغا يوز جوره ايقناع ائتمه‌يه‌ن نه‌دن دئييرلر. هامي‌سي بيري بيريندن منطيق‌سيز. بو آرادا لاپ گولونج يوخسا آغلامالي نه‌دني، گئنه يول باخاني دئييب:
" مردم فشار مي آورند كه پرواز مي كنيم! (خالق بيزي اوچماق ايچين باسقي آلتينا قويور)"!
دئمك، سيز خالقين ايستكلرينه سايقي گؤستريرسينيز، آما جانلارينا يوخ! و بو شاشديرير آدامي.

دئييرم ايستكلريميزه جانيميزدان چوخ ده‌يه‌ر وئرن قوللوقچو سوروملولارين ايچينده، كئشگه كولتور و اؤيره‌تيم باخانلاري‌دا بئله اولارديلار. نئچه ايلدير "تورك ديلينده مدرسه" هارايي يئر گؤيو بورويوب، آما بونو كولتورل ايستك بيلمه‌ييب و اونو امنيتي سورون سانديلار!! اولماز بيزه سايغي گؤسته‌رمه‌ييب اوچاقلاردا اوتورتماياسينيز، آنجاق قوياسينيز اوخوللاردا اوشاقلاريميز آناديللرينده درس اوخويالار؟!

Wednesday, January 5, 2011

صمدين آجي خاطيره‌سينه گولنلر


بوندان ايشيم يوخدور"ايسلامي ارشاد باخانليغيـ"‌ـندا، "فارس ديلي و ادبياتي‌نين گئنيشلنديرمه شوراسي" اولان يئرده، نه‌دن "توركلرين" ديلينه بئله بير قوروم يوخدور؟! بو سؤزلري دئمكدن يورولدوق. آنجاق تصادف ايله دئديگيميز شورانين دوشه‌رگه‌سي(سايتينا) يولوم دوشدو.
آنا يارپاقدا "صمد بهرنگي"‌نين گؤرونتوسو گؤردوم. صمددن "طنز" بؤلومونده بير خاطيره* قويموشدولار، آي منيم قارغادان دا اکسـیک فرض ائدیلمیش ديلداشلاريم!
صمد كسينليكله او خاطيره‌ني توركلرين آناديللرينين يئرينه بير اؤزگه ديلي ياخشي اؤيرنه‌بيلمه‌ديكلرينه گؤره يازيب و قصدي اله ساليب گولدورمك دئييل، بلكه ايسته‌يير بير آجي گرچه‌يي وورغولاسين. آنجاق بيز اؤزوموزه ده‌يه‌ر وئرمه‌سك، آسيميلاسيون آپاريجيلاري اؤز گليشديرمه و اصلينده ايرقچي‌ شورالاريندا، بيزيم تاريخي درين كولتورل - توپلومسال يارالاريميزا گوله‌جكلر.

* - مطلب طنز / از میان رضایت نامه ها/ طنز / صمد بهرنگي
او سايت هايپئر لينك اولماق ايچين ده‌يه‌ري يوخدور. اؤزونوز كوپي ائدين:
http://www.persian-language.org/literature-fun-fulltext-336.html

تيراختور سالديرير يازديرير

بو يازي‌ني تراختورچي سايتينا اؤزل اولاراق يازديم:

تيراختور سالديرير يازديرير

بو يازي‌ني قوقول‌دا آختارديم، گؤرم اينتئرنئت‌ده نئجه ياناشيبلار. اويان بوياندا به‌تر باغلانتي وئريليب سانكي! بير نفر اؤز بولاغيندا اونا فارسجا بئله بير اؤزت(خلاصه و لب كلام) يازيب:
"تراختور باعث شده برخی روزنامه های سراسری مجبور شوند كه به زبان توركی مطلب بنویسند .باید كاری كنیم كه ارزش و اهمیت زبان توركی در همه روزنامه‌ها بیشتر شود و مجبور شوند به زبان توركی مطلب بنویسند".(باغلانتي)

منيم‌ ده منظوروم بو ايدي. تراختورچي سايتيندا مقاله‌نين آلتيندا چوخلو يوروم يازيليب. ياني توركجه يازيلار دا اوخونور و اله‌شديريلير. بو سئوينديريجيدير؛ آنجاق سورون بو دور توركجه يازيلاري اوخويابيلمه‌يه‌ن تورك ديللي‌لري، توركجه‌ني اوخوماغا ماراقلانديرماق ايچين فارسجا اؤزت يازماماقدان سونرا باشقا يوللار نه‌دير؟

Monday, January 3, 2011

پاس جاوابي آتمايان توپو قاچيردانلار

اوشاقليقدا توپ اويناياندا بير سايي اويونچولار به‌تر اوزلو اولارديلار! گئديب دورارديلار قاپي يانيندا آفسايد دا. هر كيمسه اونلارا پاس آتماسايدي ساواشيب ديللي ديللي دئيه‌رديلر به منه نئيه پاس آتميسينيز؛ بو دا قالسين كي اؤزلري اصلن پاس آتان بشر دئييلديلر! توپو كورلايارديلار آما تيمه گؤره توپو باشقاسينا تاپشيرمازديلار. بؤيويه‌ندن سونرا فوتبول ياسالاريني آنلاييب بيلديك آفسايد نه‌دير آنجاق بؤيوك تاخيملاردا ايسه گؤردوك بئله بير ايشلر واردير. توپو كورلاييرلار آما باشقاسينا جاواب وئرميرلر. بئله بير اولايين هيجانلي فوتبول مئيدانيندا اوز وئرمه‌سي دوغال و طبيعي‌دير؛ آنجاق كاميلن كولتورل ايشلرده، اؤزلليك‌ده مئديا يا يايين‌دا چوخدا يانليش و عجيبه بير ايشدير. يايين و يازارليق دونياسيندا "كوپي رايتي(Copyright)" رعايت ائتمه‌مك فوتبولون "آفسايدينا" گئچمك يا دا اؤزونو يالاندان يئره آتيب پئنالتي آلماق يا دا حريفه قيرميز كارتي وئرديرمك معناسيندادير.

نئچه هفته بوندان اؤنجه "بونا دئيه‌رلر روحيه‌" يازيسيني قويموشدوم بولاغا. "فوتبولچولار(فوتباليست‌ها)" درگي‌سيندن گليب بير يوروم قويموشدولار و او يازيني يايماق اجازه‌سيني ايسته‌ميشديلر. منده دئديم سيزين منيم يازيمي يايماغينيز من ايچين افتخاردير، تكجه قايناغيندا قويون. اونلار يازيني يايديلار منده تئهراندا اون-اون بئش‌ دنه كيوسكا باش ووردوم "فوتباليست‌ها" تاپابيلمه‌ديم. بير ده ايمئيل ووردوم دئديم اولورسا درگي‌نيزير pdf فايليني منه گؤنده‌رين. خبر چيخمادي. دئديم حتمن باشلاري شولوقدور فورصتلري يوخدور*. منده سئوينيرديم فوتبول قونوسوندا اولان بير درگيده توركجه يازيلار دا يئر تاپير و اؤزومون هم في سبيل الله و هم‌ده آزربايجان يولوندا ايشله‌مه‌ييمدن راضي ايديم.

