ساغ اولسون کمالوند؛ سؤزوموزو دئدی گئتدی

"فراز کمالوند"ین آدی، آزربایجانین تکجه ایدمان تاریخی‌ یوخ، بلکی کولتور و توپلوم ساحه‌سینده ده، بیر اونودولماز آد قالاجاقدیر. اونون یاخشیلیغی، پیسلیگی، باشاری‌لی، و یا باشاری‌سیزلیغی سؤز قونوسو دئییل. سؤزون دوزو، آزربایجان تورکلری‌نین آراسیندا ایندی‌یه کیمی هئچ کیمسه اولماییب، یوخسا اجازه تاپماییب، بیر گئنیش یاییلان تریبون‌دا، قیرمیز سینیرلاری ائشیگینده اولان بیر گرچک‌دن سؤز آچسین. دوز دور بو فورصت، ایللر بویو زامان توتان بیر توپلومسال و اولوسال اویانیشین سونوجو اولدو، آنجاق ائله بیر سؤزو گئنه‌ده بیر تورک دئیه‌بیلمزدی سانکی. او ایشی ده فراز کمالوند گؤردو.

و البته نه قدر یاخشی اولدو کمالوند تیراختوردان گئتدی. منجه اونون آزربایجاندا چالیشماسی‌نین یاساقلاندیغی دوغرو اولسا، فوتبول‌دان اوستون بویوروقلارین یانلیشلیغی اولابیلر. یاخشی اولدو کی تیراختورون قهرمان اولماماغی و یا آسیایا گئده‌بیلمه‌مه‌سی، کمالوند و آزربایجانلی‌لارین آرالارینی بولاندیرمادی. کمالونددن سونرا کی تیراختور یؤنه‌تمه‌نی، قلعه‌نویی بیر اؤنملی سؤز ایله دئییب کی تیراختورا تکجه ایدمان باخیشی اولسایدی، تیراختور آسیایا گئده‌بیلردی. بو او دئمک‌دیر کی کمالوند الیندن گله‌نی گورموش ایمیش؛ آنجاق فوتبول‌دا هر نه مئیدان‌دا باش وئرمیر.

کمالوندین ایکی ایل بوندان اؤنجه‌، ایران تیلویزیونون دوخسان وئرلیشینده کی تاریخی دانیشیغینی، آشاغی‌داکی کلیپ‌ده گؤره‌بیلرسینیز. من کی او زامان گؤزلریمه اینانماییردام. دؤرد-بئش یوزلوک سایی‌لی اؤیرنجیسل درگیلریمیزده‌کی سؤزو بیر تورک اولمایان مورببی تیلویزیونون ان چوخ تاماشاچی‌لی وئرلیشینده دئییر. خالق‌دان آد و سان آلان اؤز قهرمانلاریمیز کی، بئله‌زامانلار هر نه‌یی اونودورلار:

كمالوند دوخسان وئرليشنده ايران دا ياشايان توركلرين چوخلوغونو وورغولايير
کلیپین باغلانتی‌سی:
http://Kemalvend-Doxsan-Tiraxtur.4shared.com

گونون گؤرونتولری: دوخسانلارین ایلک آلقیشلاری

یاز بایرامیندا آزربایجاندا اولدوغو یئرده تیراختور‌ یاریشی‌نا گئتمه‌یه‌سن، گئرچک بیر نامردلیک اولابیلر. باشقا طرفدن اهوازین فولادی‌نی اوتماغین چوخ اؤنملی اولماسی ایچین دوروب یولا دوشدوک تبریزه ساری.
بو اویون دئیه‌بیلرم تیراختورون آوروپالی‌لار دئمیشکن، لاپ "دراماتیک" اویونلاری‌نین بیری‌سی ایدی. یانداشلار "تیراختور حمله ائله، بیز آسیا ایستیریک" شوعارین دئیه‌نده، قول یئدیک! قوناق تیمین قاباغا دوشمه‌سی ذوب آهنی یادا سالیردی! تیراختور نه قدر حمله ائدیردی، قول وورابیلمه‌ییردیلر.
90جی دقیقه ده ایشیقلار یاناندا، منده قارا گؤزلویومو ده‌ییشدیم. دئدیم بلکی هر نه، منیم پیس باخیش‌لی گؤزلویومه گؤره‌دیر!

اوتماق‌دان باشقا هئچ سونوجا راضی اولمایان تیراختورچولار، سون ثانیه‌لرده کی وورولان قولدان سونرا بئله آتیلیب دوشوردولر کی گل گؤره‌سن. من اؤزوم هئچ بیلمیردیم نئیله‌یه‌م. قاییداندا یولون یاریسیندا آیاغیمین آغری‌سی باشلاناندا ته‌زه یادیما دوشدو کی آیاغیمی سفئه‌له‌ییب چالمیشام صندلی‌یه! گئنه ساغ اولسون کت تویوخلاری! یومورتالاری‌‌نین ساری‌سی آیاغیمین سانجی‌سی‌نی تکجه بیر گئجه‌ده دوزه‌لتدی.

اویون آراسیندا، آزربایجان رقص موسیقی‌سی سسلندیردیلر. تاماشاچیلاردا بایرام گونو بیر قول دالی اولماغی تئز اونودوب دوردولار اویناماغا! آنجاق او سس کسیلیب بیری‌سی باشلادی فارسجا زورخانا اوخماغینا! میللت‌ده اؤز اعتراضی‌نی بیلدیردی. اوخویان دا باشلادی تورکجه حئیدربابا یا قاتیشیق بیر اوخشاما دئمه‌یه! کلیپی‌نه بورادا باخین: ویدئو

---

او گوندن بیر یئددیجه(هفته) گئچیر. تبریز تیلویزیونو "تلاش" آدلی وئرلیش‌ده، شرقی آزربایجانین 89جو ایلده‌کی ایدمانین عملکرد(ائیلم)، کارایی‌(ایشلم) و ثمربخشی‌‌سیندن(ثمر وئرمک) دانیشیرلار(نه یاخشی فارسجا دیلی‌نی بیلمک نئعمتی‌نی آللاه بیزه باغیشلاییب، یوخسا بونلارین یئرینه نه دئیه‌جه‌یدیک؟!). عملکرددن زاتدان دانیشدیق تیراختورون فولاد قاباغینداکی او قدر سالدیرماسی و تکجه بیر قول وورماغی یادیما دوشدو. آشاغی‌دا گؤردویونوز گؤرنتوده یاریش سونوجو و باشقا سایی‌لاری‌نی گؤرورسونوز:

فوتو آلبوم (گؤرونتولر توپلوسو)

تیراختور 19 کورنئر، 10 شوت، 13 سانتر و 6 قول دورومدان تکجه بیر قول اله گتیردی؛ آنجاق اهوازین فولادی ایسه تکجه 2 کورنئر، 2 شوت، و 7 دنه سانتر ائله‌دی و ایکی قول دوروموندان بیر قول اله گتیردی. بو ساییلار آیدینجا دئییرلر کی بو اللی-آلتمیش مین یانداشی‌دا قویسونوز قیراغا تیراختورون سالدیری‌لاری ثمرسیزدیر. ان چوخ آلقیشلانان اویونچو، یانی علیزاده‌ ده گرک چوخ سیرتیلمایا کی من تیراختورو نیجات وئردیم! یوزون کورلایاندان سونرا بونودا سن آللاه بونودا وورمایایدین.


ایکینجی آلقیش علی دایی‌‌ ایچین

علی دایی اؤتن ایل او قدر اویون چیخارتدی کی بو تئزلیکده اونلاری یویابیلمز! آنجاق بیر شاشدیریجی اینانیلماز ایش گؤروب!
علی دایی تاشکندده، بونیودکور آدلی تیم ایله موسابیقه‌‌‌سی‌نین یایین توپلانتی‌سیندا، اؤزبک ژورنالیستلرین جاوابیندا تورکجه جاواب قایتاریرمیش! بو دا خبرین گؤرونتوسو:

اؤز آرامیزدی علی دایی تیراختور یانداشلاریندان ائتکی‌له‌نیبدیر. تیراختورچولاری "یاشاسین آزربایجان" و "تورکلرین افتخاری: تیراختور" کیمی سؤزلری دئمه‌یه گؤره قینایان دایی، ائله‌بیل اؤزو گیزلینده گئدیب "اورتاق تورکجه" یا دا اؤزبک تورکجه‌سی‌نی اؤیره‌نیب و اؤزبکلر ایله دانیشیب گولور قول بویون اولوب! بیز بو قدر ایددیعا ایله اؤزبک تورکجه‌سی‌نی یاخشی باشا دوشمه‌ییریک. علی دایی گؤزله‌سین پـ.ـان تـورک آدلانماسین!

قانمادي، قانمايير، قانماياجاق! اؤزوموزو يورماياق

ما تركها يك آتالار سؤزو (حرف اجداد و آبا / ضرب المثل) داريم در مورد افرادي كه خود را به نفهمي مي‌زنند:
قانماياجاياق قالاسان يانا يانا
يعني آن قدر خود را به نفهمي مي زند كه هميشه بسوزي!
ما هم مدتهاست اين آتالار سؤزو را در نظر گرفته و وقت خود را صرف پاسخگويي به خزعبلات شوونيستي نمي‌كنيم. و اين مطلب هم پس از خواندن اين پست وبلاگ گونلوكلريم، صرفا جهت آوردن يك مصداق واقعي براي ضرب المثل مزبور نوشته‌شد و لاغير!

روزنامه شرق جهت تاييد اينكه پس از توهين چهار سال قبلش به ستارخان، نماد دموكراسي خواهي آزربايجان، هنوز "قانمازليق(نفهمي)" را علاوه بر گذشته در زمان حال هم صرف مي‌كند، و مصمم به تكرار در زمان آينده هم هست ، درست يك روز پس از روز جهاني زبان مادري به جای اینکه زبان مادری حداقل فارس زبانها را تبریک بگوید(تبریک زبان مادری ترکها پیشکش!)، در مطلبي تحت عنوان "اينجا ايران است"، صراحتا به میلیونها آزربایجانی اعلام کرده شما زبان ندارید! از آنجا که زبان جزء اصلی تشکیل دهنده فرهنگ است، این به مثابه آن است که بگوید شما فرهنگ ندارید!
لازم نيست كل مطلب را بخوانيد! همين چند خط اولش كفايت مي‌كند تا متوجه شويد نگاهشان نسبت به زبان مادري 30 ميليون ترك در ايران چقدر علمي و مستدل و مستند و محترمانه است:

آذري كنوني خاص ايران و سرزمين‌هايي است كه در محدوده ايران فرهنگي(!) جاي مي‌گيرند. بيشترين واژگان اين گويش از كلمات فارسي تشكيل شده و از همين‌رو با زبان تركي تفاوت اساسي دارد(!)، به‌طوري كه نه آذري زبان‌ها(!)،‌ تركي را در مي‌يابند و نه ترك‌زبان‌ها آن را مي‌فهمند(!). بنابراين اگر نيك بنگريم چيزي به نام زبان تركي در ايران وجود ندارد(!!!؟؟).