آما دونن بير اوزوجو اولای ایله قارشیلاندیم.
دئديگيميز درگي‌نين 21جي سايي‌سي‌نين ياييلماق خبريني اينتئرنئتده اوخودوم. بيرينجي صفحه‌سي‌نين عكسينده "كرار: ايراندا تراختوردان باشقا هئچ تيمه گئتمه‌رم" تيتري‌ني گؤروب و نئچه گون بوندان قاباق بير عربي سايتيندان كرار جاسيمله آپاريلميش بير عربجه موصاحيبه‌نين توركجه چئويرمه‌ييم ياديما دوشدو. البته من يايان باشليق بو دئييلدي(كرار جاسيم: تبريزده توركلر ياشاييرلار). گئنه آخشام باشلاديم كيوسكلاردا فوتبولچولاري آختارماغا! بيري‌سي دئدي بو مجله هفته‌ده بير گون گلير، صاباح باش وور. من‌ده بوگون گئديب بو مجله‌ني گؤردوم بلي واردير! 400 وئريب بيريسين آلديم. باخديم گؤردوم هن يازي همن يازي‌دير آما من يازان مقدمه‌ حذف اولوب و نئچه دنه توركجه سوزجو ده‌ييشليب "ؤ" لر ده "و" اولاندان سونرا، ياييليب. آما قايناقدا گؤردوم عربي سايتين آدرئسي وورولوب(اؤزوده ساغدان سولا) و منيم يازيق بولاغيمدان بير خبر يوخدور! ائله‌بيل "ترجمه‌" ائتمك، اؤزو ده عرب ديليندن توركجه‌يه، گؤيدن نازيل اولماق كيمي بير شئي‌دير!! فارسلار دئميش ديزي‌نين باشي آچيقدير آما پيشيگين حاياسي هاردا؟!

ايسته‌ميرم فوتبولچولار درگي‌سينين بوتون چاليشمالاريني بير دنه يانليش ايله سورغو آلتينا آپارام، آما بئله بير ايش كسينليكله دوز ايش دئييل. سيزين درگي‌ني شهرين بو باشيندان او باشينا گئتمك لازيم اولسا اينتئرنئت هر نه تئز ياييلير و  بيلينير كيم كيمه دير. من بير تيراختورچو يانداشي اولاراق "عئيبي يوخ" دئييرم و بوندان چوخ سئوينه‌رم سيزين درگي ان چوخ سايي دا ياييلان درگي اولسون. بو آزربايجان ايچين فايدالي‌دير. توركجه‌ يازيلاريدا يايين، قايناقسيز يايسانيزدا يايين قبول دور ائله‌ده عئيبي يوخ! آما بو ايش ايله دايانيشمايا، امكداشليقلارا و ايش بيرليگي‌نه ضربه وورورسونوز.

* ی.س:
بو یازی‌نین یاییلماغی‌نین آردی گونو pdf فایللار الیمه چاتدی. سانکی فایللار چوخ آغیریمیش راحاتلیقلا گؤندره‌بیلمه‌ییبلر. اومورام یوخاریدا کی یازیلارین قالانی‌دا بوشا چیخسین! اینشاللا کی قایناق یازماماغیندا سهو اولوب.

Sunday, January 2, 2011

آياز اولدوز تانيما ده‌رنه‌يي

آدام هردن بئله ايشلر ايله اوز-اوزه گلير بيلمير نئجه آچيقلاسين! اولدوزلارا ماراق گؤسته‌رمه‌ييمدن داها چوخ، "آياز" آدي مني چكدي تبريزين "آياز اولدوزلار درنه‌يي‌نين(انجمن نجوم آياز)" سايتينا. بو درنه‌ك و سايتين قوروجولارينين بير توركجه آد سئچمه‌لري اونلارين اؤز كيمليكلريني ده‌يه‌رلنديرمه‌لريني گؤسته‌ريب، آدامي سئوينديرير گرچكدن. آما گئديب سايتا باخديم گؤردوم  "نئيشابور"لولارين الي ايله قورولموش پارس ديللي (فارسجا دا يوخ ها!!) وئبگاهلارين (سايتلار دا يوخ ها!!) فئستيواليندا ا ئله بو سايت بيرينجي اولوبدور. ياني "آياز" فارسجا ديللي نوجوم بيليمي دوشه‌رگه‌لرين ايچينده ان ياخشي سايت تانينميشدير.  گؤره‌سن بير زامان گله‌جك  آزربايجانليلار دا مثلن بوجنورد، قوچان يا دا كلاتدا توركجه يازيلان بير سايتا "ان ياخشي توركجه اولدوز بيليمي سايتي" اؤدولو وئره‌لر؟! البته بو دا پئشكئش! آدام قورخور آياز سايتين يئيه‌سينه تبريزده بيري دئسين اوتمانميسان توركجه سئچيبسن اولدوزلار كيمي اؤنملي بيليمه؟!

دوزدور اورادا "اولماز تورک آدلی «آیاز» پارسی زبانلیق جایزه‌سینی اؤتوروب اولدوزلارا گؤره تورکجه‌ده یازا؟" يورومونو قويدوم، آنجاق من او سايتا، ايراندا بيرينجي اولدوزلار بيليمي سايتينين بيرينجي‌ليگيني الده ائتمك باشاريسيني، موتلو اولسون دئييرم.  نئچه ديلده يازماق بير سايتين گوجونو گؤسته‌رر،  آنجاق اؤز ديليميزده يازماق ان واجيب ايش و ياخشي‌دير. اوخوجونون آز اولماغيدا اؤنملي دئييل؛ يازي اولسا اوخوجولاردا تاپيلارلار!

Monday, December 27, 2010

اوستو اؤرتولو آناديليميز

بير آي اولار اوتاي‌دا باش اورتو و حيجابا گؤره اولان اعتراض‌لار قونوسوندا ايران يايينلاريندا خبرلر گؤسته‌ريلير و يازيلير. اوردا تپكي گؤسته‌رنلرين ايسته‌يي اوخوللار و بيلي‌يوردلاردا باش اورتونون ياساقلانماسي‌ني قالديرماق‌دير. من بيلميرم اورادا بو قونو دا تپكي ائدنلرين سايي‌سي يوزده نئچه اولابيلر؛ آنجاق بو آيدين‌دير هر كيمسه حاقلي‌دير نئجه ايسته‌يير گئيينسين. حاقلي اولماق‌دا آز يوخسا چوخ اولماغا باغلي‌دئييل. آزربايجان حوكومتي اؤز خالقي‌نين ايستكلرينه باش اه‌يمه‌لي‌دير.
آما ايران‌ ايچينده مئديالارين ده‌يقه باشي بو قونويا توخونماغي بير آز عجيب نظره گلير. اوتايداكيلار كي فارسجا بيلميرلر بو خبرلره قولاق آسالار! اولابيلر پاييزين سونوندا ايران آزربايجانلي‌لاري‌نين قولاغينا بير شئي‌لر‌ چاتديرماق‌دير! آما گونئي‌لي توركلره حيجاب نه قدر ده اؤنملي اولسادا، كيمليك قونوسودا اؤنملي‌دير. اونلار آرازين قوزئيينده كي ديلداشلاري‌نين كولتورل دورومونو ياخشي گؤرورلر و البته بو تايين اوخوللارينداكي دورومو دا گؤزدن قاچيرتماييرلار. اينسانين بئيني بئله گرچكلري موقايسه ائتمك ايچين‌ يارانميشدير! اونلار گؤرورلر بوتون قيز اوشاقلار و اؤيره‌نجيلر مدرسه‌لره اؤرتوك و حيجابلي گئديرلر. آنجاق بورادا تكجه ساچلار و بدن اؤرتولمور. بورادا آناديلي‌ده اوخوللاردا اؤرتولوب و ياساقلانير. بورادا آناياسا يا گؤره، آناديلين اوخونماسي مدرسه‌لرده  آزاد اولسا، هئچ مدرسه مودورو يا اؤيرتمه‌ني آزاد دئييل بير مدرسه‌ده توركجه درس‌ليكلر قورسون! بو ايشين هاراسي ايسلامي ايش‌دير؟
قوران‌دا دئمه‌ييب ديلينيزي‌ده گيزله‌تمه‌لي‌سيز! آما دئييب : "انا خلقناکم من ذکر و انثی و جعلناکم شعوباً و قبائل لتعارفوا ان اکرمکم عندالله اتقیکم". كسينليكله ائللر آراسيندا كي تانيشمادا، آللاه يارادان "آناديلي"‌ني اوستو اؤرتولو ساخلاماق قورآنين قارشي‌سيندا دورماق‌دير.