نويسنده‌ سطور فوق فقط يك جمله را صحيح گفته، و آن اينكه : "نه آذري‌ زبانها تركي را در مي‌يابند و نه ترك‌زبان‌ها آن را مي‌فهمند". چون اولا نه حتي يك "آذري زبان" كذايي وجود خارجي دارد تا تركي بفهمد، و نه ما تركها نمي‌دانيم منظور از زبان جعلي آذري چيست  تا از آن سر در بياوريم! به زبان خودمان: "بيز توركلر، توركوسو، اؤزوموزو تورك بيليب، و ديلميزي ده توركجه آدلانديريريق".
از رزن و ساوه و كميجان و سامان و فريدن بگيريد تا قوشاچاي و ماكو و سلماس و آسلاندوز، همه از پير تا جوان، به زبان خود "تركي" مي گويند؛ همچون شاعر بزرگمان سيد محمد حسين بهجت كه نام زبان خود را تركي مي‌داند:
توركون ديلي تك سئوگيلي ايستكلي ديل اولماز
او در مصراع دوم شعرش در ارتباط با اينكه زبان تركي آزربايجانی چقدر لغت وام گرفته، چنين مي‌گويد:
اؤزگه ديله قاتسان بو اصيل ديل اصيل اولماز.

ياشيل بي‌بي آناديلي گونونو آنير

تيراختور اويونونا باخيرديم. ياشاسين آزربايجان، يئل ياتار توفان ياتار، توركلرين افتخاري و ... كيمي سسلر، ساعي‌نين سسي‌نين آرخاسیندان افكت اولوردو. چوخ لذتلي‌ايدي. بیر ایکی ایل اولوب ديلخوشلوغوموز!

تیراختور دال با دال قول وورماغین باشلایاندا، يولداشلار دئديلر بي بي سـبز (ياشيل بي‌بي)، همن آناديلي حاق‌دا اولان پرگار آدلي وئرليشيني گؤسته‌رير.  ائشيتميشديم كي او وئرليشد‌ه خورسند كيمي بير ده‌به‌ك توركلره آغيل قويوب دئييرميش توركلر اؤز دؤزوملري‌ني چوخالتمالي‌ديرلار و بيز اونلارا جؤك دئمه‌يه حاقلي‌ييق! قورخوردوم یاواش یاواش حقوق بشره آجیقلانا دئیه بو تورکلره نه‌یه جوک دئمه‌یین عاقیبتی خوش دئییل؟!! بیر-ایکی بئش ثانيه باخديم گؤره‌م نه خبردير. مني بير شئي شاشيرتدي! اونلارين ايچينده بيري‌سي بريتانيالي ايدي! آما اؤز لهجه‌سي ايله سينيق سالخاق فارسجا دانيشيردي. او دا توركلره دئييردي تحملونوزو چوخالدين!

البته من دئميرم او وئرليشي بوتونلوكله اينگليس ايشي‌دير؛ چونكو اوراني دولانديرماق‌دا شوونيستلرين ائتكي‌سي چوخ‌دور. دئمك اولار بريتانيا و شوونيستلر ياري-ياري پايلي‌ديرلار. شوونيستلرين آناديلي گونونده بير فارسجا دانيشان اينگليسلي‌ني تيلويزيونا گتيرمه‌يين توركلره بو ساوي واردير:

فارسجانين اولوسلار آراسي اؤنمي او قدر چوخاليب كي بير اينگيليس‌ ديللي فارسجا اؤيره‌نيب دانيشير؛ ايندي بللي دئييل توركلر نه‌يه اؤز آناديللريندن ال چكمه‌ييرلر؟!

گونون گؤروتلري و يوروملاري*: ياشاسين تورك آسلان

علي دايي ايلك دؤنه تبريزده كريم باقيري‌ ايله بيرليكده، غئيرتسيز ائشيديب گيجه‌له‌ندن سونرا دئييردي:
گليب كريم باقيري‌يا و منه دئييرديلر بئغئيرت! كريم باقيري‌نين هاراسي بئغيئيرت‌دير؟ بو قدر آزربايجان فوتبولونا خيدمت ائديب.

او باشقا يالان سؤزلر ده دئدي، آما اونون آزربايجان فوتبولونا بو قدر خيدمت ائتمك سؤزونو آدام بيلميردي نئجه اله‌شديرسين؟ اولابيلر علي دايي‌ و كريم باقيري‌نين آزربايجانلي اولماقلاري بوتون آزربايجانلي گنجلره روحيه وئردي، آنجاق آزربايجانين فوتبولو ان آزي 15 ايل دالا قالماغي‌ني فوتبول‌دان باش چيخارتمايان هركيمسه گؤره‌بيلير و دئيير نه خيدمتي؟! اردبيل‌ده علي دايي آدلي ايستاديوم تيكيلمه‌سيده دؤولت سرمايه‌سيندن قايناقلانير و اولابيلر بو دا چوخ عئيبلي ايدي دونيانين ان چوخ ميللي قول وورانين اؤز شهرينده بير آبيرلي ايستاديوم اولماسين! اولابيلر علي‌دايي‌نين آزربايجان اؤزلليكله اردبيلين فوتبولونا ائتديگي خيدمتي، كريم انصاري‌فرد كيمي بير يئته‌نه‌يي(استعدادي) تاپيب آدليم ائتمك ايدي (يالان دوزونو بيلميرم). آنجاق منجه بئله ايش آزربايجانين فوتبولونا قوللوق ائتمك يوخ، بلكه ائله بير گنجه شخصي يارديم ائتمك دير. بو ايشي او زمان خيدمت آدلانديرماق اولاركي آزربايجاندا ياشاماق حاد و اساسي بير چتينليك اورتادا اولسون. اؤرنك(مثال) ايچين ائله‌بيل جنگ زامانيندا آبادانا حمله اولوب و آبادانين جنگي موهاجيرلري اويان - بويان‌دا آوارا اولاندا بير تئهراندا ياشايان آبادانلي اونلارا تئهراندا كؤمك ائليه "پيشرفت" ائتسينلر! البته يازيقلار اولسون توركلرين سؤنموش اولدوزلاري هله فيكر ائديرلر پارلاماق تكجه تئهران‌دا مومكون اولابيلر. آنجاق تانري‌يا شوكورلر اولسون كي آزربايجان خالقي اويانيب و تيراختورو بير دوروما گتيريب حتي تورك اولمايان اويونچولار دا ايلك دؤنه يا ايكينجي‌ دؤنه ايشيقلانديريب پارلادير: ايلك دؤنه پارلايانلارين اؤرنه‌يي كرار جاسيم، محمدحسن ابراهيمي، مئهدي كياني، و مرتضي اسدي و بير داها پارلايانلارين آراسيندا دا عليزاده‌ني آدلانديرماق اولار.

كريم انصاري‌فردين نئجه دوشونمه‌ييندن خبريميز يوخدور. او بير استثنايي قول وورماقلا اؤز گله‌جه‌يي‌ني آوروپادا گؤسته‌ردي و بو چوخ سئوينديرجي‌ اولاجاق؛ آما حئييف اولسون كي آدام اؤزونو بير گنج اولدوزون يئرينه قوياندا گؤرور آوروپا كلوبلاريندا اويناماق تيراختوردا اويناماقدان چوخ قازانجلي‌دير! آنجاق اونون قول وورماغي و آدي‌نين ديللره دوشمه‌سي توركلره چوخ خئييرلي اولدو. چونكو ايندي‌كي ميللي ييغمادا بللي بير تورك اويونچو تاپماق اولماييردي و باشقا ياندان، اويونچولاري داشييان اوتوبوسون اوستونده "فارس شاهزاده‌لري" يازيلميشدي و تيلويزيونداكي آپاريجيلاردا هاي بو شوعاري تبليغ ائديرديلر. ايكينجي كريم و ايكينجي دايي، ائله پارلادي كي، هم گونون گؤروتو و هم‌ده گونون يوروملاري، شاهزاده‌لر اونودولماسي و بير تورك آسلاني‌نين سالديرماسينا گؤره ايدي:

بو ده بيز يايمايان گونون يوروملاري:

ي. س:

يوخاري‌دا يوروملارا يوروم وئرمك لازيم دئييل! آما بير يورومدا يازيليب :"واللاه آزربايجان بؤيوك فارس تورپاقلارينين‌دير! لوطفن گرگينليك ياراتمايين"!
اينتئرنئتين ياخشيليغي بودور كي ائله يوروملايانلار  جاواب وئريب دئمك اولار: سن اؤزون گرگينليك ياراتماسان، كيمسه گرگيننليگ ياراتماز! سن نئجه اردبيل، اورمو، رنگان و تبريزي وئريرسن شيراز اوستانداري‌سينا!؟

* - يوروم: نظر
گؤروت: عكس

تيراختور سالديرير يازديرير

بو يازي‌ني تراختورچي سايتينا اؤزل اولاراق يازديم:

تيراختور سالديرير يازديرير

بو يازي‌ني قوقول‌دا آختارديم، گؤرم اينتئرنئت‌ده نئجه ياناشيبلار. اويان بوياندا به‌تر باغلانتي وئريليب سانكي! بير نفر اؤز بولاغيندا اونا فارسجا بئله بير اؤزت(خلاصه و لب كلام) يازيب:

"تراختور باعث شده برخی روزنامه های سراسری مجبور شوند كه به زبان توركی مطلب بنویسند .باید كاری كنیم كه ارزش و اهمیت زبان توركی در همه روزنامه‌ها بیشتر شود و مجبور شوند به زبان توركی مطلب بنویسند".(باغلانتي)

منيم‌ ده منظوروم بو ايدي. تراختورچي سايتيندا مقاله‌نين آلتيندا چوخلو يوروم يازيليب. ياني توركجه يازيلار دا اوخونور و اله‌شديريلير. بو سئوينديريجيدير؛ آنجاق سورون بو دور توركجه يازيلاري اوخويابيلمه‌يه‌ن تورك ديللي‌لري، توركجه‌ني اوخوماغا ماراقلانديرماق ايچين فارسجا اؤزت يازماماقدان سونرا باشقا يوللار نه‌دير؟

پاس جاوابي آتمايان توپو قاچيردانلار

اوشاقليقدا توپ اويناياندا بير سايي اويونچولار به‌تر اوزلو اولارديلار! گئديب دورارديلار قاپي يانيندا آفسايد دا. هر كيمسه اونلارا پاس آتماسايدي ساواشيب ديللي ديللي دئيه‌رديلر به منه نئيه پاس آتميسينيز؛ بو دا قالسين كي اؤزلري اصلن پاس آتان بشر دئييلديلر! توپو كورلايارديلار آما تيمه گؤره توپو باشقاسينا تاپشيرمازديلار. بؤيويه‌ندن سونرا فوتبول ياسالاريني آنلاييب بيلديك آفسايد نه‌دير آنجاق بؤيوك تاخيملاردا ايسه گؤردوك بئله بير ايشلر واردير. توپو كورلاييرلار آما باشقاسينا جاواب وئرميرلر. بئله بير اولايين هيجانلي فوتبول مئيدانيندا اوز وئرمه‌سي دوغال و طبيعي‌دير؛ آنجاق كاميلن كولتورل ايشلرده، اؤزلليك‌ده مئديا يا يايين‌دا چوخدا يانليش و عجيبه بير ايشدير. يايين و يازارليق دونياسيندا "كوپي رايتي(Copyright)" رعايت ائتمه‌مك فوتبولون "آفسايدينا" گئچمك يا دا اؤزونو يالاندان يئره آتيب پئنالتي آلماق يا دا حريفه قيرميز كارتي وئرديرمك معناسيندادير.

نئچه هفته بوندان اؤنجه "بونا دئيه‌رلر روحيه‌" يازيسيني قويموشدوم بولاغا. "فوتبولچولار(فوتباليست‌ها)" درگي‌سيندن گليب بير يوروم قويموشدولار و او يازيني يايماق اجازه‌سيني ايسته‌ميشديلر. منده دئديم سيزين منيم يازيمي يايماغينيز من ايچين افتخاردير، تكجه قايناغيندا قويون. اونلار يازيني يايديلار منده تئهراندا اون-اون بئش‌ دنه كيوسكا باش ووردوم "فوتباليست‌ها" تاپابيلمه‌ديم. بير ده ايمئيل ووردوم دئديم اولورسا درگي‌نيزير pdf فايليني منه گؤنده‌رين. خبر چيخمادي. دئديم حتمن باشلاري شولوقدور فورصتلري يوخدور*. منده سئوينيرديم فوتبول قونوسوندا اولان بير درگيده توركجه يازيلار دا يئر تاپير و اؤزومون هم في سبيل الله و هم‌ده آزربايجان يولوندا ايشله‌مه‌ييمدن راضي ايديم.

آما دونن بير اوزوجو اولای ایله قارشیلاندیم.
دئديگيميز درگي‌نين 21جي سايي‌سي‌نين ياييلماق خبريني اينتئرنئتده اوخودوم. بيرينجي صفحه‌سي‌نين عكسينده "كرار: ايراندا تراختوردان باشقا هئچ تيمه گئتمه‌رم" تيتري‌ني گؤروب و نئچه گون بوندان قاباق بير عربي سايتيندان كرار جاسيمله آپاريلميش بير عربجه موصاحيبه‌نين توركجه چئويرمه‌ييم ياديما دوشدو. البته من يايان باشليق بو دئييلدي(كرار جاسيم: تبريزده توركلر ياشاييرلار). گئنه آخشام باشلاديم كيوسكلاردا فوتبولچولاري آختارماغا! بيري‌سي دئدي بو مجله هفته‌ده بير گون گلير، صاباح باش وور. من‌ده بوگون گئديب بو مجله‌ني گؤردوم بلي واردير! 400 وئريب بيريسين آلديم. باخديم گؤردوم هن يازي همن يازي‌دير آما من يازان مقدمه‌ حذف اولوب و نئچه دنه توركجه سوزجو ده‌ييشليب "ؤ" لر ده "و" اولاندان سونرا، ياييليب. آما قايناقدا گؤردوم عربي سايتين آدرئسي وورولوب(اؤزوده ساغدان سولا) و منيم يازيق بولاغيمدان بير خبر يوخدور! ائله‌بيل "ترجمه‌" ائتمك، اؤزو ده عرب ديليندن توركجه‌يه، گؤيدن نازيل اولماق كيمي بير شئي‌دير!! فارسلار دئميش ديزي‌نين باشي آچيقدير آما پيشيگين حاياسي هاردا؟!

ايسته‌ميرم فوتبولچولار درگي‌سينين بوتون چاليشمالاريني بير دنه يانليش ايله سورغو آلتينا آپارام، آما بئله بير ايش كسينليكله دوز ايش دئييل. سيزين درگي‌ني شهرين بو باشيندان او باشينا گئتمك لازيم اولسا اينتئرنئت هر نه تئز ياييلير و  بيلينير كيم كيمه دير. من بير تيراختورچو يانداشي اولاراق "عئيبي يوخ" دئييرم و بوندان چوخ سئوينه‌رم سيزين درگي ان چوخ سايي دا ياييلان درگي اولسون. بو آزربايجان ايچين فايدالي‌دير. توركجه‌ يازيلاريدا يايين، قايناقسيز يايسانيزدا يايين قبول دور ائله‌ده عئيبي يوخ! آما بو ايش ايله دايانيشمايا، امكداشليقلارا و ايش بيرليگي‌نه ضربه وورورسونوز.

* ی.س:
بو یازی‌نین یاییلماغی‌نین آردی گونو pdf فایللار الیمه چاتدی. سانکی فایللار چوخ آغیریمیش راحاتلیقلا گؤندره‌بیلمه‌ییبلر. اومورام یوخاریدا کی یازیلارین قالانی‌دا بوشا چیخسین! اینشاللا کی قایناق یازماماغیندا سهو اولوب.

اوستو اؤرتولو آناديليميز

بير آي اولار اوتاي‌دا باش اورتو و حيجابا گؤره اولان اعتراض‌لار قونوسوندا ايران يايينلاريندا خبرلر گؤسته‌ريلير و يازيلير. اوردا تپكي گؤسته‌رنلرين ايسته‌يي اوخوللار و بيلي‌يوردلاردا باش اورتونون ياساقلانماسي‌ني قالديرماق‌دير. من بيلميرم اورادا بو قونو دا تپكي ائدنلرين سايي‌سي يوزده نئچه اولابيلر؛ آنجاق بو آيدين‌دير هر كيمسه حاقلي‌دير نئجه ايسته‌يير گئيينسين. حاقلي اولماق‌دا آز يوخسا چوخ اولماغا باغلي‌دئييل. آزربايجان حوكومتي اؤز خالقي‌نين ايستكلرينه باش اه‌يمه‌لي‌دير.
آما ايران‌ ايچينده مئديالارين ده‌يقه باشي بو قونويا توخونماغي بير آز عجيب نظره گلير. اوتايداكيلار كي فارسجا بيلميرلر بو خبرلره قولاق آسالار! اولابيلر پاييزين سونوندا ايران آزربايجانلي‌لاري‌نين قولاغينا بير شئي‌لر‌ چاتديرماق‌دير! آما گونئي‌لي توركلره حيجاب نه قدر ده اؤنملي اولسادا، كيمليك قونوسودا اؤنملي‌دير. اونلار آرازين قوزئيينده كي ديلداشلاري‌نين كولتورل دورومونو ياخشي گؤرورلر و البته بو تايين اوخوللارينداكي دورومو دا گؤزدن قاچيرتماييرلار. اينسانين بئيني بئله گرچكلري موقايسه ائتمك ايچين‌ يارانميشدير! اونلار گؤرورلر بوتون قيز اوشاقلار و اؤيره‌نجيلر مدرسه‌لره اؤرتوك و حيجابلي گئديرلر. آنجاق بورادا تكجه ساچلار و بدن اؤرتولمور. بورادا آناديلي‌ده اوخوللاردا اؤرتولوب و ياساقلانير. بورادا آناياسا يا گؤره، آناديلين اوخونماسي مدرسه‌لرده  آزاد اولسا، هئچ مدرسه مودورو يا اؤيرتمه‌ني آزاد دئييل بير مدرسه‌ده توركجه درس‌ليكلر قورسون! بو ايشين هاراسي ايسلامي ايش‌دير؟
قوران‌دا دئمه‌ييب ديلينيزي‌ده گيزله‌تمه‌لي‌سيز! آما دئييب : "انا خلقناکم من ذکر و انثی و جعلناکم شعوباً و قبائل لتعارفوا ان اکرمکم عندالله اتقیکم". كسينليكله ائللر آراسيندا كي تانيشمادا، آللاه يارادان "آناديلي"‌ني اوستو اؤرتولو ساخلاماق قورآنين قارشي‌سيندا دورماق‌دير.

گوناه بيزده، كرار دا يوخ

تيراختورون حذف اولماغي اوزوجو دئييل

تيراختورون 120ده‌يقه سالديرماغي، آما پئنالتي ووروشلاريندا اله‌نمه‌يي ائله‌ده اوزوجو دئييلدي. منجه‌ چوخ‌دا ياخشي اولدو حذف اولدو؛ تكجه بو حذفي اويونلارين ايپینه اودون دوزمك يانليش‌دير. اومودلرين باغلاياجاقديلار فينالي آلتي آي‌دان سونرا قورولان حذفي اويونلارا. دوزدور گئنه‌ده تئهران‌دا بؤيوك تاريخي بير ياريش‌دا استقلال، يوخسا پيروزي، اولاجاقديرلار تيراختورون قوناغي، آما بو فئدراسيون‌دان هر ايش دئسه‌ن چيخار؛ فينال اويونوندا گئچن ايل كيمي ايشيقلاري سؤندوروب و باشقا پيشيكلر ده به‌زه‌يه‌رديلر. هله بو آرادا لاپ اوزوجو اولاي تبريز تيلويزيونون شبئه چيخارتماغي ايدي. سـكسن دوخسان ده‌يقه‌دن سونرا پارازيتلر بيتندن سونرا آرتيريلميش ياريم ساعات‌دا بو صفر تبريزين اؤزوندن صحنه‌لر كسيليردي! من‌ده تئز ووروردوم تبريز راديوسونا آما تبريزين راديوسوندان دا سس گلميردي. جاليب بو ايدي كي لاپ حساس بؤلوم ياني پئنالتي ووروالان چاغ خبر دئيه‌ن چكيشديريب باشلادي باشقا قونولاردا خبر وئرمه‌يه؛ حالبوكي شبكه اوچ خارجي اويونلاردا بو ايشي گؤرمور! گؤردوم بئله‌دير ايسته‌ديم تيلويزيونو سؤندوروب گئده‌م اينتئرنئت سوراغينا. دوزون سؤزو پئنالتي وورماق‌‌دا ضعيف تيمين روحيه‌سي گوجلو تيم‌دن چوخ اولار. حدس وروردوم تيراختور اوتوزاجاق. تيلويزيونو سؤندوره‌نده گؤردوم خبر كـسيلدي پئنالتي‌لاري گؤسته‌رير! سانكي ترشيز پئنالتي‌ني تونازلادي ملوانين تبريزده كي يوخ، بلكي انزلي‌ده كي قاپي‌سينا! ملوانلار تؤكولدولر مئيدانا ايگيرمي‌مين تيراختورچو قارشي‌سيندا شنليك ائدنده، من‌ده تيلويزيونون انگين باسديم.
او آنلاردا يولداشلارين بيري‌سي ايله اس‌ام‌اس‌له‌شيرديم بو اوزوجو اولايا گؤره! سؤز قونوسو دا كرارين اولماماغي‌نين ضربه‌سينه گؤره اه‌له‌نمك، كمالوندين هم بئيني و هم‌ده نيمكتي‌نين بوش اولماسي و ... ايدي! او دئييردي من بيليرم تيراختورون داشي آتيليب! من‌ده دئييرديم يوخ بابا گؤردويوموز اويون چيخارتمالار، پاخيلليق‌لار، يئرسيز محروم ائتمكلر و اؤجه‌شمه‌لر اونلارين داشي‌نين آتيلماسي‌ني گؤسته‌رير. منجه بو باشاري‌دير: "تيراختورون اؤزونو محروم ائده‌بيلميرلر؛ ياپيشيبلار عيراقلي اؤيونجوموزون خيرتده‌ييندن اؤتورمورلر. حالبوكي دونن‌كي اويون‌دا گؤردوك كرارسيز تيراختور 120 ده‌يقه سالديردي تكجه قول وورمادي"!