Tuesday, December 14, 2010

گوناه بيزده، كرار دا يوخ

تيراختورون حذف اولماغي اوزوجو دئييل

تيراختورون 120ده‌يقه سالديرماغي، آما پئنالتي ووروشلاريندا اله‌نمه‌يي ائله‌ده اوزوجو دئييلدي. منجه‌ چوخ‌دا ياخشي اولدو حذف اولدو؛ تكجه بو حذفي اويونلارين ايپینه اودون دوزمك يانليش‌دير. اومودلرين باغلاياجاقديلار فينالي آلتي آي‌دان سونرا قورولان حذفي اويونلارا. دوزدور گئنه‌ده تئهران‌دا بؤيوك تاريخي بير ياريش‌دا استقلال، يوخسا پيروزي، اولاجاقديرلار تيراختورون قوناغي، آما بو فئدراسيون‌دان هر ايش دئسه‌ن چيخار؛ فينال اويونوندا گئچن ايل كيمي ايشيقلاري سؤندوروب و باشقا پيشيكلر ده به‌زه‌يه‌رديلر. هله بو آرادا لاپ اوزوجو اولاي تبريز تيلويزيونون شبئه چيخارتماغي ايدي. سـكسن دوخسان ده‌يقه‌دن سونرا پارازيتلر بيتندن سونرا آرتيريلميش ياريم ساعات‌دا بو صفر تبريزين اؤزوندن صحنه‌لر كسيليردي! من‌ده تئز ووروردوم تبريز راديوسونا آما تبريزين راديوسوندان دا سس گلميردي. جاليب بو ايدي كي لاپ حساس بؤلوم ياني پئنالتي ووروالان چاغ خبر دئيه‌ن چكيشديريب باشلادي باشقا قونولاردا خبر وئرمه‌يه؛ حالبوكي شبكه اوچ خارجي اويونلاردا بو ايشي گؤرمور! گؤردوم بئله‌دير ايسته‌ديم تيلويزيونو سؤندوروب گئده‌م اينتئرنئت سوراغينا. دوزون سؤزو پئنالتي وورماق‌‌دا ضعيف تيمين روحيه‌سي گوجلو تيم‌دن چوخ اولار. حدس وروردوم تيراختور اوتوزاجاق. تيلويزيونو سؤندوره‌نده گؤردوم خبر كـسيلدي پئنالتي‌لاري گؤسته‌رير! سانكي ترشيز پئنالتي‌ني تونازلادي ملوانين تبريزده كي يوخ، بلكي انزلي‌ده كي قاپي‌سينا! ملوانلار تؤكولدولر مئيدانا ايگيرمي‌مين تيراختورچو قارشي‌سيندا شنليك ائدنده، من‌ده تيلويزيونون انگين باسديم.
او آنلاردا يولداشلارين بيري‌سي ايله اس‌ام‌اس‌له‌شيرديم بو اوزوجو اولايا گؤره! سؤز قونوسو دا كرارين اولماماغي‌نين ضربه‌سينه گؤره اه‌له‌نمك، كمالوندين هم بئيني و هم‌ده نيمكتي‌نين بوش اولماسي و ... ايدي! او دئييردي من بيليرم تيراختورون داشي آتيليب! من‌ده دئييرديم يوخ بابا گؤردويوموز اويون چيخارتمالار، پاخيلليق‌لار، يئرسيز محروم ائتمكلر و اؤجه‌شمه‌لر اونلارين داشي‌نين آتيلماسي‌ني گؤسته‌رير. منجه بو باشاري‌دير: "تيراختورون اؤزونو محروم ائده‌بيلميرلر؛ ياپيشيبلار عيراقلي اؤيونجوموزون خيرتده‌ييندن اؤتورمورلر. حالبوكي دونن‌كي اويون‌دا گؤردوك كرارسيز تيراختور 120 ده‌يقه سالديردي تكجه قول وورمادي"!

سايتلاردا گؤرورم دونن‌كي اويونو ريپورت ائدنين معصومي اولدوغونا اعتراض واردير؛ دئييرلر نئيه او گزارش ائديردي!؟ آما منيم ايشيم يوخدور كيم اويونو آچيقلادي. من دئييرم آغا مه‌يه‌ر دئميرلر بو اويون "اوستاني" ياريش‌ اولدوغونا گؤره شبكه 3 دن يايماق اولماز؟ بس نئجه اولور اويونو آچيقلايان فارسجا راپورت ائدير؟ او ائله توركجه دئسين ، قوناق تيمين‌ اوستاني دا اؤز ديللرينه دئسينلرده! مثلن گيلانلي آپاريجي دا گيلك يوخسا هر سئوديگي ديله گوزاريش ائله‌سين!

كرار جاسيم سوچلو دور؛ آما...

ملوان اويونون فيكريندن چيخماميشديم، ايدمان خبرلرينه قولاق آساندا، ائشيتديم يازيق كرار جاسيمه بير باشقا جزا يازيبلار. دئييبلر سهند ايستاديومونون ايكي-اوچ مين صندلي‌سي‌‌نين سينديرلماغي‌نين نه‌ده‌ني كرار جاسيمين تحريك ائدن ايشلري‌دير و او گرك بونون خسارتين‌‌ده وئرسين! په هووووو! بس بونلار چوخ دوزگون و سيستئمي فيكيرله‌شيرسه‌لر نه‌دن اصل تحريك ائدن پيروزونون لات اويونجوسو، و داورلري‌نين ثابيت اولونموش يانليشليقلاري‌ني نه‌يه جزالانديرميرلار؟ منجه بو يئني جزا تاماشيچلار و اونلارين سئوديكلري اويونچونون آراسينا بولانديرماق قصدي ايله اولوبدور. كرار جاسيم دوزدور بير يانليش ايش گؤروب و اؤز هه‌يه‌جاني‌ني كونترول ائده‌بيلمه‌ييب آما اونو هامي سئوير. او قدر جمعيت قارشي‌سيندا چوخ چتين‌دير حاقسيزليق و عدالتسيزليگي دؤزه‌سن. بيز ده مئيدان قيراغيندا دوروب راحاتليقلا قضاوت ائده‌بيلمه‌ريك. تكجه دئيه‌بيله‌ريك ياخشي ايش گؤرمه‌ييب و بوندان سونرا گرك داور سؤزونه قولاق آسا و تيمه ضربه وورمايا.
بو آرادا ايسته‌ييرم لاپ اصلي موقصصيرلري سيزه تانيتديرام. صندلي سينديرماغين عاميللري نه پيروزونون لات اويونچولاري، نه ياريشين يانداش آراجي‌لاري(غیر بی‌طرف داورلر)، نه پوليس‌لر، و نه صندلي سينديران هوشو باش‌دان چيخان تاماشاچيلار ايديلر. موقصصيرلر صندلی سينديرانلارين يانيندا اوتوران صندلی سینديرانلارا ديلله‌نمه‌يه‌نلر ايسه دئييلديلر! قوصور من كيمي تاماشاچيلاردا! "سينديرمايين" سس‌لري‌ني چوخ اوجا چيخاردابيلميرلر؛ يا ايستاديوما گئج يئتيشيب يوخاري طبقه‌‌ده اوتوروبلار او هاي‌كوي‌ده بئله عيللتلي ونداليسمين پيسليگيني قانديريب، قاباغيني آلابيلميرلر يوخسا ائو ده اوتوروبلار تيلويزيون يا اينتئرنئت‌دن ايزله‌ييب هر نه‌يي اله‌شديريرلر. من‌جه سينيق صندلي‌لرين سايي‌سي 2000 اولورسا 10000 نفر ده من كيمي دوشونسه بيزلر بو خسارتي اؤده‌مه‌لي‌ييك. صندلي‌نين بيري‌سي 5000 تومن اولسا هره‌ميز مين تومن خسارت وئرمه‌لي‌ييك! كرار جاسيم ده لوطف ائله‌سين شوماره حيسابين دئسين هره‌ميز 1000 تومن تؤكه‌ك حيسابينا. او بیر ایکی-اويون محروم اولسا يئتر. مالي خيسارتي‌ده وئرمك‌ده بيزيم بوينوموزا. وارلي-دؤولتلي اولسايديم بوتون اون ميليونو اؤزوم وئره‌رديم. آنجاق ايستاديومون سوروملولاريندان دا بير ايستك واريم. لوطف ائله‌سينلر "فهيم" آدلانديرديقلاري تاماشاچيلارين صندلي‌لرينه اويونلاردان اؤنجه بير كؤهنه‌دن دسمال‌دان چكيب تؤز-تورپاغي‌ني سيلسينلر. يوخسا بو بيليت پوللاري حلال خوشوز اولماسين اينشاللا.