سايتلاردا گؤرورم دونن‌كي اويونو ريپورت ائدنين معصومي اولدوغونا اعتراض واردير؛ دئييرلر نئيه او گزارش ائديردي!؟ آما منيم ايشيم يوخدور كيم اويونو آچيقلادي. من دئييرم آغا مه‌يه‌ر دئميرلر بو اويون "اوستاني" ياريش‌ اولدوغونا گؤره شبكه 3 دن يايماق اولماز؟ بس نئجه اولور اويونو آچيقلايان فارسجا راپورت ائدير؟ او ائله توركجه دئسين ، قوناق تيمين‌ اوستاني دا اؤز ديللرينه دئسينلرده! مثلن گيلانلي آپاريجي دا گيلك يوخسا هر سئوديگي ديله گوزاريش ائله‌سين!

كرار جاسيم سوچلو دور؛ آما...

ملوان اويونون فيكريندن چيخماميشديم، ايدمان خبرلرينه قولاق آساندا، ائشيتديم يازيق كرار جاسيمه بير باشقا جزا يازيبلار. دئييبلر سهند ايستاديومونون ايكي-اوچ مين صندلي‌سي‌‌نين سينديرلماغي‌نين نه‌ده‌ني كرار جاسيمين تحريك ائدن ايشلري‌دير و او گرك بونون خسارتين‌‌ده وئرسين! په هووووو! بس بونلار چوخ دوزگون و سيستئمي فيكيرله‌شيرسه‌لر نه‌دن اصل تحريك ائدن پيروزونون لات اويونجوسو، و داورلري‌نين ثابيت اولونموش يانليشليقلاري‌ني نه‌يه جزالانديرميرلار؟ منجه بو يئني جزا تاماشيچلار و اونلارين سئوديكلري اويونچونون آراسينا بولانديرماق قصدي ايله اولوبدور. كرار جاسيم دوزدور بير يانليش ايش گؤروب و اؤز هه‌يه‌جاني‌ني كونترول ائده‌بيلمه‌ييب آما اونو هامي سئوير. او قدر جمعيت قارشي‌سيندا چوخ چتين‌دير حاقسيزليق و عدالتسيزليگي دؤزه‌سن. بيز ده مئيدان قيراغيندا دوروب راحاتليقلا قضاوت ائده‌بيلمه‌ريك. تكجه دئيه‌بيله‌ريك ياخشي ايش گؤرمه‌ييب و بوندان سونرا گرك داور سؤزونه قولاق آسا و تيمه ضربه وورمايا.
بو آرادا ايسته‌ييرم لاپ اصلي موقصصيرلري سيزه تانيتديرام. صندلي سينديرماغين عاميللري نه پيروزونون لات اويونچولاري، نه ياريشين يانداش آراجي‌لاري(غیر بی‌طرف داورلر)، نه پوليس‌لر، و نه صندلي سينديران هوشو باش‌دان چيخان تاماشاچيلار ايديلر. موقصصيرلر صندلی سينديرانلارين يانيندا اوتوران صندلی سینديرانلارا ديلله‌نمه‌يه‌نلر ايسه دئييلديلر! قوصور من كيمي تاماشاچيلاردا! "سينديرمايين" سس‌لري‌ني چوخ اوجا چيخاردابيلميرلر؛ يا ايستاديوما گئج يئتيشيب يوخاري طبقه‌‌ده اوتوروبلار او هاي‌كوي‌ده بئله عيللتلي ونداليسمين پيسليگيني قانديريب، قاباغيني آلابيلميرلر يوخسا ائو ده اوتوروبلار تيلويزيون يا اينتئرنئت‌دن ايزله‌ييب هر نه‌يي اله‌شديريرلر. من‌جه سينيق صندلي‌لرين سايي‌سي 2000 اولورسا 10000 نفر ده من كيمي دوشونسه بيزلر بو خسارتي اؤده‌مه‌لي‌ييك. صندلي‌نين بيري‌سي 5000 تومن اولسا هره‌ميز مين تومن خسارت وئرمه‌لي‌ييك! كرار جاسيم ده لوطف ائله‌سين شوماره حيسابين دئسين هره‌ميز 1000 تومن تؤكه‌ك حيسابينا. او بیر ایکی-اويون محروم اولسا يئتر. مالي خيسارتي‌ده وئرمك‌ده بيزيم بوينوموزا. وارلي-دؤولتلي اولسايديم بوتون اون ميليونو اؤزوم وئره‌رديم. آنجاق ايستاديومون سوروملولاريندان دا بير ايستك واريم. لوطف ائله‌سينلر "فهيم" آدلانديرديقلاري تاماشاچيلارين صندلي‌لرينه اويونلاردان اؤنجه بير كؤهنه‌دن دسمال‌دان چكيب تؤز-تورپاغي‌ني سيلسينلر. يوخسا بو بيليت پوللاري حلال خوشوز اولماسين اينشاللا.

كندين بولاغيندا توركجه دانيشماق، گولوستان باغيندا فارسجا قيريللاتماق

الوداع آناديلي يازيسيندا كي يوروملار منه دئييرديلر هر نه ياخشي يوخسا پيس گؤرمك اولماز و آزربايجانين اوستان راديو - تيلويزيون كاناللاريندا دا ياخشي وئرليشلر ياييلير و ايچلرينده ايسه ياخشي و دوزگون توركجه دانيشانلار دا تاپيلير. داش قاپي‌نين يازاري دا دئيير دي:

درد دردی گتیریر. نه قدر دئییرسن ده قورتولمور. بونلارا یاخشی باخمالی‌ییق. یاخشی گؤرمه‌لی‌ییک، اؤزگه‌لشمیش‌لری، مانقورت‌لاشمیش‌لاری، اؤزگه‌لشه بیله‌جک‌لری.

من ده دئديم بوندان بئله هر دن پيس گؤروشلو گؤزولويومو جيبه قويوم و ياخشي باخيشلي گؤزلويو تاخيم. دوغروسو ائله ده دئييل هئچ بيري‌سي‌ني سئومه‌يه‌م و بوتون آپاريجيلاري اتي آجي بيله‌م. اؤرنك ايچين آخشاملار دا كندلره باش‌چه‌كه‌ن آپاريجي‌نين كندلي‌لر ايله بير يئر ده اوتوروب دانيشماسي، اونلار ايله شوخلوق ائله‌ييب باش باشا قويماسي، كندلي‌لردن ياشاماق، ايش و ساغلامليق چتينليكلري سوروشماق، و هر دن  ده گؤزل توركجه باياتيلاردان دوزگون ديكلمه‌ ائتمه‌سي منه چوخ ياپيشير. ائله بيل چيخيشين آدي "بيزيم كند" دير. نئچه دنه بئله آپاريجي اردبيل، اورمو و زنگان تيلويزيونلارينا اضافه اولونسا چوخ ياخشي اولار.  البته اينشاللا گؤز ده‌يمه‌سين. بيز هر نه‌يي تعريف ائتسه‌ك گؤره‌رسن هر‌نه‌يي ييغيشديرديلار.

آما اولمور كي اولمور! بو سؤزلري ياياندان اؤنجه، "گونلوكلريم"، "اؤزوده فارس‌دير" يازي‌سي ايله گونجه‌له‌نير!  تبريزين ايسناسيندا كي يازيلميش بو سؤزو حتي ياخشي گؤرن گؤزلوك داليندان دا آدامين حاليني بولانديرير:

اجرای خوب و مسلط مجری مراسم از همان دقایق آغازین مشهود بود.وی در فواصل مختلف ابیاتی از مولانا و قسمتهایی از مقالات شمس را از حفظ و بدون لهجه(!) و تپق قرائت می کرد.
( آپاریجی یامان یاخشی و «مسلط» ایدی؛ لهجه‌سی ده یوخ ایدی!)

قونيا و توركييه دا فارسجا قيريللادان يوخ، بيلن اولورسا دا او اركك لهجه ايله مئولاناني ياخشي بيلمه‌ديكلري ديللرينده دونيا دا ان آدليم شاعير ائتميشلر و بو دا قالسين كي مئولانا عيرفاني قونوسوندا هئچ ديلين اؤنمي يوخدور. آنجاق قوجا تبريز يئرينده اوتوروب آناديلي‌نده بير سطير يازابيلمه‌يه‌سن آنجاق، آپاريجي‌نين لهجه‌سيز فارسجا دانيشماغينا شيشيب افتخار ائده‌سن، سو اولوب اه‌ريييب بئره گيره‌سن اوندان ياخشي دير.