Wednesday, December 8, 2010

يازيلاريميزي يوروملامالي‌لاداق

داش‌قاپي بولاغي،‌ بولاقلاريميزدا يوروملارين آزليغي و وار-يوخ يوروملاريندا تعاروف اولدوقلاريندان گيلئي‌لي‌دير(به‌به دئمك‌دن هر يئر به‌به قوخويور). منيم بولاغيم‌دا آز يوروملار توپلايير و بو اصلن سئوينديريجي‌ دوروم دئييل. آنجاق گرچك بو دور كي توركجه يازابيلن و اوندان‌ داها اؤنملي، توركجه اوخويابيلن مثلا فارس ديللي بولاقلارا گؤره چوخ آز دير. منجه هر 10 دنه فارسجا بولاغا گؤره 100 اوخوجو اولسا هر بير توركجه بولاغا گؤره بير -ايكي اوخوجودان آرتيق تاپيلمايير. بير باشقا سورون‌دا بودور كي توركجه بولاقلار گونده‌ليك قونولاردان يازماييرلار. ائله بيليرلر حتمن گرك بير اوستونده چوخ ايشله‌نميش اوزون بير آراشديرما يايسينلار! منيم قيريئدئريم‌ده 150 دنه توركجه بولاق وار، آنجاق گون‌ده بئش-آلتي‌سي گونجه‌له‌نير. گونجه‌له‌نن‌لر ده ادبيات، و شئعر چرچيوه‌سينده ديرلر. يوروم قويان‌دا مجبوردور دئسين به‌به؛ احسن، ماشاللا، يوخسا طرفين آجيغينا گلر. البته سؤزلرين چوخو دا "كيمليك" دير و هامي‌نين دا سؤزو بير بيرينه اوخشايير.

داش‌قاپي‌نين بير اؤنري‌سي‌ده واردير: "بير آز يوروملاريميزي يوروملاداق"! من‌ده قاتيليرام. آنجاق بو اؤنري‌دن اؤنجه، منيم بولاق يازانلارا بير باشقا اؤنريم واردير: "بير آز يازيلاريميزي يوروملامالي‌لاداق"! يوخسا تكجه داش‌قاپي‌نين اؤنري‌سي‌ني ايشله‌تمه‌يي‌ ايله ساده‌جه املايي يانليشليقلار توتماق زوروندا قالاجاييق، يا دا ميستير بينين(Mr Bean) اؤزو اؤزونه مكتوب يازيب اؤزونو سورپرايز ائتمه‌يي كيمي ايشلر گؤره‌جه‌ييك! بونو دا بير داها وورغولاييم كي منظوروم يوروملامالي يازي‌دان بيله‌بيله يانليش سؤزلر دئمك دئييل(رحمتليك ساوئتلر بيرليگي‌ني سئون بير بولاق بو ايشي گؤرور)!

Sunday, November 7, 2010

ده‌ييرمانچي اؤزو ده‌ن تاپمالي؛ كور اوغلو دا اؤزو دارتسين

داش‌قاپي‌نين "آديني قويدون ده‌ييرمانچي چاغير گلسين ده‌ن كور اوغلو" باشليقلا يايديغي يازي‌سي‌ مني اون‌ ايل بوندان اؤنجه‌نين يازي‌نا آپاردي.

دوكتور دوزگون بئش-اون دؤنه گليب جوما گونلري توركجه يازيب اوخوماغي بيزلره اؤيره‌تميشدي. بيز ده ائله‌بيليرديك اولموشوق تورك ديلي‌نين پروفوسورو! عؤمور بويو بير توركجه انشا يازماميشديق آنجاق بيلميرم كيم دئدي گلين درگي ووراق؛ پيس-پيس‌ده آيليق!! هدفيميز بو ايدي اصفهان كيمي يئرده بير دنه توركجه اؤيره‌نجيسل درگي وورولسا تبريز كيمي يئرلرده غئيرته گليب يوزون وورارلار. خولاصه اؤزلرينده يازماق گوجو احساسي‌ ائدنلر اوتاقلارين بيرينه ييغيشيب يازارلار هئيءه‌تي و سوروملو مودور و درگي‌يه ده بير آد سئچيب(دان‌اولدوزو) بيرينجي سايي‌ني حاضيرلاماغا باشلاديلار. يازماق بير يانا نئجه صفحه به‌زه‌مك، نئجه قيرافيك، نئجه چاپا يئترمك، نئجه ساتماق، نئجه پايلاماق و ... دا قالسين! هر كيمسه قرار ايدي بير شئي يازسين و تئزليكله اؤزو تايپ ائديب ديسكئت‌ده وئرسين. واي-واي-واي ياديما دوشدو او زامان يوز جوره ويندوز و وورد وار ايدي؛ ده‌ده‌ميز يانيردي بونلاري بير بيرينه قوشوپ پيرينت ائده‌ك! ياواش ياواش اولوردوق بيلگي سايار اوزماني! پيرينتلر ده هر صفحه بير يئرده آلينميشدي. بيري‌سي اؤز دانيشكده‌سينده آلميشدي! بيري جوهر افشان ايدي! بيري‌سي اؤيره‌نجيسل ياتاقلاردا لئيزري آلميشدي و... خولاصه مين موصيبت ايله ميللت امتحانا حاضيرلاشاندا بيز ده او يان بو يانا قاچيرديق، اصفهانين ايلك توركجه درگي‌سي‌نين بيرينجي سايي‌سي‌ني چاپ آلتينا آپاراق! اؤزوم آراميزدي هر بير سايي‌نين حاضيرلاماغي بير تئرم درس اوخوماق‌دان چوخ ايش آپاريردي. آما هر بير سايي ياييلاندا نه كئف چكمه‌لي ايام اولوردي آچيقلاماق اولماز!

او زامان ياديمدا دئييل بيرينجي سايي ايدي ايكينجي سايي؛ مقاله‌لر آز ايدي. تبريز دن ده‌يه‌رلي تجروبه‌لره صاحيب اولان يوكسك ليسانس يولداشلارين بيري‌سي منه دئدي بس نه اولدو، دئيه‌سن دان‌اولدوزو چيخماق ايسته‌مه‌يير؟! من‌ده دئديم يولداشلار وفاسيز اولوبلار مقاله وئرميرلر. دئدي: "آديني قويدون ده‌ييرمانچي، چاغير گلسين ده‌ن كور اوغلو"! اؤزومله دئديم دوز دئيير دا، من‌ده چوخ آز ايشين داليسينا دوشورم. البته من‌ده اوتانجاق بير ده‌ييرمانچي ايديم؛ سوچوم يوخ‌ايدي!

تصميم توتدوم بوتون كور اوغلولاردان ده‌ن ايسته‌يه‌م، آنجاق دامين او باشيندان دوشدوم! بير باشقا بيلي‌يورد دان تورك اؤيره‌نجيلر گلميشديلردئديم سيز كي بيزدن ياخشي باشاريرسينيز يازماغي. سيزين بيلي‌يورد دا سيخينتي چوخ وار اورك سؤزلري‌نيزي وئرين بيز يازاق؛ دئديلر بيز ده اليميزدن گلن كؤمه‌يه حاضيريق. من ده دئديم آي ساغ اولون. دئديرلر قيرميز چيزگي وارينيز يوخسا يوخ؟ تكجه يازي ييغماق فيكرينده اولان "من"‌ بؤيوك بير يانليش ائديب دئديم هن نه كؤنلونوز ايسته‌يير يازين. بير ايكي هفته‌دن سونرا ايكي – اوچ دنه يازي يئتيشدي! ياخشي ايديلر. آنجاق بيري‌سي قوزئي ايرلندين آزادليق عسكرينه گؤره ايدي! بونو يايماق بيزيم درگي‌ني ايكي‌نجي سايي‌سي‌ني سون سايي ائتمه‌سه‌ايدي ايسه، قونوسو آزربايجان‌دا كولتورل حركتلره اوخشاماييردي! بو منيم باخيشيم ايدي البته، انجاق ايندي فيكر ائدنده گؤرورم "چاغير گلسين دن كور اوغلو" دئيه‌نده گرك بونو دا دئييرميشم بيزيم ده‌ييرمانين داشي نئجه داش‌دير و هر ده‌ني دارتا بيلمه‌ز!!

سونرا دا او بيلي‌يوردون يولداشلاري لوطفلري‌ني آزالديب "ده‌ن" يوللاماديلار. بيزيم ده‌ييرمان‌دا ده‌ن تاپماق‌دا بير آز چتين‌ليگه دوشدو. آنجاق لوبنانلي جوبران خليل جوبرانين بير ياخشي سؤزو واردير: "ده‌ييرمان داشي سينا بيلر، آنجاق چايين سويو ده‌نيزه ساري آخاجاق‌دير"!

گينه او چاغين يادينا دوشدوم، سؤز دور كي گلير! اونودوردوم نه ايستيرديم دئيه‌م. سؤزوم بو دور كي ايندي تئكنولوژي باعيث اولوب بيزيم زامان‌كيمي درگي يايماق يئرسيز و واخت تلف ائتمك اولسون. ايندي هر كيمسه چوخ راحاتليقلا ائده‌بيلر اينتئرنئت‌ده بير "بولاق" آچسين. گيزلي يا آچيق آد ايله نه كؤنلو ايسته‌يير يازسين. البته تكجه يازماق دئييل و ايش مولتي‌ مئديا دا اولابيلر؛ هامي‌نين جيبينده بير ديجيتال كامئرا دا واردير! بوتون كور اوغلولار اؤزلري ده‌‌ييرمانچي‌ اولمالي‌ديلار. ده‌ييرمانچيلاردا دئيه‌بيلمزلر سنين ده‌نين بيزيم ده‌ييرماندا دارتيلماز!! تكجه اون(آرد) ايسته‌يه‌نلر (يوروم وئرنلر) اؤز باخيشلاري‌ني بيلديره‌بيلرلر. ده‌ييرمانچيلار دا دئمه‌سينلر ده‌نيميز يوخدور و بيزه ده‌ن گتيرين! انتئرنئت‌ده كي "پايلاشما" و "قوقول ريدئر"(قيريدئر، قورودور، قورود!) و "توپلومسال شبكه‌لر" اؤز باشينا هر جوره ده‌نلري دارتماغا باشلاميش‌دير. بو آرادا ده‌ييرمانچي اؤزو ده‌ن تاپمالي؛ كور اوغلو دا اؤزو دارتسين! چاي آخير دنيزه ساري تله‌سين يولداشلار...


Monday, November 1, 2010

دئربی، یوخسا کت‌یاریشی؟

قیریدئر ده(قوقول ریدئر ده) منیم یازیلاریمی داش چارتلاسا 5-6 نفر سئویر. قورخورام بو یازیمی اؤزومدن سونرا هئچ کیمسه به‌یه‌نمه‌سین؛ آنجاق بورانین یازاری گئجه یاریسی اویاخدی ، هئش کیمه‌ده ربطی یوخدی! قویون بو دؤنه‌ کتدی‌ اویونو چیخارداق‌دا!

تراكتور‌اف‌سي سايتيندا بير دانيشما صفحه‌سي واردير "اؤزگه سؤزجوكلري آناديليميزدن آريداق" آديندا. من‌ده هر دن اورايا بير باش وورارام. بير سايي دوغرودان گلير فوتبول، يوخسا باشقا قونولارلا ايليشگي‌لي سورويور فيلان شئيين توركجه‌سي نه اولور. بير سايي‌دا دوزگون-يانليش تئز يانيت وئريرلر. بو آدامي سئوينديرير. آنجاق بير سايي‌دا وارديلار نم هارالاريندان عجيببه-غريبه اؤزگه سؤزجوكلر چيخارديلار و بيله-بيله دئييرلر كي ياني اؤزونوزو ساريمايين، توركجه‌‌ گوجلو دئييل و يئنيلشه بيلمز. اؤزنك ايچين بيري‌سي گليب دئميشدي، "داربي" يوخسا "دئربي(Derby)"‌نين توركجه‌سي نه اولار؟! و هامي قالميشدي معطل! بو تئرمين ايچين، هر نه‌يه بير توركجه سؤزجوك ياراتميش توركيه‌لي‌لر ده سؤزجوك چيخارتماييبلار. البته فارسجا فرهنگيستاني  نئچه ايل‌دير "شهرآورد"ي اختراع ائله‌ييب. تيلويزيون و رسمي يايينلاردا چاليشيرلار بيردن بيره شهرآورد يئرينه داربي دئييلمه‌سين!