گون گؤروتلري: خوي گونه‌باخانلاري

بورادا باتي آزربايجانين خوي‌ بؤلگه‌سينده اكينچي‌لرين گونه‌باخان دريب(يوخسا بيچمك!)، دارتماقلاريندان بير گؤرونتو توپلوسو واردير:
برداشت تخم آفتابگردان در شهرستان

گؤروتلري سالانين آدي مجيد حقدوست دور. گؤزل گؤروتلر حاضيرلاييب. آنجاق بئشيني سئچيب، من‌ده بوردا ياييرام:

بو ده بير تيراختور؛ هر يئر ده وار! چيرتداماق ايچين آپارير سهند ايستاديومونا! اؤز آراميزدي خويون گونه باخاني اولماسايدي تيراختور اويونلارينا باخماق اولسايدي دا، هاليوود فيلملرينه اصلن باخماق اولمازدي!

الويداع آناديلي

ايگيرمي ايل اولاردي تبريز تيلويزيونونا باخمازديم. اوشاقليق‌دا جومه گونلري تبريز ناهاردان قاباق هر دن توركجه كارتون وئرردي! سونرا بيلديم كي او كارتونلار باكي‌دان ياييلميش روسي چيزگي فيلملر ايميش. گينه آدام دئيير يوز رحمت او زامانلارا! هر دن تيلويزيون‌دا اوشاق اؤز آناديلينده "جيب جيب جوجه‌لريم" گؤرورموش! ايندي ايسه تيراختور اويونلاري‌ني گؤرمك باعيث اولوب گينه‌ده تبريز تيلويزيونونا گؤزلري آيدين اولاق! اردبيل كانالي "گئجه‌لر" وئرنده، تبريز ده "سهنديه" وئرير! يازيقلار اولسون كي بوندان اؤنجه سهنديه دئيه‌نده شهريارين ياراتديغي شاهكار ياديما دوشه‌نده، ايندي ده بو سهنديه‌نين اتي آجي و دوزسوز آپاريجي‌سي ياديما دشور! البته انصاف‌دان دا چيخماياق ائله ده پيس دئييل آذربايجانين گنج ياراديجي و سئچگينلري‌ني گتيرير دانيشديرير. آنجاق نئچه گئجه بوندان قاباق زهله‌مي آپاردي! بير گنج قادين گتيرميشديلر ساغلامليق آراشديريجي‌سي ايدي؛ آنجاق تبريزلي نوخبه‌ميز توركجه دانيشابيلميردي و آپاريجي اونلا فارسجا دانيشيردي. من بيلميرم بئله آدامين هاراسينا نوخبه و سئچگين دئمك اولار؟

سئچگين‌لر سؤزو اولدو 1382 جي ايلين يازيندا كي تئهرانين بهمن كولتور ساراييندا آزربايجان سئچگينلر فئستيوالي ياديما دوشدو. او زامان علي دايي و كريم باقيري ده ايدمان دا سئچيلميشديلر، آنجاق باشقا سئچگينلرين يانيندا اوتورماق افتخاري وئرمه‌ديلر. او زامانلار ايدي كي ياواش ياواش، اولدوزلاريميزين ايشيقلاري آزاليردي. و هامي بو اولدوزلارين سؤندورولمه‌سي‌ني تبريزين سهند ايستاديوموندا گؤردو...

بير باشقا نوخبه‌لر و سئچگين‌لر ده وارديلار كيمليك‌ و وارليقلارينا ساري دؤنورلر، آنجاق تئز تئز اونلارين يادينا سالماسين آلزايمئر توتانلار، يوخسا اويوشدوروجويا دادانانلار كيمي يول‌دان آزيب، و 180 درجه‌‌لي ترسينه دانيشيرلار. بونون نه‌ده‌ني قاييدير يانليش دوزه‌نكلي اؤيره‌تيمه (سيستم غلط آموزشي) يا دا بئيين يووان و آسيميله ائدن اؤيره‌تيم سيستئمينه. نه‌قدر ده ياراديجي و ذكالي آداملاردا اولسالاردا، دوشونجه‌لري بير سايي قاليب‌دن ائشيگه چيخابيلمير. بير اؤرنك دئييم؛ بو گون گوز ايلكي دير؛ مئهر آيي‌نين بيرينجي گونو. هر كيمسه آزربايجان دا بير آز بو وارليق و كيمليك قونوسوندا بيلگي‌سي اولورسا تئز آناديلي‌نين ياساقلانماغي يادينا دوشر؛ آنجاق بير يولداشيميز مئهر آيي‌نين بيرينجي گونونو قوتلو اولسون دئييب هئچ، داليسيجا زرتوشتي‌لره ده مئهرگان گونونو خاطيرلادديب و تبريك ائديب!

بونلارين آناديللري ايله ويداعلاشمالاري بيزيم ويداعلاشماغيميزين تايي‌دئييل سانكي. البته چون هامي آزاد دير نه ايسته‌يير دئسين، آنجاق من‌ باش ساغليغي‌ دئييرم:
"آناديليميز ايله ويداعلاشماق گونو تسليت"!

نه سوء‌ ايستيفاده‌سي؟

رحيم شهرياري 5000 تومنه تالار وحدت اوخويوردو. هر نه‌دن اوخويوردو. دئييردي هر نه اوخوياجاغام، فقط چوخ اؤزونوزدن چيخمايين. سؤزلري و اوخودوقلاريندا كيمليك‌چي‌ليك دالغانيردي! "بير اولاق يومروق اولاق" دا اوخودو "منيم ديليم اؤلن دئييل باشقا ديله دؤنن دئييل" ده دئدي! دئييرديك تانري بيزه چوخ گؤرمه‌سين بئله تعههودلو اوزمانجلاري.

نئچه ايل گئچدي. رحيم شهرياري ياشيل‌لار ايچين توركجه اوخودو! حالبوكي بير خالق اوزمانجي سياسي اويونلارا گيرمه‌يي دوزگون ايش دئييل. هر حال‌دا دئديك او دا بير آدام‌دير و حاقلي‌دير. آما باشقا آچي‌دان، نه جور اولاندان سونرا، اونون كيمليك‌ و وارليق حاق‌دا اوخوماغي كسينليكه سئچيم زاماني درده ده‌يه‌ردي و كيمليك‌چي‌ليگي به‌يه‌نمه‌يه‌‌ن سياستچي‌لر بو قونودان سس ييغماق ايچين موقتي ايستيفاده ائتمك نييتينده ايديلر. يوخسا  تكجه فردي سياسي علاقه‌لر اورتا دا اولسايدي او فارسجا اوخوياردي توركجه يوخ، يا دا كي اونا توركجه اوخوماق ايچين تاپشيريق(سفارش) وئرمزديلر(باغلانتي). آراداكي اؤنملي سؤز تكجه و تكجه "راي" و "اؤي" ييغماق ايدي!

بير ايل گئچير. تيراختور يانداشلاري "منيم ديليم اؤلن دئييل" دالغاسي‌ني سونامي ائديب و بوتون شوونيسم تيكيتنتي‌لري‌ني كؤك‌دن چيخارديرلار. بونلارين توپلانميش سسي‌ني هئچ كيمسه سوسدورابيلمه‌يير. يوز مين‌لر آدسيز بيرليك‌ده آدليم اولوبلار. راسيسم و شوونيسم اوجاقلاري نئيله‌مه‌لي‌ديلر؟ دالغالانديرانلارين يانينا بير-بير گئديب و اونلاري بايكوت ائتمك‌دن قورخوتماق‌‌دان سونرا نه ائده‌بيلرلر كي؟! و بئله اولور كي سئوديگيمز خالق اوزمانجيميزلا رحيم شهرياري‌ ايله، يالان آل-وئرچي‌سي ‌بي‌بي‌سي ده دانيشيرلار(يوتيوب باغلانتي‌سي). دانيشيغيندا دئيير گؤردوم منيم اوخودوقلاريمدان سوءايستيفاده ائديرلر هر ياشاسين آذربايجان دئيه‌ندن سونرا ياشاسين ايران‌دا دئيه‌رم، و قيزي‌ايله بيرليك‌‌ده شاه زامانين مرز پر گهر ماهني‌سي‌ني اوخويورلار.

رحيم اؤزوندن ساوونوب(مودافيعه ائدير) دئيير  تكجه بير دفه حماسي اوخوموشام (و دئمير كي آذربايجان ماهني‌لارينين ياري‌سي حماسي‌ديرلار و نه جور باشقالار روستمين قيرهاقيرلارين دان اوخوياندا افتخار اولور آنجاق آذربايجانلي‌لار حماسي اوخوماقلاريني گيزلتمه‌لي‌ديرلر)! دئيير بيز آذربايجانلي‌لار دا رشت‌لي‌لر نئجه ميرزه كوچوك‌خاني، و بوشئهرلي‌لر تنگيستان‌لي‌لاري  سئوديكلري‌ كيمي ستارخاني سئويريك؛ آنجاق دئمير بو دوغال بير ايش‌دير و بئله بير ايش‌دن هئچ ديفاع لازيم دئييل. بيز نه دن  گرك اؤزوموز  اؤزوموزدن شكلي اولاق؟ سونرا بالاجا قيزي ايله بيرليك ده جيپ جيپ جوجه‌لريمــي اوخويور.
كليپ آراسيندا "منيم ديليم اؤلن دئييل باشقا ديله دؤنن دئييل" سسي گلير. آنجاق رحيم شهرياري به‌ي ياخشي آچیقلامايير كي "منيم ديليم اؤلن دئييل باشقا ديله دؤنن دئييل" سؤزوندن نه "سوء ايستيفاده"‌سي ائتمك اولار؟

...
ياديما دوشور بير ايكي بوندان قاباق رحيم شهرياري ميلاد بورجونون يانيندا اوخوياجاق‌ايدي. اوشاقلار ايله گئتمك ايسته‌ييرديك. آنجاق ائشيتديك بيليت اللي مين تومن اولوب. اونون بيليت‌لري داي بئش-اون مين دئييل!

مئديا اؤزوموزوك

آذربايجان ايدمان سايتلاري چوخالير آنجاق خبرلر و مقاله‌لري‌نين اون دان بيري‌ ده توركجه دئييل! بير بوجاق دا دا قوقول سايتي‌نين ديلمانجي‌نين آذربايجان توركجه‌سي يا توركييه‌ توركجه‌سيني ده قويوبلار ايشلري‌نين راحاتليغي‌ايچين؛ ياني كي بو سايتين توركجه بؤلومو ده وار! آنجاق اولمازمي توركجه يازاسينيز و قوقولون فارسجا ديلمانجي‌ني اورا يا قوياسينيز؟! البته بو اولان ايش دئييل، و اؤنجه كي ايش ده يانليش ‌دير. بو سايتلارين دولانديرماغي ائله اولدوقجا زامان آپارير و توركجه ايدمان مقاله‌سي يازماق‌دا چتين گلير! آما بو قه‌در تيراختور و بلديه‌دن توقعوموز اولان يئر ده يوز مينلرجه آشيري تيراختورچو توركون ايچينده 10 نفر  ايدمان ژورناليستي تاپيلمير هر بيري‌سي گون‌ده بير دنه توركجه خبر يا مقاله‌ يازسينلار و بئله‌ليك ايله گون‌ده ان آزي 10 دنه توركجه ايدمان خبري سايتلاردا ياييلسين؟!