البته منجه بئله سؤزجوكلري ده‌ييشمك دوزگون ايش دئييل و ائله بونا دئربي دئمك چوخ دا ياخشي دير؛ آنجاق دؤندو يوخ(!)، و توركجه‌‌نين گوجونو گؤسته‌رمك ايچين من تئز اورادا يازديم "دئربي"نين توركجه‌سي اولار "كت‌ياريشي"! بير ايكي ساعات‌دان سونرا گؤردوم بيري شوخلوق اوچون يازيب: "يوخ ائله بير دفه‌ليك دئيه‌ك كت‌داواسي"! بللي ايدي هله ده توركلر "كند" و "كت" سؤزو آرايا گله‌نده اونو كيلاس‌‌سيزليق و دئمه‌لي ائله "كتدي‌ليك" بيليب به‌يه‌نه‌بيلميرلر. نه‌جور اولاندان سونرا بو اؤلكه‌ده هامي "كتدي"‌ليك قاچير "شهر‌لي"ليگه. البته بو اولايي ائله بير سايت دا گؤرمك منه آغير گلمه‌دي چونكو همن دويغو و حيسسي ائله كيمليك‌چي يولداشلارين آراسيندا دا گؤرونور. دوزون سؤزو اؤزوم‌ده بئله بير حيسسيم واردير؛ آنجاق بونو ترك ائتمه‌لي‌ييك. چوخلاريندان ايندي ده سوروشسانيز كند ايله شهرين فرقي نه دير دئيه‌جكلر كندين يوللاري آسفالت دئييل! ايران دا "شهر"ي "كند"ين يئرينه قويماق و كندي مدنيت‌سيزليك آنلاميندا بيلمه‌يين سونو، آخير دا گئديب چاتير آناديليميزي بوكوب قيراغا قويوب و فارسجا دانيشماغا.

يولداشلارين بيري‌سي دئدي ته‌له‌سمه، ياخشي سؤزجوك‌ده تاپماق اولار. او "كند" سؤزجويونو توركجه بيلمه‌ييب و اونو اسكي "سوغد" ديليندن آلينميش بير سؤزجوك بيليردي. آنجاق بو دا بير بهانه‌دير. چونكو ايندي بير سوغد ياشامير و "كند" كسينليكله توركلشميس بير سؤزجوك‌دور. خالقين دوغرودان "كند" سؤزوندان قاچماغيميز، آزربايجانين كندلريني بوشالتماق‌دا گؤسته‌ريب‌دير.
قاييداق دئربي سؤزجويونه. دئربي اسكاتلند ديليندن گئچيب‌دير اينگيليزجه‌يه. اسكاتلند ديلينده "ديير" مارال و "بي" دا بالاجا كند(توركييه ده كؤي دئييلير) آنلاميندا. نئچه يوز ايل بوندان اؤنجه بو كندلرده ماراللاري بيربيرلري ايله بوغوشدورماق ياريشي قورارميشلار و بو آرادا ماراللارين بيري‌سي بيرنجي اولارميش. توركجه‌سي ائله اولور كندين مارالي! ايندي‌ده مارال يئرينه قوتبول ياريشي قورولور. بيز ده ايسته‌سك دئربي دئمه‌يه‌ك ائله ياخشي دير دئيه‌ك "كندين ياريشي". بونون دا دئمه‌يي چوخ چكير. دئيه‌ك "كت ياريشي"!

بونو دا دئييم؛ بو يازي‌نين یازیلماغی‌نین نه‌دني ده بو ايدي:
بو آيين سونوندا "تيراختور" و "بلديه" حذفي جاميندا بيربيرلري ايله قارشي قارشي‌يا دوراجاقلار. بو كت‌ياريشي‌نين پيس‌ليغي بونلارين بيري‌سي‌نين اله‌نمه‌يي اولابيلر! آنجاق ياخشي‌ليغي دا سككيز تيمين آراسيندا كسينليك ايله بير آزربايجان‌ ييغماسي‌نين اولماسي‌دير.

ی. س:

حمید درخشان دا تورک چیخدی؛
بیر داها تورکلشدیرن بلدیه‌یه‌ ده یاشاسین

یادینیز دا دیر بیر یازی یازمیشدیم یاشاسین بیر داها تورکلشدیرن تیراختور باشلیغی ایله! بو گئجه سهند کانالیندا بلدیه‌نین یئنی مورببی‌سی، حمید درخشانی گتیرمیشدیلر. دئدی اصلی سارابلی دیر. بولبول کیمی ده تورکجه دانیشیردی. البته آغزیندان معلوم اولوردو کی تئهران‌دا بؤیویوب، آما "بازیکن" یئرینه "اویونجو" دئمه‌یی چوخ ماراقلی ایدی. بئله لیکله بوندان بئله، بیر داها تورکلشدیرن بلدیه‌یه‌ ده یاشاسین! من کی تبریز ده اولسام، کت یاریشیندا تکجه حمید درخشانی آلقیشلایارام!

Tuesday, October 26, 2010

سانازليغين سونوجو

منجه بيز نه چكيريك، بيرينجي‌سي خالقيميزين بؤيوك بؤلومو آناديلينده ساوادسيزليغيندان، و ايكينجي‌ده ساوادلي‌لاريندا بو ديلي بيليمسل باشقالارا اؤيره‌تمه‌مك و اينتئرنئت‌ده بيلگي يايماماغي، و اوچونجو ده اؤزگه‌نين ييرتيجي شكيل‌ده هر نه يي اؤز آدينا يئيه‌ليك ائتمه‌سي‌دير.
اينتئرنئت‌‌ده دولانيرديم بير بيلاق‌لا قارشيلاشديم. اؤزونو تئهران‌دا دوغولموش بيلاق يازان، آديني Sunaz يازميشدي. دئديم حتمن بيلمير بونو Sanaz شكلينده يازمالي‌دير و ايسته‌ديم اونو امر به معروف و نهي از مونكر ائدم! سونرا بيلديم او هئچ تورك  ديلي بيلمير سانكي، و اؤز ساناز آدينين توركجه اولماغيندان‌دان خبري يوخدور هئچ، بلكه هئچ بو باغلاردا دئييل و sun يازماق‌دان دا منظوري اينگيليزجه "گونش"‌دير! دئديم قوي باخيم گؤروم هله اينتئرنئت‌ده ساناز آدينا گؤره نئجه فيكيرلر واردير.
فارسجا ويكي‌پئدياني گؤردوم بؤيوك سس ايله گولدوم. يازيب ساناز فارسجا آددير. معناسي دا ياني بي‌نظير و تايي آز! "بي‌نظير" دئديگي حال‌دا دا سؤزجويو بولوب "سا" و "ناز"ا! "سا"يا كي هئچ زاد يازماييب ، آما نازين فارسجا اولدوغونو وورغولاييب! فيكريم قاتيشدي! گؤردوم سولمازي‌‌دا بير بوجاق‌دا قويوب! قورخا قورخا او صحيفه‌يه ده باش ووردوم. سولمازي نه قدر چاليشميشدي فارسجا ائده بيلمه‌ميشديلر. آما يازميشدي دئمك‌ده اولماز سولماز كسينليكله توركجه‌دير، چونكو به‌تر بو آدلارا بنزه‌يير: ائلنار، گولناز، مهناز، فرناز و ... كيمي آدلار!!!
ويكي‌پئديا‌دا سانازين اينگيليزجه صحيفه‌سي ده وار ايدي، آما گؤردوم اوردا دا ايلك‌ده يازيب بو آد فارسجادير؛ و سونرا يازيب ساناز خالق سئون بير توركجه آد دير و "سان(San)" و "آز(Az)"ين بير بيرلرينه قوشولماغيني آچيقلاييب. نئچه دنه ده اينگليزجه سايت گؤردوم سانازي فارسجا بيلديرميشديلر. باغلانتي وئرميرم ان آزي بورا ايچين قايناق اولماسينلار! يئرينه بورايا بير كليك وورون آللاه سيزه‌ده، هم يازارينا دا بركت وئرسين: "معنی نامهای ترکی".