قديم يولداشلارين بيري‌سي منه دئييردي اللرين آغريماسين مئديا ساحه‌سينده ياخشي چاليشيرسان. من ده دئديم كيشي نه مئديا بازليغي‌دير ؟ بير دنه بيلاق‌دير باخيشلاريمي ياييرام؛ ايندي بيلگي‌ يايماق و اينفورماسيا دؤنمي دير. ماشاللا هامي‌ميزين جيبيميز ده بير موبايل كامئراسي واردير گؤرونتو چكير نئچه مئقاپيكسئل!  بير شئي‌يي گؤروب سونرا اونو تعريف‌له‌مك چاغي باشا چاتيب. هامي  ايش گؤرمه‌لي‌دير و بئله زامان لازيم دئييل حرفه‌اي اوزمان (متخصص) اولاسان. گؤردويون و ائشيتديگينه بير آز اؤز باخيشلاري‌ني قات سونرا بيلاغيندا ياي! البته توركجه! بيلميرم بونون نه چتين‌ليگي واردير!؟ باخيشلاريندا يانليشليق اولورسا ائله‌شتيري‌لي يوروملارلا اصلاح اولوناجاقلار.

آذربايجان ايدمان سايتلاري‌نين ايچينده "آذربايجان اسپورت" دا گؤردوم توركجه مقاله يايماغا ماراق واردير؛ آنجاق توركجه يازانلاري يوخدور. دئديم نئچه دنه يازي ايله گؤروم اورانين توركجه بؤلومونون ايستارتي‌ني وورماق اولار يوخسا يوخ. بو هفته اونلار ايچين ايكي دنه مقاله يوللاديم و اللري آغريماسين يايديلار:

* - فئدراسيون سفسطه‌ ائدير؛ بيز نئيله‌يه‌ك؟
* - ميثاقيان موغاليطه ائلير

ي. س:
نه تئز گؤز ده‌‌يدي! ايكينجي‌سي سانكي نئچه گوندن سونرا مصلحت ايميش حذف اولونسون! اولا بيلر بيري‌سي اونلارا دئييب بئله يازيلار بلديه‌ ايچين ياخشي دئييل؛ تفرقه سالار!  البته آلله "كوپي" ائليه‌نلري چوخ گؤرمه‌سين. بوردا دا ياييليب.

ي. س.2: 
او سايتي دولانديرانلار ايله بو سورونو اورتايا قوياندان سونرا بللي اولدو كي اورادا تكجه "اهمييت"لي خبرلر يا مقاله‌لر آرشيو اولونورلار و نه ياخشي كي تئز بيلديم! گئنلليك ايله دئديم كي خبري و اعتبارلي بير سايت ايچين بئله ايش اويغون دئييل؛ چونكو قايناق و ارجاع وئرمك ايچين ياخشي اولماز و اينتئرنئت دونياسيندا دا باغلانتي وئرمك ايله معني واري‌دير! بونلاردان علاوه، هدف آذربايجان سايتلارينا توركجه مقاله يازيب يوللاماقدان،  آذربايجان ايدمان سايتلاريندا توركجه محتوا يارانماق‌دير. هر توركجه يازي‌ كئيفيتي آشاغي يوخاري اولماغينا باخماياراق، آرادان گئتمه‌مه‌لي‌ديرلر.
سونوج‌‌دا فيكر ائليرم تكجه اؤز 8 ايلليك بيلاغيم(وئبلاگيم)دا يازسام داها اويغون دور! هر كيمسه‌ سئوه‌رسه گؤتوروب قويسون اؤز سايتي يوخسا بيلاغي‌نا؛ البته قايناغين‌دا يازسين كي بيلينسين كيم يازيب و كيمين نظري ايميش. بونو اونا گؤره دئييرم بير سايي آداملار تك باشينا يازيرلار و آديني بيانييه قويورلار.

فاخيرلر

1- باشكندين ان بؤيوك ايستاديوموندا، اؤلكه ياري‌سينين ديلي و كولتورونه يامان وئريلدي. يامان وئرنلرين ديلداشلاري  و آسيميله اولانلارين هامي‌سي لومپن دئييللر، آنجاق اونلارين ايچينده‌كي ادبلي‌ آداملارين سسي چيخمادي. آغيزلار باغلي، گؤزلر يومولو و قولاقلار دولو قالدي! دئييرلر سوسماق راضي‌ليغي گؤسته‌رر. ياني لومپنلرين ايشي‌ اونايلاندي.

2- اون - اون بئش گوندن سونرا احمدي‌نيژاد گئديب تريبون دالينا خاريج‌ده كي نوخبه‌لر و يئته‌نكلره اؤز اؤزل دانيشيغي‌يلا ناققالليق ائديب و باتي اؤلكه‌لري اله سالميش‌دير. بير يئر ده "نه" يوخ بلكي "نوچ" دئيير، و سونرا اونلارين يانيب و يانان يئره سويوق سو تؤكمك‌دن دانيشير. نئچه ساعات‌دان سونرا اله‌شتيري‌لر و تپكي‌لرين سسي گلير! دئييرلر بو جومهور باشقاني نه‌دن ادب‌سيز دانيشير. بيزيم اؤلكه‌نين "فاخير" ادبياتي وار و باشقانلار دا گرك "فاخير" دانيشسينلار!

...
و من بيلميرم بير گئجه‌ده نه اولدو كي هامي فاخير اولدو! اولمايا بونلارين باخيشلاريندا اؤزگه اؤلكه‌لره گول دن اينجه دئمك ياساق‌دير ، آنجاق وطنداش توركلره هر جوره ميندار يامان دئييلسه‌ده سوسماق واجيب‌دير؟

آما بیزیم ایچین، سیزین یالان باسماغینیزین نه دنی موشخخص دیر

گونش ایشیغی آلتینداکی اولای لاری آچیقلاماق گولمه لی دیر، آنجاق داها گولمه لی ائله بو ایشیق دا گئرچکلری ترسینه گؤسترمک دیر.

بو یئددیجه(هفته) تئهران دا دئییلم و تئهران دا اولمادیغیم ایچین گئتدیم 40-50 مین ایله بیرلیک ده بلدیه ییغماسینین آلقیشلاماغینا. اویون آراجی سی الیندن گله ن ایشلری تئهرانین گؤی ییغماسی ایچین گؤردو. ایکینجی یاری بیر آن اولوسال شوعارلار یئرلرینی وئردیلر داورین سوچلاماغی و یامانلاماغینا. من ده یامانلاییردیم! آما فوتبول دا کی هیجان و دویغویا غلبه ائتمک چتین دیر. یامانلاماق عوضینه هویلاماق یئترلی ایدی. یانیمداکیلارا دئییردیم تیراختور اوچون دا صاباح پیس اویونلار چیخارداجاقلار. بونلار ایسته ییرلر ایلک آددیم دا آذربایجانلیلاری سارسیتسینلار. ائو صاحیبی اولاراق اویونو اوتوزدوق. اویونون ایلک و سون قولونو بیز وورموشدوق و بونا گؤره چوخ دا راحاتسیز دئییلدیک! ائو ده سونوجون پیس اولدوغونا باخمایاراق، کیمسه سهند ایستادیوموندا صندلی اوتلامادی؛ هئچ کیمسه سارسیلمامیشدی. هامی یئریندن دوروب آدام کیمی یولا دشدولر ائولرینه ساری. بیر چوخ دا دئییردیلر "تئهران – تئهران"؛ دئییردیلر دای بیز ائوه گئتمیریک، موستقیم گئدیریک یارین آخشامی تیراختورون یاردیمینا. دوغروسو بیز ده یورولموشدوق، گئدیب ائل گؤلونده بیر آز دولانیب ، یانینداکی پارکینگ ده چادیر قوروب یاتدیق! یارین دوروب گون اورتایا قدر بیر آز دولانیب خالخالا ساری قاییتدیق.

آخشام چاغی تیراختور – پارسپولیس اویونونو تیلویزیوندان ایزله دیک. اویون باشلانماغیندان اؤنجه، بللی اولدو تیراختور قارشی سیندا دورانلار، اوراقلاری آیاغا باغلاییبلار و بوتون شوونیستی یامانلاری ائشیتدیک. بو فوتبولون یاخشی لیغی بوندا دیر کی لازیم دئییل هامی یا دلیل و منطیق ایله دئیه سن، آذربایجانلی لارین حاقلاری نه جور یئییلیر. بو فوتبول ان ساده اؤرنک دیر، حتی اینانمایانلار ایچین!! حتی تیلویزیون ایستودیو ایچیندن آذربایجانا یامانلاما سسی گلیردی. اویونو آراجی لیغی دا تیراختور قارشی سیندا ایدی... یامانلار چوخالیردی. دئدیرلر فننی پرابلئم دیر. سونرا فننی پرابلئم چؤزولوردو، بیر داها یامانلارین سسی گلیردی. "صدای عرعر نمیاد" "فننی پرابلئم" ایدی، آما "آذربایجان وار اولسون" سسی گلنده دئییلدی ایندی کی پرابلئم "کولتورل پرابلئم" دیر و تاماشاچیلارین راحاتسیز اولمادیغینا گؤره بو سسلری کسیریک! تیلویویزیون آپاریجی سی اؤز وظیفه سی سنیریندان آیاغینی اویانا قویوب و تیملرین جزالانماغینی ایسته دی. البته بللی ایدی که منظورو تیراختور یانداشلاری ایدی، تورکلری ائششکه اوخشادان آنقیرانلاری یوخ!

24 ساعات گئچمه میشدی جزالاندیق. تیراختور 2 و پارسپولیس 1 ایکی ائو اویونوندان یانداش سیز اولدو! لاپ گولمه لی ده بو ایدی کی بلدیه ده جزالاندی! یانی تکجه بیز ایچین بئله دئییل، بلکه شوونیستلر ایچین ده "آذربایجان تیملری، فرق ائله مز رنگلری"! بو جزالانماقلار ایله بیلدیردیلر کی اؤز دیلداشلاری، یانی افغانلی لاری ائششکدن ده آشاغی بیلیرلر. فارسلارا آفغانلی دئمه یین جزاسی ایکی اویون محرومیت دیر، آنجاق تورکلره ائششک دئمه یین جزالانماغی بیر اویون!