يوخاري‌دا كي سؤزلر ايله بونو دا دئمك ايسته‌ييرديم كي تورك ديلينه گؤره ايران‌دا چوخ آز بيلگي‌ياييلماق و باشقا طرف‌دن كسينليكله عمدي يانليشلاري ويكي‌پئديا كيمي سايتلارا سوخوشدورولماسينا گؤره، بيزيم دوزگون سؤزلريميزه ده هئچ كيمسه اينانمير و حتي اوسته‌له‌ييب سؤزلريميزه گولورلر. بئله بير اولايين قارشي‌سيني آلماق ايچين بوتون يولداشلار قوللارين چيرمالامالي‌ديرلار. ايش چوخدور و ال چوخ اولماياندا سؤزو ده يئريتمك اولمور. ساناز اولماياق!

Sunday, October 24, 2010

ايرقچي ديزي‌لرين سيرتيق قاديني

يئني‌گون(نوروز) بايراميندا تيلويزيون دا ايكي دنه سئريال وئريردي؛ هر ايكيسينده ده بير تورك لهجه‌لي قوجا آروادي  اوخشار نقش ايله دلقكليك ائديردي. سؤز قابي‌سي دا بو ايدي : "از اينتئرنئت ياد گرفتم"(اينتئرنئت‌دن اؤيرنميشم). سئرياللارا نئچه ده‌يقه‌دن چوخ باخماديم. باشقالار دا باخاندا دا، ائله او قوجا قادينين ائنتئرنئتدن باش چيخارتماق سسي گليردي. او قدر زهله‌م گئديردي هئچ باخميرديم گؤرم قونو نه ‌دير!

اوروجلوق آييندا دا بير داها بو قادينين سسي‌ني باشقا بير سئريال دا ائشيتديم. گئنه ده اونون سؤز قونوسو ائنتئرنئت باجاريغي ايدي و رولو دا فرعي بير رول ايدي. آما بوتون صحنه‌لر ده دوزسوزلوق ائديردي.

بير ايكي آي اوروجلوق دان اؤتور، و باشقا بير سئريال‌دا ائله همن سيرتيق قادين گينه ده تاپيليب‌دير. عجيبه غريبه‌دير كي گينه‌ده سونسوز بير اتي آجي‌ليقلا اينتئرنئت اينتئرنئت ائدير! بو دا توركلري يئني قایدا دا و مودئرن مئتود ایله اله سالماق‌ديردا. توركلرين اللرينه سوپورگه وئرميرلر، طعنه ايله دئييرلر سوپورگه‌چي دئييل‌سينز حتمن تئكنولوژي‌دان باش چيخارديرسينيز دا!

سانكي او تورك قادين قزوين، همدان يا زنگان توركلريندن دير*. آللاه نئچه تومن پول اله گتيريب و آدليملانماغين اوزونو قارا ائتسين. باشقا توركلر بئله دلقكليك ائدنده آدام بير جوره دئييردي اؤتور**. آما بو يئني كشف اولونموش قوجا قادينين اؤز كيمليگيني و آناديلي‌نين اله سالماغي فرقلي دير رسمن!

بير سورغوم دا وار بو تيلويزيون‌دا اصطلاحن گولونج و كومئدي سئريال دوزه‌لدنلر ايله: بو فيلملرينيزي فارسجا دان سونرا باشقا بير ديله چئويرسه‌نيز گئنه‌ده تاماشاچيلاري گولده‌ره‌جكسينيز يوخسا يوخ؟!!!

تورك ييلماز آدلي يولداشين يازي‌سي‌ني بو قونو دا اوخويون: "خوش‌نشين‌ها".

اونودوردوم ها! بوگون تيراختورون تئهرانين ايستيقلال ييغماسي‌ايله اؤنملي بير ياريشي اولاجاقدير. يازيقلار اولسون تبريزه گئده‌بيلمه‌ديم. ايستاديومون سيخ سيخ دولماغي‌نين احتمالي چوخ‌دور. تيراختورا باشاريلار و اونون بوتون آلقيشلايانلارينا سئوينجلي بير گون ديله‌ييرم.
آزربايجان وار اولسون.
سئريال دوزه‌لدنلره ده آللاه شفا وئرسين.

---
* - جام جم گونده‌ليگينده‌كي بيلگي‌لره گؤره بو قادينين آدي حليمه سعيدي،‌ و قزوين‌لي تورك دور. قوران ساواد دير، آما بئله بير سؤز دييب: "بهتر از باسوادها ديالوگ مي‌گويم(ساوادلي‌لاردان ياخشي ديالوگ دانيشيرام)"! يازيغا بيري دئسين سني توركلري و اصل‌ده اؤزونو ياخشي اله سالماغا گؤره اويونچو سئچيبلر، ديالوگ ياخشي دانيشماغينا گؤره يوخ. ياخشي ديالوگ باشارسايدين بير دنه ده هوشلو باشلي و تؤره‌لي رول وئره‌رديلر سنه، و ده‌يقه باشي دئمه‌زدين از اينتيرنيت ياد گيريفتم!

** -اؤرنك ايچين اخراجي‌ها فيلمينده اكبر عبدي و اونون فيلم‌ده كي آناسي مينا جعفرزاده؛ جعفرزداه‌نين فارسجا فيلملرده لهجه‌لي دانيشماغي بئله آداما ده‌يميردي و اولابيلر اويونچو قصد ايله توركلري مسخره ائتمك كؤنلونده ده‌ييل. بو قادين ايندي تبريز كاناليندا "دوز چؤرك" آدلي توركجه بير سئريال‌دا فيلم اوينايير.

ی. س:
تیلویزیون‌دا ده‌یقه باشی آدینی چکدیگیمیز سئریال رئکلام (تبلیغ) اولونور. رئکلامین یاریسیندان چوخو ائله بو قادینین دانیشماقلارینی گؤسته‌ریر. "خان ننه" دئیه‌نده همه‌شه شهریارین گؤزل، نوستالژی‌لی، و اوره‌گی سیخیب، گؤزو یاشا دولدوران شئعری یادا دوشور؛ آما بو اوتانمازلارین گؤرونتولرینده  آزربایجان "خان ننه"سی اوزدن ایراق، اؤزونون اوزون قولاغ اولدوغوندان شکلی‌دیر و دلقک اولوب:



Sunday, October 17, 2010

گؤزله‌يه‌ك ائنسيز يوللاريميزا داش تؤكولمه‌سين

يولداشلارين بيري‌سي دئيير سن‌ده سايين حئيدر باياتين آلما يولونون كسيلمه‌يينه گؤره بير شئي ياز! من‌ده ده دئييرم آخي نه يازيم؟ بيزيم محكوم ائتمه‌ييميز تكجه بير نه‌دن اولابيلر بیزیمکی‌لر ده باغلانسين. دوزدور آلما يولونون كسيلمه‌يي اوزوجو بير اولاي دير، هر حال‌دا بيلاغين باغلانماغي دا آدامين جانين دينجه‌لدر.  اوزون بير سوره ده، يئني بير قونو تاپماق و اونو بيلاق دا يايماق، و بير بيلاغين نئچه ايل گونجه‌ل ساخلاماغين چتين‌ليگي بير باغچانين ياشيل ساخلاماغي كيمي چتين بير ايش‌دير.