اویوندان سونرا بوتون یایین و مئدیا، آذربایجان و تیراختورا سالدیریب و اولایلاری ترسینه گؤسترمک ایسته دیلر. بو آرا دا ایکی سؤز من ایچین اؤنملی ایدیلر:

1- تیراختورون یئنی باشقانی، جعفری، اویوندان سونرا دئدی:  "یانداشلارین داورانیشلارینی تکجه بیز کونترول ائله یه بیلمریک، باشقا قوروملار(اورقانلار) ایسه یاردیم ائتمه لی دیلر". کسینلیکله او دوز دئییر. البته من بیلمیرم اونون باخیشی هانسی آچیدان دیر و هانسی قوروملار دان یاردیم ایسته ییر؛ آنجاق منجه ایستادیوم دا دئییلن "تورک دیلینده مدرسه، اولمالی دیر هر کسه" ایسته یی، بیلیندیریر کی هانسی قوروملار تیراختور یانداشلارینی تکجه فوتبول سینیری ایچینده ساخلاماقدا کؤمک یئتیره بیلر!

2- تیلویزیون و رسمی خبر سایتلاری، بیرلیک ده دئییردیلر: "تیراختورچولارین لیگین ایلکین ایونوندا بئله حیرصلنمکلرینین نه دنی موشخخص دئییل"!!!
جاواب دا بیر سؤز دئمک اولار: آما بیز ایچین، ایستادیوم دا "یاشاسین آذربایجان" سسلننده، سیزین حیرصلنمک و یالان باسماغینیز، و تورکلره ایهانت ائتمه گی دوغال و عاددی بیلمه یین نه دنی موشخخص دیر. نوختانیز چوخدان دیر قیریلیب؛ قودوروبسونوز"!

نيما اركاني‌ بيزيم كيمي دوشونور مو؟

من ايچين، داش‌قاپي‌ بيلاغي‌نين "آذربایجان‌لی‌لار دئیه‌سن تانینیب‌لار" يازي‌سي، مئهران باهارلي‌نين بير يازي‌سيندا دئديگي "آذربايجان ايران خالقلاري‌نين سازماني ميللي متحدي‌دير كي دؤشون وئريب قاباغا، اؤن‌ده اونلارين دا بايراقچي‌سي اولسون" اورتاق قونو دا ايدي؛ بو ايكي سؤز بير منظورو دئمك ايسته‌ييرلر. بونا گؤره من ايسه يازماق ايسته‌ييرديم آنجاق سؤز تاپماييرديم كي مونجوق(بو بيلاغا گؤره آرتيق بيلگي اله گتيرمك ايچين اول ده بو يازي‌ني اوخويون: آناديلي قارشي‌سيندا) بيلاغيندا موناظيره‌يه اوخشار يازيشمالار و يوروم قويمالار ياديما دوشدو. مونجوق بيلاغي‌نين يازاري، آذربايجانين سئچگين بيليم آداملاري‌‌نين بيري‌سي اولاراق، يوروملارين بيرينده منه بئله دئميشدي:

در ضمن نیما ارکانی هم [كه] این روزها در سایت های ایرانی زیاد به او افتخار می کنند همشهری است. عقایدش هم در مورد آذربایجان به عقاید شما نزدیک است. دیگه صدای این تکه‌اش را در سایت‌های ایرانی در نمی آورند!
( ايرانلي دوشه‌رگه‌لرين بو گونلر اونا چوخلو افتخار ائتديكلري، نيما اركاني دا هم‌يئرلي‌دير. آذربايجان حاققيندا كي عقيده‌لري سيزين عقيده‌لره ياخين‌دير. بو تيكه‌نين سسي‌ني داي ايرانلي دوشرگه‌لر چيخاتميرلار!  - باغلانتي )

من او گون بو سؤزه چوخ ديققت ائله‌مه‌ديم. اؤزومله دئديم آذربايجانين چوخلو ميللي دوشونجه‌سينه صاحيب اولان بيليم آدامي واري‌دير؛ بو دا حتمن بيري‌سي دير. ولي سونرا منه ماراقلي اولدو گؤروم بو نيما اركاني كيم‌دير. مونجوق بيلاغي‌نين يازاري اؤزو بير بيليم آدامي‌دير و ائله بئله‌سينه باشقا بير اونايلاديغي بيليم آدامي‌نين عقيده‌سينه گؤره ساده‌ليك ايله نظر وئرمز. اينتئرنت ده آختارديم و گؤردوم هـــه‌ن؛ "نيما اركاني حامد" اؤزو ايچين دونيا دا بير تانينميش فيزيك‌چي دير. آمئريكانين تئگزاس ايالتي‌نين هيوستون شهرينده آنادان اولوب و اوتوز سكگيز ياشي وار. هم آتاسي و هم ده آناسي فيزيك اوستادي‌ديرلار و يقين‌كي اونون اؤيره‌نديكلري ايله آنلاديقلاري حيساب-كيتاب اوزوندن دير. لاپ ماراقلي سؤز بودور كي نيما اركاني ياخين گله‌جك‌ده ايكينجي "آلبئرت آينيشتاين" اولابيلر*.
 ايسوئچره‌نين(سويس) آدليم CERN مركزينده آراشديرما امكداشلاريندان‌دير. ياديما گلير CERNـين آچيليش خبرلري ياييلاندا و دئيلله‌نده بوتون ميللتلردن اورادا بيليم آدامي توپلانيب، دئييرديم هاني بوتون ميللتلر؟ هاردا قالدي بيزيم ميللت؟! البته اونو بيزيم ميللت CERNـه يوللاماييب! تئگزاسلي‌لار يوللاييبلار. منه تكجه بو ماراقلي ايدي كي مونجوق بيلاغي‌نين يازاري دئميشدي نيما اركاني آدلي بير آدامين آذربايجانا گؤره دوشونجه‌لري منه ياخين‌دير؛ حالبوكي او آذربايجان و يا ايران‌دا يوخ، بلكه دونيانين اوباشيندا تئگزاس دا كي قيرميز بويون (Red Neck) اؤكوزبازلار يوردوندا دوغولوب و يئتيشيب. آما او آذربايجانلي كيمليك‌چي لر كيمي دوشونور. بو حدسيز اؤنملي‌دير. و يازيقلار اولسون كي بيز اونو تانيميريق و دوشونجه‌سي‌ني ده گرك يوخاري‌دا دئديگيم حال‌دا تصادوف اوزو ايله كشف ائده‌ك!

نيما اركاني‌نين CV سينده 80 دنه ياييلميش مقاله‌ سيرالانميشدير. ســكــسن دنه مقاله يازماق بو ياش‌دا تايسيز بير ايش‌دير و هر بيليم آدامي‌نين ايشي دئييل. آنجاق بو مني اينجيدير كي بئله بير اؤزل آدام اؤز عقيده لريندن گئنل اولاراق يايمير؟ سوز اؤزگورلوغو قارشي‌سيندا ايسه اورالاردا بير سيخينتي يوخدور. نه ياخشي اولار او بير ساده بيلاق آچيب هر ايل بير ايكي‌دنه اؤز نئجه دوشونمه‌سيندن يازايدي. بئله ليكله اؤزگه‌لرده اونو اؤزلرينه صاحيب چيخمازديلار. كاشكي نيما اركاني دا بو سونوجا يئتيشمه‌سين كي: "آذربايجان‌لي‌لار دئيه‌سن تانينيب‌لار" و باشقا طرف‌دن اونون كيمليگي و نئجه دوشونمه‌يي‌نين بيلينمه‌سي لازيم دئييل.

ي. س:
1- بونو وورغولامالي‌يام(تاكيد ائتمه‌لي‌يم) كي "بيلاق (وبلاگ)" يازماق ايله، بير آدامين اؤز دوشونجه‌لر وباخيشي‌ني باشقالار ايله پايلاشماق، بير قونو دا "اوزمان" اولماق آنلاميندا دئييل و توپلومسال ساحه‌لرده هامي اؤز "تخصصـ"ـونه باخماياراق سؤزونو آچيقجا دئمه‌لي‌دير. منجه، اؤزلليكله بير خالقين سئچگين و نوخبه آداملاري بو ايشي گؤرمه‌لي‌ديرلر. اينتئرنئت و تئكنولوژي واسيطه‌سي ايله باخيشلار پايلاشماسي، بيلمه‌يه‌نلرين ده بيلگي ال‌ده ائتمه‌يينده داها فايدالي اولاجاقدير.
ايكينجي فايدا دا يوخاري دا دئديگيم سؤزلر دير؛ بئله اولورسا آذربايجان سئچگينلري آذربايجانلي‌لار آراسيندا تانينماميش دورومدان چيخيب و آذربايجان گنجلري اونلاري اؤزلرينه "نومونه، اؤرنك و اولگو" قويماق ايله داها آرتيق "اؤزونه گووه‌نمه و اعتماد به نفس" تاپاجاقلار. و بو تكجه آذربايجان خالقينا يوخ، بلكي دونيا بيليمينين زنگين‌لشمه‌يينه ايسه خئيرلي اولاجاقدير. البته بو ايش "گئرچك" آد و ايمضا قويماق ايله اولمالي‌دير؛ يوخسا گينه ده سئچگينلر تانينماياجاقلار و "گيزلي آد ايله يازيرام" دئمه‌ك‌ده هئچ نه‌يي چؤزمه‌يه‌جك.

2- بير آجي گئرچك ده واردير و آدليم آداملارين مئديانين گؤزو اؤنونده اولمالاري‌دير. كيچيك آدملارين(مئديا باخيشيندان دئييرم) نه قدر ده بؤيوك فيكيرلري اولورسا هئچ كيمسه بيلمه‌يه‌جك و مئدياني ديزه چؤكدورمك ايچين داها چوخالماق زورونداديرلار. بؤيوك آداملاردا (گينه ده مئديا باخيشيندان دئييرم) نه قدر ده بالاجا و ده‌يه‌رسيز فيكيرلري اولورسا هامي بيله‌جه‌ك! اؤرنك ايچين بير ايكي آي بوندان اؤنجه تيراختورون مينلر يانداشي‌نين شوعارلار و سؤزلري‌نين بير دنه دايي‌كيمين آدامين سؤزلرينه يئر بوشاتماسي‌ني دئمك اولار. ايندي نظر ده آلين بؤيوك و آدليم بير آدامين اؤزوندن بؤيوك فيكيري اولماسادا، بيزيم دوشونجه‌ميز ايله قارشي دورمايا و يا آرخا دورا. نه اولار مي؟! بيزيم اليميزده اولمايان مئديا بئله بير اولايين اوستونه اؤرتمك و خبري‌ني گيزله‌تمك ايسته‌يه‌جكدير. ائله آداملارين بؤيوك دوشونجه‌لره ماراق گؤسته‌رمه‌سي چوخ ده‌يه‌رلي و آلقيشلامالي‌دير. آلقيشلامالي اولماغين نه‌ده‌ني اونلارين آدليم‌ليغا گؤره آرتيق ريسك و قورخوتماق قارشي سيندا اولمالاري‌دير.