توركجه ياييلان بيلاقلارين ايچينده آلما يولو چوخ اؤزل بير يئره صاحيب اولماق نه‌ده‌ني‌نين بيري‌سي، او بيلاغین يازاري‌‌، ياني حئيدر باياتين، كيمليگي بللي اولماق ايدي. كيمليك تانينميش دورم‌دا اولاندا، بيلاغين يازاري دا سوروملولوق ايله دوشونجه‌لر و سؤزلري‌ني اورتايا قويوب، و هر بئينينه گلن سؤزو و ديلينه گله‌ن ايمكانسيز ايشلردن يازمير. آلما يولو دا بئله بير بيلاق ايدي. من ياديمدا اولانا قدر، يازار چاليشيردي نه دامين بو تاييندان دوشسون و نه او تاييندان. آنجاق منه چوخ ماراقلي‌دير كي بيلم اورتام و مؤعتديل  فيكيرلري يايان آلما يولو بيلاغي‌نین كسيلمك نه‌دني نه اولابيلر. بونو ياخشي آچيقلاساق باشقا بيلاقلارين كسيلمه‌يي‌نين قارشي‌سي‌دا آلينا بيلر. آلما يولونون چوخلو يازي‌سي واردير و منجه آلمايولو سون يازيلارينا گؤره كسيلمه‌يي‌نين احتمالي هر نه دن چوخ‌دور. سون يازيلارين باشليقلاري بونلارديرلار:

  1. قرائت یک بیت شعر ترکی توسط عیسی جعفری نماینده بهار و کؤورنگ(کبودرآهنگ) در صحن مجلس و حواشی مربوطه!
  2. شعر معاصر ترکستان شرقی به روایت رسول یونان
  3. نسخه خطی ترکی تذکره شیخ صفی الدین اردبیلی وارد بازار نشر شد
  4. نوزادان به زبان مادری گریه می‌کنند
  5. وبلاگ تانیتیمی: چوبان ییلدیزی
  6. علی دایی، پرداختن به معلول و غفلت از متغیرها
  7. مسیج مکتبی / توپلاییب اینجه له ین : دوکتور حسن – م. جعفرزاده
  8. ربیعه قدیرین آذربایجان قزئتی ایله دانیشیغی
  9. آنلاین کؤچورگه
  10. آیا مساجد هم تـاوان تـرک ستیزی را می دهند؟!
  11. نقش ارسين بر ديوار
  12. این مرده ریگ چنگی به دل نمی‌زند
  13. اؤزموزدن خبرسیزمیشیک بیز / ایواز طاها
  14. تورکوموز قوتاردی بابا
منجه فارسجا يازيلارين باشليغي‌ني نئجه سئچمك هر نه‌دن اؤنملي‌دير. گؤرورسن هئچ بئله سـانسور اولمالي سؤز آرادا يوخ‌دور آما اويغون باشليق سئچمه‌مك باعيث اولور، ائله او سنين اساس سؤز و دوشونجه‌ن آنلاشيلسين. دوزون سؤزو بو يازيلارين هئچ بيري‌سي تانينميش قيرميز سينيرلاردان ائشيگه چيخماييبلار، آنجاق اونونجو يازي‌نين باشليغي منجه تحريك ائدن بير باشليق دير؛ سانکی بو ايسلامي اؤلكه‌ده توركلرين مچيدلرينه‌ده رحم اولمور. بئله بير باشليق نئجه چوخلو اوخوجولاري اؤزونه ساري چكسه، آنجاق توركلرين علئيهينه ايشله‌يه‌نلري ده اؤزونه ساري چكيب و اونلارين عكس العملي دوغال دير. توجه اولسون كي من دئميرم اونلار بو ايشه حاقلي‌ديرلار؛ من دئييرم نئچه ايلدير بير دوشرگه يوخسا بالاجا بير بيلاق ايله خالقا بيلگي يئتيريريك، دويغو ايله بو قدر امك بيتمه‌ني حئييف ائتمه‌يه‌ك. اؤرنك ايچين دئديگيميز باشليغي باشقا بير فورما دا دا دئمك اولار: "اردكان‌دا آدي توركجه اولان مچيد اوچ‌دو".  بئله يازماق منجه تورك اوخوجولاري اؤزونه ساري چكه‌جك، آما بهانه آختارانلاري يوخ!

البته آلمايولونون باشقا آديزي قيزاران آي‌دا دا كسيلميشدي و اؤتن ايل‌ده كي يازيلارا دا بير باخديم. بو يازيلارين ايچينده موجتهيد شبيستري و مونتظيري‌‌نين ائتنيكلردن ائتديگي دفاعا گؤره بير يازي گؤردوم. اولا بيلر بئله بیر یازی‌دا اينتئرنئت ده كي يولو باغلاماغا آمانا بند اولانلاري، تحريك ائتسين. تکجه كيمليك و وارليغا قونوسوندا يازماق کولتورل-توپلومسال آنلاشیلیب آزجا دؤزولسه‌ده، سياسي ساواشانلارين بو قونويا توخونمالاريني فارسجا بير يازي‌دا مطرح ائتمك، دوزگون ايش دئييل و آرخایین اولون بو دؤزولمه‌یه‌جک. بير سؤزو ده دئييم، اؤز آزربايجانيميز و ايران سينيرلاريندا ياشايان توركلرين سورونلارينا گؤره اولدوقجا قونو چوخ‌دور، چاليشاق بونلارا گؤره داها چوخ يازاق، دئميرم اونلار گؤره هئچ نه يازيلماسين، بلكه اؤزوموزه گؤره او قدر يازاق كي اونلارين سايي‌سي چوخ بيلينمه‌سين.

هر حال‌دا سؤز اؤزگورلوغو اينسانين الهي و دوغال بير حاقلاريندان دير. يوخاري‌دا كي سؤزلردن ده هدفيم تكجه دوشه‌رگه‌لرين كسيلمه‌مه‌يي‌نين قارشي‌سي‌ني آلماغا گؤره اؤز دوشونجه‌مي بيلديرمك ايسته‌ديم. انشاللا كي اينتئرنت‌‌ده آلمايولو كيمي ده‌يه‌رلي سايتلارين يولو بو تئزليكه آچيلسين. البته بيزي قاپي‌دان ايچه‌ري قويماسالار باجا دا ايچه‌ري تپيله‌ريك؛ انشاللا بايات به‌ي يازماغينا دوام وئرسين. آما نه‌جور اولاندان سونرا كسيلميش دوشه‌رگه‌لرين موخاطبي آزالير و بو اوزوجو دور.

سون‌دا بونو دا وورغولاييم بو سؤزلر ايله بونو دئمك ايسته‌ميرم، من اؤز بيلاغيم‌دا كسيلمه‌لي سؤزلر يازميرام و منيم داورانيشيم هر نه‌دن ياخشي‌دير. اولابيلر مينم بيلاغيمين اوخوجوسو و گؤروجوسو آزدير و بوردا كي سؤزلري حيسابا قويماماغا گؤره، كيمسه‌نين بورا ايله ايشي يوخدور. اؤز آراميزدي، سونوج بئله اولور كي  بيلاقلاريميزي او يان- بو يان‌دا چوخ دا تانيتماياق و آز تبليغ ائده‌ك. گوجسوز بيلاق يازانلارين چوخالماسي دا پيس دئييل. حئيدر باياتين يوزده يوز يازي‌سي ياخشي اولسا، مين دنه من كيمي پيس يازان‌دان بئش اون دنه اوخومالي يازي چيخار!!


ي.س:
 آلما يولونون كه‌سيلمه‌يينه گؤره باشقا بيلاقلاردان يازيلار(البته بونلار دا آلما يولو كيمي ياخشي يازيرلار، اوز دن ايراق كه‌سيلمه‌لي‌ديرلر!):

Yazıları Latin əlifbasında görmək için, mətni kopi eləyib gedin Köçürgə`yə:

köçürgə yazılımı