* - Is Nima Arkani Hamed the Next Albert Einstein?

رجب و ضيا

ايران مئدياسيندا مصلحت نئجه اولورسا ائله يازيب دانيشيرلار! قوقول‌دا بير گؤك آلپ وورون بوتون فارسجا دوشه‌رگه‌لرده اونو پـان  تــوركلوغون قوروجوسو تانيتديريبلار. آنجاق بو گونلر توركييه‌ ايله ايسراييلين سولاري بير آرخا گئتمه‌مه‌يي و اونلارين سياسي چاتيشمالاري بير نه‌دن اولوب توركييه‌نين باش باخاني‌نين ايسلام‌ دونياسيندا آرتيق پاپيولار اولماغينا و البته بو آرادا ايران مئدياسي دا بئله يازيلاري مصلحت گؤرور:

يكي از اتهام‌هاي او(رجب طيب اردوغان) قرائت شعري از ضياء‌كوكالب(گؤك آلپ)، شاعر معروف اسلامي بود، با اين عنوان كه مساجد پايگاه‌هاي ما هستند. (همشهري گونده‌ليگي)
ياني: اردوغانين اتهاملاري‌نين بيري‌سي گؤك آلپ، ايسلامي آدليم قوشاريندان بير شئعر اوخوماق ايدي؛ او شئعرين باشليغي مچيتلر بيزيم قرار يئرلريميز ديرلر

و سون‌دا بيلمه‌ديك گوك آلپ ايسلام‌چي ايميش مي يا آشيري تورك‌چو!؟

نئجه سرينيريك؟

بئله* باشليقلاري(تيترلر) گؤره‌نده، بيليرم لاپ بؤيوك سؤز بو اولاجاق كي بيز ايرانين باشي‌ييق و تكجه بو! آنجاق گينه‌ده كليك وورورام گؤرم نه دئييب كولتور و ايرشاد باخاني.

يازي‌ني اوخوياندان سونرا بيليره‌م كي بو دؤنه لاپ سرينميشيك! باشليق هارا، خبر هارا؟ خبرين ايچينده و باخانين سؤزلرينده، ايران‌دا كي ائتنيك‌لر تاتجيق‌لار و افغانلي‌لاردان عيبارت‌دير. پـان‌فـارسيسم قونوسوندا دانيشاراق، تكجه بير ائتنيكين ديلي‌ني قوروماغينا گؤره، ايران، افغانيستان و تاجيكيستان آراسيندا اورتاق آراشديرما مركزي‌ آچماق قرارينا گليرلر؛ آما خبرلر ده دئييلير ايران‌دا كي ائتنيكلرين چاليشماسي سونوجو ايران مدنيتي‌ني ايشيقلانديردي! ايسلامي ايرشاد دا تكجه بير ديلين گليشمه‌سي اؤنملي دير مي؟

واللا من ايسلام اوزمانجي دئييلم، آنجاق بيرآز قوتسال قورآن‌دا يازيلميشلاردان بيلگيم واردير. حوجرات سوره‌سي‌نين 13جو آيه‌سينده يازيليب : " یا ایها الناس انا خلقناکم من ذکر و انثی و جعلناکم شعوباً و قبائل لتعارفوا ان اکرمکم عندالله اتقیکم ".
رحمتليك علامه طباطبايي بو آيه‌نين تفسيرينده دئييب كي:
"بيز سيزي چئشيدلي اولوسلار و ائللرده قويماديق كي بير-بيرينيزه اوستونلوك و كرامتينيز اولسون، بلكي تكجه بير-بيرينيزي تانيماق، و آرانيزدا ياخشي توپلومسال ايليشگي‌لر قورماق ايچين بو ايشي گؤردوك"(قايناق).

ايسلامي ايرشاد سوروملولارا دئميريك سئوديگي‌ ديللري‌نين فيكرينده اولماسينلار؛ آما بيلين بيز، ياني ميليونلار تورك، تاجيكلر و افغانلي‌لار كيمي ايرانين ديشيندا دئييليك كي هئچ، بلكي ايران وطنداشي‌ ساييليريق. بيزيم ده كولتور و ديليميز تانري‌نين ايسته‌ديگي كيمي باشقا شكيل ده ياراديليب . لوطفا قورآن دا نئجه دئييليب او جور ايرشاد ائله‌يين بيزي. آللاه ايسته‌يه‌نين قارشي‌سيندا دورماق دوز ايش دئييل.


* - بورا باش‌وورون:

"وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي مطرح كرد: فرهنگ و تمدن درخشان ایرانی نتیجه تلاش همه اقوام ايراني است (كولتور و ايسلامي ايرشاد باخاني اورتايا قويدو: ايرانين پارلاق كولتور و مدنيتي بوتون ايران‌ ائللري‌نين چاليشما سونوجو دور)."
قايناق: ايلنا - view on Google Sidewiki

سوسماق بئله دانيشماق‌دان ياخشي‌دير

اردبيل - تبريز راديو تيلويزيونلاريندا چوخ ائشيديلير و گؤرسه‌نير. مثلن بيري شهرداري باشقاني دير، آموزش و پرورش ده سوروملو دور، اوستانداري‌دا ايشله‌يير، جهاد دا اولور يا دا دؤولتي باشقا ايشلره باخير يا دا ايشلرين باشيندا دير. البته تكجه دؤولت آدامي دئييللر و معمولي آداملار دا ايچلرين‌ده وار، آنجاق دانيشماق فورصتي راديو تيلويزيون تريبونوندا دؤولت آداملاري ايچين وار. طرف گلير فارسجا خبر بؤلومون‌ده دانيشاندا ته‌ته-په‌ته يه دوشوب بئله اركك آغيزلا دانيشير آدام دئيير آخي نه‌يه بو يازيقلاري فارسجا دانيشديريرسينيز. بير ديلماج گه‌تيرين دا. مثلن ائله بو تيراختورون اويونلاري‌ني فارسجا قيريللادان اوغول ياخشي‌دير. نه‌مه‌نه دانيشيلير بو اولسون دوبلور. تورك اولمايانلار دا بيز غيري آريايي‌لارا گولمه‌زلر. بو بوندان. ولي ايش او زامان لاپ گولونج اولور كي دانيشان ايسته‌يير توركجه دانيشا. يقين سيز ده من كيمي سيز. آدامين قوسماغي گلير. دئسين فارسجا دانيش، دانيشا بيلمز ايندي توركجه دانيشاندا، جومله‌لرين باشيندان اه‌ته‌يه هر نه‌يي فارسجا قورولوش ايله دئيير:

"از ابتداي سال يك هزار و سيصد و هشتاد و نه، در اداره مربوط به طرح‌هاي عمراني، پروژه‌هايي كه در دست اجرا ديلار..."!!
ايندي دئسين، سن ائله بو بير دنه فئعلي ده فارسجا دئه، قالاجاق! باتيراجاق! قاتيب قاتيشديراجاق!

و بئله اولور آدام تيلويزيونون انگين باسير و گلير گيرير اينتئرنئته. يوخاري دا دئديگيم بويوروق آلتيندا كيلاردان هئچ انتظار يوخدور؛ آنجاق منيم اؤز بيلاغيم دا ايسه بير-ايكي دنه باغلانتي وار. بيلاقلاريندا هر دن آذربايجانا گؤره بير شئي‌لر يازماقلارينا گؤره لينك وئرميشم. هر دن گئديب باخارام. سؤزون دوزو، يازيلاري ادبي فارسجا اولسا اوخويارام. آنجاق هر دن گؤرورسن مثلا گئديب شاهسئون ائلي‌نين آراسينا و تئهران گؤبه‌گي‌نين لهجه‌سينده خاطيره يازير:

"فك كردم چوپون واسه اين ميره اون ور تپه كه ..."

-------

ي. س:

 داش‌قاپي بيلاغيندا بو يازي‌يا گؤره "دانیشا بیلدیم کی دانیشمادیم!" باشليق‌لي ائله‌شتيري ده يازيلميشدير:

او یازیدا نئجه تورکی دانیشماق‌لارا توخونولوب. آذربایجاندا اولانلار دوغرو دوزگون تورکو دانیشا بیلدیلر کی دانیشمادیلار! بو دیلی دوز دانیشماغی هاردان اؤیرنمه‌لی‌دیرلر!؟ نه زامان اؤیرتدیلر اونلار اؤیرنمه‌دیلر؟!

ايسته‌ديم يوروم وئريب، دئيه‌م منيم منظوروم توركجه ادبي دانيشماق دئييل؛ يوخاري‌دا وئرديگيم ميثال‌دا طرف اؤز آناديلينده چوخ  قولاي‌جا دئيه‌بيلر: "بو ايلين اوليندن (هشدات دوكقوزون اوليندن) ايداره امور عمراني‌ بو پوروژه‌لري ايجرا ائله‌يير...  "!
يا ايسته‌ديم دئيه‌م هئچ من ايله سن‌ده، باكي‌ و آنكارا دا بؤيومه‌ميشيك و بيزه‌ده اوخوللاردا اؤيره‌تمه‌ميشلر!
آنجاق "قيريدئر(Google Reader)" ده گؤردوم بير نفر "e s" آدي ايله، منيم منظورومو باشقا جوره دئييب. اونون دئييشينده توركلر ايسته‌ر ايسته‌مز، ميكروفون قاباغيندا رسمي‌له‌شمك دوروموندا قاليرلار و بئله زامان‌لار فارسجا اوسلوبلو دانيشماق يا فارسجا دانيشماق زوروندا قاليرلار؛ او بو يورومو منيم يازيمين آلتيندا قويوب:

بو بیر مرض‌دیر اینانین. یانی منجه اینسانین پسیکولوژی‌سی و آلت‌ بیلینجی ایله باغلی بیر شئی اولابیله‌ر. کامئرانین یا دا میکروفونون قاباغینا کئچه‌رک سانکی رسمی‌له‌شیرلر. بیر سئری سلیم موذن‌زاده‌نی گتیرمیشدیلر اورمونو اوستانی کانالینا. آپاریجی بوندان بیر تورکجه سورو سوروشدو. اؤزوزو تانیتدیریرسیز دئیه مثلا بیر شئی. قاییتدی ایلک اؤنجه بیرآز کیرلی تورکجه ایله جاواب وئردی. سونرا اؤزو ده بیلمزجه‌سینه سیزدی فارسجایا. آغلامالی اولسا دا من او گون قیریلدیم گولمک‌دن.